
B GIO DC V ĐO TO B Y T
HC VIN Y DƯỢC HC C TRUYN VIT NAM
HOÀNG THỊ KIM DUNG
ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG
CỦA CAO DÁN HOẠT LẠC CHỈ THỐNG
KẾT HỢP ĐIN CHÂM ĐIU TRỊ
ĐAU THẮT LƯNG DO THOÁI HÓA CỘT SỐNG
LUẬN VĂN BÁC SĨ CHUYÊN KHOA II
HÀ NỘI, NĂM 2025

B GIO DC V ĐO TO B Y T
HC VIN Y DƯỢC HC C TRUYN VIT NAM
HOÀNG THỊ KIM DUNG
ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG
CỦA CAO DÁN HOẠT LẠC CHỈ THỐNG
KẾT HỢP ĐIN CHÂM ĐIU TRỊ
ĐAU THẮT LƯNG DO THOÁI HÓA CỘT SỐNG
Chuyên ngành Y học cổ truyền
LUẬN VĂN BÁC SĨ CHUYÊN KHOA II
Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN TIẾN CHUNG
HÀ NỘI, NĂM 2025

LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại Học viện Y - Dược học cổ
truyền Việt Nam, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của tập thể, gia đình,
bạn bè. Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn sâu sắc tới:
Đảng ủy, Ban Giám đốc, Phòng Đào tạo Sau đại học, các Bộ môn khác
của Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam. Đảng uỷ, Ban Giám đốc, các
khoa phòng của Bệnh viện Y dược cổ truyền và Phục hồi chức năng tỉnh Phú
Thọ đã quan tâm, tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu.
Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Tiến Chung, người đã trực
tiếp chỉ bảo tôi những kiến thức, kinh nghiệm quý báu, luôn tạo điều kiện tốt
nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài này.
Tôi xin chân thành cảm ơn những nhà khoa học trong Hội đồng thông qua
đề cương, luận văn đã đóng góp cho tôi rất nhiều ý kiến quý giá giúp tôi hoàn
thiện luận văn tốt hơn.
Tôi xin gửi lời tri ân tới những người bệnh đã tình nguyện tham gia vào
nghiên cứu này.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới bố mẹ, anh em, người thân trong
gia đình cùng bạn bè đã luôn bên cạnh, sẻ chia, động viên tôi trong suốt quá
trình học tập, nghiên cứu.
Hà Nội, ngày tháng năm 2025
Học viên
Hoàng Thị Kim Dung

LỜI CAM ĐOAN
Tôi là Hoàng Thị Kim Dung, học viên lớp Chuyên khoa 2 – Khoá 9,
chuyên ngành Y học cổ truyền, Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam,
tôi xin cam đoan:
1. Đây là luận văn do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn, dạy bảo trực tiếp
của TS. Nguyễn Tiến Chung.
2. Công trình nghiên cứu này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào
khác đã được công bố tại Việt Nam.
3. Các thông tin và số liệu trong nghiên cứu này là hoàn toàn trung thực,
chính xác và khách quan, đã được xác nhận của cơ sở nghiên cứu.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này.
Hà Nội, ngày tháng năm 2025
Học viên
Hoàng Thị Kim Dung

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN Đ ............................................................................................... 1
Chương 1. TNG QUAN TÀI LIU .......................................................... 3
1.1. Đau thắt lưng do thoái hoá cột sống theo y học hiện đại ..................... 3
1.1.1. Định nghĩa đau thắt lưng .................................................................. 3
1.1.2. Nguyên nhân và cơ chế đau thắt lưng ............................................... 3
1.1.3. Thoái hoá cột sống thắt lưng ............................................................. 4
1.1.4. Triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng ............................................. 6
1.1.5. Chẩn đoán......................................................................................... 8
1.1.6. Điều trị ............................................................................................. 9
1.2. Đau thắt lưng theo y học cổ truyền ..................................................... 10
1.2.1. Bệnh danh....................................................................................... 10
1.2.2. Bệnh nguyên và bệnh cơ ................................................................. 10
1.2.3. Các thể lâm sàng và phương pháp điều trị ...................................... 11
1.3. Phương pháp can thiệp ....................................................................... 17
1.3.1. Cao dán Hoạt lạc chỉ thống ............................................................. 17
1.3.2. Điện châm ...................................................................................... 18
1.3.3. Xoa bóp bấm huyệt ......................................................................... 21
1.4. Một số nghiên cứu thuộc lĩnh vực đề tài trong và ngoài nước .......... 23
1.4.1. Trên thế giới ................................................................................... 23
1.4.2. Tại Việt Nam .................................................................................. 24
Chương 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............. 26
2.1. Chất liệu nghiên cứu ........................................................................... 26
2.1.1. Cao dán Hoạt lạc chỉ thống ............................................................. 26
2.1.2. Phương tiện nghiên cứu .................................................................. 27
2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu ....................................................... 28
2.3. Đối tượng nghiên cứu .......................................................................... 28

