SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC CHO HỌC SINH MIỀN NÚI
KỸ NĂNG PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH
THÔNG QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC 12
LĨNH VỰC: NGỮ VĂN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT QUỲ HỢP
===== =====
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC CHO HỌC SINH MIỀN NÚI
KỸ NĂNG PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH
THÔNG QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC 12
LĨNH VỰC: NGỮ VĂN
Tên tác giả: Nguyễn Thị Thủy
Tổ chuyên môn: Văn - Ngoại ngữ
Năm học: 2021- 2022
Số điện thoại: 0379316557
MỤC LỤC
Trang
PHẦN I. MỞ ĐẦU .................................................................................................. 1
1.1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................ 1
1.2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu: ................................................................. 2
1.3. Mục đích nghiên cứu: ..................................................................................... 3
1.4. Tính mới và những đóng góp của đề tài ........................................................ 3
1.5. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................ 3
PHẦN II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU .................................................................. 5
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI........................ 5
1.1. Cơ sở lí luận ................................................................................................... 5
1.1.1. Khái niệm bạo lực gia đình ..................................................................... 5
1.1.2. Các con số đáng báo động về bạo lực gia đình ở nước ta: ..................... 5
1.1.3. Trang bị cho học sinh các nguyên tắc phòng, chống bạo lực gia đình ........ 5
1.1.4. Tại sao phải phát triển kỹ năng phòng, chống bạo lực cho học
sinh miền núi: .................................................................................................... 6
1.1.5. Các phương pháp giáo dục kĩ năng phòng ngừa bạo lực gia đình .......... 6
1.2. Cơ sở thực tiễn ............................................................................................... 8
1.2.1. Một số đặc điểm tâm lí lứa tuổi của học sinh ở miền núi ....................... 8
1.2.2. Các kĩ thuật sử dụng khi tiến hành giáo dục kĩ năng sống cho học
sinh miền núi thông qua tác phảm văn học lớp 12: .......................................... 8
1.2.3. Năng lực giao tiếp ................................................................................. 13
1.2.4. Xây dựng bộ tiêu chí (Rubic) và quy trình đánh giá năng lực giao
tiếp (theo bài giảng đánh giá các năng lực người học - TS Phạm Thị
Hương - Đại học Vinh). .................................................................................. 14
1.3. CƠ SỞ THỰC TIỄN .................................................................................... 15
1.3.1. Thực tiễn dạy học ở các trường THPT miền núi .................................. 15
1.3.2. Thực trạng của vấn đề dạy kĩ năng phòng, chống bạo lực ................... 16
CHƯƠNG 2. GIÁO DỤC KỸ NĂNG PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC GIA
ĐÌNH QUA MỘT SỐ`TÁC PHẨM VĂN HỌC ................................................. 20
2.1. Phân tích nội dung các bài học có liên quan ................................................ 20
2.2. Xây dựng một số kịch bản để sân khấu hóa dạy học theo hướng giáo
dục cho học sinh THPT kĩ năng phòng, tránh bạo lực gia đình ......................... 20\
2.3. Một số ví dụ lồng ghép để giáo dục kĩ năng phòng, chống bạo lực cho
học sinh miền núi thông qua hai tác phẩm Văn học có liên quan: Vợ chồng
A Phủ (Tô Hoài) và Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu) .................... 21
2.3.1. Giáo dục cho học sinh kỹ năng nhận diện về bạo lực gia đình: ......... 21
2.4. Giáo dục cho học sinh cách ứng phó và hướng giải quyết bạo lực gia đình: ........... 27
2.4.1. Đặt ra tình huống thực tế: ...................................................................... 27
2.4.2.Thảo luận, đặt câu hỏi kiến thức tác phẩm: ........................................... 28
2.4.3. Hình thành năng lực giải quyết tình huống bạo lực trong thực tế: ....... 28
2.4.4. Tổ chức trò chơi, vẽ tranh tuyên truyền về bạo lực gia đình ............... 31
2.4.5. Các kĩ năng cần thiết để phòng, chống bạo lực gia đình ...................... 34
2.5. Hình thành, giáo dục học sinh các kỹ năng phòng, chống bạo lực gia đình: .......... 34
CHƯƠNG III. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM ..................................................... 47
3.1. Mục tiêu thực nghiệm .................................................................................. 47
3.2. Thực nghiệm sư phạm .................................................................................. 47
3.2.1. Mục tiêu của thực nghiệm sư phạm ...................................................... 47
3.2.2. Nội dung thực nghiệm sự phạm: chương trình Ngữ văn 12 ................. 47
3.2.3. Đối tượng thực nghiệm sư phạm: học sinh lớp 12 - Trường THPT
ở miền núi, con em đồng bào dân tộc thiểu số. ............................................... 47
3.2.4. Kết quả thực nghiệm sư phạm: thể hiện qua số liệu thống kê thực
nghiệm sư phạm tại các trường THPT: ........................................................... 47
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ........................................................... 59
1. Kết luận ........................................................................................................... 59
2. Kiến nghị ......................................................................................................... 59
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................... 60
PHỤ LỤC 1 CÁC MINH CHỨNG CỦA HOẠT ĐỘNG THỰC NGHIỆM ....... 61
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Bảng:
Bảng 1.1. Kết quả phiếu điều tra tính cần thiết trong dạy học theo định hướng
phát triển năng lực................................................................................. 17
Bảng 1.2. Kết quả phiếu điều tra xác định các khó khăn khi áp dụng phương
pháp dạy học lồng ghép giáo dục trong việc hình thành và phát
triển kĩ năng sống cho HS ..................................................................... 17
Bảng 1.3. Kết quả phiếu điều tra xác định vai trò của phương pháp dạy học
đóng vai trong dạy học .......................................................................... 19
Bảng 3.1. Kết quả khảo sát: Đã xác định được mục đích cần thiết dạy học
theo định hướng phát triển kĩ năng sống: ............................................. 48
Bảng 3.2. Kết quả khảo sát nội dung và phương thức hình thành kĩ năng ứng
phó trước bạo lực gia đình .................................................................... 49
Bảng 3.3. Kết quả khảo sát thái độ, kĩ năng khi giao tiếp: Đã xác định được
các thành tố trong thái độ giao tiếp ....................................................... 51
Bảng 3.4. Kết quả thống kê điểm số của 3 bài kiểm tra trong quá trình TN ........ 53
Bảng 3.5. Bảng tổng hợp các tham số thống kê đặc trưng bằng phần mềm
SPSS 20 ................................................................................................. 58
Biểu đồ:
Biểu đồ 3.1. Tỉ lệ %HS đã xác định được mục đích giáo dục KN phòng,
chống BLGĐ ..................................................................................... 48
Biểu đồ 3.2. Tỉ lệ %học sinh đã xác định được nội dung giáo dục và phương
thức giao tiếp và hình thành kĩ năng sống. ....................................... 50
Biểu đồ 3.3. Tỉ lệ % học sinh đã xác định được các thành tố trong thái độ
giao tiếp ............................................................................................ 52
Biểu đồ 3.4. Tỷ lệ % các điểm số của lớp TN và ĐC ở giai đoạn đầu ................. 55
Biểu đồ 3.5. Tỷ lệ % các điểm số của lớp TN và ĐC ở giai đoạn giửa thực
nghiệm .............................................................................................. 55
Biểu đồ 3.6. Tỷ lệ % các điểm số của lớp TN và ĐC ở giai đoạn sau thực nghiệm .. 57