Luận án Tiến sĩ: Ảnh hưởng của bất định ngân hàng đến hoạt động cho vay tại Việt Nam: Vai trò của đa dạng hoá

Bối cảnh kinh tế và tài chính toàn cầu đang đối mặt với những diễn biến khó lường, khiến sự bất định trở thành mối quan tâm trọng yếu đối với các nhà hoạch định chính sách và tổ chức tài chính. Đặc biệt, bất định ngân hàng có ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động cho vay, một trụ cột thiết yếu cho tăng trưởng kinh tế. Mặc dù các nghiên cứu trước đây đã làm rõ tác động tiêu cực của bất định lên hoạt động cho vay, vai trò điều tiết của đa dạng hóa trong mối quan hệ này vẫn chưa được khảo sát toàn diện, đặc biệt trong bối cảnh các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam. Luận án này nhằm mục đích lấp đầy khoảng trống đó bằng cách đánh giá một cách có hệ thống tác động của bất định ngân hàng đến quy mô, chất lượng và chi phí cho vay, đồng thời làm rõ vai trò điều tiết của đa dạng hóa trong việc giảm thiểu những tác động này.

Nghiên cứu sinh, học giả, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng; các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý ngân hàng; và các nhà quản lý, chuyên gia tín dụng tại các ngân hàng thương mại.

Nghiên cứu này khảo sát ảnh hưởng của bất định ngân hàng đến ba khía cạnh chính của hoạt động cho vay tại Việt Nam: tăng trưởng cho vay (khối lượng), chất lượng vốn vay (rủi ro tín dụng) và chi phí cho vay (giá cả), đồng thời làm rõ vai trò điều tiết của đa dạng hóa. Sử dụng dữ liệu của các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2010-2023 và phương pháp ước lượng moment tổng quát (GMM) hệ thống hai bước để xử lý vấn đề nội sinh, luận án cung cấp bằng chứng thực nghiệm mạnh mẽ. Kết quả cho thấy mối quan hệ ngược chiều giữa bất định ngân hàng và tăng trưởng cho vay, nghĩa là khi mức độ bất định gia tăng, các ngân hàng có xu hướng giảm tốc độ cung ứng vốn vay cho nền kinh tế. Đáng chú ý, bất định ngân hàng có mối quan hệ ngược chiều với rủi ro tín dụng, cho thấy sự bất định có thể cải thiện chất lượng tín dụng. Ngược lại, chi phí cho vay tăng lên khi bất định gia tăng, hàm ý người vay phải đối mặt với lãi suất cao hơn. Phát hiện quan trọng khác là tác động của bất định lên số lượng và chất lượng cho vay yếu hơn ở các ngân hàng có mức độ đa dạng hóa cao, thể hiện nhất quán qua đa dạng hóa tài sản, nguồn vốn và thu nhập. Tóm lại, nghiên cứu khẳng định bất định là yếu tố quan trọng ảnh hưởng hành vi cho vay của ngân hàng, nhưng đa dạng hóa hoạt động là một công cụ hiệu quả giúp giảm thiểu những tác động tiêu cực này, cung cấp hàm ý chính sách và chiến lược quan trọng cho cơ quan quản lý và các ngân hàng.