4 đòn phản công đối thủ khi bị thâu tóm
Đã có những thương vụ thâu tóm mà phía bị mua không hề
mong muốn. Trong trường hợp đó, doanh nghiệp phải làm
gì?
Cách đây khoảng 7 năm, báo chí phương Tây đã tốn khá
nhiều giấy mực về vụ thâu tóm PeopleSoft của Oracle
(Mỹ). Sự việc bắt đầu từ khi PeopleSoft (Mỹ) mua đối thủ
trong nước J.D. Edwards, trở thành hãng sản xuất phần
mềm ứng dụng doanh nghiệp lớn thứ hai thế giới, sau SAP
(Đức).
Đang ở vị trí thứ hai, Oracle không đời nào muốn tụt xuống
hạng ba. Vậy là Oracle tìm mọi cách mua lại PeopleSoft
theo kiểu “nuốt chửng”. Đầu tiên, Oracle ra giá 5,1 tỉ USD,
nhưng ông Craig Conway, Giám đốc Điều hành của
PeopleSoft, đã từ chối. Sự cương quyết của PeopleSoft
buộc Oracle phải tăng giá mua thêm 1 tỉ USD và liên tục
tạo áp lực buộc PeopleSoft phải nhường bước. Tuy nhiên,
PeopleSoft là “miếng mồi” không dễ nuốt. Công ty này đã
nhờ đến tòa án. Tháng 3.2004, Bộ Tư pháp Mỹ nhảy vào
cuộc, phán quyết rằng vụ mua bán này sẽ gây hại cho thị
trường. PeopleSoft cơ bản đã đạt được thắng lợi bước đầu.
Nhưng Oracle không nản chí. Ngoài việc tăng giá mua lên
9,4 tỉ USD, Oracle còn viết thư gửi Chính phủ Mỹ, cho
rằng việc mua lại PeopleSoft sẽ giúp Oracle cạnh tranh tốt
hơn với SAP và hàng loạt công ty khác. Tháng 9.2004, một
tòa án liên bang ở San Francisco xử Oracle thắng kiện và
Bộ Tư pháp tuyên bố không kháng cáo. Sau đó, các cơ
quan chống độc quyền châu Âu cũng bật đèn xanh cho
Oracle tiếp tục “ve vãn” PeopleSoft.
Bằng cách liên tục trả giá cao cho cổ phiếu PeopleSoft,
Oracle đã gây khó khăn cho hãng này. Tháng 1.2005,
PeopleSoft tuyên bố đầu hàng. Tuy nhiên, chiến thắng của
Oracle được giới chuyên gia đánh giá là khá trầy trật.
Oracle phải mất 18 tháng đeo đuổi dai dẳng mới hạ gục
được PeopleSoft. Và từ dự tính ban đầu chỉ bỏ ra 5,1 tỉ
USD, Oracle đã phải chi đến 10,3 tỉ USD để có được
PeopleSoft. Quan trọng hơn, các biện pháp chống trả của
PeopleSoft đã khiến Oracle không tài nào tung tiền ra mua
hết cổ phiếu của PeopleSoft như dự tính.
PeopleSoft đã làm những gì để Oracle phải vất vả mới có
thể thực hiện được việc thâu tóm?
Chiến thuật “viên thuốc độc”
Để chống lại ý đồ thâu tóm của Oracle, PeopleSoft đã dùng
đến chiến thuật “viên thuốc độc”. Cụ thể, PeopleSoft liên
tục tung ra thị trường hàng loạt cổ phiếu mới, với giá cực
kỳ ưu đãi cho cổ đông (trừ Oracle), khiến cổ phiếu bị pha
loãng, làm cho nỗ lực “nuốt” nhanh PeopleSoft của Oracle
gặp trở ngại. Oracle đã phải nhờ đến tòa án Delaware
Chancery (Mỹ). Cùng lúc, Oracle tìm cách dẹp bỏ rào cản
từ phía ban lãnh đạo của PeopleSoft. Tháng 10.2004, ông
Craig Conway bị bãi nhiệm. Nhờ đó, chiến dịch thâu tóm
PeopleSoft không còn vấp phải chướng ngại vật.
Đi tìm “hiệp sĩ”
Thực tế, không phải lúc nào doanh nghiệp cũng phát hành
được chứng khoán mới. Lúc này, công ty sẽ phải tìm kiếm
một đối tác có tiềm lực tài chính mạnh hơn và có tinh thần
“hiệp sĩ”. Hiệp sĩ này sẽ trả giá cạnh tranh để mua lại cổ
phần từ các cổ đông công ty. Sau đó, công ty bị thâu tóm sẽ
thương lượng với hiệp sĩ để mua lại một phần chứng khoán
và vẫn duy trì quyền sở hữu tại công ty.
Cách thức này từng được Yahoo! áp dụng trong cuộc chiến
với Microsoft. Cụ thể, chỉ vài ngày sau khi Microsoft đề
nghị mua lại Yahoo! (31.1.2008), Rupert Murdoch, CEO
của News Corp., trong vai hiệp sĩ tốt bụng, đã đáp máy bay
tới West Coast (Mỹ) để ăn tối với Jerry Yang, CEO của
Yahoo!. Trong bữa ăn, Murdoch ngỏ ý muốn giúp Yahoo!
chống lại ý đồ thâu tóm của Microsoft. Động thái của News
Corp. là một diễn biến bất ngờ trong thương vụ 44,6 tỉ USD
tưởng chừng rơi vào bế tắc. Bởi Yahoo vẫn kiên quyết từ
chối lời chào mua cổ phần của Microsoft mà theo họ là quá
rẻ, trong khi Microsoft cũng nhất định không tăng giá.
Thế nhưng, chưa hoàn thành xong vai diễn hiệp sĩ,
Murdoch lại bất ngờ ngỏ ý bắt tay với Microsoft mua lại...
Yahoo!. Để tự vệ, Yahoo! tuyên bố sẽ liên minh với
Google. Song ý định hợp tác với Google của Yahoo! đã
không thành khi ngày 5.11.2008, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết
sẽ ngăn chặn hợp đồng quảng cáo giữa Google với Yahoo!.
Ngay sau đó, Google quyết định bỏ cuộc.
Hành động của Google khiến Microsoft lần nữa nuôi hy
vọng sẽ thâu tóm được Yahoo!. Bằng chứng là sau khi
Jerry Yang từ chức vào cuối năm 2008, bà Carol Bartz, tân
CEO của Yahoo!, đã nối lại đàm phán và chỉ mất 6 tháng