Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Tác động của vốn trí tuệ đến ổn định ngân hàng tại Việt Nam

Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức toàn cầu, vốn trí tuệ (IC) ngày càng được công nhận là yếu tố then chốt tạo nên lợi thế cạnh tranh và nâng cao hiệu quả hoạt động cho doanh nghiệp. Đối với lĩnh vực tài chính ngân hàng, vốn trí tuệ không chỉ góp phần cải thiện năng lực cạnh tranh mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự ổn định của hệ thống. Tại Việt Nam, các ngân hàng thương mại đang đối mặt với những thách thức và cơ hội từ quá trình hội nhập sâu rộng và chuyển đổi số mạnh mẽ. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện có về tác động của vốn trí tuệ đến ổn định ngân hàng tại Việt Nam vẫn còn những khoảng trống đáng kể, đặc biệt là trong việc phân tích các tác động tương tác của vốn trí tuệ với đa dạng hóa và chuyển đổi số, cũng như xác định các ngưỡng tác động phi tuyến. Luận án này nhằm mục đích lấp đầy những khoảng trống đó, mang lại cái nhìn toàn diện hơn về mối quan hệ phức tạp này.

Các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, quản lý và vốn trí tuệ; các nhà quản lý và hoạch định chính sách tại các ngân hàng thương mại và cơ quan quản lý nhà nước tại Việt Nam.

Nghiên cứu này tập trung phân tích sâu sắc tác động đa chiều của vốn trí tuệ (IC) và các thành phần của nó đến ổn định của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế số và xu hướng đa dạng hóa hoạt động. Bằng cách tiếp cận định lượng toàn diện, luận án giải quyết những hạn chế của các nghiên cứu trước đây vốn chưa xem xét kỹ lưỡng các tác động tương tác giữa vốn trí tuệ với đa dạng hóa thu nhập và chuyển đổi số, cũng như các yếu tố phi tuyến tính và điểm ngưỡng. Cụ thể, nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ 28 ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam trong giai đoạn 2008-2023, áp dụng phương pháp ước lượng SGMM (System Generalized Method of Moments) và phân tích Bayesian để kiểm định mô hình. Việc này cho phép đánh giá hiệu quả tác động của các thành phần vốn trí tuệ như Vốn con người (HCE), Vốn cấu trúc (SCE) và Vốn quan hệ (CEE) – được đo lường thông qua mô hình VAIC – đến sự ổn định tài chính của ngân hàng. Kết quả nghiên cứu không chỉ cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ phức tạp này, mà còn xác định các giá trị ngưỡng quan trọng, từ đó đưa ra các hàm ý chính sách và quản trị cụ thể. Những phát hiện này đặc biệt hữu ích cho các nhà quản lý ngân hàng trong việc tối ưu hóa chiến lược phát triển vốn trí tuệ, khai thác tiềm năng từ số hóa và đa dạng hóa để nâng cao ổn định, góp phần vào sự phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng Việt Nam.