intTypePromotion=1
ADSENSE

Phát triển thị trường khoa học và công nghệ trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư: Kinh nghiệm quốc tế và những hàm ý cho Việt Nam

Chia sẻ: ViDili2711 ViDili2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7

21
lượt xem
2
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết này, tiếp tục làm rõ nội hàm của khái niệm thị trường khoa học và công nghệ, phân tích các yếu tố tạo thành và tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đến thị trường khoa học và công nghệ; lược khảo một số bài học kinh nghiệm của thế giới để phát triển thị trường khoa học và công nghệ trong bối cảnh mới; trên cơ sở đó chỉ ra một số gợi ý chính sách, giải pháp phát triển thị trường khoa học và công nghệ ở Việt Nam hiện nay.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Phát triển thị trường khoa học và công nghệ trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư: Kinh nghiệm quốc tế và những hàm ý cho Việt Nam

  1. Tạp chí Kinh tế - Kỹ thuật PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRONG BỐI CẢNH CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN THỨ TƯ: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ NHỮNG HÀM Ý CHO VIỆT NAM Phạm Nguyễn Ngọc Anh* TÓM TẮT Hiện nay, thế giới đang bước vào cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (Cách mạng công nghiệp 4.0) với trung tâm là sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, internet kết nối vạn vật, robot, công nghệ na-nô, công nghệ sinh học. Cách mạng công nghiệp 4.0 đã góp phần tác động to lớn đến phương thức sản xuất và phương pháp quản trị, nhờ đó mà đưa kinh tế tri thức, hoạt động sáng tạo phát triển không ngừng. Trong bối cảnh đó, việc phát triển thị trường khoa học và công nghệ trở thành một giải pháp tiên phong cho mỗi quốc gia để hướng tới sự phát triển và phát triển bền vững. Bài viết này, tiếp tục làm rõ nội hàm của khái niệm thị trường khoa học và công nghệ, phân tích các yếu tố tạo thành và tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đến thị trường khoa học và công nghệ; lược khảo một số bài học kinh nghiệm của thế giới để phát triển thị trường khoa học và công nghệ trong bối cảnh mới; trên cơ sở đó chỉ ra một số gợi ý chính sách, giải pháp phát triển thị trường khoa học và công nghệ ở Việt Nam hiện nay. Từ khóa: Khoa học; công nghệ; thị trường khoa học và công nghệ; cách mạng công nghiệp 4.0 DEVELOPMENT OF THE SCIENTIFIC AND TECHNOLOGICAL MARKET IN THE CONTEXT OF THE FOURTH INDUSTRIAL REVOLUTION: INTERNATIONAL EXPERIENCE AND IMPROVEMENTS FOR VIETNAM ABSTRACT Today, the world is entering the Fourth Industrial Revolution (Industrial Revolution 4.0) with the center being the development of artificial intelligence, internet connectivity, robotics, nanotechnology, biotechnology. The industrial revolution 4.0 has greatly contributed to the way production and management methods have led to the development of the knowledge economy and innovative activities. In this context, the development of the science and technology market becomes a pioneering solution for each country towards development and sustainable development. This paper, further clarifying the implications of the science and technology market concept, analyzes the factors that make up and impact the industrial revolution 4.0 to the science and technology market; review some of the world’s lessons learned to develop the science and technology market in the new context; On that basis, we have pointed out a number of policy suggestions and solutions to develop the science and technology market in Vietnam. Keywords: science; technology; science and technology market; industrial revolution 4.0 * TS. GV. Trường Đại học Ngô Quyền, Bộ Quốc phòng. Điện thoại: 0985.62.82.89; Email: phamanh.ktct@gmail.com 54
  2. Tác động của các yếu tố Văn hóa... 1. BÀN VỀ KHÁI NIỆM THỊ TRƯỜNG KHOA về sở hữu trí tuệ cho rằng khoa học không phải HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRƯỚC BỐI CẢNH là hàng hóa vì vậy sẽ không có thị trường khoa CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN học và công nghệ mà chỉ có thị trường công THỨ TƯ nghệ. Trong khi đó với một số nghiên cứu của Khoa học và công nghệ là một bộ phận cấu Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương thành của lực lượng sản xuất, được kết tinh (2006); Hoàng Thúy (2007) có phân tích thuật trong con người, vật hóa trong tư liệu sản xuất ngữ thị trường khoa học và công nghệ, đồng và biểu hiện ở các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ. nghĩa với việc thừa nhận có thị trường khoa học Phát triển thị trường khoa học và công nghệ và công nghệ. Các văn kiện, văn bản tài liệu mới là nhân tố góp phần nâng cao năng suất, chất nhất của Đảng, Nhà nước cũng nói về thị trường lượng, hiệu quả của quá trình sản xuất vật chất, khoa học và công nghệ, như Văn kiện Đại hội tạo ra sự phát triển và phát triển bền vững của XII của Đảng (2016) có nhận định: “Thị trường đất nước. Thị trường khoa học và công nghệ là khoa học và công nghệ phát triển chậm, chưa một thị trường khá mới mẻ trong nền kinh tế thị gắn kết chặt chẽ kết quả nghiên cứu, ứng dụng trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam. và đào tạo với nhu cầu sản xuất, kinh doanh và Theo đó, nghiên cứu về thị trường khoa học quản lý”. Theo quan điểm của tác giả, khoa học công nghệ cần chú ý đến nội hàm của các khái và công nghệ là hàng hóa nên tồn tại thị trường niệm sau: khoa học và công nghệ. Về cơ bản thị trường Theo Đại từ điển Tiếng Việt thì khái niệm Thị khoa học và công nghệ cũng giống như các thị trường nghĩa là: 1. Hoạt động mua bán, trao đổi trường khác, được hình thành trên cơ sở ba điều hàng hóa nói chung; 2. Nơi thường xuyên tiêu thụ kiện sau: (i) Phải có hàng hoá, đây được coi hàng hóa1. Như vậy, điều kiện tiên quyết để tồn là điều kiện thiết yếu nhất cho thị trường hình tại thị trường là phải có hàng hóa để mua, bán, thành và phát triển và đương nhiên khoa học và trao đổi, nếu không có hàng hóa thì không tồn tại công nghệ chính là hàng hóa; (ii) Quan hệ mua thị trường. Nói cách khác, thị trường bao gồm 4 bán, tức là sự phân công lao động xã hội sao yếu tố cơ bản: có hàng hóa, theo nghiên cứu của cho xuất hiện mối quan hệ cung - cầu về hàng kinh tế chính trị học thì hàng hóa bao gồm hàng hóa khoa học và công nghệ; (iii) Phải có phương hóa hữu hình (có hình dạng kích thước cụ thể như tiện thanh toán đáp ứng nhu cầu của người bán. là công cụ, phương tiện…) và hàng hóa vô hình Dưới góc độ nghiên cứu của kinh tế chính trị (không có hình dạng kích thước cụ thể như các học thì có thể gọi thị trường khoa học và công tài sản trí tuệ…); người bán (bên cung hàng hóa); nghệ là một thị trường đặc biệt bởi tính đặc biệt người mua (bên cầu hàng hóa); tập hợp các quy của hàng hóa khoa học và công nghệ. Khác với định điều chỉnh hoạt động mua, bán. các hàng hóa thông thường, hàng hóa khoa học Như đã trình bày, hiện nay thị trường khoa và công nghệ có những đặc trưng đặc biệt đó học và công nghệ của Việt Nam là một loại thị là: hàng hóa khoa học và công nghệ thực chất trường khá mới mẻ, hoạt động còn đơn điệu, đạt là những tri thức, kiến thức được thể hiện dưới hiệu quả chưa cao. Phương diện lý luận, các nhà dạng một vật chất hữu hình như bằng sáng chế, nghiên cứu vẫn đang tranh luận có hay không thị nhưng cũng có thể tồn tại dưới dạng vô hình như trường khoa học và công nghệ. Theo Trần Văn là các ý tưởng công nghệ, nguyên tắc thị trường; Hải (2012), ông tiếp cận dưới góc độ pháp luật Việc xác định giá trị của hàng hóa khoa học và 1 Nguyễn Như Ý (chủ biên) 1998, Đại Từ điển tiếng Việt, NXB Văn hóa - Thông tin, Hà Nội. 55
  3. Tạp chí Kinh tế - Kỹ thuật công nghệ là phức tạp vì lao động được kết tinh số mũ chứ không phải là tốc độ tuyến tính. Hơn trong hàng hóa khoa học và công nghệ là lao nữa, nó đang phá vỡ cấu trúc của hầu hết các động phức tạp, lao động trí óc, tồn tại sự bất đối ngành công nghiệp ở mọi quốc gia. Chiều rộng xứng thông tin giữa người bán và nguời mua. và chiều sâu của những thay đổi này báo trước Trong đó, thông thường trong trường hợp này, sự chuyển đổi của toàn bộ hệ thống, quản lý và người bán (nhà phát minh, sáng chế) ở vị thế quản trị. Vấn đề đặt ra cho mỗi quốc gia trong mặc cả kém hơn người mua; Hàng hoá khoa học quá trình phát triển là việc thúc đẩy các nguồn và công nghệ mang tính chất tác động ngoại lai lực nhất là nguồn nhân lực bậc cao trong nắm tích cực mà ở đó, lợi ích xã hội do hàng hoá đem bắt, vận dụng những thành tựu của cuộc cách lại lớn hơn lợi ích cá nhân; So với các hàng hoá mạng công nghiệp lần thứ tư. Bối cảnh này cũng khác, hàng hoá khoa học và công nghệ được sản đặt ra những vấn đề cần giải quyết trong phát xuất và phát triển muộn hơn so với các hàng hoá triển thị trường khoa học và công nghệ của mỗi vật thể thông thường. quốc gia, nhất là đối với các nước đang phát Vậy, Thị trường khoa học và công nghệ là triển, trong đó có Việt Nam. nơi diễn ra các hoạt động giao dịch mua bán 2. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ PHÁT TRIỂN các sản phẩm khoa học và công nghệ như: bản THỊ TRƯỜNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ quyền, ý tưởng kinh doanh, bí quyết, sáng kiến TRONG BỐI CẢNH MỚI và các dịch vụ liên quan đến hoạt động khoa học và công nghệ. Thế giới có nhiều mô hình kinh tế thị trường khác nhau cả về cấp độ và màu sắc. Điểm chung Hiện nay, thế giới đang bước vào cuộc cách của các mô hình này là đều thừa nhận thị trường mạng công nghiệp lần thứ tư, về cơ bản cuộc của các loại hàng hóa và dịch vụ trong đó có thị cách mạng này dựa trên ba lĩnh vực chính: Lĩnh trường khoa học và công nghệ. Nghiên cứu sự vực Kỹ thuật số: Bao gồm dữ liệu lớn (Big Data), phát triển thị trường khoa học và công nghệ của vạn vật kết nối Internet (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI); Lĩnh vực Công nghệ sinh học: Ứng dụng một số nước trên thế giới có thể rút ra một số bài trong nông nghiệp, y dược, chế biến thực phẩm, học kinh nghiệm sau: bảo vệ môi trường, năng lượng tái tạo, hóa học Một là, đổi mới cơ chế về quản lý và hoạt và vật liệu; Lĩnh vực Vật lý: Robot thế hệ mới, động của các tổ chức nghiên cứu và phát triển. in 3D, xe tự lái, các vật liệu mới (graphene, Điển hình trong hoạt động này đó chính là Trung skyrmions…), công nghệ nano1. Cách mạng Quốc, từ năm 1996 đến nay, Trung Quốc đã tiến công nghiệp lần thứ tư tác động mạnh mẽ đến hành chuyển các viện nghiên cứu ứng dụng thị trường khoa học và công nghệ. Đó là, “sự thành các doanh nghiệp khoa học và công nghệ. thay đổi cơ bản trong cách thức chúng ta tạo ra, Khi đã trở thành doanh nghiệp trong lĩnh vực tiêu thụ và liên đới lẫn nhau, được dẫn dắt bởi khoa học và công nghệ thì mọi hoạt động đều sự hội tụ của thế giới vật chất, thế giới số và tuân thủ theo các quy luật của thị trường. Các con người chúng ta”2. Tốc độ phát minh những tổ chức nghiên cứu cơ bản hoặc cung cấp dịch sản phẩm hàng hóa khoa học và công nghệ hiện vụ công cộng phi lợi nhuận vẫn có sự hỗ trợ của nay chưa từng có trong lịch sử. Khi so sánh với Nhà nước, vẫn là đơn vị sự nghiệp hoặc nghiên các cuộc cách mạng công nghiệp trước đó, cuộc cứu phi lợi nhuận. Quá trình chuyển cơ chế đối cách mạng lần thứ tư đang phát triển theo hàm với các viện nghiên cứu và phát triển của Trung 1 https://vi.wikipedia.org/wiki/Cach-mang-cong-nghiep-4.0 2 Giáo sư Klaus Schwab, Chủ tịch Diễn đàn Kinh tế Thế giới 56
  4. Tác động của các yếu tố Văn hóa... Quốc đã có tác động tích cực trong việc gắn Ba là, phát huy vai trò của các chủ thể trong nghiên cứu với sản xuất, huy động nhiều nguồn hoạch định các chính sách hỗ trợ phát triển khoa kinh phí, đặc biệt từ sản xuất để phát triển khoa học và công nghệ. Trong xu thế toàn cầu hóa, học và công nghệ, tạo ra nhiều sản phẩm cho thị dưới tác động của cuộc cách mạng công nghiệp trường khoa học và công nghệ. Thực hiện cơ chế 4.0, các nước trên thế giới đã có nhiều chính mới, hầu hết các viện đã xây dựng bộ phận thị sách để hỗ trợ phát triển khoa học và công nghệ, trường, các nhà khoa học đã tìm đến các doanh xem đây là chìa khóa để phát triển kinh tế tri nghiệp tìm hiểu nhu cầu đổi mới công nghệ và thức một cách bền vững. xúc tiến hợp đồng. Các viện đều có các đơn vị Ở Trung Quốc, để hỗ trợ phát triển khoa học phát triển công nghệ để phục vụ giải quyết các và công nghệ, chính phủ nước này đã thành lập yêu cầu của sản xuất. các Quỹ phát triển như: Quỹ phát triển công Hai là, hình thành và nâng cao hiệu quả hoạt nghệ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ với 2 động của các tổ chức trung gian môi giới. Các tổ nguồn vốn chính: Từ Bộ Tài chính và từ Ngân chức này được hình thành nhằm tạo quan hệ, kết hàng Trung ương, hỗ trợ các doanh nghiệp ở giai nối cung - cầu, hỗ trợ cho các hoạt động chuyển đoạn sản xuất thử nghiệm; Quỹ đầu tư mạo hiểm giao công nghệ được tiến hành nhanh hơn và có dành cho các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào hiệu quả hơn. Ở Đức, hình thái tổ chức của trung các dự án công nghệ có triển vọng; Quỹ phát tâm này rất đa dạng như: Trung tâm tư vấn; triển sáng chế để đầu tư nghiên cửu, hoàn thiện Trung tâm thông tin; Trung tâm chuyển giao, sáng chế. Trung Quốc xác định chủ thể của sáng trình diễn công nghệ; Trung tâm hỗ trợ khởi lập tạo, đổi mới công nghệ là các doanh nghiệp. doanh nghiệp… Trong đó: Do vậy đã có rất nhiều giải pháp khuyến khích Trung tâm tư vấn: Thực hiện các dịch vụ tư doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển và đổi mới vấn, giúp đỡ trọn gói một việc tư vấn chuyển công nghệ. Doanh nghiệp nào nếu dành lợi giao; Giúp đỡ tìm kiếm thông tin và xử lý theo nhuận trước thuế để mua công nghệ thì sẽ được yêu cầu; Môi giới các đối tác hợp tác và đối tác Nhà nước miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho chuyển giao; Tổ chức các mạng liên kết, các quan hệ hợp tác liên kết với các đối tác; phần kinh phí đó. Trung tâm thông tin: Tổ chức, môi giới làm Ở Đức, chính phủ đã tiến hành ban bố các việc với các nhà sáng chế; Tổ chức các hội thảo, điều kiện khung, các biện pháp khuyến khích lớp học; để hỗ trợ tăng cường năng lực làm nghiên cứu Trung tâm chuyển giao, trình diễn công nghệ: và phát triển, khuyến khích chuyển đổi cơ cấu, Tư vấn và trình diễn công nghệ đặc thù; tiến giúp đỡ các dự án chuyển giao công nghệ cho hành các công việc thường xuyên liên quan đến doanh nghiệp. Việc mua bán, chuyển giao công các dự án chuyến giao công nghệ do Nhà nước nghệ giữa viện nghiên cứu và doanh nghiệp tài trợ; Tra cứu, cung cấp các kết quả nghiên cứu vừa và nhỏ được Nhà nước khuyến khích bằng cơ bản; Giúp chuẩn bị khi đưa các công nghệ các công cụ nêu trên và có thể phân ra thành mới vào sử dụng; 2 nhóm: Chuyển giao công nghệ gián tiếp và Trung tâm hỗ trợ khởi lập doanh nghiệp: Tư Chuyển giao công nghệ trực tiếp. Ngoài ra còn vấn hỗ trợ các doanh nghiệp trẻ giai đoạn khởi có các tố chức hiệp hội của những tổ chức hỗ trợ lập, duy trì các hỗ trợ cho doanh nghiệp tiếp tục chuyển giao công nghệ cũng được thành lập và phát triển, cung ứng cơ sở hạ tầng và nhà xưởng hoạt động rất mạnh để giúp đỡ các tổ chức này cho thuê, tiến hành các dịch vụ chung, môi giới tham gia có hiệu quả vào hoạt động chuyển giao các dịch vụ và tiến hành các tư vấn. công nghệ. 57
  5. Tạp chí Kinh tế - Kỹ thuật Trong giai đoạn toàn cầu hoá và tự do hoá quyền sở hữu, quyền sử dụng đối tượng sở hữu thương mại, phát triển kinh tế tri thức và cách công nghiệp, giao dịch chuyển giao công nghệ mạng công nghiệp 4.0, Hàn Quốc cũng đã chuyển là các thiết bị, máy móc, công nghệ thuần tuý mình nhanh chóng nhờ những chính sách hỗ trợ giữa các chủ thể tham gia thị trường. để phát triển khoa học và công nghệ. Luật Thúc Tuy nhiên, thị trường khoa học và công nghệ đẩy chuyển giao công nghệ của Hàn Quốc được ở nước ta còn nổi lên một số hạn chế, khiếm ban hành nhằm thúc đẩy thương mại hóa công khuyết như: So với nhu cầu phát triển của nền nghệ được tạo ra từ các tổ chức nghiên cứu công kinh tế trong điều kiện cách mạng công nghiệp thông qua các biện pháp miễn, giảm thuế, hồ trợ 4.0, giá trị và lượng hàng hóa khoa học và công tài chính, hỗ trợ thành lập các tổ chức dịch vụ nghệ được giao dịch ở nước ta hiện nay chưa chuyển giao công nghệ như Trung tâm Chuyển nhiều; Thị trường khoa học và công nghệ ở nước giao Công nghệ Quốc gia, Văn phòng Chuyển ta vẫn ở trình độ thấp, các yếu tố cấu thành thị giao Công nghệ trong các tổ chức nghiên cứu trường chưa phát triển đồng bộ; Năng lực của công, và các cơ quan chuyên trách đánh giá nhiều chủ thể trên thị trường khoa học và công công nghệ. nghệ còn thấp, chưa đáp ứng được các yêu cầu Những kinh nghiệm nói trên là bài học cho phát triển nhanh, bền vững của nền kinh tế trong các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam bối cảnh hội nhập kinh tế và khoa học, công nghệ trong phát triển thị trường khoa học và công hiện nay; Số lượng, chất lượng của các tổ chức nghệ bao gồm: phát triển hàng hóa khoa học nghiên cứu và phát triển đang còn nhiều bất cập, và công nghệ, các trung tâm môi giới, sàn giao hoạt động hiệu quả chưc cao, chưa gắn kết chặt dịch, cũng như các chính sách tài chính hỗ trợ chẽ kết quả nghiên cứu, ứng dụng và đào tạo với phát triển khoa học và công nghệ cho các doanh nhu cầu sản xuất, kinh doanh và quản lý… nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp có vốn đầu tư Trên cơ sở những kinh nghiệm quốc tế, thực nước ngoài, các trung tâm, viên nghiên cứu và trạng bất cập, yếu kém… để thị trường khoa học phát triển. và công nghệ ở nước ta phát triển trong điều 3. HÀM Ý ĐỂ VIỆT NAM PHÁT TRIỂN THỊ kiện cách mạng công nghiệp 4.0, cần thực hiện TRƯỜNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ một số hàm ý chính sách và giải pháp sau: TRONG BỐI CẢNH CÁCH MẠNG CÔNG Thứ nhất, về mặt chính sách pháp lý: NGHIỆP 4.0 HIỆN NAY Trên cơ sở nhận thức đầy đủ về tính tất yếu Ở Việt Nam, Thị trường khoa học và công tồn tại, vị trí vai trò của thị trường khoa học và nghệ là một bộ phận cấu thành của thể chế kinh công nghệ trong bối cảnh mới nhà nước cần tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, có vai hoàn thiện hệ thống chính sách về sở hữu trí tuệ, trò then chốt trong việc tạo môi trường thúc đẩy chuyển giao công nghệ và cạnh tranh, cụ thể là: hoạt động sáng tạo, đổi mới công nghệ; nâng cao Rà soát lại hệ thống văn bàn pháp luật, chính năng lực khoa học và công nghệ quốc gia phục sách về sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước… Hiện và cạnh tranh nhằm khắc phục ngay những quy nay, thị trường khoa học và công nghệ Việt Nam định không thống nhất trong các văn bản; Xoá đã gia tăng cả về quy mô lẫn tốc độ phát triển. bỏ những bất cập và tiếp tục bổ sung, hoàn thiện Loại hình hàng hóa trên thị trường khoa học và hệ thống chính sách này, đặc biệt là các văn bản công nghệ ngày càng phong phú; Các hình thức quy định chi tiết như: nghị định, thông tư về sở giao dịch trên thị trường khoa học và công nghệ hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và cạnh tranh theo đó cũng đa dạng, như: Giao dịch mua, bản nhằm thúc đẩy sự phát triển của thị trường khoa 58
  6. Tác động của các yếu tố Văn hóa... học và công nghệ, phù hợp với các cam kết của Thứ tư, thành lập các sàn giao dịch khoa học Việt Nam trong các định chế quốc tế và khu vực. và công nghệ: Thứ hai, thực hiện các chính sách tài chính Nghiên cứu kinh nghiệm của Trung Quốc, để hỗ trợ cho sự phát triển của thị trường khoa Đức, Hàn Quốc cho thấy thị trường khoa học học và công nghệ. và công nghệ ở các nước này phát triển là do Vận dụng các bài học của Trung Quốc, Đức... việc sớm hình thành các sàn giao dịch công trong hỗ trợ các chủ thể tham gia phát triển thị nghệ ở các thành phố như: Thượng Hải, Quảng trường khoa học và công nghệ. Ở nước ta cần Đông, Seoul… hay 4 loại hình trung tâm dịch triển khai, luật hóa, duy trì hoạt động hỗ trợ này. vụ chuyển giao công nghệ ở Đức… Vì vậy ở Ví dụ như: thành lập Quỹ phát triển công nghệ Việt Nam cũng nên hình thành và nâng cao chất cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ; Quỹ phát lượng hiệu quả các sàn giao dịch khoa học và triển sáng chế; doanh nghiệp được miễn thuế công nghệ tại các thành phố trung tâm của quốc thu nhập doanh nghiệp cho phần kinh phí mua gia như: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng… Các sàn giao dịch này sẽ góp phần tạo công nghệ; doanh nghiệp được trích 5% doanh nên sự sôi động, gắn kết giữa cung - cầu về các thu (không tính thuế) để nghiên cứu khoa học và sản phẩm hàng hóa khoa học và công nghệ, góp phát triển công nghệ… phần thúc đẩy thị trường khoa học và công nghệ Cần xem xét nâng tỷ lệ chi cho khoa học và phát triển. công nghệ từ ngân sách nhà nước hàng năm ở Thứ năm, chính sách hỗ trợ nghiên cứu phát mức 5 - 7 % tổng chi ngân sách ứng với 2% GDP. triển và đào tạo nguồn nhân lực khoa học và Ưu đãi miễn giảm thuế để khuyến khích doanh công nghệ: nghiệp tăng cường hoạt động đổi mới sáng tạo; Sản xuất thử nghiệm; miễn thuế cho các hoạt Để phát triển thị trường khoa học và công động trung gian, môi giới trên thị trường khoa nghệ, một trong những yếu tố quan trọng đó chính học và công nghệ như: triển lãm, giới thiệu sản là việc tập trung phát triển các sản phẩm khoa học và công nghệ, muốn vậy cần có chính sách hỗ trợ phẩm mới… nghiên cứu phát triển và đào tạo nguồn nhân lực Thứ ba, bổ sung và hoàn thiện các chính sách khoa học và công nghệ chất lượng cao. Ở Hàn về nhập khẩu công nghệ, nhất là công nghệ cao, Quốc, trong một thời gian khá dài đã đầu tư cho công nghệ nguồn vào Việt Nam. nghiên cứu và phát triển tăng khoảng 4% hàng Cụ thể, nhà nước cần ban hành các quy định năm, tương ứng với tốc độ tăng trưởng kinh tế, về thẩm định các công nghệ được chuyển giao vì vậy số lượng đăng kí các sáng chế tăng gấp 4 vào Việt Nam. Theo đó, khuyến khích chuyển lần trong 10 năm qua; ngược lại ở Mỹ trong 10 giao công nghệ tiên tiến hạn chế đến mức tối năm qua, tỉ lệ các bài báo về công nghệ kĩ thuật thiểu nhập khẩu công nghệ cũ, lạc hậu, ô nhiễm gần như không tăng, điều này hoàn toàn phù hợp môi trường. Chính sách về nhập khẩu công nghệ với mức đầu tư không tăng đáng kể cho nghiên nhằm tăng cường công tác kiểm tra chất lượng cứu và phát triển. Như vậy, để cho các sản phẩm công nghệ thông qua các nội dung như: Xác định khoa học và công nghệ ngày càng phong phú, đa rõ các tiêu chuẩn; Những giới hạn nhất định đối dạng cả về số lượng và chất lượng nhà nước cần với các công nghệ được chuyển giao; Thực hiện chú trọng đầu tư cho các trung tâm, viện nghiên sự giám định và kiểm tra đối với các công nghệ cứu, trường đại học, đào tạo nguồn nhân lực khoa được chuyển giao tổ chức; Nắm bắt thông tin về học công nghệ hiện tại và kế cận đáp ứng với yêu năng lực công nghệ, trình độ công nghệ của các cầu phát triển trong điều kiện hội nhập quốc tế và quốc gia, tập đoàn công nghệ cao… cách mạng công nghiệp 4.0. 59
  7. Tạp chí Kinh tế - Kỹ thuật 4. KẾT LUẬN diễn ra mạnh mẽ, Việt Nam phải có những nhận Xu thế toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế thức đầy đủ về những thời cơ, thách thức trong quốc tế và cách mạng công nghiệp 4.0 đặt ra phát triển thị trường khoa học và công nghệ. Đi những thách thức, khó khăn đối với những nước tắt, đón đầu trên cơ sở tận dụng những cơ hội đi sau, chậm phát triển, song cũng tạo ra những của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, tuy vậy cơ hội để học tập kinh nghiệm trong phát triển cũng phải có lộ trình bước đi để phù hợp với kinh tế xã hội nói chung và phát triển thị trường đặc điểm của nước ta. Trên cơ sở đảm bảo hài khoa học và công nghệ nói riêng. Trên đây là hòa lợi ích của các chủ thể và yêu cầu phát triển một số kinh nghiệm quốc tế và những hàm ý cho nhanh gắn liền với phát triển bền vững trong Việt Nam trong phát triển thị trường khoa học điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội và công nghệ. Và rằng, dựa vào bối cảnh quốc chủ nghĩa hiện nay. tế nhất là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang TÀI LIỆU THAM KHẢO [1]. Đảng Cộng sản Việt Nam, 2016, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia [2]. Trần Văn Hải, 2012, Thuật ngữ “thị trường khoa học và công nghệ” và “thị trường công nghệ” tiếp cận từ pháp luật về sở hữu trí tuệ, Tạp chí hoạt động khoa học số 638, Trường Đại học KHXH&NV Thành phố Hồ Chí Minh [3]. Nguyễn Minh Phượng, Thị trường khoa học và công nghệ Trung Quốc: Xây dựng những mô hình mới, (Nguồn internet: http://khoahocphattrien.vn/chinh-sach/thi-truong-khoa-hoc-va-cong- nghe-trung-quoc-xay-dung-nhung-mo-hinh-moi) [4]. Nguyễn Mạnh Quân, 2011, Định hướng chiến lược phát triển khoa học và công nghệ: Kinh nghiệm quốc tế và gợi ý cho Việt Nam. (Nguồn internet: https://www.most.gov.vn/vn/tin-tuc/15066/khcn) [5]. Nguyễn Như Ý (chủ biên) 1998, Đại Từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, Hà Nội. [6]. Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (2006), Phát triển thị trường KH&CN: kinh nghiệm của Trung Quốc và Việt Nam (Nguồn internet: http://truyenthongkhoahoc.vn/vn/Phat-trien-thi-truong-cong-nghe-Kinh- nghiem-Viet-Nam-va-Trung-Quoc-c1043) 60
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2