NỘI DUNG ÔN TẬP HỌC PHẦN VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP
MÃ HỌC PHẦN: 081568, SỐ TÍN CHỈ: 02
1. MÔ TẢ HỌC PHẦN
Học phần cung cấp những nội dung kiến thức và thực hành về xây dựng và
phát triển văn hoá doanh nghiệp, đồng thời trang bị các kỹ năng cần thiết để nhận
diện văn hoá doanh nghiệp, phân tích các tình huống gây trở ngại và giải quyết hợp
lý. Từ đó xây dựng văn hoá doanh nghiệp thành công. Học phần được kết cấu thành
5 chương
- Chương 1: Tổng quan về văn hoá doanh nghiệp
- Chương 2: Các loại hình văn hoá doanh nghiệp
- Chương 3: Xây dựng và thay đổi văn hoá doanh nghiệp
- Chương 4: Lãnh đạo và văn hoá doanh nghiệp
- Chương 5: Đo lường và đánh giá văn hoá doanh nghiệp
2. MỤC TIÊU HỌC PHẦN
- Sinh viên có hiểu biết cơ sở lý luận, chức năng, vai trò, triết lý, cấu trúc văn hóa
trong doanh nghiệp. Hiểu về các loại hình văn hoá doanh nghiệp hiện nay. Có kiến
thức nền tảng như là các bước và các hoạt động về xây dựng và thay đổi văn hoá
doanh nghiệp. Phân tích được vai trò của văn hoá doanh nghiệp đối với công việc
quản lý doanh nghiệp và vai trò của người lãnh đạo trong xây dựng, thay đổi văn
hoá doanh nghiệp. Sinh viên hiểu, ghi nhớ được một số mô hình đo lường và đánh
giá văn hoá doanh nghiệp cơ bản.
- Sinh viên có có kỹ năng cần thiết để nhận diện văn hoá doanh nghiệp, phân tích
các tình huống gây trở ngại về văn hoá doanh nghiệp để tìm cách giải quyết hợp lý.
Có khả năng vận dụng những kiến thức đã học trong thực hiện những bài tập, tình
huống thực tế.
- Sinh viên có thể hội nhập nhanh vào môi trường làm việc của tổ chức, kế thừa và
phát triển các chuẩn mực giá trị của văn hóa tổ chức.
3. NỘI DUNG ÔN TẬP
Chương 1: Tổng quan về văn hoá doanh nghiệp
• Khái niệm Văn hoá:
+ Theo nghĩa của từ ( Nghĩa rộng, nghĩa hẹp, theo từ điển tiếng Việt);
+ Khái niệm văn hoá theo GS Trần Ngọc Thêm: Phân tích và nhân mạnh hơn
+ Khái niệm văn hoá của UNESCO,
+ Khái niệm Văn hoá của Chủ tịch HCM: cần nhớ thời điểm (1943)
Theo Giáo sư Dương Thị Liễu trong cuốn giáo trình Văn hoá doanh nghiệp thì:
Văn hoá là sự sáng tạo của con người theo quy luật của cái đẹp
Thành tố văn hoá có bản chất là tính nhân văn tức là làm cho con người và cuộc
sống trở nên tốt đẹp hơn
• Các yếu tố cấu thành VH: (8 yếu tố): Ngôn ngữ, Giáo dục, Tôn giáo tín
ngưỡng, phong tục tập quán….
Lưu ý đến các yếu tố:
+ Ngôn ngữ:
Để thu hút khách hàng thành công bạn nên làm theo Ngôn ngữ khác biệt
+ Tôn giáo, tín ngưỡng
+ Phong tục tập quán
Mục đích hay mục tiêu cao cả nhất của các quốc gia là phát triển con người toàn
diện
• Vai trò và chức năng của văn hoá:
-Chức năng của văn hóa: 4 chức năng (Giáo dục, Nhận thức, Thẩm mỹ, Giải
trí)
-“Một nhiệm vụ nữa cao cả hơn của văn hóa trong giao lưu giao tiếp kinh
doanh đó là thông qua việc tìm kiếm và cung cấp hàng hóa cho thị trường
quốc tế, giới thiệu những nét đẹp, những tinh hoa của văn hóa dân tộc mình
cho bạn bè thế giới”
• Khái niệm VHDN
• 3 cấp độ văn hoá DN:
- Cấp độ 1: Những quá trình và cấu trúc hữu hình (kiến trúc đặc trưng, biểu
tượng, logo, ngôn ngữ, khẩu hiệu);
Trong cấp độ thứ nhất văn hoá doanh nghiệp, công trình kiến trúc của
doanh nghiệp có thể được coi là một linh vật biểu thị một ý nghĩa, giá trị
nào đó của doanh nghiệp
- Cấp độ 2: Những giá trị được tuyên bố, được chia sẻ, được chấp nhận;
Những giá trị nền tảng (Tầm nhìn, Sứ mệnh, Triết lý kinh doanh, mục
tiêu chiến lược, các chuẩn mực hành vi)
- Cấp độ 3: Những giá trị nền tảng (niềm tin, nhận thức, suy nghĩ và tình
cảm)
( Ghi nhớ và phân tích các yếu tố trong từng cấp độ: Ngôn ngữ, Biểu tượng,
ấn phẩm điển hình, lễ nghi…sứ mệnh, tầm nhìn…
Lễ nghi: được coi là toàn thể những cách làm thông thường theo phong tục
được áp dụng khi tiến hành một buổi lễ
Doanh nghiệp phải xác định tầm nhìn để mô tả viễn cảnh tương lai mà doanh
nghiệp hướng tới
Chương 2: Các loại hình văn hóa doanh nghiệp
• Các dạng mô hình văn hoá theo phân cấp quyền lực: Có 4 loại ( Nguyên tắc,
quyền hạn, đồng đội, sáng tạo)
Nêu các: đặc trưng, ưu điểm, hạn chế, phù hợp áp dụng với dạng doanh
nghiệp nào
• Các dạng mô hình văn hoá theo cơ cấu định hướng con người và nhiệm vụ
(F. Trompenaars): 3 yếu tố ảnh hưởng quyết định, 4 dạng mô hình: Gia đình,
tháp Eifel; tên lửa dẫn đường, lò ấp trứng (( đặc trưng, ưu điểm, hạn chế,
phù hợp áp dụng với dạng doanh nghiệp nào);
- Phân loại mô hình văn hóa doanh nghiệp theo cơ cấu và định hướng về
con người cách phân loại của tác giả F. Trompenaars
- Theo cách phân loại của tác giả Trompenaars, có 3 yếu tố ảnh hưởng quyết
định đến cấu trúc văn hóa doanh nghiệp:
- Công ty A đánh giá rất cao tài năng phát triển của các cá nhân, mọi ý kiến
cá nhân đều được xem xét và đánh giá. (Công ty A thuộc loại hình văn
hoá sáng tạo)
- Ở 1 doanh nghiệp mà các nhân viên luôn cảm giác rằng họ được làm việc
với những người thông minh, mỗi cá nhân đều cảm thấy mình là 1 phần
của tập thể, thì doanh nghiệp đó là thuộc dạng văn hoá đồng đội
- Mô hình văn hóa sáng tạo (Theo sự phân loại VHDN từ sự phân cấp quyền
lực), thường được xây dựng ở các doanh nghiệp (Các công ty thực hiện
dự án)
- Trong các dạng văn hoá doanh nghiệp này, người trẻ được nâng niu, giúp
đỡ và người nhiều tuổi được kính trọng. Đó là dạng mô hình văn hoá
doanh nghiệp văn hóa gia đình
- Điểm mạnh của mô hình văn hóa sáng tạo là sử dụng tối đa tài năng và
kỹ năng của cán bộ, nhân viên
Chương 3: Xây dựng và thay đổi VHDN
•
4
điều kiện xây dựng văn hoá DN: Sự phù hợp, Lãnh đạo, Nhân viên,
quy định, quy trình
•
11
bước xây dựng VHDN ( ghi nhớ và phân tích theo quy trình): Lưu ý
bước 3, B6, B8, B10
-B3:
Xây dựng tầm nhìn mà DN sẽ vươn tới
-
B6:
Xác định vai trò của lãnh đạo trong việc dẫn dắt thay đổi văn hóa
-
B8:
Phổ cập những thay đổi, kế hoạch hành động và động viên tinh
thần, tạo động lực cho sự thay đổi
-
B10:
Thể chế hóa, mô hình hóa và củng cố sự thay đổi văn hóa
•
4
Hoạt động xây dựng VHDN:
-
Xác định giá trị cốt lõi
+ khái niệm giá trị cốt lõi (core values): là những giá trị làm cơ sở,
nền tảng định hướng cho suy nghĩ, cảm nhận và hành vi của các thành
viên trong cả mối quan hệ bên trong và bên ngoài DN.
+ phương pháp xác định giá trị cốt lõi: Phương pháp chuyên gia và PP
điều tra xã hội học
-
Xây dựng triết lý kinh doanh: Khái niệm; Các yếu tố cấu thành ( Sứ
mệnh, Phương thức hành động, nguyên tắc hoạt động)
-
Xây dựng chuẩn mực hành vi
-
Truyền thông văn hoá DN