Quản trị bảo đảm chất lượng bên trong theo AUN-QA: mô hình, bộ công cụ và nghiên cứu trường hợp tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Trong bối cảnh giáo dục đại học toàn cầu đang trải qua những thay đổi sâu sắc về quyền tự chủ và yêu cầu giải trình, quản trị bảo đảm chất lượng bên trong (IQA) đã trở thành một yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững. Bài viết này khám phá sự chuyển đổi mô hình cơ bản trong quản trị IQA, từ phương pháp tiếp cận dựa trên quy trình kỹ thuật đơn thuần sang một triết lý hệ sinh thái tích hợp. Nghiên cứu tập trung làm rõ triết lý đằng sau Khung IQA AUN-QA phiên bản 2024 và logic vận hành của Bộ công cụ Management Toolkit 2025, đồng thời sử dụng nghiên cứu trường hợp tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (VNU-HCM) để minh họa thực tiễn. Mục tiêu là cung cấp những hiểu biết sâu sắc giúp các cơ sở giáo dục đại học thích ứng linh hoạt với bối cảnh mới và củng cố nền tảng cho quyền tự chủ và cải tiến liên tục.

Các nhà quản lý giáo dục đại học, chuyên gia đảm bảo chất lượng, các nhà hoạch định chính sách và nghiên cứu viên trong lĩnh vực quản lý giáo dục.

Bài viết này đi sâu vào phân tích sự chuyển dịch cơ bản trong quản trị bảo đảm chất lượng bên trong (IQA) tại các cơ sở giáo dục đại học, nhấn mạnh sự thay đổi từ tư duy quản trị dựa trên quy trình kỹ thuật đơn thuần sang triết lý hệ sinh thái tích hợp. Sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp phân tích trường hợp tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (VNU-HCM), nghiên cứu làm rõ triết lý của Khung IQA AUN-QA phiên bản 2024 và logic vận hành của Bộ công cụ Management Toolkit 2025. Kết quả cho thấy mô hình mới đã phá bỏ tư duy quản trị dựa trên quy trình kỹ thuật để thay thế bằng triết lý quản trị hệ sinh thái tích hợp, trong đó chất lượng được kiến tạo từ sự tương tác hữu cơ giữa yếu tố chiến lược, vận hành và văn hóa cải tiến liên tục. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hệ thống IQA không chỉ là kết quả của việc kiểm soát hành chính riêng lẻ mà còn là nhân tố cốt lõi của sự phát triển. Đối với VNU-HCM, việc áp dụng mô hình mới là cần thiết để tiệm cận chuẩn mực quốc tế, chuyển đổi từ kiểm soát sang kiến tạo giá trị và tối ưu hóa nguồn lực trong bối cảnh tự chủ. Mặc dù vậy, vẫn còn khoảng cách giữa mục tiêu chiến lược và năng lực chuyển đổi số trong các trường thành viên. Từ đó, bài viết đề xuất các giải pháp cụ thể cho cả cơ quan quản lý nhà nước và các trường đại học nhằm thúc đẩy vận hành hệ sinh thái IQA hiệu quả, củng cố nền tảng tự chủ và phát triển bền vững, đồng thời hình thành văn hóa chất lượng bền vững.