Giá trị của các xét nghiệm vi sinh trong phát hiện tác nhân vi khuẩn, virus trong bệnh phẩm dịch não tủy

Viêm màng não và viêm não là những bệnh nhiễm trùng cấp tính nghiêm trọng của hệ thần kinh trung ương, thường đi kèm với tỷ lệ tử vong và di chứng cao đáng kể. Việc chẩn đoán sớm và chính xác căn nguyên gây bệnh là tối quan trọng để định hướng phác đồ điều trị hiệu quả, từ đó cải thiện tiên lượng bệnh nhân và giảm thiểu các biến chứng lâu dài. Tuy nhiên, việc xác định **tác nhân vi khuẩn, virus** gây bệnh chỉ dựa vào các dấu hiệu lâm sàng hoặc xét nghiệm thông thường thường gặp nhiều thách thức. Điều này có thể dẫn đến việc điều trị ban đầu không phù hợp hoặc lạm dụng kháng sinh. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá **giá trị của các xét nghiệm vi sinh** bao gồm nhuộm Gram, nuôi cấy và **PCR đa mồi** trong việc phát hiện căn nguyên trong **bệnh phẩm dịch não tủy**, cung cấp bằng chứng quan trọng cho thực hành lâm sàng.

Các bác sĩ lâm sàng, nhà vi sinh lâm sàng, và các nghiên cứu viên trong lĩnh vực bệnh truyền nhiễm và thần kinh.

Nghiên cứu mô tả cắt ngang này được tiến hành trên 1248 bệnh nhân tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội từ tháng 7/2023 đến 12/2024, nhằm đánh giá hiệu quả của các **xét nghiệm vi sinh** trong phát hiện **tác nhân vi khuẩn, virus trong bệnh phẩm dịch não tủy**. Các phương pháp được sử dụng bao gồm nhuộm Gram, nuôi cấy và **PCR đa mồi**. Kết quả cho thấy tỷ lệ chỉ định nuôi cấy là 90,1%, trong khi nhuộm Gram là 16,2% và **PCR đa mồi** là 58,6%. Khi so sánh các trường hợp được thực hiện cả nuôi cấy và **PCR đa mồi**, tỷ lệ phát hiện căn nguyên của nuôi cấy chỉ đạt 0,8%, trong khi **PCR đa mồi** đạt 20,8%, chứng minh độ nhạy vượt trội của kỹ thuật này. Các **tác nhân vi khuẩn** phổ biến được phát hiện bao gồm *Acinetobacter spp.* và *P. aeruginosa*, trong khi *Enterovirus* là **tác nhân virus** thường gặp nhất (60,7% các trường hợp dương tính với virus). Nghiên cứu nhấn mạnh **giá trị** cao của **PCR đa mồi** trong việc tăng cường khả năng phát hiện căn nguyên gây **viêm màng não** và **viêm não**, đặc biệt hữu ích trong các trường hợp nhiễm virus và khi bệnh nhân đã được điều trị kháng sinh trước đó, giúp tối ưu hóa phác đồ điều trị và giảm lạm dụng kháng sinh. Tuy nhiên, nuôi cấy vẫn giữ vai trò thiết yếu trong việc xác định độ nhạy kháng sinh và phát hiện các tác nhân không có trong bộ kit PCR.