Sáng kiến kinh nghiệm
Giáo dục đạo đức học sinh
tiểu học
A. Phần mở đầu:
I. Lý do chọn đề tài:
Giáo dục đạo đức là một bộ phận quan trọng của quá trình sư phạm, đặc biệt là ở
Tiểu học. Nó nhằm hình thành những cơ sở ban đầu về mặt đạo đức cho học sinh,
giúp các em có ứng xử đúng đắn qua các mối quan hệ đạo đức hàng ngày. Nhân
cách của học sinh Tiểu học thể hiện trước hết qua bộ mặt đạo đức. Điều này thể
hiện qua thái độ cư xử đối với ông bà, cha mẹ, mọi người xung quanh, với thầy cô
giáo và bè bạn trong lớp, qua thái độ học tập và rèn luyện hàng ngày. Đó là cơ sở
quan trọng của việc hình thành những nguyên tắc, chuẩn mực hành vi đạo đức của
học sinh Tiểu học.
Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất chú trọng đến việc bồi dưỡng và xây dựng
những con người xã hội chủ nghĩa. Trong nhiều bài viết, bài nói chuyện của mình
Người đều nhấn mạnh: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có con người xã
hội chủ nghĩa”. Con người mới xã hội chủ nghĩa là những người có đạo đức và tri
thức, là những người vừa “hồng” vừa “chuyên”.
Thực hiện lời dạy của Bác và để góp phần cùng với nhà trường nâng cao chất
lượng giáo dục đạo đức cho học sinh, ngoài việc giảng dạy các bộ môn văn hóa,
học tập các kiến thức về khoa học, xã hội trên lớp, học sinh còn phải tu dưỡng và
rèn luyện về đạo đức, kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập với cộng đồng, kỹ năng ứng
xử, … trong đó trau dồi rèn luyện đạo đức là vấn đề hàng đầu, vì đạo đức là nền
tảng của gia đình, nền tảng của xã hội và hình mẫu cho các em học sinh học tập và
rèn luyện.
Đẩy mạnh việc giáo dục đạo đức học sinh thông qua các hoạt động trong nhà
trường, góp phần chuyển biến nhận thức của học sinh, qua đó giúp các em có ý
thức trong từng việc làm, từng hành động, giúp các em sống có ý tưởng, có ước
mơ, nhận thức được những cái hay, cái đẹp trong cuộc sống.
Do thực tế từ đầu năm học 2011 – 2012 có một số đối tượng học sinh hay nói tục,
chửi thể, chọc ghẹo, gây rổ và thậm chí còn đánh nhau với bạn bè trong trường. Vì
lí do đó, tôi chọn đề tài: “Giáo dục đạo đức học sinh Tiểu học” để góp phần làm
nền tảng, hành vi đạo đức cho các em trong cư xử với ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo
với mọi người và bạn bè cùng trang lứa.
1. Lý luận:
Hòa theo khí thế thi đua sôi nổi của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, toàn ngành
đang hưởng ứng cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh”. Thực hiện theo hướng dẫn của ngành về viết sáng kiến kinh nghiệm và đề
tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng.
Trong bối cảnh xã hội hiện nay, giá trị đạo đức, nhân cách, lối sống của không ít
giới trẻ đang có chiều hướng sa sút do những lối sống thực dụng thì việc đưa nội
dung giáo dục đạo đức học sinh Tiểu học trong nhà trường là việc làm hết sức cần
thiết, đó chính là giải pháp tích cực nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho
học sinh trong nhà trường.
2. Thực tiễn:
Trong những năm qua mặc dù đơn vị không có học sinh nào vi phạm đạo đức, học
sinh đều xếp loại hạnh kiểm cuối năm là thực hiện đầy đủ đạt 100%. Tuy nhiên
thời gian gần đây đã xuất hiện một bộ phận học sinh Tiểu học đã có những lời lẽ
thiếu thiện cảm khi tiếp xúc với bè bạn như nói tục, chửi thề đôi lúc còn có hành vi
đánh nhau... xuất phát từ những thái độ, hành vi đó là do nhiều yếu tố tác động
như: môi trường xã hội, điều kiện sinh hoạt gia đình hay vấn đề giáo dục chỉ quan
tâm về tri thức, thiếu đầu tư về giáo dục nhân cách, đạo đức học sinh nên tình trạng
một bộ phận học sinh bị sa sút về đạo đức. Xuất phát từ thực tiễn trên và nhận thấy
đạo đức học sinh đang có chiều hướng giảm xúc, do đó bản thân tôi quyết định
chọn sáng kiến kinh nghiệm “Giáo dục đạo đức học sinh Tiểu học” nhằm góp
một phần công sức vào việc giáo dục nhân cách và đạo đức học sinh hiện nay.
II. Mục đích và phương pháp nghiên cứu:
1. Mục đích:
Giúp cho từng đối tượng học sinh hình thành thói quen, kỹ năng ứng xử phù hợp
với mọi thành phần trong xã hội như: Biết đi thưa về trình đối với ông bà, cha mẹ
anh chị trong gia đình. Biết tỏ thái độ thông cảm chia sẻ đối với những người tàn
tật, những trường hợp bị bệnh hiểm nghèo. Biết lịch sự chào hỏi người lớn khi gặp
mặt. Tôn trọng, lễ phép với thầy cô giáo trong quá trình học tập, rèn luyện và ứng
xử... Giáo dục kỹ năng cho các em có những đức tính tốt trong cuộc sống hàng
ngày.
Đối tượng nghiên cứu: Một số đối tượng học sinh của đơn vị trường Tiểu học Phú
Thành B1 – huyện Tam Nông – tỉnh Đồng Tháp.
2. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp phân tích.
- Phương pháp kiểm tra.
- Phương pháp đánh giá.
- Phương pháp trò chuyện.
- Phương pháp tổ chức các phong trào thi đua.
III. Giới hạn của đề tài:
Chỉ áp dụng đối với một bộ phận học sinh Tiểu học thuộc đơn vị trường Tiểu học
Phú Thành B1.
IV. Kế hoạch thực hiện:
Sau khi nhận được công văn số: 162 /SGDĐT-VP ngày 12 tháng 9 năm 2011 V/v
Hướng dẫn việc đăng ký và chấm sáng kiến kinh nghiệm, đề tài nghiên cứu khoa
học sư phạm ứng dụng trong ngành. Căn cứ theo hướng dẫn trên bản thân lập kế
hoạch thực hiện như sau:
- Phân loại đối tượng học sinh theo kết quả báo cáo đầu năm từ các khối lớp.
- Quan tâm đến các biểu hiện hành vi đạo đức của học sinh trong các buổi sinh
hoạt dưới cờ, trong các thời gian nghỉ giải lao và các hoạt động khác của học sinh
trong thời gian đến trường.
- Hàng ngày theo dõi sát thực những đối tượng học sinh thường gây rổ với bạn bè,
nói tục chửi thề...
- Thông qua tổ chức các phong trào vui chơi cho các em.
- Thực hiện viết sáng kiến kinh nghiệm trong thời gian quản lí, theo dõi học sinh
cho đến thời gian thực hiện hoàn thành sáng kiến.
B. Phần nội dung:
I. Cơ sở lý luận:
Xã hội phát triển kéo theo nhiều hệ lụy như sự bùng nổ của công nghệ thông tin, sự
hội nhập của nhiều nền văn hóa của các nước phương tây, của lối sống thực
dụng… Gia đình, cha mẹ phải bươn chảy trong công cuộc mưu sinh, bỏ quên con
cái, dẫn đến sự buông lỏng trong quản lý, điểm tựa gia đình đối với các em không
còn nữa.
Đã có thời gian chúng ta chỉ coi trọng việc dạy văn hóa sao cho học sinh học thật
giỏi mà quên đi điều quan trọng là dạy cho học sinh “Học làm Người”, quên đi
việc tạo cho các em có một sân chơi với các trò chơi mang đậm bản sắc văn hóa
dân tộc, các em không được cung cấp những kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập cộng
đồng. Ngoài việc học văn hóa, số còn lại thì không quan tâm đến mọi việc xảy ra
chung quanh, lạnh lùng, vô cảm chỉ biết sống cho riêng mình.
Thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 07/11/2007 của Bộ Chính trị về tổ chức
“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và công văn số 307/KH-
Bộ GDĐT về kế hoạch triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” như một làn gió mới mang đến sự lạc quan và là kim chỉ
nam để thôi thúc tôi thực hiện ý tưởng tổ chức xây dựng cho toàn thể học sinh của
trường.