intTypePromotion=3

MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ CHIẾN LƯỢC CON NGƯỜI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Chia sẻ: Nguyen Thai Son | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:5

0
280
lượt xem
106
download

MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ CHIẾN LƯỢC CON NGƯỜI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác – Lênin và chủ tịch Hồ Chí Minh đã có những luận điểm cơ bản hết sức khoa học về bản chất con người và vai trò của con người với tư cách là chủ thể sáng tạo lịch sử. Vận dụng sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về con người, Đảng ta trong thời kỳ đổi mới đã hết sức coi trọng vấn đề con người và chiến lược con người, đặt con người ở trung tâm của mọi sự phát triển. Đó là tư tưởng tất...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ CHIẾN LƯỢC CON NGƯỜI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

  1. MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ CHIẾN LƯỢC CON NGƯỜI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY SOME IDEAS ON CURRENT HUMAN STRATEGIES OF OUR COUNTRY NGUYỄN THỊ KIM BÌNH Đại học Đà Nẵng TÓM TẮT Các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác – Lênin và chủ t ịch Hồ Chí Minh đã có nh ững luận điểm cơ bản hết sức khoa học về bản chất con ng ười và vai trò c ủa con ng ười v ới tư cách là chủ thể sáng tạo lịch sử. Vận dụng sáng tạo quan điểm của ch ủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về con người, Đảng ta trong th ời kỳ đổi m ới đã h ết s ức coi trọng vấn đề con người và chiến lược con người, đặt con ng ười ở trung tâm c ủa m ọi sự phát triển. Đó là tư tưởng tất cả vì con người, tất cả do con ng ười – t ư t ưởng xuyên suốt thời kỳ đổi mới và là một trong những nhân tố quan trọng làm nên thành t ựu to l ớn của công cuộc đổi mới. ABSTRACT The founders of Marxism-Leninism and President Ho Chi Minh have their great basic theories about human roles and nature and his capacity as the subject of historical creation. Applying creatively Marxist-Leninist views and Ho Chi Minh ideologies about human beings, in the renovation period, our Party has attached much importance to human problems and strategies, and set human beings in the centre of all developments. It is the set of ideas: all for human beings’ sake, all by human beings – It has penetrated the renovation period and is one of the important factors leading to the great achievements in the renovation period. Trong Bản luận cương nổi tiếng về L. Phoi ơ bắc C. Mác vi ết “Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là tổng hoà nh ững quan h ệ xã h ội” [2, 257]. Luận điểm trên của chủ nghĩa Mác về bản chất con người đã khắc phục được những hạn chế trong quan niệm về con người của chủ nghĩa duy vật siêu hình và chủ nghĩa duy tâm, đồng thời đã đ ặt n ền t ảng cho quan đi ểm duy vật lịch sử trong việc xem xét con người. Lần đầu tiên trong l ịch s ử tri ết học, Mác đã xem xét vấn đề bản chất con người từ ho ạt đ ộng th ực ti ễn, t ừ quan hệ hiện thực của con người. Như vậy, quan điểm của C.Mác đã cho chúng ta một phương pháp luận khoa học trong việc nhìn nhận, đánh giá con người trong tổng hoà các quan hệ xã hội hiện thực. Khẳng định vai trò c ủa con người, C.Mác viết: “Xã hội sản xuất ra con người với tính cách nh ư th ế nào thì nó sản xuất ra xã hội như thế ấy” [1, 130]. Kế thừa tư tưởng c ủa C. Mác, Lênin cũng khẳng định vai trò quyết định của con người: “Lực l ượng sản xu ất hàng đầu của toàn nhân loại là người công nhân, người lao động” [12, 130]. T ư tưởng cơ bản về con người của các nhà kinh điển nêu trên đến Hồ Chí Minh được phát triển thành luận điểm: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội tr ước h ết phải có con người xã hội chủ nghĩa” [11, 13]. Đó cũng là những lu ận đi ểm có tính nền tảng của chiến lược con người trong sự nghiệp đổi mới hiện nay.
  2. Ở nước ta trong cách mang xã hội chủ nghĩa hiện nay, chi ến lược con người được đặt ra như một đòi hỏi tất yếu và cấp bách c ủa s ự phát tri ển đ ất nước và là nguồn lực quyết định để đẩy mạnh công cuộc đổi m ới. Tư t ưởng về chiến lược con người của Đảng ta, đương nhiên phải được đặt trên cơ sở lý luận triết học về con người và bản chất con người c ủa chủ nghĩa Mác – Lênin, trong đó tư tưởng của C.Mác luôn luôn là nền tảng. Nhưng chủ nghĩa xã h ội và con người mới xã hội chủ nghĩa qua thực tiễn thành bại c ủa ch ủ nghĩa xã h ội hiện thực đã chứng tỏ, phải là sản phẩm đích thực, là thành qu ả mang d ấu ấn lịch sử của từng nước, từng dân tộc. Ở Việt Nam, thực tiễn lịch sử đã chứng tỏ cùng với Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là n ền tảng t ư t ưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng, do vậy điều hoàn toàn hợp quy luật là toàn bộ sự nghiệp cách mạng và tiến trình lịch sử xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta đã in đậm dấu ấn của tư tưởng Hồ Chí Minh, trong đó có tư t ưởng v ề con người. Có thể khẳng định “kế thừa tinh hoa truyền thống, ti ếp thu và v ận d ụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, Hồ Chí Minh đã nâng t ư t ưởng v ề con người lên một tầm cao mới” [13, 3] hình thành nên chủ nghĩa nhân văn H ồ Chí Minh. Hồ Chí Minh không bao giờ xem xét con người một cách trừu tượng mà luôn luôn xuất phát từ con người hiện thực cụ thể trong các quan hệ xã hội với nhiều bình diện, nhiều chiều khác nhau: “Chữ người, nghĩa hẹp là gia đình, anh em, họ hàng, bầu bạn. Nghĩa rộng là đồng bào c ả n ước. R ộng n ữa là c ả loài người” [10, 664]. Đặc biệt ở Hồ Chí Minh, bên cạnh những khái ni ệm ph ổ quát như giai cấp công nhân, giai cấp vô sản, nhân dân lao đ ộng, chúng ta đã thấy xuất hiện thêm các khái niệm mới: “Người nô lệ mất nước”, “Người cùng khổ”. Theo nhận xét của nhiều nhà nghiên c ứu, đấy là những khái niệm xuất hiện đầy ấn tượng và là một cách tiếp cận riêng c ủa Hồ Chí Minh trong quan niệm về con người. Có thể khẳng định: “Cách ti ếp cận c ơ b ản nhất c ủa Hồ Chí Minh vẫn là đặt con người trong mối quan hệ với c ộng đ ồng dân t ộc” [13, 31]. Bởi vì hơn bất cứ ai, Hồ Chí Minh “luôn luôn ở trong lòng nhân dân, đập cùng một nhịp tim, chia cùng một mức sống, mang cùng m ột truyền th ống anh hùng… với nhân dân. Hồ Chí Minh gắn bó với con người, v ới nhân dân t ừ trong khối óc và con tim, trọn vẹn suốt cuộc đời” [13, 28]. Sinh thời, Hồ Chí Minh ít dùng khái niệm con người, nhưng khi nói đ ến con người Hồ Chí Minh đã có những quan điểm nhân văn sâu sắc. Trong lời kêu gọi của báo “Người cùng khổ” số ra đầu tiên, Hồ Chí Minh đã vi ết r ằng s ứ mệnh của báo là “giải phóng con người”; còn trong Di chúc thì Người d ặn l ại: “Đầu tiên là công việc đối với con người”. Vậy là, “Khái ni ệm con ng ười t ựa hồ như đã mở ra và khép lại quá trình tư duy và ho ạt đ ộng c ủa H ồ Chí Minh. Suốt quá trình ấy, vấn đề giải phóng dân tộc, đem lại tự do, hạnh phúc cho con người và xây dựng rèn luyện con người bao gi ờ cũng là trung tâm c ủa t ư duy, mục tiêu của hoạt động yêu nước và cách mạng c ủa Hồ Chí Minh” [13, 31]. Giương cao ngọn cờ chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, Đ ảng ta đã nhận thức một cách đúng đắn về chiến lược con người và khẳng đ ịnh bằng Nghị quyết, chủ trương và chính sách thật sự coi trọng con người, coi con người là nhân tố có tính quyết định để xây dựng thành công xã h ội m ới. Xu ất phát từ ý nghĩa thực tiễn đó, để đạt được mục tiêu xây dựng m ột xã h ội: dân
  3. giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh, tự do, hạnh phúc, Đ ảng ta r ất chú trọng đến việc phát huy nhân tố con người và coi đây là mục tiêu đ ộng l ực của toàn bộ sự nghiệp cách mạng. Từ đại hội VI – Đại h ội đ ổi m ới, Đ ảng ta đã chú trọng đến quyền làm chủ của nhân dân lao động “thực chất là tôn trọng con người, phát huy sức sáng tạo của mọi tầng lớp nhân dân, h ướng s ự sáng tạo đó vào sự nghiệp xây dựng xã hội mới” [4, 113]. Quyền làm chủ là hạnh phúc lớn nhất, đồng thời là cái cao đẹp nhất của con người. “Hạnh phúc là từng bước thực hiện quyền làm chủ xã hội, làm chủ thiên nhiên, làm ch ủ b ản thân, mọi người cùng nhau lao động và đấu tranh cho sự phát tri ển c ủa c ộng đồng xã hội để có đủ cơm no, áo ấm, đồng thời có cu ộc sống vui t ươi, lành mạnh, bình đẳng và hoà hợp trong lao động tự do, tình thương và l ẽ ph ải, m ỗi người được phát triển đầy đủ nhân cách, tài năng và năng khi ếu c ủa mình, trong mối quan hệ hài hoà giữa cá nhân, gia đình và xã hội, thực hiện đạo lý cao cả. “Mỗi người vì mọi người; mọi người vì m ỗi người” [3, 93]. “S ự phát tri ển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do cho tất c ả m ọi người”. Tự do chân chính là điều kiện để con người tự giải phóng. Con người muốn tự giải phóng đòi hỏi phải có tri thức, n ắm bắt đ ược quy lu ật khách quan, có năng lực, có phẩm chất. Vì vậy, đào tạo con người phát tri ển cao v ề trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức là động lực mạnh mẽ nhất để xây dựng xã hội mới, đồng thời là mục tiêu c ủa chủ nghĩa xã hội. Vì vậy, mọi chủ trương, chính sách của Đảng ta đều chú trọng đến việc chăm lo bồi dưỡng phát huy nhân tố con người. Trong văn ki ện đại hội lần thứ VII của Đảng có viết: “Đẩy mạnh hơn nữa sự nghiệp giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ, coi đó là quốc sách hàng đầu để phát huy nhân tố con người – động lực trực tiếp của sự phát triển” [5,121]. Đến Hội ngh ị Trung ương lần thứ 4 khoá VII, Đảng ta lại nhấn m ạnh: “Con người là v ốn quý nh ất, chăm lo hạnh phúc con người là mục tiêu phấn đấu cao nhất c ủa ch ế đ ộ ta… Chúng ta cần tìm hiểu sâu sắc những giá trị lớn lao và ý nghĩa quy ết đ ịnh c ủa nhân tố con người, chủ thể của mọi sáng tạo, mọi nguồn gốc của cải v ật ch ất và văn hoá, mọi nền văn minh của các quốc gia, phải xuất phát t ừ tinh thần nhân văn sâu sắc nhằm phát triển con người toàn diện, xây dựng m ột xã h ội công bằng, nhân ái thiết lập quan hệ thật sự tốt dẹp và ti ến bộ gi ữa con người và con người trong sản xuất và trong đời sống” [9, 5]. Tất c ả đi ều đó, xét đ ến cùng là vì cuộc sống hạnh phúc của nhân dân mà Đ ảng ta luôn quan tâm, là s ự thể hiện tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh trong hiện thực cuộc sống. Với Đại hội VIII của Đảng, đất nước chuyển hẳn sang thời kỳ phát triển mới. Những thành tựu to lớn, nhiều mặt c ủa hơn 10 năm đ ổi m ới đất nước không chỉ đưa đất nước ta ra khỏi khủng hoảng kinh tế xã hội mà còn tạo nên những điều kiện và tiền đề cần thiết để đẩy mạnh công nghiệp hoá, hi ện đại hoá đất nước. Tư tưởng chủ đạo của chiến lược con người của Đại hội VIII là thực hiện “chính sách xã hội đúng đắn vì hạnh phúc con người là đ ộng lực to lớn phát huy mọi tiềm năng sáng tạo của nhân dân trong sự nghi ệp xây dựng chủ nghĩa xã hội” [6, 28]. Vấn đề con người và chiến lược con người đã được Đại hội VIII của Đảng cụ thể hoá thành các quốc sách lớn thích ứng với những yêu cầu mới của thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất n ước. Đó là các chính sách nhằm phát huy nguồn lực con người và thực hiện công b ằng xã
  4. hội. Mục đích cao nhất của hệ thống chính sách này nhằm phát triển trí tuệ c ủa người Việt Nam, nguồn vốn quyết định nhất, quý giá nhất c ủa chúng ta trong sự nghiệp đổi mới đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất n ước. Khi công cuộc đổi mới đất nước đang đi dần vào chiều sâu và ph ải gi ải quy ết những nhiệm vụ hết sức to lớn và phức tạp thì Đảng ta chủ tr ương b ằng m ọi giá phải “khơi dậy trong nhân dân lòng yêu nước, ý chí quật cường, phát huy tài trí của người Việt Nam, quyết tâm đưa nước nhà ra khỏi nghèo nàn và lạc hậu bằng khoa học và công nghệ” [6, 107]. Tiếp tục một cách nhất quán tư tưởng chiến lược con người của thời kỳ đổi mới, đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX c ủa Đảng khẳng đ ịnh: xã hội ta là xã hội vì con người và coi con người luôn luôn gi ữ v ị trí trung tâm c ủa phát triển kinh tế, văn hoá và xã hội. Con người, trước hết là ti ềm năng và sức mạnh trí tuệ, tinh thần đạo đức là nhân tố quyết định và là vốn quý nh ất c ủa chúng ta trên con đường xây dựng CNXH. Chính vì vậy đại h ội IX ch ủ tr ương: chiến lược con người phải nằm ở vị trí trung tâm của chi ến lược phát tri ển kinh tế- xã hội trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Các chủ trương chính sách nhằm phát huy nhân tố con người theo tinh thần đại hội IX là xuất phát từ quan điểm cho rằng nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử, là chủ nhân thực sự của xã hội, là chủ th ể c ủa m ọi ho ạt đ ộng kinh tế, văn hoá xã hội và mục tiêu của toàn bộ sự nghiệp cách m ạng là ph ục v ụ nhân dân. Quan điểm đúng đắn đó được thể hiện ở chủ trương “phát tri ển giáo dục đào tạo là một trong những động lực quan tr ọng thúc đ ẩy s ự nghi ệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người – yếu tố cơ bản để phạt triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững” [8, 108] và “mọi hoạt động văn hoá nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện… văn hoá trở thành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thi ện nhân cách, kế thừa truyền thống cách mạng của dân tộc, phát huy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường xây dựng và bảo vệ tổ quốc” [7, 114]. Thực tiễn của quá trình cách mạng Việt Nam cũng chứng tỏ rằng trong những thời điểm lịch sử hiểm nghèo, trong những tình thế hết sức khó khăn, con người Việt Nam đều rất sáng tạo, năng động và luôn luôn tìm ra những l ối thoát, những đường hướng đi lên làm kinh ngạc c ả bạn bè qu ốc t ế. Th ực ti ễn lịch sử cũng minh chứng: thời kỳ nào, cách mạng biết phát huy m ạnh m ẽ nhân tố con người, tạo mọi điều kiện cho hoạt động sáng tạo của con người thì con người Việt Nam luôn biết "chuyển bại thành thắng", chuyển từ tình th ế khó khăn thành lợi thế phát triển mới trong đó con người là động lực trung tâm. Trong công cuộc đổi mới hiện nay, tiềm năng sáng tạo to lớn c ủa con người Việt Nam đã và đang được phát huy mạnh mẽ. Tuy nhiên, có th ể nh ận thấy tiềm năng trí tuệ của con người Việt Nam mà chúng ta chưa khai thác h ết vẫn còn rất lớn. Thực tiễn đổi mới cho thấy, chỉ với m ột c ơ chế khoán 10 mà giai cấp nông dân Việt Nam đã phát huy tính năng động sáng tạo ghê gớm đ ủ sức làm thay đổi căn bản bộ mặt của nền nông nghiệp n ước nhà. Với đ ội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật có trình độ, đội ngũ trí th ức khá đông đ ảo và giàu tiềm năng như hiện nay rất cần có một cơ chế như "khoán 10" làm bật dậy và bừng sáng trí tuệ Việt Nam trong thời đại kinh tế tri thức. Nh ư v ậy v ấn đ ề
  5. mấu chốt là ở cơ chế, chính sách. Chỉ cần xây dựng được h ệ th ống c ơ chế, chính sách thích hợp (đương nhiên đây là vấn đề cực kỳ phức tạp) là sẽ khơi thông được nguồn lực con người cả ở trong nước và ngoài n ước, c ả tài l ực và trí lực dường như vô tận. Điều đó sẽ tạo nên nội lực vô cùng m ạnh m ẽ, đ ưa đất nước tiến nhanh và sớm về đích trên con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo định hướng XHCN. Bước vào thế kỷ XXI, chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng rằng, với những quan điểm và chủ trương đúng đắn của Đảng về chiến lược con người thời kỳ đổi mới, tiềm năng sáng tạo to lớn của con người Việt Nam đang ngày càng được khơi dậy, được nhân lên và phát triển, tạo ra nguồn lực nội sinh quyết định sự phát triển của sự nghiệp công nghiệp hoá, hi ện đại hoá. Đi ều này càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với nước ta hiện nay, khi mà nguồn lực tài chính và vật chất còn nhiều hạn hẹp và trong thời đại kinh tế trí th ức hiện nay, nguồn lực con người với tiềm năng và năng lực sáng tạo vô cùng phong phú đang ngày càng trở thành nguồn gốc quan trọng nhất của sự giàu có và phát triển toàn diện đất nước. TÀI LIỆU THAM KHẢO C. Mác, Bản thảo kinh tế - triết học 1844, Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1962. [1] C. Mác và Ph.Ăngghen Tuyển tập, tập 1, Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1980. [2] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện ĐH Đại biểu toàn quốc lần thứ V, [3] Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1982. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện ĐH Đại biểu toàn quốc lần thứ VI, [4] Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1987. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện ĐH Đại biểu toàn quốc lần thứ [5] VII, Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1991. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện ĐH Đại biểu toàn quốc lần thứ [6] VIII, Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1996. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện ĐH Đại biểu toàn quốc lần thứ [7] VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2001. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện ĐH Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, [8] Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2001. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội Nghị Trung ương 4 khoá VII, [9] Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1993. Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 5, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995. [10] Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng, Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1970. [11] Lênin toàn tập, tập 38, Nxb Tiến bộ, M., 1977. [12] Lê Sĩ Thắng (chủ biên), Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và chính [13] sách xã hội, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1996.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản