SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH
TRƯỜNG THPT BÌNH MINH
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG
Tên đề tài:
ĐIỀU CHỈNH VÀ BỔ XUNG CÁC HOẠT ĐỘNG CHO PHẦN AFTER
YOU LISTEN SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG ANH LỚP 11 CHƯƠNG
TRÌNH CHUẨN
Tác giả: Phạm Thị Hồng
Đơn vị công tác: Trường trung học phổ thông Bình Minh
Đề tài thuộc lĩnh vực: Giảng dạy môn Tiếng Anh
BÌNH MINH 4 – 2014
2
PHẦN MỞ ĐẦU
1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
1.1. Lý do khách quan.
Ở thời đại ngày nay giáo dục đứng trước một thực trạng là thời gian học
có hạn nhưng kiến thức nhân loại phát triển rất nhanh, từ đó một vấn đề hết sức
quan trọng là: làm thế nào để học sinh có thể tiếp nhận đầy đủ khối lượng tri
thức ngày càng tăng của nhân loại trong khi quỹ thời gian dành cho dạy và học
không thay đổi. Để giải quyết vấn đề này nền giáo dục phải có biến đổi sâu sắc
cả mục đích, nội dung và phương pháp dạy học. Trong đó quan trọng hơn là đồi
mới phương pháp dạy và học.
Nằm trong xu thế tất yếu đó, tiếng Anh được coi là một môn học của thời
đại, cũng cần được không ngừng đổi mới về phương pháp và nội dung. Đã gần
10 năm môn tiếng anh được thực hiện dạy theo đường hướng giao tiếp. Dạy học
ngoại ngữ nói chung và tiếng anh nói riêng để học sinh nắm được các kỹ năng
ngôn ngữ và sử dụng các kỹ năng đó vào thực tế giao tiếp.
Trong bộ môn tiếng Anh có rất nhiều vấn đề có thể khai thác để làm tích
cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh. Chẳng hạn sử dụng các dạng bài tập
theo hướng tích cực để giúp học sinh củng cố, tìm tòi và phát triển kiến thức cho
riêng mình đang là một vấn mới được giáo viên quan tâm. Đây là những dạng
hoạt động đòi hỏi học sinh không chỉ tái hiện lại kiến thức mà còn phải tìm tòi,
phát hiện kiến thức mới và từ đó phát triển kiến thức và tư duy. Chúng ta có thể
sử dụng một hệ thống các hoạt động cho các giờ dạy để hỗ trợ quá trình tổ chức
hoạt động dạy học theo xu hướng đổi mới hiện nay.
Từ những lập luận trên tôi đã chọn đề tài: Điều chỉnh và bổ xung các hoạt
động cho phần “After you listen” cho học sinh lớp 11 ban cơ bản”.
1.2. Lý do chủ quan.
3
Qua quá trình giảng dạy môn tiếng anh đã được 11 năm, tôi nhận thấy đối
với đa số học sinh, nhất là học sinh ở các vùng nông thôn, kỹ năng nghe được coi
là một kỹ năng khó. Đối với đa số giáo viên, dạy nghe hiệu quả cũng được coi là
một vấn đề phức tạp. Đa số giáo viên còn lúng túng trong việc tìm ra được
phương pháp dạy hiệu quả. Trong các tiết dạy kỹ năng nghe có phần “after you
listen” là phần có vai trò quan trọng nhưng lại được thiết kế sơ sài và thường bị
coi nhẹ. Vì vậy, tôi quyết định nghiên cứu đề tài “Điều chỉnh và bổ xung các
hoạt động cho phần “after you listen” tiếng Anh 11 chương trình cơ bản.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.
Nghiên cứu tìm tòi các hoạt động theo hướng tích cực nhằm khai thác
thêm tác dụng của phần “after you listen” để nâng cao hiệu quả dạy, học ở môn
tiếng anh lớp 11 cơ bản hiện nay.
3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.
* Nghiên cứu cơ sở lí luận của đề tài: Lí luận về nhận thức, hoạt động
nhận thức của học sinh trong quá trình dạy học kỹ năng nghe nói chung và dạy
học phần “after you listen” nói riêng, từ đó làm cơ sở để xây dựng các hoạt động
sau khi nghe theo hướng tích cực ( củng cố và phát triển).
* Thiết kế các hoạt động theo hướng củng cố, hoàn thiện và phát triển kiến
thức .
* Thực nghiệm sư phạm nhằm đánh giá tác dụng của các hoạt động đã
xây dựng và khả năng áp dụng các hoạt động đó vào quá trình tổ chức hoạt động
dạy học phần “after you listen” ở lớp 11 .
4. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
4.1 Đối tượng nghiên cứu.
Các hoạt động cho phần “after you listen” sách tiếng Anh 11 chương trình
chuẩn.
4.2. Khách thể nghiên cứu.
Phần “after you listen” của sách tiếng Anh lớp 11 chương trình cơ bản.
4
5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
- Nghiên cứu lí luận.
- Nghiên cứu tài liệu hướng dẫn giảng dạy môn tiếng Anh.
- Quan sát học sinh trong quá trình giảng day.
- Điều tra học sinh bằng bảng câu hỏi và phỏng vấn trực tiếp.
- Dự giờ đồng nghiệp, trao đổi, rút kinh nghiệm.
- Tìm tòi, thiết kế các hoạt động cho bài dạy.
- Thao giảng, dạy thử nghiệm.
- Kiểm tra đánh giá kết quả của các hoạt động, từ đó có sự kết hợp điều
chỉnh, bổ xung hợp lý.
6. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC.
Nếu được thiết kế cụ thể, linh hoạt và phù hợp với đối tượng học sinh thì
phần “after you listen” sẽ phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của
học sinh, gây hứng thú học tập cho học sinh, từ đó nâng cao hiệu quả của việc
dạy học và học kỹ năng nghe nói chung và phần “after you listen” nói riêng..
7. ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI.
Bên cạnh việc sử dụng các dạng hoạt động đã có sẵn trong sách giáo khoa,
tôi tiếp tục điều chỉnh, bổ xung thêm các hoạt động hoặc thay thế bằng các hoạt
động khác phù hợp hơn., tái hiện lại kiến thức để khai thác bài học theo hướng
phát triển, từ đó giúp học sinh củng cố tìm tòi, phát triển kiến thức cho riêng
mình.
5
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
I.1. Cơ sở lý luận.
I.1.1. Khái niêm dạy kỹ năng nghe hiểu.
Nghe (listening) là một trong bốn kỹ năng cơ bản cần chú trọng và phát
triển trong quá trình dạy và học ngoại ngữ. Nghe vừa là mục đích vừa là phương
tiện hữư hiệu và thiết yếu để học sinh nắm vững, củng cố kiến thức ngôn ngữ,
mở rộng vốn từ vựng, rèn luyện cách phát âm, ngữ điệu và cấu trúc ngữ pháp.
Nhiệm vụ quan trọng nhất của việc dạy nghe là dạy cho học sinh hiểu được ngôn
ngữ, nghĩa là hướng sự chú ý của người học vào nội dung trọng tâm trên cơ sở
đã nắm vững ngữ liệu và có kỹ thuật nghe tốt. Dạy nghe thường gắn liền với dạy
khẩu ngữ và dạy viết. Bài nghe chính trong sách giáo khoa cũng là nguồn tài liệu
để phát triển kỹ năng nói và viết. Dạy nghe tốt có ảnh hưởng tới việc dạy các kỹ
năng khảc trong quá trình dạy tiếng, và có ảnh hưởng đến hứng thú học kỹ năng
của học sinh.
Cũng như việc dạy các kỹ năng khác, việc dạy kỹ năng nghe là sự kết hợp
của nhiều kỹ năng khác nhau và được thực hiện bằng nhiều kỹ thuật. Tiến trình
dạy một bài nghe gồm ba giai đoạn:
- Các hoạt động trước khi nghe ( Pre-listenig activities/Before you
listen) để dẫn dắt học sinh làm quen với chủ đề bài học, cung cấp từ mới.
- Các hoạt động trong khi nghe ( While - listening activities/While
you listen) để giải quyết các bài tập có liên quan đến nội dung của bài nghe.
- Các hoạt động sau khi nghe (Post-listening activities/ After you
listen) để củng cố kiến thức và liên hệ thực tế.
I.1.2. Tầm quan trọng của phần “After you listen”.
Mặc dù các hoạt động của phần “after you listen” kéo dài không quá 10
phút trong mỗi tiết dạy, nhưng nó lại giúp học sinh có sự thông hiểu tổng quan
về toàn bài, chuyển hoá kiến thức vừa nhận được qua bài học thành kiến thức