H I H P VI T NAM
H p nhi u là bi u hi n y um c a lãnh đ o ế
TTCT - H p là m t hình th c trong qu n lý nhà n c. Các c quan nhà n c vì th h p nhi u h n các c s t nhân hay liên doanh. ướ ơ ướ ế ơ ơ ư
H p là c n thi t vì VN đôi khi không h p không đi u hành n i. Nh ng h p nhi u l i là m t trái c a v n đ . ế ư
Tùynh th c c quan, h p c n t n su t khác nhau. Cái khó là chúng ta ch a phân bi t rõ, ch ra n i nào c n h p nhi u, n i nào th a ơ ư ơ ơ
hành ph i làm là chính, h n ch h p. Nh Chính ph thì tôi nghĩ d t khoát không nên m t tháng ch h p m t l n. Vìbi t bao đi u ế ư ế
c n kíp đòi h i Chính ph - c quan hành chính đ u não c a qu c gia - ph i có bi n pháp gi i quy t ngay. ơ ế
Quay l i th i phong ki n, thi t tri u là m t hình th c h p c a c quan hành chính t i cao. Th i đó v n đ ch a nhi u mà ng i ta đã ế ế ơ ư ườ
ph i t ch c h ng ngày đ ng i lãnh đ o n m đ c thông tin, đi u hành, x lý công vi c. Chính ph các n c h p nhi u nh ng các ườ ượ ướ ư
cu c h p r t ng n, ch kho ng hai ti ng. Có th h tranh th đ u gi sáng, xong ai n y v c quan mình tri n khai. Nh v y có l i ế ơ ư
h n chúng ta d n r t nhi u v n đ vào m t cu c h p.ơ
Còn t i đa s các c quan c p d i không nh t thi t ph i h p nhi u vì anh ch tham m u. Lãnh đ o giao vi c, c p d i thi hành, ơ ướ ế ư ướ
xong vi c trình lên. H p ch di n ra khi c n tr ng c u ý ki n hay th ng nh t đ tri n khai cho chu n. Nh ng v n h p tri n miên là do ư ế ư
ông lãnh đ o không chu n b t t n i dung. Đ n gi , lãnh đ o c n nói ào ào. ế
Hi n có v r t tài ch nói r t dài nh ng m i th c chung chung, ch ng có thông tin gì, không sai không đúng. Câu chuy n vì th ư ế
hôm nay gi ng hôm qua. R i tình tr ng n nang trong các cu c h p khi n v n đ không đ c gi i quy t, khi v p l i ph i h p. Th t ra ế ượ ế
đ y không ph i là h p vì h p đ ch đ o, n m thông tin r t th c ch t, ng n g n và đó là kênh c p trên ki m tra c p d i hi u qu . ướ
Môtip ti n hành h p VN cũng ch a t i u. Đ u tiên là lãnh đ o lên phát bi u m t vài ý, quán tri t tinh th n. Sau đó m t nhân v tế ư ư
o đó lên đ c l i, đôi khi là nguyên văn cái văn b n đã phát cho đ i bi u. R i cu i cùng l i có lãnh đ o lên đ c văn b n ch đ o y
nguyên văn b n đã phát. Anh đã đ a tài li u cho ng i ta đ c r i thì c n gì ph i đ c l i n a? th i gian đó th ng chi m đ n 30% ư ườ ườ ế ế
th i gian c cu c h p, đôi khi còn h n. ơ
Không đ c l i cái đã có trong văn b n s bu c ng i đi h p ph i nghiên c u tr c các tài li u liên quan, tránh nh ng câu h i ngây ườ ướ
ngô. Theo tôi, ch nên đ a ra nh ng v n đ ch a th ng nh t đ n ch c đ c tràn lan, r i l i bàn nh ng cái không c n bàn, thì có ư ư
v đ c m i phát bi u s c “th ng nh t cao” đ ng th i di n gi i c m t ng s r t m t th i gian không tác d ng. Vài v nh th ượ ưở ư ế
h t gi . Vì v y, thu g n đ c các khâu không c n thi t, đi th ng vào v n đ c n bàn, tôi nghĩ có th gi m đ c 1/3 th i gian h p, hayế ượ ế ượ
nói cách khác, gi m đ c 1/3 các cu c h p. ượ
Ng i Vi t có thói quen hay nhìn lên trên, xem c p trên là t m g ng. Th y c p trên năng đi h p thì c p d i năng t ch c thôi. Nayườ ươ ướ
nên thay đ i l i, n u nhân h i ngh k ni m màc v lãnh đ o ch g i đi m t thông đi p đ chúc m ng thì vi c đó r t c n. Còn n u ế ế
ch xu ng b t chân b t tay r i kéo nhau d ti c thì không nên.
Theo tôi, l i do ta ch a phân bi t đ c gi a ho t đ ng chính tr và ho t đ ng hành chính. T hàm B tr ng tr lên là chính khách. ư ượ ưở
Đáng ra ông y ph i ng i đ nghiên c u, tìm tòi, đ nghĩ ra chi n l c, làm sao th c hi n t t chi n l c đó. Đ y m i là nhà chính tr . ế ượ ế ư
H cũng ch nên d các cu c h p có t m chi n l c ho c t o d ng, tri n khai chi n l c đó. Nh ng ta v n ch a phân đ nh rõ ế ượ ế ượ ư ư
nhi m v hành chính và nhi m v chính tr . Nên m i th y các quan ch c r t b n r n. Đó là b n o, b n cái c a ng i khác. B ườ
tr ng ta có qnhi u vi c, t t ch c b máy, phân công nhi m v các c c, v ch c năng, r i c b nhi m anh A, ch B, th m chíưở
c k lu t, nâng l ng ai đó... ươ
Có cu c h p h t ch c đ c m n nhau nh ng theo tôi phong không ph i nguyên nhân, nó đã chuy n thành đi u ki n. Mu n gi m ơ ư
đi u y, có th nói là làm đ c, nh ng ph i thay đ i n n công v , b t đ u t vi c làm lu t. Ph i lu t hóa, chi ti t hóa trách nhi m. ượ ư ế
N n hành chính ph i chuyên nghi p, áp d ng công ngh hi n đ i vào qu n lý, minh b ch hóa ho t đ ng c a các c quan nhà n c. ơ ướ
Khi n n hành chính nh th thì m i gi m đ c h p cũng nh các t nhũng nhi u khác. Ng i ta s b tr ng vì b tr ng, b ng ư ế ượ ư ườ ưở ưở
quy n l c ch c v , có th làm thay đ i quy t đ nh chuyên môn c a anh chuyên viên. Ph i ti n đ n ng i làm chuyên môn có th m ế ế ế ườ
quy n chuyên môn mà không ai có th can thi p đ c, nh nhào có quy n nói s th t, giáo viên coi thi có quy n ch m thi đúng, ượ ư
c nh sát giao thông có quy n ph t b t c ai vi ph m, dù ng i đó là v nào. ườ
Ai làm vi c n y t nhiên h p s gi m, c h i cho tham nhũng s ít đi.C h i cho tham nhũng s ít đi. Làm quan khi y cũng ch m t ơ ơ
ngh nh bao ngh khác, ch không ph i là n i đ y quy n l c g n v i quy n l i, ai cũng mu n lên, có vi c gì v n tìm m i cách ng i ư ơ
nguyên không ai mu n b !...
PGS.TS PH M H NG THÁI (tr ng khoa nhà n c và pháp lu t, HVHCQG) ưở ướ
Đi h p vì cái phong bì
t ch c qu c t khi làm h i ngh đã kiên quy t không chi kho n phong. Nh ng ch đ c l n m t, l n hai khách vãn h n, r i sau ế ế ư ượ
này đi ti p xúc r t khó nên đành “theo l ” chi m t kho n nho nh đ “g i th ” cho quan khách VN.ế ư
C m i khi giành đ c h p đ ng t ch c s ki n cho m t công ty hay ban ngành nào đó, đi u chúng tôi ph i h i đ u tiên là “phong bì ượ
cho m i khách là bao nhiêu?”, “kh năng phát sinh bao nhiêu?”, “quà t ng ra sao?”, cu i cùng m i là “đ i t ng khách”, vì ph i căn c ượ
o đó đ ký k t t ng chi phí cho ch ng trình. Đôi khi bi t tr c đ i t ng khách, chúng tôi ph i t v n nên gi m chi phí nào, tăng ế ươ ế ướ ượ ư
phí nào vì có đ i t ng mi n phong bì dày là đ c. Và thông th ng, ti n phong bì ph i chi m đ n 20% t ng chi phí h i ngh . ượ ượ ườ ế ế
i phong mi n B c ng i ta c đút vào và g i m t cách d ch u là ti n ăn tr a. Nh ng ti n ăn tr a cũng chia theo m c đ quan ườ ư ư ư
tr ng c a khách d . Ăn tr a c a lái xe là 50.000 đ ng, đôi khi không có. Ăn tr a c a cán b th ng là 100.000-200.000 đ ng. Nh ng ư ư ườ ư
c “VIP” thì phong bì th ng ph i 500.000 đ ng. ườ
Th m chí, v i nh ng nhân v t ph i tìm m i cách t o quan h thì có khi phong bì ph i vài tri u, th m chí (nh o chí có nêu trong m t ư
cu c h p mà đ i bi u Qu c h i Tào H u Phùng nêu T ng công ty Viglacera) phong bì 10 tri u, v i cánh PR chúng tôi ch a ph i là ư
ghê g m. Nhi u công ty s n sàng giao cho chúng tôi m c g p đôi, th m chí g p ba nh th đ m i cho đ c “c y xu ng ch tr r i ư ế ượ
c i”.ườ
Đ n nay thì khâu “phát tài li u” có kèm m t “b c th nho nh ” đã thành thông l không th thi u h u h t các cu c h p, h i ngh , h iế ư ế ế
th o. Ti t m c này sinh ra nhi u tình hu ng bi hài mà dân PR chúng tôi có th vi t thành c cu n sách. Có v m luôn phong bì ra ế ế
đ m có bao nhiêu. Có nh ng v n i ti ng c ngoài đ i và cũng n i ti ng luôn trong gi i PR vì “phong cách” r t đ c bi t khi nh n phongế ế ế
bì.
Có ông Ao nh n phong bì r i nh ng ông l i quay ra c m cái gi y m i n a, đòi nh n ti p. Thì ra gi y m i y là c a nhân viên, ư ế
nh ng ông gi đ lĩnh hai l n. R i nh ng khách “không m i mà đ n”.ư ế
Có nhi u v hay vác c p đ n d h p, nh ng ch kho ng 30 phút là l n v , nhân viên PR nào ngăn m i l i thì “b n l m, c quan ế ư ơ
đang có vi c g p”. Nh ng th t ra “c ” ch y sang cu c h p khác. Đ đ i phó, nhi u công ty n c ngoài đ i l ch, phát quào cu i ư ướ
bu i. L dĩ nhiên nhi u v đ nh ra nh ng r i l i đi vào. ư
m lý nh n phong bì đã quen thu c đ n m c nhiên nh th n hôm nào h i ngh khôngphong bì thì hôm đ y đón ti p đ n kh . ế ư ế ế ế
Ng i thì h i t i sao, ng i thì h i cu i bu i có phát không, r i không có phong bì thì quà t ng là cái gì... Nhân viên PR tr l i khôngườ ườ
thì ngay l p t c nh n đ c thái đ khác ngay. ượ
Đôi khi phát phong bì mà chúng tôi th y ng ng v i ng i n c ngoài. Cái phong bì làm hèn con ng i đi nhi u quá! ượ ườ ướ ườ
ĐÀO TR NH VŨ, nguyên nhân viên m t công ty public relations (PR)
Nhi u quan ch c đang h th p mình
Nhi u doanh nghi p đ n d p k ni m, cánh nhân viên bàn v i nhau r t rôm r và... c t nh , m i “c ” nào đ n đ cho nó “sang”. T c ế ế
ng i ta đã quen v i vi c bi n anh quan ch c thành m t v t trang trí cho l k ni m c a h . L dĩ nhiên, làmcũng ph i nghĩ đ nườ ế ế
chi phí nên ng i ta còn tính toán h n hoi, m i ông này thì bao nhiêu, m i ông kia thì bao nhiêu.ườ
R i... h p tranh lu n, kinh pcó b y nhiêu, m i ông này thôi. Cá nhân tôi ch ng ki n không ít cu c t ng k t c a c quan cũ, khi ti c ế ế ơ
tàn, h i r u tan, quan khách v h t, t giám đ c t i nhân viên... ng i th . R i bình ph m, l ra không nên m i ông này, ông kia,ơ ượ ế
“ch ng đ c cái vi c gì mà t n kém”. V đó mà nghe đ c ch c h n s “ch n” v i v đi h p. Nh ng d ng nh t tr c đ n nay ượ ượ ư ườ ư ướ ế
không ai nghe th y thì ph i?!
ràng, khi ng i ta d dàng m i đ c m t v lãnh đ o, v i t m c y mà đ n ch đ “ng m c nh” ho c “cho ph n trang tr ng” tườ ượ ế
quá phí. Phí cho công s c c a v quan đó, phí c cho c s tin c y c a ng i dân. ườ
Th i gian đó anh dành ra gi i quy t m t vi c gì đó th t tâm huy t có khi còn đ c ti ng th m. Còn ch ng có gì quan tr ng mà anh c ế ế ượ ế ơ
đ n, nghĩa là anh đã t h th p b n thân mình, ng i ta coi th ng là ph i. Theo tôi, nên đ t ra qui đ nh quan ch c không đ c đi dế ườ ườ ượ
các l k ni m theo ki u “l l t”, không th t s c n có ý ki n ch đ o c a các v y. ế
c v lãnh đ o ch nên đ n nh ng h i ngh đ nghe ng i dân, doanh nghi p th t s c n gì, b c xúc gì r i đ ra th i h n tr l i, gi i ế ườ
quy t, ch không nên đ n nói chung chung nh ng cái ch ng nói ng i ta cũng bi t. T trên làm g ng tr c, ch t l ng các cu cế ế ườ ế ươ ướ ượ
h p d n s đ c nâng cao. C i cách hành chính là c i cách nh ng cái nh th ch không ch là v ch ra các d án bao nhiêu t , bao ượ ư ế
nhiêu tri u đôla đ “nâng cao năng l c b máy nhà n c”. ướ
I TÙNG TH CH, giám đ c Công ty TNHH QT
H p lo n
TTCT - N u nh doanh nghi p, ng i dân ph i căn ke t ng phút đ m u sinh, đ sinh l i thì t i r t nhi u c quan nhà n c, “côngế ư ườ ư ơ ướ
vi c” đ c nh c đ n th ng xuyên nh t là... h p. Ng i ta có th hoãn nhi u th , t ch i nhi u cu c g p v i dân đ h p. Vì sao b ượ ế ườ ườ
y chính quy n VN h p nhi u th ? Có th làm gì đ gi m h p? ế
C th hai h ng tu n, nhi u công ch c b t đ u công vi c v i nh p đi u quen thu c: h p. H p có nhi u ki u, h p đ bi t thông tin, đ ế
đôn đ c, giao vi c, n m tình hình, tri n khai. H p r t c n thi t đ th ng nh t ý ki n và tri n khai công vi c cho đ ng b . Nh ng chính ế ế ư
nh ng tác d ng trên c a h p đang khi n nó b l i d ng, tr thành n i ngao ngán c a ng i dân. Th m chí nhi u công ch c cũng kêu ế ườ
kh vì h p.
L ch làm vi c tu n c a m t th tr ng: ưở
Th hai: 8g: D l trao... t i mi n Nam
Th ba: 8g30: Ch trì h i th o t p hu n... t i khách s n...
15g: H p th ng v ... ườ
Th t : 8g: Cùng b tr ng thăm... ư ưở
13g30: Cùng b tr ng nghe báo cáo v các d án... ưở
Th năm: 8g: H p ban t ch c k ni m 60 năm...
10g: H p ban ch đ o xây d ng...
14g: D t a đàm...
16g: H p ban cán s ...
Th sáu: 8g: D h i ngh l y ý ki n... ế
Trong m t tháng đ y “b n b u”, v th tr ng này ch có kho ng hai ngày có l ch đ gi i quy t công vi c th ng xuyên c a c quan. ưở ế ườ ơ
trong g n hai ngày, v th tr ng ch ng i ký đã đ h t th i gian. Đáng lo là ng i ta đang quen vi c l y các cu c h p đ gi i ưở ế ườ
quy t công vi c. V y không h p thì không ai làm vi c?ế
Ông t ng th ký m t hi p h i uy tín khi nghe h i v v n đ h p c a các quan ch c đã v tay b m b p xu ng ch ng gi y cao ng t ư
trên bàn làm vi c: đ n t c g i mà mãi ch ng th y “các c ” tr l i. Ông t ng k t: “Hi p h i mu n m i b tr ng xu ng đ i tho i, gi i ơ ế ưở
quy t khúc m c c c khó, nh ng n u là các công ty l n m i đi h p l i... r t d . Đ c bi t là các cu c h p t ng k t quí, năm, k ni mế ư ế ế
ngày thành l p; lãnh đ o đi r t nhi u dù th c t ch c n g i m t cái đi n chúc m ng là đ ”... ế
Có r t nhi u ki u h p: h p giao ban, h p tháo g , h p quán tri t, h p ki m đi m, h p s k t, h p t ng k t, h p đ nh kỳ, h p đ t ơ ế ế
xu t, h p phát đ ng thi đua, h p quán tri t tinh th n ngh quy t c quan, h p bình b u cu i năm...n b cao c p đã có thói quen đi ế ơ
h p nên c p d i cũng đã quen h p là ph i đi. Th t khó có th li t kê h t các ki u h p v i nh ng lý do khác nhau. Nhi u cu c th t s ướ ế
c n, nh ng nhi u cu c h p mà đa s c t a ch ... ng i ch i là chính. ư ơ
Nghe tên cu c h p ng i ta đã th y hình th c nh ng không th không đ n vì s lãnh đ o “khép t i” tr n h p. Đ n gi , v n còn c ườ ư ế ế ơ
quan nhà n c h p quán tri t... không đ c đi làm mu n. R i phát đ ng thi đua gi m s n ph m l i khi n phía đ i tác n c ngoàiướ ượ ế ướ
trong liên doanh... choáng. Đi làm mu n là vi ph m n i qui, s n ph m l i có th n đ nh t l , ai vi ph m tr l ng, tái ph m m i ngh ươ
vi c. T i sao l i ph i “thi đua” th c hi n nh ng cái đáng ra là đ ng nhiên công ch c ph i th c hi n, t i sao l i ph i t ch c m t cu c ươ
h p v i ch đ nh th ? ư ế
Đi h p là vi c “nh nhàng”
Khâu đ u tiên th ng th y trong các cu c h p là “phát tài li u”. Tài li u này có m t t gi y ghi th i gian bi u cu c h p. Đi kèm nh ng ườ
văn b n liên quan đ n n i dung là m t v t nho nh xinh xinh đã d n tr nên không th thi u trong nhi u cu c h p, đó là... cái phong ế ế
bì. Trong “t m th đó mi n B c th ng là 100.000 đ ng, c quan nào giàu là 200.000 đ ng. T i mi n Nam, phong th th ng “dày ư ườ ơ ư ườ
h n. N u h p t ng k t, k ni m thì cònthêm quà, cái c p ho c b ly tách, qu n áo... N i “phát tài li u” luôn đông đúc và đây làơ ế ế ơ
m t trong nh ng lý do khi n không ít công ch c r t ch u khó đi h p. ế
G n đây còn r lên phong trào h i th o, nó cũng là m t hình th c h p nh ng có v “khoa h c” h n. Không ít cu c h i th o đáng ra ư ơ
ch c n g i email cho nhau là đ vì các v khách m i đ n ch làm đúng hai đ ng tác quen thu c: nh n phong bì và... đ c tham lu n ế
vi t s n. Ai đ c c a ng i y, không tranh lu n, không ph n bác. H i th o đáng ra là cu c tranh lu n đã tr thành hình th c vì khôngế ườ
ít nhà khoa h c chép mi ng “nh n phong bì c a ng i ta r i, còn tranh v i cãi cái gì n a”. ườ
Song, m t lý do quan tr ng nh t khi n các cu c h p đã tr thành “m t ph n không th thi u trong cu c s ng” là b i đó là n i hoãn ế ế ơ
binh c c t t. B ki n, h p ki m đi m. Ng i dân b c xúc, h p tháo g . Nguy hi m h n, h p đang b l i d ng làm n i trút b trách ườ ơ ơ
nhi m cá nhân. Nhi u vi c hoàn toàn trong ch c năng c a lãnh đ o, nh ng s làm nh “đ ng” thì bi t kêu ai thành ra ph i h p. Lãnh ư ế
đ o đ xu t, ai ph n bác là “có v n đ ” nên các cu c h p th ng đ u “thành công t t đ p”. Sau v l sai ph m thì lãnh đ o nói là ý ườ
ki n t p th , là làm theo ngh quy t.ế ế
Thói quen h p ki u này gây h u qu . Khi ng dân g p n n trên bi n, tàu đã đ m, ng i đã m t, nh ng các ban ngành còn ph i h p ư ườ ư
đã, m i chuy n ph i ch . R i các v khi u ki n, qui ho ch, dân c ch , quan c h p, r i cu i cùng dân v n ph i đ i nón ng c xuôi. ế ượ
Nhi u quan ch c su t ngày ch th y đi h p. Dânvi c thì r i rít kêu b n nh ng đi h p v công vi c v n th . ư ế
Ng i ta thích h p vì rõ ràng đây là công vi c t ng đ i nh nhàng.ườ ươ
T n kém!
Nhi u c quan l n ph i c riêng m t nhân viên chuyên theo dõi, t ch c vi c h p. Th m chí có c quan còn ph i thuê thêm m t ng i ơ ơ ườ
chuyên làm phông ki u “chào m ng” hay “h i ngh ”, ph trách luôn âm thanh, ánh sáng. Nhi u b ngành có g n ch c phòng h p
nh ng v n thi u, th ng xuyên ph i đi thuê phòng h p c khách s n. Ch th y B Y t khuy n khích t n d ng phòng h p h iư ế ườ ế ế
tr ng l n c a c quan nh ng ngay c nh v y, b này v n là “khách quen” c a khách s n La Thành, m i năm ít nh t cũng ph i đ nườ ơ ư ư ế
đây đ t ch h n ch c l n. ơ
T n kém cho m i cu c h p không ch ti n thuê đ a đi m (khách s n l n có th lên đ n c ngàn đôla/ngày). T n kém còn n m ế
ti n ăn tr a, ti n quà, ti n băngrôn kh u hi u, ti n in n tài li u, ti n phong bì, ti n hoa trang trí, hoai áo, ti n phù hi u, ca nh c ư
chào m ng...
R i chi phí ăn khách s n, xe c cho hàng ch c v t c t nh v , cùng lái xe c a h , Nhà n c đã ph i t n hàng ch c t đ ng/năm ướ
không th th ng kê. H p cũng là d p đ dân văn phòng... c u véo nên các cu c h p “h o” cũng m t vài ch c tri u đ ng tr lên.
Sauc b a ti c, ng i đ t th ng đ c khách s n chi cho ph n trăm hoa h ng t t ng s ti n thuê phòng và ti c. Nên cu i năm ườ ườ ượ
nhi u ng i s n sàng thuê phòng th t x n, m i khách th t nhi u đ ... có ti n tiêu t t. Đáng lo ng i, g n đây còn r lên m t t ch c h i ườ ế
ngh th t xa, nh m đúng khu du l ch mà s p ch a đi đ t ch c h p, h i th o. ế ư
Th là b u đoàn thê t c quan đó lêny bay vào Vũng Tàu, ra Phú Qu c hay H Long, m c dù các cu c h p đó hoàn toàn có thế ơ
t ch c ngay t i ch . M c tiêu chính c a các cu c h p, h i ngh tr thành chuy n đi ch i, ngh d ng nh ng ng i ta v n t ch c ế ơ ưỡ ư ườ
m c cho kinh phí t n kém thêm g p ba, th m chí 10 l n. Đi u này đ c bi t ph bi n vào mùa hè. ế
Ai s p v h u đ c u tiên, ai ch a đ c đi u tiên. Cu c h p thành ch ng i ta bình b u và không ít ng i b ng h m h c vì... ư ượ ư ư ượ ư ườ ườ
không đ c đi h p. Và đã h p nh th thì không th “ti t ki m” đ c. Không ít cu c đã bày ti c tùng cho m y trăm ng i, chi phí lênượ ư ế ế ượ ườ
đ n ti n t nh ch i.ế ư ơ
T n kém nh t trong các cu c h p ch a h n là ti n mà là th i gian. Tám ti ng m t ngày/năm ngày m t tu n đã ít, công ch c còn tri n ư ế
miên h p l y đâu th i gian gi i quy t s v cho dân? R i các b c lãnh đ o đi h p su t nh th , l y đâu th i gi nghĩ ra nh ng bi n ế ư ế
pháp chi n l c dài h i đ phát tri n đ t n c?... Ng i dân đóng thu - đ i t ng th t s ph i chi ti n cho các cu c h p - thì l iế ượ ơ ướ ườ ế ượ
ph i đ ng ngoài đ i các công ch c đang... h p.
C M VĂN KÌNH th c hi n
Làm gì đ gi m h p?
TTCT - Các chuyên gia hành chính kh ng đ nh có th gi m 1/3 các cu c h p. Nh ng ph i đ t ra các qui đ nh th nào đ lo i b ư ế
nh ng cu c h p vô nghĩa gây lãng phí c th i gian, ti n b c c a dân, c a n c? Tu i Tr Cu i Tu n trao đ i v i ông Tr n Anh Tu n, ướ
v phó V Công ch c viên ch c thu c B N i v : t i sao h p nhi u và làm gì đ gi m h p?
C ch khi n h p nhi uơ ế ế
* Đã có nhi u ý ki n kêu phát ngán lên vì các công ch c su t ngày b n h p. B N i v đã nghe th y d lu n y ch a? ế ư ư
- B N i v đã nh n đ c m t s ý ki n ph n ánh tình tr ng h p nhi u m t s c quan, t ch c, đi n hình là các c quan nhà ượ ế ơ ơ
n c. Đôi khi các v lãnh đ o các c quan y thi u quy t đoán, dù đ c giao trách nhi m gi i quy t v n đ nh ng s trách nhi m nênướ ơ ế ế ượ ế ư
hay t ch c h p và vì v y gây lãng phí th i gian r t l n cho nhi u ng i khác. ườ
* Gi m khâu phát bi u hình th c hay đ c l i văn b n đã ti t ki m đ c 1/3 s cu c h p nh ng ch a th y d u hi u trung ng mu n ế ượ ư ư ươ
ch nh đ n, gi m h p? Tình tr ng h p, theo ông, đã đáng báo đ ng ch a? ư
i gì cũng h p t o đi u ki n cho nh ng ng i y u chuyên môn, trình đ kém cũng có th leo lên gh lãnh đ o. Có anh ch nói thì ườ ế ế
hay nh ng t ch c th c hi n r t kém vì ch nghi p v đi h p cao. N u anh ta lãnh đ o, đ ng nhiên c quan anh ta ktránh kh iư ế ươ ơ
các cu c h p xuyên ngày tháng.
- Theo tôi, v n đ h p nên đ a vào ch ng trình c i cách hành chính giai đo n t i (2006-2010) đ c th và chi ti t h n b i đây ư ươ ế ơ
cũng là m t trong nh ng đi u gây phi n toái cho dân, lãng phí ti n nn c. Đã có đ tài khoa h c nghiên c u v chuy n h p h n ướ
hoi nh ng có v nghiên c u đó không đ c quan tâm. Tr c đây thành ph Hà N i có d đ nh t ch c m t cu c h i th o v v n đư ượ ướ
h p nh ng r i nó không di n ra. ư
* M t s công ch c c p cao cũng ngán h p nh ng không th không h p. Ph i chăng c ch hi n nay sinh ra tình tr ng lo n h p? ư ơ ế
- M t ph n c ch sinh ra ph i h p nhi u. Còn có nhi u đ u m i, phân công công vi c không rõ ràng, ch ng chéo trong ch c năng, ơ ế
nhi m v gi a các c quan nhà n c. M t ph n khác tôi nghĩ ph ng th c lãnh đ o t p th đã b hi u sai. T p th không có nghĩa ơ ướ ươ
cái gì cũng h p mà t p th ch quy t đ nh nh ng ph ng h ng chính, cá nn đ c giao trách nhi m ph i ch đ ng thi hành. ế ươ ướ ượ
nh h ng t c ch k ho ch t p trung v n còn trong nhi u c quan nhà n c. T t c m i cái đ u ph i bàn, liên h v i c quan ưở ơ ế ế ơ ướ ơ
c p trên còn n ng, d n đ n h i h p nhi u. C ch trách nhi m ch a rõ nên g p v n đ nh y c m, ng i ta v n d ng đ a ra h p ế ơ ế ư ườ ư
đ gán cho nó danh nghĩa t p th . Đôi khi còntình tr ng g p m t v n đ nan gi i, không ai mu n làm thì h p đ m i ng i m t ý ườ
r i... không bao gi làm n a.
* Nh ông nói, có ki u h p làm kh dân. Trách nhi m công ch c, trách nhi m chính tr c a quan ch c ch a rõ ràng nên ng i ta hayư ư ườ
t ch c các cu c h p “hi u h ”, “đùn đ y”. B N i v đã có ý đ nh đ a ra bi n pháp gi m h p ch a? ế ư ư
- Đúng là có nh ng vi c ch c n làm đúng trách nhi m đ c Nhà n c giao thì không c n ph i h p. Trong c i cách hành chính, gi m ượ ướ
h i h p chính là m t khía c nh trong vi c t ch c lao đ ng sao cho khoa h c. S p t i trong Lu t công v B N i v đang xây
d ng, ch c ch n trách nhi m c a công ch c, c a ng i đ ng đ u các c quan trong khi thi hành công v s đ c đ cao h n, đ h ườ ơ ượ ơ
bu c ph i gi i quy t công vi c trong th m quy n c a h không ph i t ch c cu c h p. ế
Ng i có ch c v ph i ch u trách nhi m v n i dung t t c các quy t đ nh donh ban hành, th m chí c vi c t ch c, ki m tra vi cườ ế
th c hi n nó. Nh ng sâu xa là khâu ch n con ng i. N u ch n đ c ng i “c ng” v chuyênn, vi c gì quy t đ c h quy t ngay, ư ườ ế ượ ườ ế ượ ế
không c n h p. Ch không đ ng m t tí là th y khó, ph i xin ý ki n. Ho c ng i không nghĩ đ c chi n l c thì c t p trung vào s ế ườ ượ ế ượ
v . Không có ho c chi n l c không t t thì hay v p, gi i quy t xong v y l i sinh ra v khác. ế ượ ế
Làm gì đ gi m h p?
* H u qu c a thói quen h p đã th y không ít. Nh v ng n g p n n trên bi n v a qua, tàu đ m r i, ng i ch t r i mà ng i ta ư ư ườ ế ườ
còn ph i h p r i m i c u n n?
- Nó liên quan đ n trách nhi m đ c giao. đây đúng là c n s ph i h p nh ng theo thói quen, m t cu c h p đ c t ch c. Đáng raế ượ ư ượ
các c quan ph i có ph ng án r i, có s vi c nguy c pơ ươ ch c n m t cu c h i ý hay thông báo cho nhau thôi. Ch tình hu ng nh ư
th còn h p thì ng i ta ch t h t m i đ c c u n n.ế ườ ế ế ượ
* H p đã thành thói quen ph bi n, liên quan đ n l i ích ch không ch t n t i m t vài c quan.n mu n gi m h p thì ph i c i ế ế ơ
cách c ch ch không ch đ ra bi n pháp chung chung?ơ ế
- Đúng. Mu n gi m các cu c h p hình th c thì c ch làm vi c ph i khác đi. Trong c i cách hành chínhc i cách v th ch , c ơ ế ế ơ
ch làm vi c c a công ch c. Hi n nay không th nói c ch đó là hoàn h o, nh ng c i cách hành chính v n đang ti p t c. M c tiêuế ơ ế ư ế
h ng đ n là m t n n hành chính ph c v . N u th c đ t đ c đi u đó thì s i lòng c a ng i dân s cao lên và h p cũng không ướ ế ế ượ ườ
v n đ n a. Còn hi n t i n n hành chính c a chúng ta v n là n n hành chính qu n lý. Nó còn nhi u t n t i và y u kém. ế
* Nh v y, v i c ch hi n nay thì vi c có m t n n hành chính ph c v hay c th là chuy n gi m đ c h p s còn là vi c r t lâuư ơ ế ượ
dài?
- Ph i làm ngay. Lu t công v do B N i v so n th o đ n đ u năm 2007 s đ a ra xin ý ki n Qu c h i và hi v ng cu i 2007 s ế ư ế
đ c thông qua. Nó s đ t n n móng cho n n hành chính ph c v . Còn vi c gi m h p đáng ra b n thân các v lãnh đ o có th tượ
đi u ch nh đ c, vì các cu c h p d n đ n lãng phí th i gian, kh năng hoàn thành nhi m v c a chính h . N u nh n th c đ c đi u ượ ế ế ượ
này, qua ch đ o đi u hành h s gi m đ c các cu c h p mà không nh t thi t ph i d a trên s c ép c a d lu n. ượ ế ư
* Đ lãnh đ o t nh n th c thì quá khó, lâu nay công vi c v n đình tr , h p v n nhi u. C n đ a ra tiêu chí th nào đ c t ch c h p ư ế ượ
thì m i gi m đ c h p? ượ
- Nhi u tr ng h p ng i ta d dàng t ch c cu c h p dù v i m c đích cá nhân, l y h p làm bình phong che ch n cho nh ng quy t ườ ườ ế
đ nh sai. C ch giám sát các cu c h p ch a có. Nhi u khi ng i ta không mu n làm vi c thì đi h p, đ vi c l i đ y, có lý do. Mu n ơ ế ư ườ
th c hành ti t ki m ch ng lãng phí, c n có qui đ nh rõ khi nào thì t ch c h p, m c tiêu h p, cu c h p này nh m gi i quy t v n đ gì, ế ế
v n đ đó có c n ph i h p không.
H p s thay đ i cái gì, mang l i cái gì, tác đ ng đ n ho t đ ng hi n t i th nào. R i n i dung cu c h p ph i rõ ràng. Các cu c h p ế ế
gi i quy t đ c s vi c thì ti n hành, còn không thì thôi. Cu i cùng, ng i ch trì ph i k t lu n đ c v n đ . Trên c s đó, các b ế ượ ế ườ ế ượ ơ
ph n th c thi c th th c hi n, không c n h p l i. Qui đ nh rõ thì ng i lãnh đ o m i có căn c quy t đ nh nên h p hay không, các ế ườ ế
nhà qu n lý c p trên cũng có th qu n đ c. ượ
* Khó! Vì v i qui đ nh nh th , các ki u h p nh : h p chi b , h p chi đoàn, h p nhóm, h p tri n khai công vi c, h p rút kinh nghi m, ư ế ư
h p đ nh kỳ s không t ch c đ c? ượ
- Thì ph i phân bi t các cu c h p, h i th o v i h i ý. Các ki u h i ý ch r t nhanh, 5-10 phút. Còn h p chi b , chi đoàn là m t hình
th c sinh ho t chính tr , do các t ch c chính tr qui đ nh, nó không liên quan đ n hành chínhn ta không th bàn. ế
* V i t ch là m t nhà chuyên mônlà ng i th o Lu t công v , ôngtin gi m đ c h p? Có th d đoán ho c đ a l trình bao ư ườ ượ ư
gi h p s th c ch t h n? Hay đó là v n đ lâu dài ta ch a c đ c th i gian? ơ ư ướ ượ
- Trong đà c i cách hành chính hi n nay, Chính ph ch c ch n s ch đ o m nh m vi c c i cách l l i, c ch làm vi c c a công ơ ế
ch c. Trong các m c tiêu đ a ra có v n đ nâng cao hi u l c, hi u qu công vi c c a công ch c, mà mu n nâng cao đi u này t ư
ph i t ch c lao đ ng t t c c quan. Hi n chúng ta cũng đang th c hi n Lu t th c hành ti t ki m ch ng lãng phí. Mà m t trong ơ ế
nh ng lãng pl n nh t là th i gian. Nên tôi ch có th nói v i hai đ ng l c trên, vi c gi m h i h p s di n ra nhanh h n. ơ
* Nh v y chúng ta đang b qua nguyên do c t y u khi n h p nhi u là lãnh đ o thi u ki n th c, trách nhi m không rõ? Ng i taư ế ế ế ế ườ
ch ng thi u gì lý do đ h p. Qui ch làm vi c c a công ch c do B N i v th o ch a rõ ràng? ế ế ư
- B N i v giúp Chính ph qu n lý nn c v công ch c, trong đó có vi c xây d ng các văn b n qui ph m pháp lu t. Nh ng tham ướ ư
m u là t o ra cái khung đ qu n lý cán b công ch c. Còn qui ch làm vi c c a công ch c thì các b , ngành, các đ n v đ u ph i xâyư ế ơ
d ng qui ch làm vi c c a mình. N u th c hi n đúng qui ch thôi thì tôi nghĩ đã gi m đ c các cu c h p không c n thi t r i. ế ế ế ượ ế
* Có ng i nói mu n gi m h p nên tuy t đ i c m phong bì trong các cu c h p, dù d i d ng ti n ăn tr a hay gì đi n a?ườ ướ ư
- Đó là m t v n đ . H p cũng c n ph i m i đúng đ i t ng. Đôi khi h m i nh ng ng i ch ng liên quan gì đ n h p. Anh m i tôi thì ượ ườ ế
khi có h p tôi l i m i anh, th thôi. Nh th cũng lãng phí. Khi giao vi c, Chính ph giao xu ng b , b giao cho các v hay t i các c ế ư ế ơ
quan khác, c p trên giao vi c cho c p d i, c n n đ nh th i gian sát sao. Tôi nghĩ đó cũng là m t cách bu c ng i ta ph i làm vi c ướ ườ
th t s , tránh h i h p hình th c. Cái đó c n quy t tâm c a lãnh đ o... ế
Đi thuê phòng h p
TTCT - Có hàng trăm khách s n l n nh N i nh ng mu n có phòng h p vào d p cu i năm, dân văn phòng đã ph i r m r ch t ư
bây gi , đăng ký tr c c ... ba tháng. Hòa vào dòng ng i đi thuê phòng h p m i bi t Hà N i h p nhi u bi t bao nhiêu... ướ ườ ế ế
M i ngày Hà N i có c nghìn cu c h p. H u nh c quano cũng có phòng h p, nh ng thuê khách s n đã thành thói quen m i ư ơ ư
khi “có khách” ho c đ n gi n c n m t không khí khác. ơ
Hoàn h o, phong pnh ư d ch v cho thuê phòng h p
V i nh ng ng i l n đ u tiên đi thuê phòng h p thì ch n n i h p cũng không d dàng b i d ch v này h u nh khách s n nào cũng ườ ơ ư
và đ u... quá t t v i kinh nghi m lâu năm. Theo t v n c a m t công ty chuyên t ch c s ki n Hà N i, khách s n uy tín và hi n ư
nhi u khách thuê phòng h p nh t là Melia.
N m gi a trung tâm thành ph , khách s n này có ba phòng h p chính, trong đó có phòng ch a đ c kho ng 600 ng i. H u nh ượ ườ ư
ngày nào đây cũng có các cu c h p, b t k th b y, ch nh t hay ngày l . Nên đ đăng ký đ c phòng t i Melia, ngay c nh ng ượ
ngày đ u năm, th ng ph i liên h tr c c tháng n u mu n ch c ch n. G i đi n đ n khách s n này, l tân chuy n máy đ n b ườ ướ ế ế ế
ph n chuyên ph trách phòng h p: “Anh c n ngày nào?”.
Đ a ngày, ch vài giâyy tính, nhân viên đã thông báo: “Không đ c, ngày đ y đã có ng i thuê”. Ch n m t ngày khác, ngay l pư ượ ườ
t c khách đ c m i đ n n p 30 tri u đ ng đ t ch . D ch v đ c đ a ra hoàn h o: “23 USD c ng c ng/khách n u có ăn tr a; không ượ ế ượ ư ế ư
ăn giá là 14-15 USD c ng c ng”. “C ng c ng” là giá còn th đ i lên cho phí ph c v và lo i đ u ng. Quá đ t so v i thu nh p c a
đa s doanh nghi p t nhân VN hi n nay nh ng không đ t đ i v i c quan nhà n c vì đãngân sách chi tr . ư ư ơ ướ
ng m c giá t 11-15 USD/ng i là các khách s n Daewoo, B o S n, Horizon, Hilton Opera... Các khách s n l n này vì đ t nên s n ườ ơ
sàng đáp ng m i nhu c u phát sinh trong cu c h p, dù đó là máy chi u, phiên d ch viên hay nh ng nh c công ch i nh c c đi n. R i ế ơ
các phòng h p này đ c t i tân hóa v i thi t b l c khí CO2, gh b c da, thích kê theo ki u nguyên th bàn tròn hay vuông đ u đ c. ượ ế ế ượ
Khách s n s lo t A-Z, t i gi h p khách c đ n là xong. ế
Ngoài nh ng khách s n h ng sang k trên, th ng dành cho các cu c h i th o l n hay các cu c h p có tài tr , đông khách không ườ
kém là các khách s n h ng trung cho thuê phòng h p v i giá 4-8 tri u đ ng/ngày nh Kim Liên, La Thành, Công Đoàn... M i n i có ư ơ
cách hút khách riêng nh ng m t trong nh ng chiêu hi u qu khi n... nuôi d ng ngu n thu t t nh t là nhi u khách s n dành m tư ế ưỡ
kho n hoa h ng t ng đ i đ “l i qu ” cho ng i đi thuê phòng h p. Ít cũng kho ng 500.000 đ ng, nhi u thì... tùy vào m c đ chi ươ ườ
c a ngânch.
Làm giàu b ng ngh ... thuê phòng h p
Tôi theo chân m t nhân viên văn phòng, đ c m nh danh là “chuyên viên thuê phòng h p” c a b G, đi “săn” png h p cho d p cu i ượ
năm. G i đ n khách s n LT, sau m t h i chào h i, ch nhân viên nh nhàng: “Giá cu i cùng là 7 tri u/ngày, trích l i cho em 500.000 ế
đ ng”. Đ n. Đi n tho i h i thuê phòng h p, phòng c i t i t p. Ch nhân viên đ a h p đ ng đ t ch : “B n ch ch h đ c xu ng ế ướ ư ượ
m c y thôi. Còn n u em mu n h n, em ghi hóa đ n v thanh toán bao nhiêu cũng đ c, mi n là trích l i 10% s chênh l ch đó đ ế ơ ơ ượ
b n ch n p thu giá tr gia tăng”. ế
Đã thành thông l , nhân viên nào đi thuê phòng h p cũng đ u h i đ n “kho n y” nên các khách s n tìm m i cách đ “chi u”. Th m ế
chí, theo m t nhân viên khách s n, có v đ n đ t phòng h p, nói th ng “anh c n 30 tri u đ ng, em mu n tính ki u gì thì tính”. Đ ng ế ươ
nhiên, các khách s n s n sàng đáp ng nhu c u c a th ng đ . Giá th c là 1.000 USD, h vi t thành 1.500, ch ng ai bi t. ượ ế ế ế
Trong các bu i h p, dù nhi u bu i ch ng mang l i nhi u tác d ng nh ng v n có r t nhi u khâu. Khâu nào cũng có th c u véo đ c. ư ượ
Thuê ca nh c chào m ng đã thành m t “m t” mà r t nhi u c quan nhà n c th c hi n tr c khi bu i h p b t đ u “cho thêm ph n ơ ướ ướ
long tr ng”.
Tìm đ n công ty t ch c bi u di n danh ti ng TV, ch giám đ c nhanh nh u: “Đ m hay nh t, ngh thu t hay gi i t a căng th ng?”. Thìế ế
ra cũng có nhi u ki u ca nh c ph c v h p. Nhi u khi ca nh c ch đ đ i m y “VIP” đ n. Các bu i h p k ni m mang tính l nghĩa ế
thì khâu ca nh c ph i “đ m”, t 30-45 phút, có tính gi i trí cao và theo ch giám đ c, “ph i làm cho m i ng i d h p không c m th y ườ
căng th ng, khi v đ u có c m tình v i ch nhà”.
M c giá cho khâu - không - dính - dáng - gì - đ n - n i - dung - cu c - h p - này cũng không ít. N u là ca nh c do các em thi u nhi ế ế ế
bi u di n thì “ch kho ng 3-4 tri u”. Còn l i, th c đ n món ăn tinh th n c a các công ty t ch c bi u di n th ng ph i 4-6 tri u, th m ơ ườ
chí “sang” m t chút giáth lên t i h n ch c tri u đ ng. Ch giám đ c t ng là ca sĩ khá n i ti ng nh m: “Hai ca sĩ d ng sao, m i ơ ế
ng i hát hai bài đã m t đ t 6 tri u.ườ
R i còn vũ công, ca sĩ đ m, đ o c n a... Ch làm quen cho b G r i, ch t l ng em c yên tâm”. Tôi “OK” cái giá 10 tri u đ ng. Ch ượ
giám đ c làm “th c đ n”: ba bài nh c đ , hai màn múa, ba bài nh c tr t i t n, k t thúc b ng dàn đ ng ca. Th ng nh t, ch lôi h p ơ ươ ế
đ ng ra, vi t m t m ch. Tôi tá h a vì trong h p đ ng ghi s ti n ph i tr là 14 tri u đ ng. Ch ca sĩ v vai cái b p: “Làm b hay chê ế
ít?”.
M t l nh tanh, anh nhân viên b G lôi t h p đ ng v phía mình ký. “Em ăn thua gì, c quan th ng X h p nhi u, m i tháng nó ki m ơ ế
đ c c ngàn đô, nh ng cũng ph i chia chác n a ch không ôm h t đ c. Kho n hoa h ng phòng h p các s p n m c đ y, khôngượ ư ế ượ ế
bi t đi u m t chân ngay”.ế
Xong các khâu “l nghĩa” trong cu c h p, dành c bu i chi u b ti n vào phong bì, r i phân ra ba lo i phong bì tùy đ quan tr ng c a
khách, tr c hôm h p m t ngày, tôi ch y đ n ngó qua phòng đ nh thuê v i giá 8 tri u khách s n LT (đã có “hoa h ng”). Ch t nhìnướ ế
th y m t quan ch c v A đang vui v đ ng nh n “tài li u” t i bàn đón ti p. ế
Nh c máy đi n tho i lên b m. M t gi ng khó ch u vang lên: “Tôi đang b n h p, g i sau đi”. Máy t t b p. B m g i l i, câu tr l i quen
thu c “thuê bao quí khách v a g i t m th i không liên l c đ c”... Quay ra nh n tài li u v này l i t i roi rói. Ai cũng có ph n nên ượ ươ
ch ng trách VN h p nhi u th . Ch kh dân, doanh nghi p, n u có vi c gì c n g p v quan kia, h n c tháng ch c gì đã g p đ c!? ế ế ượ
Theo s li u chính th c đ c công b , trong năm 2001, UBND thành ph Hà N i có 1.258 cu c h p (có ch t ch, phó ch t ch thành ượ
ph ch trì). Qua báo cáo c a 28 đ n v thu c thành ph thì năm 2001 và chín tháng đ u năm 2002, các đ n v này cũng có g n ơ ơ
15.000 cu c h p, v i g n 400.000 l t ng i d . Đ n năm 2004, s cu c h p c a các ban ngành Hà N i không gi m bao nhiêu. ượ ườ ế
Riêng UBND TP Hà N i đã t ch c 1.072 cu c h p (so v i 1.258 năm 2001).
Theo nghiên c u và kinh nghi m th c ti n c a m t chuyên gia hành chính, c tính th c t m i ngày trung bình t i Hà N i có ít nh t ướ ế
1.000 cu c h p, h i ngh , h i th o, t a đàm c a các b , ban, ngành, doanh nghi p nhà n c (c bên đ ng và chính quy n), t trung ướ
ng đ n thành ph , r i các s , xu ng đ n c p ph ng xã. T i TP.HCM là kho ng 500-700. C 8 ti ng trên c n c có g n 3.000ươ ế ế ườ ế ướ
cu c h p, ngân sách m t kho ng 1,5 t /ngày.
c lý do chính khi n h p nhi u:ế
- Đùn đ y trách nhi m.
- Chính sách c a nhà n c không rõ ràng, có th hi u khác nhau, ph i h p đ th ng nh t. ướ
- Hi u l c ch đ o b ng văn b n th p.
- C quan tham m u ch a chu n b k tài li u cho cu c h p, n i dung h p không sát v i yêu c u th c t .ơ ư ư ế