Nuôi cá thác lác cườm
Năm 2005, doanh thu bán cá thác lác của anh Nguyễn Văn Dũng (xã
Vĩnh Tường, huyện Vị Thủy, Hậu Giang) trên 1,3 tỷ đồng khiến
nông dân vùng sông nước ĐBSCL ngạc nhiên. Anh được tôn vinh là
“vua cá thác lác” vùng Hậu Giang - Cần Thơ. Đây là loài cá có tính
thích nghi rộng, dễ nuôi và luôn có giá cao trên thị trường tiêu thụ
(35.000 - 40.000 đồng/kg). Từ lợi thế này, tỉnh Hậu Giang nhanh
chóng xếp cá thác lác vào nhóm đặc sản của địa phương và khuyến
khích người dân phát triển nuôi.
Nhờ sức hấp dẫn thực sự của cá thác lác, ngành nông nghiệp tỉnh tiếp
tay hỗ trợ, đến nay Hậu Giang có gần 30 hộ nuôi cá thác lác thương
phẩm. Hậu Giang đẩy mạnh chương trình phát triển cá thác lác, tập huấn
kỹ thuật, định hướng nuôi và cho nông dân vay vốn cũng như xây dựng
thương hiệu, tìm đầu ra ổn định cho dân.
Giống cá thác lác Hậu Giang phát triển là giống cá thác lác cườm (còm),
xuất hiện nhiều trên các sông rạch Hậu Giang và các tỉnh lân cận. Từ khi
đẩy mạnh thâm canh lúa, cá thác lác ít xuất hiện và cạn kiệt dần. Anh
Nguyễn Văn Dũng là một trong những người tiên phong gây nuôi, phát
triển đàn cá và bán giống cho bà con. Anh Dũng cho biết, có hai loại cá
thác lác, đó là cá thác lác thường (thác lác mèo) nhỏ con, chậm lớn. Còn
cá thác lác cườm (có chấm tròn như hạt cườm dọc theo vảy bụng) có con
gần 2 kg, loại này nuôi nhanh lớn, sau khoảng 4 tháng nuôi có thể đạt
trọng lượng 400 g/con (cá thác lác thường chỉ khoảng 40 g/con). Nuôi
12 tháng, cá cườm có thể đạt từ 1 - 1,5 kg, chúng phát triển tốt trong ao
ở nhiều vùng. Cá cườm ăn tạp, có thể cho ăn thức ăn tự chế biến từ
nguồn cá tạp, phế phẩm nông nghiệp và thức ăn công nghiệp.
Theo KS. Nguyễn Minh Đức (Sở NN&PTNT Hậu Giang), nên phối trộn
các thức ăn tươi sống như cá biển, cá đồng, ốc, phế phẩm cá tra thì cá
lớn nhanh hơn so với thức ăn công nghiệp. Cần lưu ý rằng, do tỷ lệ chất
béo trong cá tra lớn dễ gây rối loạn tiêu hóa cho cá nên chỉ phối trộn
khoảng 20% với các loại cá khác.
Nguồn nước ao nuôi không nhiễm mặn, phèn, pH thích hợp là 6,5 - 8.
Trước khi thả cá, cần cải tạo ao, bón phân chuồng ủ hoai tạo thêm nguồn
thức ăn ban đầu cho cá. Có thể nuôi ghép cá thác lác với cá chép, mè,
rô... nhưng không nuôi ghép với cá lóc (tránh cá lóc ăn cá thác lác). Để
hạn chế hao hụt lớn ban đầu do không chăm sóc tốt và cho ăn chưa phù
hợp, người nuôi nên mua cá con có kích cỡ 6 - 7 cm. Sau đó cần nuôi vỗ
khoảng 30 - 45 ngày trong vèo (lưới mùng) mới cho ra ao. Ở vùng
ĐBSCL, cá thác lác thả nuôi được quanh năm, thời điểm tốt nhất là từ
tháng 3 đến tháng 8, có thể nuôi kết hợp trong ruộng lúa. Cá cườm còn
được giới cá cảnh gọi là cá Nàng hai, nuôi làm kiểng trong hồ kiếng và
được tuyển chọn xuất khẩu.
Hiện nay nhu cầu cá thác lác cho quán ăn, nhà hàng rất lớn, nhiều cơ sở
chế biến các món thực phẩm cao cấp từ cá thác lác cung cấp cho thị
trường. Ngoài tiêu thụ trong nước, cá thác lác còn được xuất khẩu.