TRỊNH MINH VIỆT
BỘ GIÁO DỤC
VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC
VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
TR
ỊNH MINH VIỆT
NGHIÊN CỨU XỬ LÝ AMONI NỒNG ĐỘ CAO TRONG NƯỚC
THẢI BẰNG THIẾT BỊ LI TÂM HIỆU NĂNG CAO HP2R
(HIGH-PERFORMANCE ROTATING REACTOR)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
2026
Hà Nội - 2026
BỘ GIÁO DỤC
VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC
VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
TRỊNH MINH VIỆT
NGHIÊN CỨU XỬ LÝ AMONI NỒNG ĐỘ CAO TRONG NƯỚC
THẢI BẰNG THIẾT BỊ LI TÂM HIỆU NĂNG CAO HP2R
(HIGH-PERFORMANCE ROTATING REACTOR)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
Ngành: Kỹ thuật môi trường
Mã số: 9 52 03 20
Xác nhận của Hc viện
Khoa học Công nghệ
Người hướng dẫn 1
(Ký, ghi rõ họ tên)
PGS.TS. Đỗ Văn Mạnh
Người hướng dẫn 2
(Ký, ghi rõ họ tên)
PGS. TS. Ngô Thanh Long
H
à N
ội
-
2026
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận án: "Nghiên cứu xử lý amoni nồng độ cao trong
nước thải bằng thiết bị li tâm hiệu năng cao HP2R (High-performance
rotating reactor)" công trình nghiên cứu của chính mình dưới shướng dẫn
khoa học của tập thể hướng dẫn.
Luận án sử dụng thông tin trích dẫn từ nhiều nguồn tham khảo khác nhau và
các thông tin trích dẫn được ghi nguồn gốc. Các kết quả nghiên cứu của tôi
được công bố chung với các tác giả khác đã được sự nhất trí của đồng tác giả khi
đưa vào luận án. Các s liệu, kết quả được trình bày trong luận án hoàn toàn
trung thực chưa từng được công bố trong bt kỳ một công trình nào khác ngoài
các công trình công bố của tác giả. Luận án được hoàn thành trong thời gian tôi
làm nghiên cứu sinh tại Học viện Khoa học Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa
học và Công nghệ Việt Nam.
Hà Nội, ngày 23 tháng 12 năm 2025
Tác giả luận án
(Ký và ghi rõ họ tên)
Trịnh Minh Việt
ii
LI CẢM ƠN
Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn Vin Khoa hc Công ngh Năng lượng và
Môi trường, Học viện Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công
nghệ Việt Nam đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi học tập, nghiên cứu để hoàn
thành Luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS. Đỗ Văn Mạnh TS. Ngô Thanh Long
đã truyền đạt, chỉ dạy kiến thức, đánh thức tiềm năng, nhiệt huyết, đam nghiên
cứu khoa học, học tập không ngừng.
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Nhóm nghiên cứu thuộc phòng Công nghệ xử
Chất thải rắn và Khí thải (nay phòng Năng lượng Môi trường) thuộc Viện Khoa
học công nghệng lượng Môi trường đã tạo điều kiện cho tôi tham gia nghiên
cứu khoa học đề i: “Nghn cứu chế tạo thiết bị phản ứng hiệu năng cao dạng
quay HP2R (High-Performance Rotating Reactor) để xử nước thải nhiễm amoni
nồng độ cao” số VAST07.03/22-23 của Viện thực hiện các thực nghiệm thuộc
nghiên cứu.
Tôi xin trân trọng y tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Quỹ Đổi mới sáng tạo
Vingroup (VinIF), Tổ chức Khoa học Giáo dục Gặp gỡ Việt Nam (Rencontres
du Vietnam), và Tập đoàn Novatech đã dành sự tin tưởng và hỗ trợ quý báu thông
qua các học bổng (học bổng VINIF.2023.TS.149, học bổng Vallet 2023/2025, học
bổng Novatech 2024) trong suốt thời gian tôi theo học chương trình Tiến sĩ.
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, đồng nghiệp bạn đã
động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành Luận án.
Trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 23 tháng 12 m 2025
Tác giả luận án
(Ký và ghi rõ họ tên)
Trịnh Minh Việt
iii
MC LC
Trang
LỜI CAM ĐOAN ...........................................................................................................i
LI CM ƠN ............................................................................................................... ii
MC LC .................................................................................................................... iii
DANH MC CÁC CH VIT TT ........................................................................... v
DANH MC CÁC KÝ HIU .................................................................................... vii
DANH MC CÁC BNG ......................................................................................... viii
DANH MC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ TH .....................................................................ix
M ĐU ......................................................................................................................... 1
CHƯƠNG I. TNG QUAN NGHIÊN CU ............................................................... 4
1.1. Amoni/amoniac trong nước thi .............................................................................. 4
1.1.1. Thông tin chung v amoni/amoniac ................................................................ 4
1.1.2. Các loại nước thi giàu amoni ........................................................................ 8
1.1.3. Tác hi của amoni trong môi trường nước ................................................... 15
1.2. Các phương pháp truyền thống đ x amoni trong nước thi ...................... 16
1.2.1. X lý sinh hc ............................................................................................... 16
1.2.2. Kết ta hoá hc ............................................................................................ 20
1.2.3. Trao đổi ion .................................................................................................. 22
1.2.4. Hp ph ........................................................................................................ 24
1.2.5. Màng lc ....................................................................................................... 27
1.2.6. Stripping ....................................................................................................... 30
1.2.7. So sánh các phương pháp xử amoni trong nước thi ................................ 34
1.3. Xu ng x c thi kết hp thu hi i nguyên ........................................ 36
1.3.1. Xu hướng thu hi amoni t nước thi .......................................................... 36
1.3.2. Kh năng thu hồi amoni t nước thi bằng phương pháp stripping ........... 38
1.3.3. Nhược điểm ca s dng tháp stripping truyn thng ................................. 40
1.4. K thut tiếp xúc ly tâm và các ng dụng đ ng cường truyn khi trong
thc tin .............................................................................................................................. 43
1.4.1. Lch s hình thành và nguyên lý ca k thut tiếp xúc ly tâm ..................... 43
1.4.2. Mt s đặc tính thy lc ca quá trình truyn khi tiếp xúc ly tâm ............ 44
1.4.3. Mt s ng dng ca thiết b tiếp xúc ly tâm ............................................... 51
1.5. S cn thiết ca nghiên cu ng dng ng ngh ly tâm trong x c thi
giàu amoni ti Vit Nam .................................................................................................. 54
1.5.1. Tình hình nghiên cu và ng dng công ngh trong x lý amoni ti Vit Nam ...... 54