
BỘ GI` O DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
HỌC VIỆN Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM
BÙI VĂN TUẤN
ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG CỦA PHƯƠNG PHÁP
PHý CH´ M KẾT HỢP XOA Bý P BẤM HUYỆT
ĐIỀU TRỊ ĐAU THẮT LƯNG
ĐỀ Tý I LUẬN VĂN BÁC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP II
CHUYÊ N NGý NH: Y HỌC CỔ TRUYỀN
Hý NỘI – 2025

BỘ GI` O DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
HỌC VIỆN Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM
‘
BÙI VĂN TUẤN
ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG CỦA PHƯƠNG PHÁP
PHý CH´ M KẾT HỢP XOA Bý P BẤM HUYỆT
ĐIỀU TRỊ ĐAU THẮT LƯNG
ChuyŒn Ngý nh: Y học cổ truyền
Mª số : 8720115
Người hướng dẫn khoa học:
PGS. TS. Nguyễn Đức Minh
Hý NỘI – 2025

LỜI CẢM ƠN
Để hoý n thý nh luận văn này, tôi xin trân trọng bý y tỏ lý ng biết ơn sâu sắc tới:
Đảng ủy, Ban Giám đốc, Phòng đào tạo sau Đại học, cÆc Bộ mý n, Khoa phý ng
Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam đã tạo điều kiện và giúp đỡ tý i trong quÆ
trýnh học tập vý lý m luận văn.
PGS.TS. Nguyễn Đức Minh - người Thầy đã trực tiếp hướng dẫn vý cøng tận
tâm, chu đáo, trang bị cho tý i kiến thức chuyên ngành, giúp đỡ tý i sửa chữa thiếu sý t
trong luận văn, động viŒn tý i trong suốt quÆ trýnh học tập, nghiŒn cứu.
Đảng ủy, Ban Giám đốc, Phý ng Kế hoạch Tổng hợp, Khoa KhÆm bệnh đa
khoa Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông đã tạo mọi điều kiện cả về vật chất lẫn tinh
thần cho tý i hoý n thý nh khý a học.
CÆc thầy cý trong Hội đồng thông qua đề cương luận văn đã cho tôi những ý
kiến đóng góp quý báu trong quá trình hoàn thiện luận văn này
Tý i xin gửi lời cảm ơn chân thành tới tất cả cÆc bệnh nhý n týnh nguyện tham
gia nghiŒn cứu.
Tôi xin được bý y tỏ lý ng biết ơn sâu sắc tới bố mẹ, gia đình và người thân đã
luý n bŒn cạnh, khuyến khých tý i trong suốt quÆ trýnh học tập. Tôi xin được cảm ơn
tới bạn bè đồng nghiệp đã luôn động viŒn, khých lệ tôi để vượt qua những khó khăn
trong quÆ trýnh nghiŒn cứu vý hoý n thý nh luận văn.
Xin trý n trọng cảm ơn !
Học viŒn
Bùi Văn Tuấn

LỜI CAM ĐOAN
Tôi là Bùi Văn Tuấn, học viên Bác sĩ chuyên khoa II khóa 9 Học viện Y - Dược
học Cổ truyền Việt Nam, chuyên ngành Y học cổ truyền, xin cam đoan:
1. Đây là luận văn do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy
PGS.TS. Nguyễn Đức Minh
2. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố
tại Việt Nam
3. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và
khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này.
Hà Nội, ngày tháng năm 2025
Học viên
Bùi Văn Tuấn

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN Tý I LIỆU ........................................................... 3
1.1. Tổng quan đau thắt lưng theo y học hiện đại ........................................ 3
1.1.1. Định nghĩa ....................................................................................... 3
1.1.2. Dịch tễ học đau thắt lưng ................................................................ 3
1.1.3. NguyŒn nhý n ................................................................................... 3
1.1.4. Cơ chế bệnh sinh ............................................................................. 4
1.1.5. Chẩn đoán xác định ......................................................................... 4
1.1.6. Điều trị............................................................................................. 6
1.2. Tổng quan về đau thắt lưng theo YHCT. .............................................. 7
1.2.1. Đại cương. ....................................................................................... 7
1.2.2. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh .................................................. 8
1.2.3. Thể lâm sàng và điều trị. ................................................................. 9
1.3. Tổng quan về phương pháp Phù châm. .............................................. 11
1.3.1. Định nghĩa. .................................................................................... 11
1.3.2. Cơ sở lý luận Y học cổ truyền của phương pháp Phù châm......... 11
1.3.3. Đặc điểm của phương pháp Phù châm .......................................... 12
1.3.4. Cơ chế tÆc dụng của phương pháp Phù châm ............................... 13
1.3.5. Chỉ định của phương pháp Phù châm ........................................... 14
1.3.6. Chống chỉ định của phương pháp Phù châm ................................ 15
1.3.7. NghiŒn cứu về Phø chý m .............................................................. 15
1.4. Tổng quan về phương pháp xoa bóp bấm huyệt ................................. 15
1.4.1. Định nghĩa ..................................................................................... 15
1.4.2. TÆc dụng của phương pháp XBBH ............................................... 16
1.4.3. Chỉ định của phương pháp XBBH ................................................ 16
1.4.4. Chống chỉ định của phương pháp XBBH ..................................... 16

