Giáo trình Thuế Đại Cương và Khai Thuế Doanh Nghiệp: Quá trình hình thành (Phần 6)

Bài giảng môn học : Thuế 26 Ths. ĐOÀN TRANH

YX,

Y,X MRT

MRS ====

Nếu có sự sai lệch nào đó dẫn tới kết quả là sự khác nhau giữa giá và chi

phí biên, khi đó mối quan hệ này sẽ bị xâm phạm theo một cách nào đó.

Chẳng hạn, trong trường hợp kinh doanh độc quyền, giá cả bằng chi phí

biên cộng với số tiền cộng vào giá vốn, kết quả là sự thoả hiệp của người tiêu

dùng giữa các loại hàng hoá theo cách khác với người sản xuất. Kinh doanh

độc quyền về một loại hàng hoá, thuế đánh vào những loại hàng khác sẽ phục

hồi lại sự cân bằng giữa MRS và MRT.

Tôi sẽ không đi vào vấn đề này, nhưng mối quan hệ còn phức tạp hơn

nhiều nếu hai loại hàng hoá được xét tới là hàng bổ trợ hay thế phẩm.

Neil Bruce (trang 48) đưa ra ví dụ thiết lập một loại phí trả cho hệ thống

xe công cộng vì đường xá sử dụng hiện thời vẫn chưa phải trả tiền. Thông

thường, chúng ta sẽ nói rằng giá cho một lần đi bằng phương tiện trong hệ

thống giao thông công cộng nên đặt bằng chi phí biên cung cấp cho một lần

đi, nhưng trong trường hợp này, một loại hàng hoá thay thế là việc sử dụng

đường bộ được đặt giá ở mức 0, thấp hơn chi phí biên cho một chuyến đi

bằng đường bộ. Vì đường bộ bị đánh giá thấp quá mức, có lẽ tốt nhất là việc

chuyên chở bằng các phương tiện trong hệ thống giao thông công cộng nên

được đặt giá ở mức dưới chi phí biên. Trong trường hợp này, vấn đề đặc biệt

nhạy cảm vì các thiệt hại bên ngoài còn liên quan tới việc lái xe.

Ở đây gợi ra vai trò của Chính phủ trong việc cung cấp một số những

hàng hoá trong khi còn tồn tại trên thị trường những loại hàng bổ trợ hay thế

phẩm. Dĩ nhiên, cũng có thể Chính phủ cho phép người dân lái xe vào những

con đường mà chi phí biên là 0.

Rosen (trang 304) đưa ra ví dụ về thị trường rượu gin và rượu rum, hai

loại thế phẩm. Nếu trong thị trường rượu rum tồn tại một loại thuế không thể

tránh được, có lẽ cũng nên đánh thuế gin, một loại hàng thế phẩm cho rum.

Thuế cho rượu gin làm tăng nhu cầu mua rượu rum. DWL của thuế rượu

gin được bù bằng DWL giảm từ thuế rượu rum.

Giả sử điều tiết giá rượu vodka dẫn tới sự khan hiếm và thiệt hại nặng nề.

Phụ cấp cho những người sản xuất rượu gin ra sẽ làm giảm nhu cầu rượu

vodka và giảm thiệt hại trong thị trường rượu vodka.

Shared by Clubtaichinh.net - Website Chia se tai lieu mien phi

Bài giảng môn học : Thuế 27 Ths. ĐOÀN TRANH

Nếu DWL sinh ra ở thị trường rượu gin ít hơn mức giảm của DWL trong

thị trường rượu vodka, khi đó việc đánh thuế trợ cấp gin làm giảm tính mất

hiệu quả chung ở cả hai thị trường.

Câu hỏi ai là người chịu nhiều thuế hơn, người bán hay người mua, phụ

thuộc vào các độ co giãn tương đối của chúng. Trong khi người phải chịu

gánh nặng thuế nhiều hơn có độ co giãn càng ít thì người phải chịu gánh nặng

thuế ít hơn lại có độ co giãn càng cao.

Q (Rum)

Giá($)

Dr’

Q (Gin)

Giá($)

MC + t

Gánh nặng phụ trội

(DWL) do đánh

thuế vào rư

ợ

u Gin

Giảm DWL của thuế

rượu Rum khi rượu

Gin b

ị

đánh thuế

MC + t

Thuế đánh vào rượu Gin làm gia tăng nhu cầu rượu Rum dẫn đến gánh nặng phụ

trội (ΔABC) do đánh vào rượu Gin, được bù đắp bằng việc giảm DWL

(⁬EFGH) do gia tăng lợi ích xã hội nhờ gia tăng nhu cầu đối với rượu Rum

Q (Vodka)

Giá($)

Q (Gin)

Giá($) Giảm DWL ở

thị trường rượu

Vodka

Nếu DWL sinh ra ở thị trường rượu Gin ít hơn mức giảm của DWL trong thị

trường rượu Vodka, khi đó việc đánh thuế trợ cấp gin làm giảm tính mất hiệu

quả chung ở cả hai thị trường.

C E

(

sau trợ cấp)

Tăng DWL ở

thị trường rượu

Gin

Shared by Clubtaichinh.net - Website Chia se tai lieu mien phi

Bài giảng môn học : Thuế 28 Ths. ĐOÀN TRANH

Có lẽ khó xác định ai thì co giãn ít hơn hay nhiều hơn, nhưng nhìn vào

những đặc trưng của hàng hoá trong câu hỏi và có lẽ cấu trúc của thị trường

được đưa ra có thể giúp bạn có một vài manh mối về gánh nặng thuế cuối

cùng sẽ được rải ra như thế nào?

Gánh nặng thuế cũng có thể được phân tích theo nhóm xác định bởi mức

thu nhập, vì thế bạn có thể thấy gánh nặng thuế đặc biệt lên vai người nghèo

và người giàu bằng cách nhìn xem họ chi cho một loại hàng hoá cụ thể như

thế nào.

Nếu một thị trường có tồn tại sự sai lệch, thêm vào một loại thuế có thể

thực sự cải thiện được hiệu suất.

Shared by Clubtaichinh.net - Website Chia se tai lieu mien phi

Bài giảng môn học : Thuế 29 Ths. ĐOÀN TRANH

CHƯƠNG 2

THUẾ TRONG QUAN HỆ KINH TẾ QUỐC TẾ

I. THUẾ TRONG CÁC HÌNH THỨC LIÊN KẾT KINH TẾ QUÔC TẾ

Xu hướng toàn cầu hoá và khu vực hoá đã thúc đẩy tự do hoá các hoạt

động ngoại thương và kinh doanh. Trong các cấp độ liên kết kinh tế quốc tế,

thuế là vấn đề nổi lên hàng đầu.

1. Hiệp định thương mại ưu đãi (BTA)

Hiệp định thương mại ưu đãi là hình thức liên kết kinh tế quốc tế, khi hai

hay nhiều nước trong khối thực hiện ưu đãi về thuế quan, áp dụng thuế suất

thuế nhập khẩu hàng hoá áp dụng cho các nước trong khối thấp hơn so với

các nước ngoài khối (trừ dịch vụ về vốn).

Năm 1977, các nước ASEAN đã ký hiệp định thương mại ưu đãi nhằm

mục đích từng bước thúc đẩy thương mại trong khối. Tính đến tháng 6/1986

đã có 12.647 sản phẩm của 6 nước thành viên được hưởng ưu đãi về mậu

dịch, khoảng một nữa trong số đó được giảm thuế trong khoảng 20-25%.

Hiệp định thương mại vẫn chưa khuyến khích trao đổi thương mại vì chưa

loại bỏ thuế nhập khẩu mà mới dừng lại ở việc giảm thuế nhập khẩu cho hàng

hoá nhập khẩu từ các nước thành viên.

2. Khối mậu dịch tự do (FTA)

Đây là hình thức liên kết quốc tế, trong đó các nước thành viên trong khối

bãi bỏ toàn bộ thuế nhập khẩu và các hạn chế định lượng hàng hoá nhập khẩu

của nhau (trừ dịch vụ về vốn). Tuy nhiên, mỗi nước thành viên vẫn áp dụng

thuế nhập khẩu một cách độc lập đối với hàng hoá nhập khẩu từ các nước

ngoài khối.

Hiện nay khối mậu dịch tự do là hình thức liên kết kinh tế khu vực phổ

biến trên thế giới, đó là NAFTA, AFTA,…. Năm 1992, các nước ASEAN

thiết lập khu vực mậu dịch tự do AFTA nhằm giảm thuế quan trong nội bộ

khối xuống còn 0-5% theo chương trình ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung

CEFT (common effective preferential tariff)

Tuy nhiên, các nước thành viên được tự do quy định mức thuế quan với

các nước ngoài khối nên hình thức này mới chỉ dừng lại ở sự hợp tác và liên

kết ở một mức độ nhất định.

Shared by Clubtaichinh.net - Website Chia se tai lieu mien phi

Bài giảng môn học : Thuế 30 Ths. ĐOÀN TRANH

Bảng 2.1 So sánh mức thuế đối với mỗi cấp độ liên kết kinh tế

MỨC ĐỘ

LIÊN KẾT

KINH TẾ

Hiệp định

thương

mại ưu

đãi

(BTA)

Khối mậu

dịch tự do

(FTA)

Liên

minh

thuế

quan

Khối thị

trường

chung

Liên

minh

kinh tế

Giảm thuế quan

trong khối

Có

Xoá bỏ thuế

quan trong khối

Không

Có

Thuế quan

thống nhất

ngoài khối

Không

Có

Tự do di chuyển

vốn

Không

Có

Tự do di chuyển

sức lao động

Không

Có

Đồng tiền

chung

Không Không Không Không Có

Chính sách

kinh tế vĩ mô

chung

Không Không Không Không Có

Các mô hình áp

dụng

AFTA

1977,…

AFTA

từ 1992,

NAFTA…

1993

EU sau

1993

3. Liên minh thuế quan (Tariff Alliance)

Liên minh thuế quan là một hình thức liên kết kinh tế quốc tế trong đó các

nước thành viên của liên minh bãi bỏ toàn bộ thuế nhập khẩu và các hạn chế

định lượng đối với nhập khẩu hàng hoá giữa các thành viên, cùng áp dụng

một mức thuế quan và những qui định thương mại khác trong việc buôn bán

với các nước không thuộc liên minh (các dịch vụ về vốn vẫn phải tuân thủ

theo qui định của từng nước thành viên).

Shared by Clubtaichinh.net - Website Chia se tai lieu mien phi

Quá trình hình thành giáo trình hướng dẫn đại cương về thuế và phương pháp khai thuế doanh nghiệp p6

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi