Sáng ki n kinh nghi mế ệ
D Y Đ C VÀ Đ I Đ N V ĐO Đ DÀIẠ Ọ Ổ Ơ Ị Ộ
MÔN TOÁN L P 2Ớ
Toán 2: D y đ c và đ i đạ ọ ổ ơn v đo đ dàiị ộ
Vi c d y các đ n v đo đ dài và đ i đ n v đo đ dài l p 2 nh th nào đ đ t đ c hi uệ ạ ơ ị ộ ổ ơ ị ộ ớ ư ế ể ạ ượ ệ
qu cao nh t phát huy đ c tính ch đ ng tích c c c a h c sinh phù h p v i yêu c u đ i m iả ấ ượ ủ ộ ự ủ ọ ợ ớ ầ ổ ớ
c a ph ng pháp d y h c đó là n i dung tôi mu n đ c p t i trong đ tài.ủ ươ ạ ọ ộ ố ề ậ ớ ề
Ph n I. Lí do ch n đ tàiầ ọ ề
I. C s lí lu nơ ở ậ
Môn toán là m t trong nh ng môn h c có v trí quan tr ng b c Ti u h c. Trong nh ng nămộ ữ ọ ị ọ ở ậ ể ọ ữ
g n đây, xu th chung c a th gi i là đ i m i ph ng pháp d y h c nh m phát huy tính tíchầ ế ủ ế ớ ổ ớ ươ ạ ọ ằ
c c, t giác, ch đ ng sáng t o c a h c sinh trong quá trình d y h c. M t trong nh ng bự ự ủ ộ ạ ủ ọ ạ ọ ộ ữ ộ
ph n c u thành ch ng trình toán Ti u h c mang ý nghĩa chu n bậ ấ ươ ể ọ ẩ ị cho vi c h c các y u tệ ọ ế ố
đ i l ng và đo đ i l ng các l p h c, c p h c trên, đ ng th i giúp h c sinh nh ng hi uạ ượ ạ ượ ở ớ ọ ấ ọ ồ ờ ọ ữ ể
bi t c n thi t khi ti p xúc v i nh ng “tình hu ng toán h c” trong cu c s ng hàng ngày.ế ầ ế ế ớ ữ ố ọ ộ ố
Trong nh ng năm g n đây, phong trào đ i m i ph ng pháp d y h c trong tr ng Ti u h cữ ầ ổ ớ ươ ạ ọ ườ ể ọ
đ c quan tâm và đ y m nh không ng ng đ ngay t c p Ti u h c, m i h c sinh đ u c n vàượ ẩ ạ ừ ể ừ ấ ể ọ ỗ ọ ề ầ
có th đ t đ c trình đ h c v n toàn di n, đ ng th i phát tri n đ c kh năng c a mình vể ạ ượ ộ ọ ấ ệ ồ ờ ể ượ ả ủ ề
m t môn nào đó nh m chu n b ngay t b c Ti u h c nh ng con ng i ch đ ng, sáng t oộ ằ ẩ ị ừ ậ ể ọ ữ ườ ủ ộ ạ
đáp ng đ c m c tiêu chung c a c p h c và phù h p v i yêu c u phát tri n c a đ t n c.ứ ượ ụ ủ ấ ọ ợ ớ ầ ể ủ ấ ướ
D y toán ti u h c v a ph i đ m b o tính h th ng chính xác c a toán h c v a ph i đ mạ ở ể ọ ừ ả ả ả ệ ố ủ ọ ừ ả ả
b o tính v a s c c a h c sinh. K t h p yêu c u đó là m t vi c làm khó, đòi h i tính khoa h cả ừ ứ ủ ọ ế ợ ầ ộ ệ ỏ ọ
và nh n th c, t t v c n i dung l n ph ng pháp. Trong ch ng trình d y toán 2 vi c d yậ ứ ố ề ả ộ ẫ ươ ươ ạ ệ ạ
đ i đ n v đo đ dài là m t trong nh ng n i dung đ c đ c p.ổ ơ ị ộ ộ ữ ộ ượ ề ậ
M t trong nh ng nhi m v c b n d y đ i đ n v đo đ dài là h c sinh ph i n m đ c m iộ ữ ệ ụ ơ ả ạ ổ ơ ị ộ ọ ả ắ ượ ố
quan h gi a các đ n v đo t đó m i đ i đ c các s đo đ dài.ệ ữ ơ ị ừ ớ ổ ượ ố ộ
ii. C s th c ti nơ ở ự ễ
Khi d y l p 2, tôi nh n th y vi c d y đ i đ n v đo đ dài trong ch ng trình toán b c ti uạ ớ ậ ấ ệ ạ ổ ơ ị ộ ươ ở ậ ể
h c nói chung và l p 2 nói riêng là h t s c c n thi t. l a tu i h c sinh ti u h c, vi c n mọ ở ớ ế ứ ầ ế ở ứ ổ ọ ể ọ ệ ắ
m i quan h gi a các đ n v đo còn r t nhi u h n ch d n đ n vi c h c sinh không bi t đ iố ệ ữ ơ ị ấ ề ạ ế ẫ ế ệ ọ ế ổ
ho c đ i sai. Vi c d y cho h c sinh bi t cách đ i đ n v đo đ dài trong ch ng trình Toánặ ổ ệ ạ ọ ế ổ ơ ị ộ ươ
l p 2 vô cùng quan tr ng, đ t n n móng v ng ch c cho các em h c t t các y u t đ i l ngớ ọ ặ ề ữ ắ ọ ố ế ố ạ ượ
và đo đ i l ng c a l p trên.ạ ượ ủ ớ
Vi c d y các đ n v đo đ dài và đ i đ n v đo đ dài l p 2 nh th nào đ đ t đ c hi uệ ạ ơ ị ộ ổ ơ ị ộ ớ ư ế ể ạ ượ ệ
qu cao nh t phát huy đ c tính ch đ ng tích c c c a h c sinh phù h p v i yêu c u đ i m iả ấ ượ ủ ộ ự ủ ọ ợ ớ ầ ổ ớ
c a ph ng pháp d y h c đó là n i dung tôi mu n đ c p t i trong đ tài.ủ ươ ạ ọ ộ ố ề ậ ớ ề
Ph n II. n i dungầ ộ
I. Nh ng n i dung đ c pữ ộ ề ậ
1. H c sinh không n m đ c cách vi t t t c a đ n v đo. Đ c bi t là đ i v i h c sinh y u.ọ ắ ượ ế ắ ủ ơ ị ặ ệ ố ớ ọ ế
Qua th c t gi ng d y, tôi th y m t s h c sinh không n m đ c cách vi t t t c a đ n v đo.ự ế ả ạ ấ ộ ố ọ ắ ượ ế ắ ủ ơ ị
Nguyên nhân là do giáo viên ch a kh c sâu ki n th c, ch gi i thi u tên đ n v đo, cách vi tư ắ ế ứ ỉ ớ ệ ơ ị ế
t t đ n v đo đó mà không cho h c sinh th c hành nhìn vào cách vi t t t đ c tên đ n v đo,ắ ơ ị ọ ự ế ắ ọ ơ ị
vi t tên đ n v đo (cách vi t t t), các s đo đ dài mang tên đ n v đo đó ra gi y nháp, raế ơ ị ế ắ ố ộ ơ ị ấ
b ng.ả
2. H c sinh không tìm đ c đ dài c a s đo trên th c.ọ ượ ộ ủ ố ở ướ
Khi gi i thi u v các đ n v đo, giáo viên th ng ch nêu tên đ n v , cách vi t t t, cách đ cớ ệ ề ơ ị ườ ỉ ơ ị ế ắ ọ
đ n v đó, ch ch a chú ý cho h c sinh nh n d ng đ n v đo trên th c. Chính vì v y, h cơ ị ứ ư ọ ậ ạ ơ ị ướ ậ ọ
sinh có th thu c lòng tên đ n v đo, cách vi t t t đ n v đo đó nh ng khi g i h c sinh ch để ộ ơ ị ế ắ ơ ị ư ọ ọ ỉ ộ
dài trên th c c a m t s đo nào đó đã đ c h c thì h c sinh không tìm đ c.ở ướ ủ ộ ố ượ ọ ọ ượ
3. Đ i v i h c sinh l p 2, vi c n m m i quan h gi a các đ n v còn nhi u h n ch . Trongố ớ ọ ớ ệ ắ ố ệ ữ ơ ị ề ạ ế
ch ng trình sách giáo khoa, không có ph n th i gian nào cho h c sinh th c hành ki n th c đãươ ầ ờ ọ ự ế ứ
h c v đ n v đo đ các em hi u m t cách ch c ch n ki n th c. mà đây các em ph i côngọ ề ơ ị ể ể ộ ắ ắ ế ứ ở ả
nh n. N u giáo viên ch cho h c sinh quan sát th c đo và nêu m i quan h gi a các đ n v đoậ ế ỉ ọ ướ ố ệ ữ ơ ị
mà không tr c ti p c m th c đo c th thì các em r t d quên và không hi u b n ch t c aự ế ầ ướ ụ ể ấ ễ ể ả ấ ủ
đ n v đó.ơ ị
4. Khi đ i các đ n v đo và gi i toán có các đ n v đo đ dài h c sinh hay đ i sai ho c cònổ ơ ị ả ơ ị ộ ọ ổ ặ
lúng túng trong quá trình đ i các đ n v đo đ dài ho c khi trình bày bài toán có l i văn h cổ ơ ị ộ ặ ờ ọ
sinh vi t c tên đ n v vào phép tính ho c câu tr l i h c sinh l i vi t t t tên đ n v đo. Víế ả ơ ị ặ ả ờ ọ ạ ế ắ ơ ị
d : Bài 3 trang 150: Cây d a cao 8 m, cây thông cao h n cây d a 5 m. H i cây thông cao baoụ ừ ơ ừ ỏ
nhiêu mét?
M t s h c sinh trình bày bài gi i nh sau:ộ ố ọ ả ư
S m cây thông cao là:ố
8 + 5 = 13 (m)
Đáp s : 13 mố
Ho c:ặ
S mét cây thông cao là:ố
8 m + 5 m = 13 (m)
Đáp s : 13 mố
Ho c có h c sinh trình bày:ặ ọ
S m cây thông cao là:ố
8 m + 5 m = 13 (m)
Đáp s : 13 mố
II. Các gi i pháp c thả ụ ể
1. Truy n th ki n th c.ề ụ ế ứ
- Khi d y bài v đ n v đo nào thì sau khi gi i thi u tên g i, cách vi t t t đ n v đo đó thìạ ề ơ ị ớ ệ ọ ế ắ ơ ị
ph i cho h c sinh th c hành nhìn vào cách vi t t t đ c tên đ n v đo và vi t tên đ n v đoả ọ ự ế ắ ọ ơ ị ế ơ ị
(cách vi t t t), các s đo đ dài mang tên đ n v đo đó ra gi y nháp, ra b ng con. Ví d : Bàiế ắ ố ộ ơ ị ấ ả ụ
Đê-xi-met, giáo viên ch vào cách vi t t t trên b ng (dm) g i h c sinh đ c tên đ n v đo làỉ ế ắ ở ả ọ ọ ọ ơ ị
đê-xi-met, sau đó cho h c sinh vi t tên đ n v đo đó (cách vi t t t) ra b ng con (dm) và vi tọ ế ơ ị ế ắ ả ế
các s đo đ dài: 5 dm, 13 dm, 28 dm,…ố ộ
- Sau khi h c sinh n m đ c tên g i, cách vi t t t đ n v đo đó, giáo viên c n cho h c sinhọ ắ ượ ọ ế ắ ơ ị ầ ọ
tìm đ dài c a s đo c th trên th c đo. Ví d : Bài đê-xi-met: Yêu c u h c sinh tìm độ ủ ố ụ ể ở ướ ụ ầ ọ ộ
dài c a 1dm, 2 dm,… H c sinh có th dùng th c đo m t v t c th và nêu k t qu đã đoủ ọ ể ướ ộ ậ ụ ể ế ả
đ c đ kh c sâu ki n th c đã h c.ượ ể ắ ế ứ ọ
Ví d : Bài Đê-xi-met: Cho h c sinh đo chi u dài c a quy n sách, quy n v …ụ ọ ề ủ ể ể ở
- H ng d n h c sinh n m ch c và thu c m i quan h gi a các đ n v đo. Ví d d y bài:ướ ẫ ọ ắ ắ ộ ố ệ ữ ơ ị ụ ạ
Mét. h c sinh ph i n m ch c và thu c:ọ ả ắ ắ ộ
1 m = 10 dm
1 m = 100 cm
H c sinh ph i t rút ra 1 m = 10 dm = 100 cm. Hai đ n v li n k nhau h n kém nhau 10ọ ả ự ơ ị ề ề ơ
l n.ầ
Sau đó giáo viên đ t câu h i:ặ ỏ
+Trong 3 đ n v đo đ dài: Đ -xi-mét, Mét, Xăng-ti-mét thì đ n v đo nào l n nh t, đ nơ ị ộ ề ơ ị ớ ấ ơ
v đo nào bé nh t?ị ấ
+ Hãy s p x p 3 đ n v đo đó theo th t t l n đ n bé và ng c l i:ắ ế ơ ị ứ ự ừ ớ ế ượ ạ
Sau đó, giáo viên cho h c sinh th c hành theo nhóm bàn: m i bàn (đã chu n b m t cáiọ ự ỗ ẩ ị ộ
th c dây) t đo đ dài, r ng chi c bàn c a mình theo hai đ n v đo m và dm, sau đó t đ cướ ự ộ ộ ế ủ ơ ị ự ọ
và vi t k t qu . Nh v y các em s n m đ c m i quan h gi a hai đ n v đo m t cách ch cế ế ả ư ậ ẽ ắ ượ ố ệ ữ ơ ị ộ ắ
ch n.ắ
C th chi u dài bàn là: 1m1dm = 11 dmụ ể ề
Khi d y bài khác cũng làm t ng t nh v y (Khi d y bài đ -xi-mét cho h c sinh đo kíchạ ươ ự ư ậ ạ ề ọ
th c g ch lát n n l p h c. Ch ng h n kích th c viên g ch m i chi u là 2 dm = 20 cm)ướ ạ ề ớ ọ ẳ ạ ướ ạ ỗ ề
Khi các em đã th o v đo đ dài c a m t v t c th , giáo viên có th cho h c sinh t pạ ề ộ ủ ộ ậ ụ ể ể ọ ậ
c l ng b ng m t đ dài m t s v t th xung quanh nh đ dài b ng, l p h c, bút chì….ướ ượ ằ ắ ộ ộ ố ậ ể ư ộ ả ớ ọ
Có nh v y các em làm bài m i d dàng.ư ậ ớ ễ
2. H ng d n làm bài v đ i các đ n v đo đ dài và gi i các bài toán có van khi có cácướ ẫ ề ổ ơ ị ộ ả
s đo đ dài.ố ộ
Đã n m ch c ki n th c nh v y nh ng khi đ i các đ n v đo đ dài và gi i các bài toán cóắ ắ ế ứ ư ậ ư ổ ơ ị ộ ả
văn khi có các đ n v đo đ dài, nhi u em cũng m c l i, hay đ i sai. Giáo viên c n h ng d nơ ị ộ ề ắ ỗ ổ ầ ướ ẫ
h c sinh c th :ọ ụ ể
Ví d : Đi n vào ch ch m:ụ ề ỗ ấ
1 dm = ……………………cm (1)
1 m = …………………….dm (2)
3dm5cm = ………………..cm (3)
M r ng cho h c sinh khá gi i:ở ộ ọ ỏ
2 m = …………………….cm (4)
1 m2cm = ………………..cm (5)
Tr c khi làm bài, giáo viên h ng d n h c sinh vi t các đ n v đo đ dài đã h c ra gi yướ ướ ẫ ọ ế ơ ị ộ ọ ấ
nháp và ti n hành nh sau:ế ư
Cách th c hi nự ệ
Nháp:
* (1) 1 dm = ……………………cm
Vi t s 1 vào c t dm. Đ n v c n đ i là cm, taế ố ộ ơ ị ầ ổ
vi t s 0 vào c t cm. Nhìn vào nháp ta th y: 1 dm =ế ố ộ ấ
10 cm
* (2) 1 m = …………………….dm
Nh trên, đi n s 1 vào c t m, đi n s 0 vào c tư ề ố ộ ề ố ộ
dm. Nhìn vào nháp ta th y: 1m = 10 dm.ấ
* (3) 3dm5cm = ………………..cm
Ta vi t s 3 vào hàng dm, s 5 vào hàng cm. Nhế ố ố ư
v y:ậ 3dm5cm = 35 cm
m dm cm
(1) đ 1 0
(2) đ 1 0
(3) đ 3 5
(4) đ 2 0 0
(5) đ 1 0
2
V i h c sinh khá, gi i m r ng cho các em đ i theo cách vi t nháp trên.ớ ọ ỏ ở ộ ổ ế
Ví d : (4)ụ 2 m = …………………………….cm
Vi t s 2 c t m, s 0 c t cm, c t dm gi a m và cm ch a có s nào thì ta đi n s 0.ế ố ở ộ ố ở ộ ộ ở ữ ư ố ề ố
Nhìn vào nháp: 2 m = 200 cm
* (5) Sau này v i các bài mà yêu c u ph c t p h n, n u các em có g p trong th c t hãyớ ầ ứ ạ ơ ế ặ ự ế
làm nháp theo cách trên.
1m2cm = ………………..cm
Vi t s 1 vào c t m, s 2 vào c t cm, c t dm ch a có, đi n s 0, ta cóế ố ộ ố ộ ộ ư ề ố
1m2cm = 102 cm
Cách này áp d ng cho h c sinh có l c h c trung bình, y u, còn đ i v i h c sinh h c khá,ụ ọ ự ọ ế ố ớ ọ ọ
gi i, h c sinh d a vào m i quan h gi a các đ n v đo đ làm bài t p đ i đ n v đo đ dài.ỏ ọ ự ố ệ ữ ơ ị ể ậ ổ ơ ị ộ
Ví d :ụ 2 m = ………cm
H ng d n h c sinh: 1m = 100cm. V y 2 m = 200 cmướ ẫ ọ ậ
Hay: 1 m 2 cm = ……….cm.
H ng d n h c sinh: 1 m = 100 cm. L y 100 cm + 2 cm = 102 cmướ ẫ ọ ấ
- H ng d n h c sinh cách trình bày bài gi i toán có l i văn khi có các s đo đ dài.ướ ẫ ọ ả ờ ố ộ
Th ng khi gi i bài toán có l i văn v i các s đo đ dài, h c sinh th ng vi t c tên đ n vườ ả ờ ớ ố ộ ọ ườ ế ả ơ ị
đo cùng v i s đo ho c vi t t t tên đ n v đo câu l i gi i.ớ ố ặ ế ắ ơ ị ở ờ ả
Ví d : Bài 3 trang 150: Cây d a cao 8 m, cây thông cao h n cây d a 5 m. H i cây thôngụ ừ ơ ừ ỏ
cao bao nhiêu mét?
M t s h c sinh trình bày bài gi i nh sau:ộ ố ọ ả ư
S m cây thông cao là:ố
8 + 5 = 13 (m)
Đáp s : 13 mố
Ho c:ặ