NH NG THÀNH PH BÊN B ĐA NG CỮ Ố Ờ Ị Ụ
TS. Đinh H ng H iồ ả
ĐHKHXH&NV - Đi h c Qu c gia Hà N iạ ọ ố ộ
http://ape.gov.vn/nhung-thanh-pho-ben-bo-dia-nguc-ds770.th#
Cùng v i s lao d c c a th tr ng ch ng khoán v i h n 3000 t đô-la b cớ ự ố ủ ị ườ ứ ớ ơ ỷ ố
h i trong nh ng ngày đu tháng 7/2015, câu chuy n v s xu t hi n c a nh ngơ ữ ầ ệ ề ự ấ ệ ủ ữ
“thành ph ma” hay đô th ma (ghost town) kh ng l Trung Qu c th i gian qua đãố ị ổ ồ ở ố ờ
thu hút s quan tâm c a nhi u đc gi Vi t Nam cũng nh trên th gi i. Nhi uự ủ ề ộ ả ở ệ ư ế ớ ề
phóng viên c a các hãng tin l n đã đn t n n i “m c s th ”, đa tin và vi t bài vủ ớ ế ậ ơ ụ ở ị ư ế ề
nh ng thành ph này. G i là nh ng thành ph ma b i vì nh ng n i đó không có ho cữ ố ọ ữ ố ở ữ ơ ặ
h u nh không có ng i . ầ ư ườ ở Tuy nhiên, đây là m t ph n nh c a t ng băng chìmộ ầ ỏ ủ ả
kh ng l v đu t lãng phí t i Trung Qu c v i 6.800 t đô-la đ xu ng sông xu ngổ ồ ề ầ ư ạ ố ớ ỷ ổ ố ố
b ch trong b n năm t 2009-2013.ể ỉ ố ừ 1 May m n h n, Vi t Nam ch a có nh ng thànhắ ơ ệ ư ữ
ph ma nh ng cũng đang ti m n nh ng nguy c ti m tàng t nh ng “đô th bên bố ư ề ẩ ữ ơ ề ừ ữ ị ờ
đa ng c”(ĐTBBĐN) tr giá hàng ngàn t đng.ị ụ ị ỷ ồ
Theo Lindsay Baker, đô th ma là nh ng đô th b b r i, th ng là nh ng đô thị ữ ị ị ỏ ơ ườ ữ ị
l n. M t đô th tr thành đô th ma th ng do các ho t đng kinh t b đình đn, ho c doớ ộ ị ở ị ườ ạ ộ ế ị ố ặ
nguyên nhân t nh ng th m ho t nhiên hay do con ng i gây ra nh lũ l t, s đi uừ ữ ả ạ ự ườ ư ụ ự ề
hành sai c a chính ph , lu t pháp m t ki m soát, chi n tranh, ho c th m ho h t nhân.ủ ủ ậ ấ ể ế ặ ả ạ ạ 2
Vi t Nam ch a xu t hi n thành ph ma nh ng đã có nhi u khu đô th đang tr thànhỞ ệ ư ấ ệ ố ư ề ị ở
nh ng n i hoang v ng không có ng i . T h n n a, chúng m i xây xong và ch a t ngữ ơ ắ ườ ở ệ ơ ữ ớ ư ừ
đc s d ng mà đã có nguy c bi n thành “ma.” Vì v y, tôi t m g i chúng b ng m t cáiượ ử ụ ơ ế ậ ạ ọ ằ ộ
tên mang âm h ng th i đi “nh ng thành ph bên b đa ng c” hay nh ng đô th bên bưở ờ ạ ữ ố ờ ị ụ ữ ị ờ
đa ng c (ĐTBBĐN). G i là ĐTBBĐN vì chúng ch a ch t h n (đ đc g i là … ma)ị ụ ọ ư ế ẳ ể ượ ọ
nh ng th c t chúng hoàn toàn không còn s c s ng. V y nh ng ĐTBBĐN Vi t Nam doư ự ế ứ ố ậ ữ ở ệ
đâu mà có? H l y c a chúng nh th nào? T ng lai c a chúng s ra sao? Gi i pháp nàoệ ụ ủ ư ế ươ ủ ẽ ả
cho lo i đô th này?... Đó là nh ng câu h i c p thi t c n đt ra và c n có câu tr l i. Đcạ ị ữ ỏ ấ ế ầ ặ ầ ả ờ ặ
bi t, v i tình tr ng “bán thân b t to i” c a ệ ớ ạ ấ ạ ủ b t đng...s nấ ộ ả Vi t Nam hi n nay thì v nở ệ ệ ấ
đ này c n đc tính đn càng s m càng t t.ề ầ ượ ế ớ ố
T nh ng đô th ma n i ti ng trên th gi i…ừ ữ ị ổ ế ế ớ
Có r t nhi u nguyên nhân khi n cho m t đô th bi n thành m t thành ph ma, vàấ ề ế ộ ị ế ộ ố
cũng có r t nhi u thành ph ma đã và đang t n t i trong l ch s . Trên th gi i cũng đã cóấ ề ố ồ ạ ị ử ế ớ
nhi u thành ph ma n i ti ng nh ng trong bài này tôi không có ý đnh vi t v m t v n đề ố ổ ế ư ị ế ề ộ ấ ề
mang tính l ch s mà mu n đ c p đn m t v n đ th i s Vi t Nam, đó là th c tr ngị ử ố ề ậ ế ộ ấ ề ờ ự ở ệ ự ạ
và t ng lai c a m t ngành kinh doanh “h t b c” trong h n 20 năm qua: B t đng s nươ ủ ộ ố ạ ơ ấ ộ ả
(BĐS). Vì v y, nh ng d n ch ng đc đa ra đây đu có m i liên h v i BĐS và saiậ ữ ẫ ứ ượ ư ở ề ố ệ ớ
l m c a các chính ph cùng cái giá mà ng i dân c a h ph i tr do đã có t m nhìn saiầ ủ ủ ườ ủ ọ ả ả ầ
trong t duy kinh t và đnh h ng xã h i. ư ế ị ướ ộ
Thành ph Ordord N i Môngố ở ộ – Trung Qu cố
Đây là m t trong nh ng thành ph hoàn thi n và hi n đi nh t đc xây d ng ộ ữ ố ệ ệ ạ ấ ượ ự ở
khu v c trung tâm khu t tr N i Mông c a Trung Qu c v i chi phí hàng trăm t đô-la. Nóự ự ị ộ ủ ố ớ ỷ
t ng đc ví nh m t bi u t ng c a s thành công trong ba th p niên phát tri n “th nừ ượ ư ộ ể ượ ủ ự ậ ể ầ
k ” t i Trung Qu c. Thành ph này có đ t t c các thi t ch hi n đi nh t c a m tỳ ạ ố ố ủ ấ ả ế ế ệ ạ ấ ủ ộ
thành ph hi n đi v i cung ngh thu t hàng nghìn ch ng i đ r ng cho giàn nh c thínhố ệ ạ ớ ệ ậ ỗ ồ ủ ộ ạ
phòng hàng trăm ng i, có th vi n l n đc thi t k c u k , có b o tàng trung tâm r ngườ ư ệ ớ ượ ế ế ầ ỳ ả ộ
1 Xem: Kim Thoa (2014), Trung Qu c đu t lãng phí 6.800 t USDố ầ ư ỷ , trong: http://tuoitre.vn/tin/the-
gioi/20141129/trung-quoc-dau-tu-lang-phi-6800-ti-usd/677994.html
2 Baker, T. Lindsay (2003). More Ghost Towns of Texas. Norman, OK: University of Oklahoma Press
hàng ch c nghìn mét vuông,... Bên c nh đó là hàng ch c nghìn căn h sang tr ng đã đcụ ạ ụ ộ ọ ượ
hoàn thi n chi ti t đn c n i th t nh ng cái mà ng i ta đã không tính đn là ệ ế ế ả ộ ấ ư ườ ế con
ng iườ . Thành ph này h u nh không có ng i m c dù các thi t ch hi n đi cùng cácố ầ ư ườ ở ặ ế ế ệ ạ
công trình sang tr ng đã hoàn thi n đ ph c v con ng i. Nọ ệ ể ụ ụ ườ u xét v quy mô đu t thìế ề ầ ư
đây có th là thành ph ma l n nh t th gi i. ể ố ớ ấ ế ớ
Nhi u tòa nhà Ordord đã hoàn thi n nh ng không có ng i .ề ở ệ ư ườ ở 3
Khu ngh d ng dành cho ng i giàu San Zhi Đài Loanỉ ưỡ ườ ở
3 Ngu n: Sarah Swade (2014), ồChina’s Ghost Cities. Trong: http://howilive.org/2014/05/08/chinas-ghost-
cities/
So v i nh ng thành ph ma Trung Qu c thì San Zhi ch b ng m t ph n nh . Tuyớ ữ ố ở ố ỉ ằ ộ ầ ỏ
nhiên, đi u làm nên s n i ti ng c a thành ph này l i là “đi u ti ng” mà nó ph i gánhề ự ổ ế ủ ố ạ ề ế ả
ch u. Khu ngh d ng đang xây d ng liên t c x y ra nh ng tai n n kinh hoàng khi n chínhị ỉ ưỡ ự ụ ả ữ ạ ế
ph Đài Loan ph i hu d án này. Xem ra, ng i giàu đâu cũng s n sàng “ném ti n quaủ ả ỷ ự ườ ở ẵ ề
c a s ,” đi u này d ng nh càng gây đi u ti ng h n v i khu ngh d ng “ma” này.ử ổ ề ườ ư ề ế ơ ớ ỉ ưỡ
Khu ngh d ng San Zhi ( nh t Google)ỉ ưỡ ả ừ
Thành ph Prypiat Tréc-nô-b n- Ucrainaố ở ư
Là m t thành ph có quy ho ch đp và hoàn thi n đc xây d ng cho nh ngộ ố ạ ẹ ệ ượ ự ữ
ng i đang v n hành nhà máy đi n nguyên t Tréc-nô-b n (Chernobyl), Prypiat đã hànườ ậ ệ ử ư
toàn b b hoang sau th m ho n nhà máy đi n h t nhân năm 1986. Sau ¼ th k hoangị ỏ ả ạ ổ ệ ạ ế ỷ
l nh, gi đây, chính quy n Ucraina đã cho phép m t s đoàn tham quan và tour du l ch đnạ ờ ề ộ ố ị ế
thăm thành ph th m h a này.ố ả ọ
Thành ph Prypiat Chernobylố ở
…đn nh ng ĐTBBĐN Vi t Namế ữ ở ệ
Tuy ch a có thành ph nào đc g i là “ma” Vi t Nam nh ng hi n tr ng c aư ố ượ ọ ở ệ ư ệ ạ ủ
BĐS v i nh ng khu đô th , nh ng siêu d án nghìn t đang “đp chi u” khi n chúng taớ ữ ị ữ ự ỷ ắ ế ế
không th không nghĩ đn m t t ng lai m đm c a BĐS Vi t Nam. Và bóng dáng c aể ế ộ ươ ả ạ ủ ệ ủ
nh ng đô th ma đang d n hi n rõ sau “màn khói” c a n x u ngân hàng, n x u BĐSữ ị ầ ệ ủ ợ ấ ợ ấ
cùng bong bóng nhà đt. Trong kho ng hai th p niên qua, chúng ta đã ch ng ki n m tấ ả ậ ứ ế ộ
cu c “b t phá” ngo n m c c a giá BĐS Vi t Nam. Theo GS. Đng Hùng Võ, tính tộ ứ ạ ụ ủ ở ệ ặ ừ
đu th p niên cu i c a th k XX đn cu i th p niên đu th k XXI, giá BĐS Vi tầ ậ ố ủ ế ỷ ế ố ậ ầ ế ỷ ở ệ
Nam đã tăng g p hàng trăm l n và đt g p năm l n so v i các n c phát tri n.ấ ầ ắ ấ ầ ớ ướ ể 4 Riêng
vùng ven Hà N i th m chí còn tăng g p 5 - 10 l n m c tăng chung c a c n c. V i m cộ ậ ấ ầ ứ ủ ả ướ ớ ứ
tăng “kh ng khi p” nh v y, s ch ng có gì là khó hi u v i hi n t ng “ủ ế ư ậ ẽ ẳ ể ớ ệ ượ nhà nhà buôn
BĐS, ng i ng i buôn BĐSườ ườ .”
Vi c tăng giá BĐS m t n n kinh t m i n i nh Vi t Nam là m t v n đ bìnhệ ở ộ ề ế ớ ổ ư ệ ộ ấ ề
th ng nh m i qu c gia đang phát tri n, nh ng vi c tăng giá cao đn m c nh v y rõườ ư ọ ố ể ư ệ ế ứ ư ậ
ràng là m t hi n t ng b t bình th ng. S b t th ng này th hi n ch b n thânộ ệ ượ ấ ườ ự ấ ườ ể ệ ở ỗ ả
nh ng ng i làm ngh “cò m i” hay buôn bán trao tay trong lĩnh v c này hoàn toàn khôngữ ườ ề ồ ự
t o ra s n ph m cho xã h i. Lo i hình lao đng mang tính môi gi i này th ng ch chi mạ ả ẩ ộ ạ ộ ớ ườ ỉ ế
t l r t ít các n c có n n kinh t th tr ng lành m nh. Khi l c l ng “cò m i” vàỉ ệ ấ ở ướ ề ế ị ườ ạ ự ượ ồ
“l t sóng” này tăng quá cao, chúng không nh ng không t o ra s n ph m v t ch t cho xãướ ữ ạ ả ẩ ậ ấ
h i mà còn tàn phá s c lao đng vì h u h t nh ng ng i này v i nh ng “chân r t” và điộ ứ ộ ầ ế ữ ườ ớ ữ ế ố
tác c a h đu t b nh ng ngh nghi p s tr ng đ lao vào BĐS. H n th , chúng cònủ ọ ề ừ ỏ ữ ề ệ ở ườ ể ơ ế
góp ph n “th i giá” BĐS “lên tr i” vì giá càng cao thì thù lao càng l n. H lu c a vi cầ ổ ờ ớ ệ ỵ ủ ệ
tăng giá BĐS đn chóng m t đã phá v c u trúc xã h i c a đô th và hu ho i đt canh tácế ặ ỡ ấ ộ ủ ị ỷ ạ ấ
các vùng ven đô. M t l c l ng l n lao đng nông nghi p không còn đt canh tác màở ộ ự ượ ớ ộ ệ ấ
không k p chuy n đi ngành ngh đã b đy ra bên l xã h i. Nh ng hi n t ng tr mị ể ổ ề ị ẩ ề ộ ữ ệ ượ ộ
c p, c p gi t ngày càng tr ng tr n di n ra nhi u đô th hi n nay có h l y không hắ ướ ậ ắ ợ ễ ở ề ị ệ ệ ụ ề
nh t tình tr ng này...ỏ ừ ạ 5
…và s c s ng c a đô thứ ố ủ ị
V y mu n cho nh ng đô th trên không “bi n thành ma” chúng c n đi u ki n gì?ậ ố ữ ị ế ầ ề ệ
Câu tr l i đn gi n là chúng ph i có ả ờ ơ ả ả s c s ngứ ố . Nh ng nh th nào là đô th s ng? Đô thư ư ế ị ố ị
s ng là đô th có ng i , có ho t đng s ng và dĩ nhiên là ph i có s c s ng c a chính nó.ố ị ườ ở ạ ộ ố ả ứ ố ủ
D dàng nh n th y đi u căn b n nh t nh ng cũng là đi u khó nh t đ t o nên s c s ngễ ậ ấ ề ả ấ ư ề ấ ể ạ ứ ố
c a đô th chính là ủ ị c dân c a đô thư ủ ị. M c dù các nhà ho ch đnh đô th Vi t Nam ítặ ạ ị ị ở ệ
nh c t i ắ ớ đô th nhân vănị nh ng trên th c t tính nhân văn c a đô th chính là y u t s ngư ự ế ủ ị ế ố ố
còn c a đô th . M i m t thành ph ra đi, t n t i và phát tri n b i chính nh ng con ng iủ ị ỗ ộ ố ờ ồ ạ ể ở ữ ườ
sinh s ng và làm vi c trong thành ph đó.ố ệ ố
Đi l p v i đô th nhân văn là nh ng khu đô th sinh thái, khu du l ch sinh thái, sânố ậ ớ ị ữ ị ị
golf, trang tr i,... đc c p t c xây d ng trong nh ng năm v a qua (mà đa ph n là đ...ạ ượ ấ ố ự ữ ừ ầ ể
gi đt). Chúng không có ng i (ch có ng i trông coi), h u nh không có ng i ch iữ ấ ườ ở ỉ ườ ầ ư ườ ơ
(golf) và cũng h u nh không có súc v t dù đc g i là trang tr i... Đi u này ph n ánhầ ư ậ ượ ọ ạ ề ả
th c t ự ế có ti n mua tiên cũng đc. ề ượ Nh ng ng i “th a ti n” đã “ném” s ti n th a thãiữ ườ ừ ề ố ề ừ
đó vào BĐS mà hoàn toàn không quan tâm đn vi c nh ng BĐS đó có ế ệ ữ tính nhân văn hay
không. Th m chí, n u BĐS c a h có bi n thành ma đi n a thì h v n ậ ế ủ ọ ế ữ ọ ẫ bình chân nh v iư ạ
và d ng nh h cũng không ti c ti n! “Đt” m t s ti n kh ng l các đô th ma màườ ư ọ ế ề ố ộ ố ề ổ ồ ở ị
không c m th y ti c, ph i chăng đó là ti n ả ấ ế ả ề chùa? Th c t cho th y r t nhi u đô th thi uự ế ấ ấ ề ị ế
s c s ng c a m t đô th nhân văn. Nh ng đô th đó không s m thì mu n cũng s bi nứ ố ủ ộ ị ữ ị ớ ộ ẽ ế
thành ma!
Th tr n Buford có giá 900.000 đô-la mà m t ng i Vi t m i mua t i M v n gâyị ấ ộ ườ ệ ớ ạ ỹ ố
s t cho d lu n th i gian qua chính là m t bi u t ng c a m t đô th thi u tr m tr ngố ư ậ ờ ộ ể ượ ủ ộ ị ế ầ ọ
4 Giá nhà đt tăng h n 100 l n trong 20 năm,ấ ơ ầ trong http://vef.vn/2012-01-31-trang-page-3
5 Xem thêm: Đinh H ng H i (2015), “Th n đt” trong ồ ả ầ ấ Nh ng bi u t ng đc tr ng trong văn hóa truy n ữ ể ượ ặ ư ề
th ng Vi t Nam t p 2 - Các v thố ệ ậ ị ần, Nxb. Th gi i, Hà N i ế ớ ộ
s c s ng nhân văn. Do không còn s c s ng (hay đã h t tính nhân văn?), các c dân c aứ ố ứ ố ế ư ủ
Buford đã chuy n đi g n h t, ch còn m t mình ông Don Sammons tr l i. Có v nh ôngể ầ ế ỉ ộ ụ ạ ẻ ư
ta đã thu đc m t kho n h i h n d ki n r t nhi u trong vi c bán đc m t ĐTBBĐNượ ộ ả ờ ơ ự ế ấ ề ệ ượ ộ
cho m t ng i n c ngoài ch a hi u v nh ng m c thu và các kho n đóng góp hàngộ ườ ướ ư ể ề ữ ứ ế ả
tháng cho m t th tr n t i M - dù đó là m t đô th nh nh t n c M .ộ ị ấ ạ ỹ ộ ị ỏ ấ ướ ỹ 6
T ng lai nào cho đô th Vi t Nam?ươ ị ệ
Câu tr l i là t ng lai n m trong quá kh ...v i nh ng khu đô th r ti n, cũ kả ờ ươ ằ ứ ớ ữ ị ẻ ề ỹ
nh ng đy tính nhân văn. Qu là ngh ch lý. Nh ng n u chúng ta làm m t phép so sánhư ầ ả ị ư ế ộ
đn gi n gi a nh ng khu chung c cũ r ti n, th p t ng, không thang máy nh ng có đơ ả ữ ữ ư ẻ ề ấ ầ ư ủ
ch xanh, tr ng h c, b nh vi n, hàng quán,... (v i thói quen mua bán cũ cùng h th ngợ ườ ọ ệ ệ ớ ệ ố
thanh toán ti n m t) Vi t Nam trong quá kh v i nh ng đi đô th ma Trung Qu cề ặ ở ệ ứ ớ ữ ạ ị ở ố
hi n nay s th y ngay s khác bi t r t l n v tính nhân văn c a hai lo i đô th đó. Rõệ ẽ ấ ự ệ ấ ớ ề ủ ạ ị
ràng, vi c đu t xây d ng nh ng thành ph ma Trung Qu c đã không h ng đn y uệ ầ ư ự ữ ố ở ố ướ ế ế
t ốcon ng i.ườ K t c c là Trung Qu c đã b ra hàng ngàn t đô-la đ xây nh ng thànhế ụ ố ỏ ỷ ể ữ
ph thi u tính nhân văn. Trong khi nh ng đô th cũ k , r ti n,… nh ng l p đy ng i ố ế ữ ị ỹ ẻ ề ư ấ ầ ườ ở
Vi t Nam nh Nghĩa Tân, Trung T , Kim Liên, Bách Khoa,… có đy tính nhân văn v nệ ư ự ầ ẫ
luôn tràn đy s c s ng.ầ ứ ố
V y y u t nhân văn c a đô th là gì? Đó chính là con ng i v i nh ng thi t chậ ế ố ủ ị ườ ớ ữ ế ế
c n thi t cho s v n hành và phát tri n c a đô th bên c nh nh ng y u t c n thi t đầ ế ự ậ ể ủ ị ạ ữ ế ố ầ ế ể
ph c v đi s ng con ng i; Là m t m c s ng và m t l i s ng phù h p v i đi đa sụ ụ ờ ố ườ ộ ứ ố ộ ố ố ợ ớ ạ ố
nh ng c dân c a đô th đó; Và trên h t nó ph i ữ ư ủ ị ế ả có ng i ườ ở! Đi l p v i nh ng đi u đó,ố ậ ớ ữ ề
toà nhà Kengnam cao nh t Vi t Nam t ng là ni m t hào c a ng i... Hàn Qu c (ch toàấ ệ ừ ề ự ủ ườ ố ủ
nhà th m chí không cho treo c Vi t Nam!) đã không th v n hành nh nh ng toà chungậ ờ ệ ể ậ ư ữ
c cao t ng Hàn Qu c vì Vi t Nam ch a có lu t chung c (!). K t c c là nh ng cư ầ ở ố ở ệ ư ậ ư ế ụ ữ ư
dân c a toà nhà đó đã ph i bán t ng bán tháo ho c ph i ch p nh n “m t ti n ngu” muaủ ả ố ặ ả ấ ậ ấ ề
m t th ... trên tr i! Rõ ràng, nh ng thi t ch xã h i ch a hoàn thi n và nh ng y u tộ ứ ờ ữ ế ế ộ ư ệ ữ ế ố
nhân văn ch a đc quan tâm Vi t Nam đã khi n cho nh ng thành ph l n nh Hà N iư ượ ở ệ ế ữ ố ớ ư ộ
và Tp. H Chí Minh v n là nh ng đô th l c h u cho dù đã đc đ vào nhi u t đô-la đồ ẫ ữ ị ạ ậ ượ ổ ề ỷ ể
ki n thi t trong th i gian qua. ế ế ờ
***
Đ đô th Vi t Nam có th tr thành nh ng đô th có tính nhân văn và hi n đi nhể ị ệ ể ở ữ ị ệ ạ ư
các đô th các n c phát tri n, m t đi u không th thi u đi v i xã h i Vi t Nam trongị ở ướ ể ộ ề ể ế ố ớ ộ ệ
t ng lai đó là m t xã h i dân s (civil society). Vi c r p khuôn mô hình đô th ph ngươ ộ ộ ự ệ ậ ị ươ
Tây nh ng không chú tr ng y u t con ng i (đc bi t là ch a xây d ng xã h i dân s )ư ọ ế ố ườ ặ ệ ư ự ộ ự
đã khi n cho quá trình phát tri n c a Vi t Nam tr nên kh p khi ng, què qu t. Vi c qu nế ể ủ ệ ở ậ ễ ặ ệ ả
lý đô th r i nh t vò c a Vi t Nam mà nh ng ĐTBBĐN chính là h lu c a nó. Bi nị ố ư ơ ủ ệ ữ ệ ỵ ủ ệ
pháp cu i cùng dành cho nh ng ĐTBBĐN Vi t Nam không th là m t s gi i c u tố ữ ở ệ ể ộ ự ả ứ ừ
“trên tr i” nào đó mà là m t cu c đi h giá dành cho nhu c u t i thi u c a ng i dân vờ ộ ộ ạ ạ ầ ố ể ủ ườ ề
ch . Có nghĩa là giá c a BĐS đang bán ph i phù h p v i thu nh p c a đi đa s ng iỗ ở ủ ả ợ ớ ậ ủ ạ ố ườ
dân và ph i phù h p v i m c ti t ki m c a h trong m t kho ng th i gian nh t đnh.ả ợ ớ ứ ế ệ ủ ọ ộ ả ờ ấ ị
Li u các nhà đu t có h giá xu ng ít nh t 5 l n đ BĐS Vi t Nam th p ngang v i cácệ ầ ư ạ ố ấ ầ ể ệ ấ ớ
n c phát tri n (ch a dám so v i các n c đang phát tri n!) nh ý ki n c a GS. Đngướ ể ư ớ ướ ể ư ế ủ ặ
Hùng Võ không? Chúng ta hãy ch xem.ờ
Đ.H.H
6 Xem bài Ng i Vi t mua nhà M : Coi ch ng... m c c n,ườ ệ ở ỹ ừ ắ ạ trong:
http://www.anninhthudo.vn/Utilities/PrintView.aspx?distributionid=461988