Ph n 36ầ
Con Trai ng i lái buôn ( C Nhi)ườ ổ
Ông n ng i đ t S ọ ườ ấ ở ra x ngoài buôn bán. V nhà m t mình, đêm n m m th yứ ợ ở ộ ằ ơ ấ
giao h p v i ng i l . T nh d y s thì ra m t ng i đàn ông bé nh . Xem cung cáchợ ớ ườ ạ ỉ ậ ờ ộ ườ ỏ
khác v i ng i th ng, bi t là h . M t lát sau b c xu ng gi ng mà đi, c a ch aớ ườ ườ ế ồ ộ ướ ố ườ ử ư
m đã m t hút. Đ n t i ph i b o vú già vào ng chung. Có đ a con trai m i tu i, tở ấ ế ố ả ả ủ ứ ườ ổ ừ
tr c v n ng gi ng khác, cũng g i đ n cùng ng . Đêm đã khuya, vú già và con đãướ ẫ ủ ở ườ ọ ế ủ
ng c , h l i đ n, ng i đàn bà ú nh nói mê. Vú già bi t v i hô lên, h m i đi. ủ ả ồ ạ ế ườ ớ ư ế ộ ồ ớ
T đó, ng i c ng n ng nh đánh m t m t v t gì. T i đ n không dám t t đèn, d nừ ườ ứ ẩ ơ ư ấ ộ ậ ố ế ắ ặ
con không đ c ng say. Đêm khuya, con và vú già d a l ng vào t ng ng ch p đi,ượ ủ ự ư ườ ủ ợ
m t lát t nh d y, m đã bi n m t. T ng đi ti u ti n, đ i l u không th y tr vào m iộ ỉ ậ ẹ ế ấ ưở ể ệ ợ ậ ấ ỏ ớ
sinh nghi. Vú già s không dám đi tìm, th ng con c m đèn đi soi kh p n i. Đ n m tợ ằ ầ ắ ơ ế ộ
gian bu ng khác thì th y m tr n tru ng n m trong đó. L i g n nâng d y cũng khôngồ ấ ẹ ầ ồ ằ ạ ầ ậ
bi t x u h . ế ấ ổ
T đó hóa điên hát, khóc, ch i, m ng, m i ngày hàng v n cách; đêm không mu n ừ ử ắ ỗ ạ ố ở
chung v i ng i, cho con ng giu ng khác, vú cũng cho đi ch khác. Đ a con m i khiớ ườ ủ ờ ỗ ứ ỗ
nghe th y ti ng m c i nói, thì d y châm l a soi. M t c gi n m ng con, con cũngấ ế ẹ ườ ậ ử ẹ ứ ậ ắ
ch ng đ ý, vì v y ai cũng cho r ng đ a bé gan d . ẳ ể ậ ằ ứ ạ
Nh ng th ng bé l i hay đùa ngh ch quá ch ng, hàng ngày b t ch c ng i th đ uư ằ ạ ị ừ ắ ướ ườ ợ ấ
(**) l y g ch đá x p lên c a s . Ngăn nó, nó không nghe. Ho c rút m t hòn đá c a nóấ ạ ế ử ổ ặ ộ ủ
đi, nó li n lăn ra đ t kêu khóc, cho nên không ai dám ch c t c n a. Qua m y hôm sau,ề ấ ọ ứ ữ ấ
hai c a s đ u b l p kín, không còn chút ánh sáng l t qua. Th r i, nó m i l y bùnử ổ ề ị ấ ọ ế ồ ớ ấ
chít che t ng h , su t ngày qu n qu t không s m t. Chít xong, không có vi c gì làm,ườ ở ố ầ ậ ợ ệ ệ
li n l y dao làm b p ra mài xoèn xo t. Ai trông th y cũng ghét cho là gàn b ng,ề ấ ế ẹ ấ ướ
không coi ai ra ng i n a. ườ ữ
Đ n n a đêm, th ng bé d u dao vào b ng, ch p qu b u lên cây đèn. Đ i m nói mê,ế ử ằ ấ ụ ụ ả ầ ợ ẹ
l p t c m đèn ra, ch n c a bu ng kêu to lên. M t lúc lâu ch ng th y gì l , li n r iậ ứ ở ặ ử ồ ộ ẳ ấ ạ ề ờ
kh i c a, v nói to lên là mu n đi ti u ti n. B ng có m t v t nh con cáo t khe c aỏ ử ờ ố ể ệ ỗ ộ ậ ư ừ ử
v t ra. V i chém nó, ch đ t đ c khúc đuôi, dài đ hai t c, máu còn nh gi t. ọ ộ ỉ ứ ượ ộ ấ ỏ ọ
M i đ u nó v a d y khêu đèn m nó đã m ng ch i, đ a bé làm nh không nghe; chémớ ầ ừ ậ ẹ ắ ử ứ ư
không trúng h nó bu n gi n đi ng . T nghĩ tuy không chém ch t ngay đ c, nh ngồ ồ ậ ủ ự ế ượ ư
có th may ra nó không đ n n a. Đ n sáng, xem v t máu th y leo qua t ng mà đi.ể ế ữ ế ế ấ ườ
L n theo th y vào t ng nhà h Hà. Đêm đ n qu nhiên không th y gì n a. Th ng béầ ấ ườ ọ ế ả ấ ữ ằ
m ng th m, nh ng m l i ng mê m t nh ng i ch t v y. ừ ầ ư ẹ ạ ủ ệ ư ườ ế ậ
Không bao lâu, ng i lái buôn v , đ n bên gi ng thăm h i, v ch i m ng coi nhườ ế ế ườ ỏ ợ ử ắ ư
c u thù. Th ng bé k chuy n l i, ông b kinh s , m i th y lang v ch a. V h t bátừ ằ ể ệ ạ ố ợ ờ ầ ề ữ ợ ắ
thu c đi ch i m ng th m t . Ng m l y thu c b vào n c thang (***) cho u ng l n,ố ử ắ ậ ệ ầ ấ ố ỏ ướ ố ẫ
m y ngày sau, d n d n yên, hai b con đ u m ng. ấ ầ ầ ố ề ừ
M t đêm, t nh gi c d y, ng i đàn bà l i bi n m t Hai b con l i tìm th y bu ngộ ỉ ấ ậ ườ ạ ế ấ ố ạ ấ ở ồ
khác. T đó l i điên, không mu n ng cùng bu ng v i ch ng n a. G n t i là ch yừ ạ ố ủ ồ ớ ồ ữ ầ ố ạ
sang bu n khác, gi l i càng m ng ch i th m t . Ch ng không làm cách nào đ c,ồ ữ ạ ắ ử ậ ệ ồ ượ
ph i đóng t t c cá bu ng khác l i. Ng i đàn bà ch y đ n thì t d ng c a m ra.ả ấ ả ồ ạ ườ ạ ế ự ư ử ở
Ch ng r t lo s , c u cúng đ cách cũng không hi u nghi m tý nào. ồ ấ ợ ầ ủ ệ ệ
M t hôm g n t i, đ a bé l n đ n gi ng h Hà, n p trong b i rình xem h đâu.ộ ầ ố ứ ẻ ế ườ ọ ấ ụ ồ ở
Trăng v a lên, b ng nghe có ti ng ng i nói, lén v ch c nhòm, th y hai ng i đ nừ ỗ ế ườ ạ ỏ ấ ườ ế
u ng r u, m t ng i đ y t râu dài bê h r u, áo màu lá c . Ti ng nói r m rì nhố ượ ộ ườ ầ ớ ồ ượ ọ ế ầ ỏ
quá không nghe đ c rõ. M t lúc nghe th y m t ng i nói: ượ ộ ấ ộ ườ
- Ngày mai hãy mang l i đây m t n m r i tr ng. ạ ộ ậ ượ ắ
L i m t lúc n a hai ng i đ u b đi, duy ch có lão râu dài l i, c i aó n m trên t ngạ ộ ữ ườ ề ỏ ỉ ở ạ ở ằ ả
đá trong v n. Nhìn k tay chân đ u nh ng i, ch có cái đuôi thò ra đàng sau. Th ngườ ỹ ề ư ườ ỉ ằ
bé mu n v nh ng s h bi t, đành n p su t đêm. Tr i ch a sáng, l i nghe th y haiố ề ư ợ ồ ế ấ ố ờ ư ạ ấ
ng i l c đ c tr l i, ti ng nói lí nhí đi vào trong b i trúc. Th ng bé m i tr v . Bườ ụ ụ ở ạ ế ụ ằ ớ ở ề ố
h i đi đâu, đáp: ỏ
- Ng nhà bác. ủ ở
B ng m t hôm, theo b vào ch , th y hàng mũ có treo cái đuôi ch n, li n xin b muaỗ ộ ố ợ ấ ồ ề ố
cho. B không nghe. Nó c kéo áo b , n n nì đòi mua. B không n ph t ý, bèn muaố ứ ố ằ ố ỡ ậ
cho. B buôn bán trong c a hàng, con đùa ngh ch bên c nh. Th a lúc b ngo nh điố ử ị ở ạ ừ ố ả
ch khác, th ng bé l y c p ti n, đi mua r i tr ng g i l i quán. Có ng i c u ỗ ằ ấ ắ ề ượ ắ ử ạ ở ườ ậ ở
trong thành v n ngh săn b n. Nó ch y đ n nhà c u, c u di v ng. M h i b nh m ,ố ề ắ ạ ế ậ ậ ắ ợ ỏ ệ ẹ
nó đáp:
- M y hôm nay đã khá l n. Nh ng chu t c n qu n áo, m cháu gi n, khóc mãi khôngấ ớ ư ộ ắ ầ ẹ ậ
nguôi, nên sai cháu xin tí thu c đánh b thú(****). ố ả
M m hòm l y đ m t đ ng cân, gói l i đ a cho th ng bé. Nó cho là ít. Nhân lúc mợ ở ấ ộ ộ ồ ạ ư ằ ợ
đi làm mì n c cho cháu ăn, nó nhìn tr m nhà không có ng i, li n m gói thu c, tr mướ ộ ườ ề ở ố ộ
l y m t v c, gi u vào trong b c, đo n ra b o m đ ng nhóm b p n a: ấ ộ ố ấ ọ ạ ả ợ ừ ế ữ
- B cháu đ i cháu ch , cháu ch k p ăn đâu. ố ợ ở ợ ả ị
Nói xong đi ngay. Nó lén b thu c đ c vào trong r u, r i đi ch i rong trong ch , g nỏ ố ộ ượ ồ ơ ợ ầ
t i m i v . B h i đi đâu, nói thác là nhà c u. ố ớ ề ố ỏ ở ậ
T đó th ng bé ngày ngàyđi ch ch i. M t hôm th y ng i râu dài cũng l n trong đámừ ằ ợ ơ ộ ấ ườ ẫ
đông. Nó nhìn k qu đúng, li n ng m theo sát nút. D n dà nói chuy n v i lão. Lãoỹ ả ề ầ ầ ệ ớ
đáp:
- thôn B c. Ở ắ
Lão cũng h i l i th ng bé, nó v đáp r ng: ỏ ạ ằ ờ ẳ
- trong hang núi. Ở
Lão râu dài th y nó trong hang núi, lâý làm l . Th ng bé c i nói: ấ ở ạ ằ ườ
- Nhà tôi đ i đ i trong hang núi, ông cũng th ch không ? ờ ờ ở ế ứ ư
Ng i đó càng kinh ng c , h i h nó, th ng bé đáp: ườ ạ ỏ ọ ằ
- Tôi là con h H , hình nh đã t ng g p ông đâu, theo sau hai chàng trè tu i, ôngọ ồ ư ừ ặ ở ổ
quên r i ? ồ ư
Ng i đó nhìn k th ng bé n a tin n a ng . Th ng bé kh v ch đũng qu n, h i thòườ ỹ ằ ử ử ờ ằ ẽ ạ ầ ơ
cái đuôi gi ra, nói: ả
- B n mình trà tr n gi a gi ng ng i, ch cái c a này là v n còn, th t cũng đáng b c. ọ ộ ữ ố ườ ỉ ủ ẫ ậ ự
Ng i đó h i: ườ ỏ
- Đi ch làm gì? ọ
Th ng bé nói: ằ
- B sai tôi đi mua r u. ố ượ
Lão b o lão cũng đi mua r u. Th ng bé h i: ả ượ ằ ỏ
- Mua ch a? ư
Đáp:
- B n tôi ph n l n đ u nghèo, nên th ng đánh c p nhi u h n mua. ọ ầ ớ ề ườ ắ ề ơ
Th ng bé nói: ằ
- Vi c y k cũng kh , luôn luôn ph i lo s . ệ ấ ể ổ ả ợ
Ng i đó nói: ườ
- Ch sao làm, không th không làm đ c. ủ ể ượ
Th ng bé nhân đ y l i h i: ằ ấ ạ ỏ
- Ch là ai? ủ
Đáp:
- Thì là anh em ng i tr tu i hôm nào chú nhìn th y đó. M t ng i thì dang díu v iườ ẻ ổ ấ ộ ườ ớ
v chàng V ng ngaòi c a B c, còn m t ng i th ng ng nhà ông n thônợ ươ ở ử ắ ộ ườ ườ ủ ọ ở
Đông. Ch ng may g p th ng bé con nhà ông ta d quá, b chém đ t đuôi, m i ngàyẳ ặ ằ ữ ị ứ ườ
m i kh i, bây gi l i mò đ n r i. ớ ỏ ờ ạ ế ồ
Nói xong toan đi, b o r ng: ả ằ
- Đ ng làm l vi c c a lão nhé. ừ ỡ ệ ủ
Th ng bé nói: ằ
- L y tr m khó l m, chi b ng mua d h n. Tôi đã mua tr c g i trong quán, xinấ ộ ắ ằ ễ ơ ướ ử ở
t ng ông đ y. Túi tôi còn th a ti n, không lo gì chuy n mua c . ặ ấ ừ ề ệ ả
Lão th n vì ch ng có gì tr n. Th ng bé nói: ẹ ẳ ả ơ ằ
- Chúng ta v n cùng loài, làm gì m t tý đó, lúc nào r i còn ph i chén v i ông m t b aố ộ ỗ ả ớ ộ ữ
say kh t. ướ
Li n cùng đi l y r u đ a cho r i v . ề ấ ượ ư ồ ề
Đ n đêm m qu ng yên, không ch y đi đâu n a. ế ẹ ả ủ ạ ữ
B ng bi t là có chuy n l , li n b o b cùng đi xem; thì th y có hai chú h ch t trênụ ế ệ ạ ề ả ố ấ ồ ế ở
ngôi đình. M t con h n a ch t trong đám c , máu còn ròng ròng n i mi ng,. Bìnhộ ồ ữ ế ỏ ơ ệ
r u cũng g n đó, c m lên l c, v n ch a h t. Ông b l y làm l , h i: ượ ở ầ ầ ắ ẫ ư ế ố ấ ạ ỏ
- Sao không b o tr c? ả ướ
Th ng bé đáp: ằ
Gi ng này c c thính, h i l là nói bi t ngay. ố ự ơ ộ ế
B m ng nói: ố ừ
- Con ta có cái m u đánh h c a Tr n Bình (*****) đây! ư ồ ủ ầ
Hai b con đem xác h v . Th y m t con c t đuôi v t dao còn rõ. ố ồ ề ấ ộ ụ ế
T đó m i yên, mà ng i đàn bà g y m quá, d n d n t nh ra, nh ng ho càng n ng,ừ ớ ườ ầ ố ầ ầ ỉ ư ặ
kh c ra hàng đ u đ m, ch ng bao lâu r i ch t. V ch ng h V ng ngoài c a B cạ ấ ờ ẳ ồ ế ợ ồ ọ ươ ử ắ
tr c v n b h trêu gh o, nay đ n h i thì h đã d t, mà b nh cũng kh i. Ông b vìướ ẫ ị ồ ẹ ế ỏ ồ ứ ệ ỏ ố
v y bi t con là đ a tr l , li n d y c i ng a b n cung, v sau làm đ n ch c t ngậ ế ứ ẻ ạ ề ạ ưỡ ự ắ ề ế ứ ổ
nhung. (******)
Đ NG C TO I d ch Ỗ Ọ Ạ ị
Chú thích:
đ t S : Tên m t n c TQ th i x a, hi n nay thu c t nh H B c. ấ ở ộ ướ ở ờ ư ệ ộ ỉ ồ ắ
(**) th đ u: th làm đ t. ợ ấ ợ ấ
(***) Nguyên văn: "thang th y" là n c sôi ho c m t th n c lá tr l c cho thu c. ủ ướ ạ ộ ứ ướ ợ ự ố
(****) b thú: Nguyên văn "l p d c" là thu c đ c dùng đ săn thú. ả ạ ượ ố ộ ể
(*****)Tr n Bình là ng i đ u đ i Hán, sau này bày k giúp L u Bang (Hán cao t )ầ ườ ầ ờ ế ư ổ
thu l y thiên h . đây ý nói em bé có m u k gi i nh Tr n Bình v y. ấ ạ Ở ư ế ỏ ư ầ ậ
(******) t ng nhung: ch c quan võ v đ i Thanh. ổ ứ ề ờ