Đánh giá độ hiệu lực bảng kiểm hành vi trẻ em Achenbach phiên bản Việt Nam (CBLC-V) trong sàng lọc rối loạn tăng động giảm chú ý

Đánh giá độ hiệu lực của bảng kiểm hành vi

trẻ em Achenbach – phiên bản Việt Nam

(CBLC-V) trong sàng lọc rối loạn tăng động

giảm chú ý

Hoàng Thị Xuyến

Trường Đại học Giáo dục. Đại học Quốc gia Hà Nội

Luận văn ThS. Tâm lý học

Người hướng dẫn : PGS.TS. Đặng Hoàng Minh

Năm bảo vệ: 2014

92 tr .

Abstract. Độ tin cậy của CBCL-V-CY là 0.742, độ hiệu lực của VADPRS là: 0.927;

Độ hiệu lực thang đo: Kiểm định giữa điểm trung bình của CBCL-V-CY nhóm lâm

sàng với nhóm cộng đồng, có p<0.0001, có tương quan rẩ cao, đây chính là độ hiệu

lực phân biệt. Độ hiệu lực hội tụ cao: so sánh tương quan giữa CBCL-V-CY và

VADPRS-ADHD là tương quan dương có r=0.720, p<0.001. Độ hiệu lực dự đoán cao

(0.89). CBCL-V-CY có độ tin cậy và độ hiệu lực cao trong sàng lọc rối loạn tăng

động giảm chú ý. .

Keywords. Rối loạn tăng động giảm chú ý; Bảng kiểm hành vi trẻ em; Tâm lý học trẻ

em; Rối loạn tinh thần; Tâm lý học lâm sàng

Content.

1. Lý do chọn đề tài

Rối loạn tăng động giảm chú ý là một trong những rối loạn mà trẻ em thường

hay gặp phải. Trẻ có rối loạn tăng động giảm chú ý đối diện với rất nhiều vấn đề

trong quá trình phát triển tâm sinh ly, trong học tập cũng như trong cuộc sống của

các em. Chẳng hạn như: hay đãng trí, thiếu tập trung, hay bỏ dở công việc làm ảnh

hưởng đến kết quả học tập; cảm xúc không ổn định, dễ bùng nổ có thể ảnh hưởng

đến mối quan hệ với mọi người xung quanh của trẻ.

Theo DSM – IV TR, tỷ lệ trẻ có rối loạn tăng động giảm chú ý là 3 - 7% ở trẻ trong

độ tuổi đi học [18]. Tổ chức Phòng ngừa và Kiểm soát bệnh Hoa Kỳ (CDC), đã đưa ra

tỷ lệ: 3-10% trẻ trong độ tuổi từ 6-12 tuổi trên toàn thế giới có rối loạn tăng động giảm

chú ý [30].

Ở nước ta, chưa có điêu tra di 

ch tê trên toan quôc vê t ỷ lệ trẻ có rối loạn tăng đô 

giảm chú ý. Năm 2010, Nguyễn Thị Vân Thanh với đề tài nghiên cứu “Đặc điểm tâm

lý lâm sàng của học sinh tiểu học có rối loạn tăng động giảm chú ý”, đã đưa ra tỷ lệ

1,63% trẻ có rối loạn tăng động giảm chú ý tiến hành trên 1.594 học sinh ở hai trường

tiểu học tại Hà Nội [12]. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Thu Hiền (2012) tiến hành

trên 400 học sinh tiểu học thuộc khuc vực quận Ba Đình - Hà Nội, tỷ lệ trẻ có rối loạn

tăng động giảm chú ý là 6,3% [4]. Năm 2013, Đặng Hoàng Minh và cộng sự với đề tài

nghiên cứu “Sức khỏe tâm thần của trẻ em Việt Nam-Thực trạng và các yếu tố nguy

cơ”, đã đưa ra tỷ lệ 4% trẻ em Việt Nam có vấn đề về chú ý (trong đó có 0,8% ở mức

lâm sàng) [9]. Tuy nhiên các bệnh viện, các phòng khám chuyên khoa đều tiếp nhận

khá nhiều trẻ có biểu hiện tăng đô 

ng giam chu y đến thăm khám và điều trị.

Trên thế giới cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu để tìm kiếm công cụ sàng lọc

rối loạn tăng động giảm chú ý. Như Flowers và các cộng sự (2010) đã tiến hành đề tài

nghiên cứu “tìm kiếm công cụ sàng lọc rối loạn tăng động giảm chú ý cho trẻ em Châu

Mỹ” [24]; Kim và các cộng sự (2005) đã có nghiên cứu về việc kiểm tra độ hiệu lực và

hiệu quả của CBCL trong việc nhận biết trẻ có vấn đề về rối loạn tăng động giảm chú

ý ở Hàn Quốc [25]; Lampert và cộng sự (2004) đã nghiên cứu về hiệu xuất của CBCL

– phần các vấn đề chú ý trong sàng lọc rối loạn tăng động giảm chú ý ở Brazil.

Ở Việt Nam, ngoài bộ trắc nghiệm Conner đã được Nguyễn Công Khanh thích nghi

thì chưa có công trình chính thức nào nghiên cứu công cụ sàng lọc rối loạn tăng động

giảm chú ý nói chung cũng như nghiên cứu CBCL như là một công cụ sàng lọc rối

loạn tăng động giảm chú ý.

Về thực tiễn, trong nhiều năm làm việc tại Khoa khám bệnh của Bệnh viện Tâm

thần ban ngày Mai Hương, tôi nhận thấy có rất nhiều trường hợp trẻ đươc gư

i đ ến

khám từ các tuyến cơ sở hoặc trường học, với chẩn đoán ban đầu là chậm phát triển trí

tuệ (vì kết quả học tập kém), nhưng sau khi thăm khám và đánh giá thì trẻ không có

vấn đề về trí tuệ mà lại là có rối loạn tăng động giảm chú ý. Bên cạnh đó, có những

trường hợp, trẻ được đưa đến khám với chẩn đoán ban đầu là rối loạn tăng động giảm

chú ý, nhưng sau khi thăm khám và đánh giá thì trẻ lại không đáp ứng được tiêu chuẩn

chẩn đoán rối loạn tăng động giảm chú ý. Qua tìm hiểu, tôi thấy rằng tại các cơ sở

khám chữa bệnh ban đầu, hoặc tại các trường học, chưa có hoặc chưa được trang bị

đầy đủ về các công cụ sàng lọc rối loạn tăng động giảm chú ý, do đó họ chỉ dựa trên

những triệu chứng lâm sàng bên ngoài để chẩn đoán bệnh, nên đã xảy ra tình trạng có

những chẩn đoán ban đầu nhầm lẫn như vậy.

Hiê 

n nay, tại cac bê 

nh viê 

n co chuyên khoa tâm thân ơ Ha Nô 

i (như Viê 

n Sư

c khoe

tâm thân quôc gia, Bê 

nh viê 

n Tâm thân trung ương I , Bê 

nh viê 

n Nhi trung ương, Bê 

viê 

n Tâm thân ban ngay Mai Hương ,…) đang sư

 dung công cu đê đanh gia rôi loa 

tăng đô

ng giam chu y như : thang đo Tăng đô 

ng giam chu y Vanderbilt , đanh gia Tăng

đô 

ng giam chu y theo tiêu chuân chân đoan DSM IV , và ICD 10 và sử dụng CBCL để

đanh gia tông hơp hanh vi va cam xuc cua tre em va vi 

thanh niên , tuy nhiên, chưa

đươc dung đê đanh gia riêng rối loạn tăng động giảm chú ý.

Nhăm tim kiêm thêm công cu đê đanh gia mô 

t cach chinh xac rôi loa 

n tăng đô

giảm chú ý và có thể phổ cập rộng rãi xuống các cơ sở khám chữa bệnh ban đầu và các

trường học, nên tôi đa cho 

n đê tai nghiên cư

u cua minh la “Đanh gia đô

hiê 

u lưc cua

Bảng kiểm hành vi Achenbach – phiên bản Việt Nam (CBCL – V) trong viê 

c sang lo 

rôi loa 

n tăng đô

ng giam chu y”.

2. Mục đích nghiên cứu

Xác định được công cụ có hiệu lực cao trong sàng lọc rối loạn tăng động giảm

chú ý cho các cơ sở khám chữa bệnh ban đầu.

3. Đối tượng, khách thể nghiên cứu

3.1. Đối tượng nghiên cứu

Độ hiệu lực của Bảng kiểm hành vi trẻ em Achenbach – phiên bản Việt Nam

(CBCL-V) trong sàng lọc trẻ có rối loạn tăng động giảm chú ý.

3.2. Khách thể nghiên cứu

102 bệnh nhân từ 6 tuổi đến 12 tuổi đến khám về các vấn đề hướng ngoại tại

các bệnh viện và các phòng khám chuyên khoa tâm thần.

3.3. Mẫu nghiên cứu

102 bố mẹ hoặc người thân, người chăm sóc gần gũi với trẻ tham gia trả lời

phiếu.

4. Giả thuyết khoa học

Bảng kiểm hành vi trẻ em Achenbach có thể sử dụng trong sàng lọc trẻ có rối loạn

tăng động giảm chú ý.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về đề tài: các vấn đề về rối loạn tăng động

giảm chú ý, các khái niệm sàng lọc, độ hiệu lực; về Bảng kiểm hành vi trẻ em

Achenbach (CBCL), Thang đánh giá rối loạn tăng động giảm chú ý Vanderbilt

(ADHD Vanderbilt) và Bảng liệt kê chẩn đoán dành cho trẻ em – phần chẩn đoán rối

loạn tăng động giảm chú ý (DISC-IV – ADHD).

- Đánh giá độ hiệu lực hội tụ của Bảng kiểm hành vi trẻ em Achenbach - phiên

bản Việt Nam thông qua việc tìm tương quan giữa Bảng kiểm hành vi trẻ em

Achenbach phiên bản Việt Nam (CBCL-V) phần các vấn đề về chú ý và thang đo rối

loạn tăng động giảm chú ý Vanderbilt (ADHD Vanderbilt) phần các vấn đề tăng động

giảm chú ý trong sàng lọc trẻ có vấn đề về rối loạn tăng động giảm chú ý.

- Đánh giá độ hiệu lực phân biệt của Bảng kiểm hành vi trẻ em Achenbach -

phiên bản Việt Nam thông qua việc tìm tương quan giữa kết quả thu được trên các

nghiệm thể của đề tài nghiên cứu và kết quả thu được trên các nghiệm thể ở cộng

đồng.

- Đánh giá độ hiệu lực dự đoán của Bảng kiểm hành vi trẻ em Achenbach - phiên

bản Việt Nam qua việc tìm tương quan giữa kết quả sàng lọc ADHD và kết quả chẩn đoán

ADHD qua phỏng vấn chẩn đoán bằng DISC.

- Tìm giá trị của Bảng kiểm hành vi trẻ em Achenbach phiên bản Việt Nam

trong sàng lọc rối loạn tăng động giảm chú ý.

6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu

6.1. Giới hạn khách thể nghiên cứu

Trẻ em từ 6 đến 12 tuổi và cha mẹ (hoặc người chăm sóc trẻ) đến khám tại Viện

sức khỏe tâm thần Bạch Mai, Bệnh viện Nhi trung ương, Bệnh viện Tâm thần ban

ngày Mai Hương.

6.2. Giới hạn nội dung nghiên cứu

Trong đề tài này, chúng tôi chỉ nghiên cứu đánh giá độ hiệu lực của Bảng kiểm

hành vi trẻ em Achenbach - phiên bản Việt Nam phần các vấn đề về chú ý (CBCL-V-

CY) trong sàng lọc trẻ có rối loạn tăng động giảm chú ý.

Phạm vi nghiên cứu là CBCL-V – các thang vấn đề về chú ý, và chỉ lựa chọn

bệnh nhân đến bệnh viện khám về các vấn đề hướng ngoại.

6.3. Giới hạn về không gian nghiên cứu

Số liệu được thu thập tại bệnh viện Nhi trung ương, Viện Sức khỏe tâm thần

Bạch Mai và bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương. Cả 3 bệnh viện này đều nằm

trên địa bàn nội thành Hà Nội.

6.4. Nguồn thông tin

Cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ trả lời bảng hỏi.

7. Phương pháp nghiên cứu

7.1. Phương pháp lý luận

Khái quát hóa một số vấn đề lý luận cơ bản, tham khảo các công trình nghiên

cứu có liên quan đến đề tài. Phân tích một số văn bản nhằm tìm hiểu thêm vấn đề

nghiên cứu và rút kinh nghiệm.

Đánh giá độ hiệu lực của bảng kiểm hành vi trẻ em Achenbach – phiên bản Việt Nam (CBLC-V) trong sàng lọc rối loạn tăng động giảm chú ý

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi