Phương pháp giáo dục
trẻ từ 1 đến 2 tuổi
PHƯƠNG PHÁP GIÁO D
ỤC TRẺ TỪ 1 ĐẾN 2 TUỔI
Khi bé trong đ
ộ tuổi n
ày c
ần đạt đ
ư
à đi, đ
ứng v
à c
ằm nắm
đồ đơn giản. Ban nghiên c
ứu giáo dục trẻ nhũ nhi thuộc đại học Havard cho
bi
ết rằng những trẻ phát triển kỹ năng cao trong giai đoạn từ sau sinh 1 năm
tới 3 năm...
Nh
ững trẻ em kém phát triển kỹ năng, th
ư
ờng l
à hàng ngày b
ị nhốt
trong cũi, ngồi trên giường, không được vận động cơ th
ể một cách tối đa.
Trẻ phát triển mà thiếu vận động, hơn nữa, chính vì thế mà l
ời nói gọi, hỏi,
tác động lên chúng cũng ít đi.
Còn những trẻ em phát triển kỹ năng cao, vào giai đoạn này, đã đư
ợc
vận động cơ thể một cách thoải mái, tối đa. Đ
ồng thời, tự bản thân trẻ cũng
trải nghiệm bằng thân thể và tích lũy được nhiều kĩ năng cơ bản, đơn gi
ản
song rất đa dạng.
Những trẻ em kém phát triển kỹ năng, ngược lại, là những trẻ đã s
ống
những ngày lặp đi lặp lại, không vận động gì cả.
Trẻ sơ sinh được sinh ra cùng với lòng ham tìm hi
ểu, muốn học thật
nhiều từ môi trư
ờng xung quanh. Khả năng vận động, khả năng ngôn ngữ,
khả năng nhớ các kỹ năng giúp cho trẻ thỏa mãn lòng ham tìm hiểu này.
Vì vậy, việc làm của cha mẹ là phải giúp trẻ thỏa mãn lò
ng ham tìm
hiểu này. Đây là công việc đầu tiên của việc giáo dục- dạy- con. Nhi
ệm vụ
c
ủa cha mẹ l
à chu
ẩn bị sẵn s
àng m
ột môi tr
ư
ờng trợ giúp để trẻ có thể phát
triển tối đa nhiều khả năng ưu tú bẩm sinh sẵn có từ khi trẻ được sinh ra đời.
Thế nhưng, những việc thường thấy, lại ngược lại ho
àn toàn. Lòng
ham tìm hiểu mãnh liệt nơi trẻ nhỏ mãnh liệt là vậy, mà s
ự nỗ lực của cha
mẹ thông thường thường rất hạn chế.
Cha mẹ thông minh phải tìm cách tránh rơi vào tình tr
ạng đó mới
được.
Việc đầu tiên, cha mẹ của trẻ hơn 1 tuổi, là chu
ẩn bị tinh thần sẵn
sàng cho bé được vận động tối đa.
Trẻ có trèo ra khỏi cũi của nó, cũng không được la mắng! Nhìn th
ấy
hành động của con, cho ngay đó là trẻ nghịch ngợm, là mắng luôn, là d
ập tắt
lòng ham tìm hiểu của trẻ, tức là thể hiện ngay lòng ph
ản kháng cho trẻ biết.
Sự thất bại trong giáo dục trẻ bắt đầu từ đây.
Điều quan trọng, là luôn phải nghĩ rằng, làm thế nào để cho trẻ đư
ợc
tự do vận động. Cha mẹ cần có sự tôn trọng những việc trẻ l
àm, và có thái
độ trông nom bé khỏi bị nguy hiểm.
Cho trẻ ra chỗ rộng, cho trẻ đi bộ cho thật thoải mái. Với trẻ nhớ đư
ợc
kỹ năng đi bộ, thì việc quan trọng nhất là làm sao cho tr
ẻ đi bộ hết mức có
thể. Vào những ngày đẹp trời, dẫn trẻ ra công viên, ra quảng trư
ờng, cho trẻ
chơi thật là đã.
Rồi cho trẻ tập cầm đồ vật vừa tay, giơ lên, h
ạ xuống, cầm ra chỗ
được bảo... đó là những vận động rất tốt cho trẻ.
PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC TRẺ TỪ 1 ĐẾN 2 TUỔI
Th
ời kỳ từ 1 tuổi tới 1 tuổi 8 tháng ở trẻ nhỏ gọi l
à th
ời kỳ thích l
àm th
ử. Ở thời
kỳ này trẻ thích được thử trải nghiệm với trọng lư
ợng, quĩ đạo, quán tính, độ
nảy...
Ph
ải cho trẻ đ
ư
ợc trải nghiệm tối đa cái thú thích l
àm th
ử n
ày.
Trẻ có cầm cái khăn trải bàn mà kéo, cốc chén trên bàn rơi lo
ảng xoảng,
đổ vỡ cũng tuyệt nhiên không được mắng. Vì đó là trẻ đang t
ìm ra “phát minh”
mới của mình. Đó là việc hiểu ra với vật ở xa, có thể kéo lại cho gần đư
ợc; đó
là hiện tượng đồ vật rơi từ trên cao xuống, có cái vỡ tan, có cái nguyên lành...
Không được vì trẻ làm rơi vỡ món đồ quí giá mà mắng trẻ gay gắt. V
ì
hành động của trẻ không phải là ác ý, hành đ
ộng đó cũng không phải thể hiện
tính cách đổ đốn, nên tuyệt nhiên không được mắng trẻ khi đó. Mà vi
ệc đáng
làm là phải tìm chỗ nào đó cất cẩn thận những món đồ quí giá đó thì hơn!
Hôm trước, có một người mẹ dẫn đứa con 1 tuổi rư
ỡi tới hỏi về cách dạy
trẻ. Trong khi tôi và người mẹ nói chuyện, tôi đã đưa s
ẵn cho đứa trẻ món đồ
chơi là time-shock. Cũng có trẻ độ tuổi này, chơi mê m
ải hết công suất món đồ
chơi đó. Nhưng với đứa trẻ này, có vẻ như khó chơi với món đồ chơi đó.
Một lúc sau, đứa bé cầm cái đồ chơi đó, b
ắt đầu ném văng hết các thanh
gỗ của đồ chơi trên bàn đi. Thấy thế người mẹ cuống quít hét lớn “Không đư
ợc
thế!”. Tôi nói với người mẹ “Không làm gì phải nói không được với con th
ế.
Trẻ con thời kỳ này đều thế, là thời kì thích làm thử. Trẻ hành động vậy l
à vì nó
có mục đích gì đó, đừng có cấm nó, hoặc nói “không được thế” ngay! M
à hãy
xem xem con làm gì đã!”.
Đ
ứa bé ném hết sạch các thanh gỗ tr
ên bàn xu
ống đất rồi, nó tụt xuốn
g
khỏi ghế, nhặt nhạnh cho bằng hết các thanh gỗ trên sàn nhà, để lên bàn, r
ồi lại
trèo trở lại ghế ngồi, bắt đầu ném từ trên bàn xuống đất.
Đứa bé rõ ràng đang hành động một cách có mục đích. Có thể là m
ột
thực nghiệm về trọng lực, cũng có thể là một phát minh ra một kiểu chơi m
ới.
Tùy theo lực ném là mạnh hay yếu mà thanh gỗ bay xa hay gần, đó là nh
ững
điều trẻ trải nghiệm thấy, thấy vui với trò đó.
Với kiểu chơi như vậy, trẻ học được rất nhiều điều. Vì vậy, h
ãy quan sát
kỹ hành động của trẻ thì hơn!
Hãy quan sát xem, hướng ném của trẻ thế nào, trẻ cầm tay nào đ
ể ném,
tay phải hay tay trái? tư th
ế ném của trẻ có thay đổi qua từng lần ném không?
độ mạnh yếu của mỗi lần ném có khác nhau không?
Qua những cách chơi như vậy, trẻ không chỉ có thêm trí tuệ, mà còn đư
ợc thỏa
mãn lòng thích tìm hiểu của mình, nảy sinh sự tích cực khi đư
ợc tiếp xúc với sự
vật bên ngoài.
PHƯƠNG PHÁP GIÁO D
ỤC TRẺ TỪ 1 ĐẾN 2 TUỔI
Vào th
ời kỳ n
ày, kh
ả năng hiểu ngôn ngữ của trẻ phát triển cực kỳ tập
trung. Các cơ quan phát âm phát triển vượt trội, giúp trẻ đã có th
ể phân
biệt và sử dụng âm tiết một cách chính xác...
Vào th
ời kỳ n
ày, kh
ả năng hiểu ngôn ngữ của trẻ phát triển cự
c k
ỳ tập
trung. Các cơ quan vùng hàm, họng để phát âm phát triển vư
ợt trội, giúp trẻ
đã có thể phân biệt và s
ử dụng âm tiết một cách chính xác. Trẻ cũng có thể