VI N V SINH D CH T TRUNG NG ƯƠ
D ÁN TIÊM CH NG M R NG QU C GIA
H NG D N ƯỚ
TRI N KHAI TIÊM V C XIN VIÊM GAN B
LI U S SINH T I B NH VI N Ơ
HÀ N I, 2011
1
M C L C
Các ch vi t t t ế ............................................................................................................................ 3
Gi i thi u ...................................................................................................................................... 4
Ph n 1: V c xin viêm gan B ......................................................................................................... 6
1.1 B n ch t và d ng v c xin ........................................................................................ 6
1.2 Kh năng sinh mi n d ch hi u qu c a v c xin viêm gan B ............................... 6
1.3 B o qu n v c xin ..................................................................................................... 7
1.4 Th i gian b o qu n v c xin và h n s d ng ............................................................ 8
1.5 Ghi chép qu n lý v c xin viêm gan B t i b nh vi n .................................................. 9
.................................................................................................................................................. 9
................................................................................................................. 9
Ph n 2: Tri n khai tiêm v c xin viêm gan B li u s sinh t i b nh vi n ơ ................................ 10
2.1 L p k ho ch tri n khai ế .......................................................................................... 10
2.2 L p k ho ch tiêm ch ng t i b nh vi n ế ................................................................. 11
2.3 Th c hành tiêm ch ng an toàn ............................................................................... 13
2.4 K thu t tiêm v c xin VGB: tiêm b p, m t ngoài gi a đùi. ..................................... 14
2.5 Theo dõi ph n ng sau tiêm ch ng ........................................................................ 15
2.6 H ng d n bà m cho tr tiêm ch ng các li u ti p theo t i tr m y t .ướ ế ế .................. 16
Tóm t t v tiêm v c xin viêm gan B s sinh ơ ............................................................................ 16
2.7 X trí khi x y ra ph n ng sau tiêm ....................................................................... 17
2.8 Ghi chép vào s tiêm ch ng phi u tiêm ch ng ế ................................................. 18
2.9 Báo cáo k t qu tiêm ch ngế ................................................................................... 18
3.0o cáo c tr ng h p ph n ng sau tiêm ch ngườ ................................................ 19
Ph l c .......................................................................................................................... 20
Ph l c 1. Báo cáo nh n v c xin - dung môi ........................................................................... 20
Ph l c 2: S qu n lý v c xin, b m kim tiêm, h p an toàn tuy n xã ph ng ơ ế ườ ............. 24
S QU N LÝ V C XIN, B M KIM TIÊM, H P AN TOÀN TUY N XÃ/ PH NG Ơ ƯỜ ..... 24
Ph l c 3: M u Phi u tiêm ch ng nhân ế ................................................................... 25
Ph l c 4: M u s s tiêm ch ng v c xin viêm gan B li u s sinh ơ .............................. 26
Ph l c 5: M u báoo ph n ng sau tiêm ch ng ...................................................... 27
Ph l c 6: Thông đi p truy n thông cho c ng đ ng .................................................... 29
Ph l c 7: Các công văn ch đ o v vi c tri n khai tiêm v c xin VGB li u s sinh: ơ ........... 31
2
Các ch vi t t t ế
DCL Dây chuy n l nh
GAVI Liên minh toàn c u v v c xin và tiêm ch ng
HBIG Globulin mi n d ch viêm gan B
HBsAg Kháng nguyên b m t Vi rút Viêm gan B
TCMR Tiêm ch ng m r ng
VGB viêm gan B
VSDT V sinh D ch t
UNICEF Qu Nhi đ ng liên h p qu c
WHO T ch c Y t Th gi i ế ế
3
Gi i thi u
Vi t Nam là n c thu c vùng có t l l u hành b nh viêm gan B cao. ướ ư
T l l u hành HBsAg c a Vi t Nam 10 -20%. M t s nghiên c u cho ư
th y: t l HBsAg ph n có thai >10%. T l lây truy n vi rút viêm gan
B t m sang con kho ng 40%.
V c xin viêm gan B đ c Chính ph cho phép đ a vào tri n khai trong ượ ư
TCMR t năm 1997. Nh ng năm đ u tri n khai, do kinh phí nhà n c c p ướ
h n ch nên ch tri n khai nh ng vùng nguy c cao c a b nh. T năm ế ơ
2003, đ c s h tr c a GAVI v c xin viêm gan B đ c tri n khai trênượ ượ
toàn qu c cho tr <1 tu i.
T ch c Y t Th gi i đã đ ra m c tiêu khuy n cáo các n c gi m ế ế ế ướ
t l nhi m vi rút viêm gan B <2% tr d i 5 tu i vào năm 2012. Nh m ướ
đ t m c tiêu này, Vi t Nam đã áp d ng chi n l c tiêm ch ng nh sau: ế ư ư
1. Tiêm đ 3 mũi v c xin VGB cho tr <1 tu i >90%.
2. Tiêm v c xin VGB s m trong vòng 24 gi sau sinh đ phòng lây
truy n t m sang con đ t 70%.
T năm 2006 đ n nay t l tiêm v c xin VGB đ 3 mũi tr <1 tu i ế
luôn đ t >90%, tuy nhiên vi c tiêm v c xin VGB s m trong vòng 24 gi sau
sinh v n đ t t l th p <50%. Nh m thúc đ y đ m b o đ t đ c m c tiêu ượ
trên, B Y t , đã công văn ch đ o v vi c tri n khai tiêm v c xin VGB ế
li u s sinh t i các b nh vi n ơ
-Công văn s 1963/BYT –Đtr ngày 18/3/2005 g i S Y t các t nh/thành ế
ph tr c thu c Trung ng, các b nh vi n tr c thu c B Y t , các b nh ươ ế
vi n thu c các B - Ngành các b nh vi n t nhân v vi c tiêm v c ư
xin viêm gan B t i các b nh vi n.
-Công văn s 6559/BYT DPMT ngày 24/9/2008 g i S Y t các ế
t nh/thành ph , Trung tâm Y t d phòng các t nh/thành ph , các b nh ế
4
vi n thu c các B / Ngành v vi c tiêm v c xin viêm gan B trong vòng
24 gi đ u sau khi sinh.
-Công văn s 424/VSDT TCMR ngày 01 tháng 10 năm 2008 g i các
Trung tâm Y t D phòng các t nh/thành ph v vi c ph i h p tri n khaiế
tiêm v c xin viêm gan B s sinh t i b nh vi n. ơ
-Công văn s 2292/BYT-DPMT do B tr ng B Y t ký ngày 16/4/2010 ưở ế
v vi c tăng c ng tri n khai tiêm v c xin viêm gan B li u s sinh. ườ ơ
-Công văn s 845/QĐ-BYT quy t đ nh v L ch tiêm ch ng v c xin do B ế
Y t ban hành ngày 17/3/2010 tiêm v c xin viêm gan B li u s sinhế ơ
trong 24 gi đ u sau sinh.
Trên c s các tài li u h ng d n c a T ch c Y t th gi i (WHO),ơ ướ ế ế
các qui đ nh c a B Y t v s d ng v c xin trong d phòng đi u tr , ế
D án Tiêm ch ng m r ng qu c gia đã biên so n cu n tài li u “H ng ướ
d n tri n khai tiêm v c xin viêm gan B li u s sinh t i b nh vi n”. Tài li u ơ
h ng d n s bao g m các h ng d n l p k ho ch, t ch c, b o qu n sướ ướ ế
d ng v c xin, an toàn tiêm ch ng nh m giúp cho các cán b tiêm ch ng t i
b nh vi n th c hi n tri n khai tiêm v c xin viêm gan B li u s sinh đ t ơ
đ c t l và an toàn tiêm ch ng. ượ
Tài li u đ c s tham gia góp ý c a các cán b làm công tác tiêm ch ng ượ
m r ng tuy n Qu c gia khu v c, chuyên gia Qu Nhi đ ng liên h p ế
qu c (UNICEF).
5