1
S GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGH AN
TRƯNG THPT THANH CHƯƠNG 1
SÁNG KIN KINH NGHIM
ĐỀ TÀI:
GÓP PHẦN HÌNH THÀNH NĂNG LC GII QUYT VẤN ĐỀ
NĂNG LỰC SÁNG TO CHO HC SINH LP 10 QUA DY HC
BÀI CHUYN CHÚC PHÁN S ĐỀN TN VIÊN - NGUYN D
CHƯƠNG TRÌNH NGỮ N LỚP 10 THPT
(CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN)
MÔN: NG VĂN
NGƯỜI THC HIN: NGUYN TH THIÊN
T: VĂN - NGOI NG
Thanh Chương, tháng 3 - 2021.
2
MC LC
A. ĐT VẤN ĐỀ..................................................................................................................1
I. L DO CHN ĐỀ TÀI...................................................................................................2
II. PHƯƠNG PHP NGHIÊN CU............................................................................2
III. CẤU TRÚC ĐỀ TÀI...................................................................................................2
B. NI DUNG........................................................................................................................3
I. CƠ SỞ L LUN..............................................................................................................3
1. Dy hc theo đnh hưng pht trin năng lc...........................................................3
2. Nhng năng lc cn đt qua dy hc môn Ng văn.................................................3
2.1. Năng lc gii quyết vấn đề..........................................................................................3
2.2. Năng lc sáng to...........................................................................................................4
2.3. Năng lc t qun bn thân...........................................................................................4
2.4. Năng lc hp tác............................................................................................................5
2.5. Năng lc ngôn ng........................................................................................................5
2.6. Năng lc thẩm mĩ...........................................................................................................5
3. Năng lc gii quyết vấn đềnăng lc sáng to......................................................6
3.1. Năng lc gii quyết vấn đề..........................................................................................6
3.2. Năng lc ng to...........................................................................................................7
II. CƠ SỞ THC TIN.....................................................................................................8
1. Thc trng dy....................................................................................................................8
2. Thc trng hc..................................................................................................................10
3. Thc trng sch gio khoa v ti liu tham kho....................................................11
4. Kim tra, đnh gi...........................................................................................................12
III. GII PHÁP THC HIN......................................................................................13
1. Phát huy tích cc và làm mi cc phương php dy hc truyn thng.............13
1.1. Phương php đm thoi..............................................................................................13
1.2. Phương php trc quan...............................................................................................15
1.3. Phương php thc hành..............................................................................................15
2.Vn dng tối đa cc phương php dy hc mi........................................................17
2.1.Phuơng php d án.......................................................................................................17
2.2. Phương php tình huống............................................................................................19
2.3. Phương php lm vic nhóm.....................................................................................23
3. Kết hợp cc kĩ thuật dy hc.........................................................................................24
3.1. Kĩ thuật bn ô vuông...................................................................................................24
3.2. Kĩ thuật tia chp.......................................................................................... ................25
3.3. Kĩ thuật động não.........................................................................................................26
4. Mô hình gio n minh ha.............................................................................................27
IV. KT QU ĐẠT ĐƯC............................................................................................39
1. Năng lc gii quyết vấn đề............................................................................................39
1.1. Năng lc nhn biết, nhn xét, đnh gi vấn đề.....................................................39
1.2. Năng lc thu thp, phân tích thông tin....................................................................39
1.3. Năng lc đề xut, la chn gii pháp......................................................................40
2. Năng lc sáng to............................................................................................................40
3
2.1. Năng lc phát hin đim tuơng đồng, khác bit...................................................40
2.2. Năng lc tìm tòi, phát hin vấn đề mi..................................................................41
2.3. Năng lc gii quyết vấn đề bằng cc con đường khác nhau............................42
C. KT LUN.................................................................................................................43
I. QUÁ TRÌNH NGHIÊN CU.....................................................................................43
II. KT QU NGHIÊN CU........................................................................................43
1. Tính khoa hc...................................................................................................................43
2. Tính mi............................................................................................................................44
3. Tính hiu qu....................................................................................................................44
3.1. Phm vi ng dng........................................................................................................44
3.2. Kết qu ng dng.........................................................................................................45
3.3. Ý nghĩa đề tài................................................................................................................46
III. KIN NGH, Đ XUT..........................................................................................47
1. Đối vi t, nhóm chuyên môn......................................................................................47
2. Đối vi nh trường..........................................................................................................47
4
A. ĐT VẤN ĐỀ
I. L DO CHN ĐỀ TÀI
Đổi mi phương php dy hc l mt trong nhng vấn đề bản ca gio
dục nưc ta trong nhng năm gn đây, nhằm đp ng nhu cu pht trin ca x
hội. Đim ni bt ca phương php dy hc mi l ng người hc ti vic pht
trin cc năng lc cn c theo đc trưng ca b môn. Phát trin năng lc người hc
l đnh hưng quan trng trong Chiến c phát trin giáo dc 2011 2020. Ngh
quyết v đổi mới căn bn, toàn din giáo dc đào tạo của Đảng (tháng 9/2013)
đã mở ra mt thi mi cho vic dy học trong trưng ph thông c ta:
nhn mạnh đến vic phát triển năng lực ca người học hơn cung cấp tri thc
cho h. Ngày 03/10/2017, B giáo dục v Đo to cũng ra công văn s
4612/BGDĐT- GDTrH/ hưng dn thc hin chương trình gio dc ph thông
theo đnh hưng phát trin năng lc phm cht hc sinh. Trong đ, Bộ yêu cu
cc trường, t/nhóm chuyên môn xây dng kế hoch kim tra, đnh gi kết qu hc
tp ca hc sinh phù hp vi kế hoch giáo dc tng môn hc, hot đng giáo dc
ca nh trường theo đnh hưng phát trin năng lc, phm cht ca hc sinh.
th nói, dy hc theo đnh hưng phát trin năng lc ch đề nóng, vấn đề cp
thiết ca giáo dục trong giai đon hin nay. Đây l yêu cu chung ca tt c các
môn hc, trong đ c Ng văn.
Trong h thống năng lc chung, gii quyết vấn đề và sáng to là nhng năng
lc ct lõi nht. Bi lẽ, thông qua cc năng lc ny, người hc không ch nm
vng kiến thc còn thành tho phương php chiếm lĩnh n. Đây cũng l nhng
năng lc đc bit quan trng đối vi cuc sống con người ảnh hưởng rt ln
đến s phát trin ca xã hi bt c thời đi nào. giúp chúng ta nhìn nhận, đnh
giá, phân tích vấn đề hp lí, khoa hc, sáng to giúp mỗi người kh ng hc
tp làm vic tốt hơn. vy, vic rèn luyn cho hc sinh năng lc gii quyết
vấn đề và sáng to là nhim v quan trng và cn được chú ý đến trong giáo dc.
Ng văn l môn hc bt buc thuộc lĩnh vc ngôn ng v văn hc đối vi
các cp hc. Chương trình dy hc Ng n ở trường trung hc ph thông hin nay
s tích hp gia ba phân môn Văn hc, Lm văn v Tiếng Vit. Điều này giúp
hc sinh chiếm lĩnh được nhng tri thc rèn luyn nhng năng trong mối
quan h tng hp. Nhng tri thức v kĩ năng đ cũng chứa đng ít nhiu tiềm năng
phát trin cc năng lc trong đ c năng lc gii quyết vấn đề v năng lc sáng to
cho hc sinh.
Chuyn chc phán s đền Tn Viên (Nguyn D) truyn ngắn trung đi
Vit Nam duy nhất trong chương trình Ng văn trung hc ph thông. Nó không ch
cho người đc thy nhng vấn đề ca đời sống con người thế k 16, đc đim
truyn truyn kì, truyn ngn thời trung đi cũng như ti năng ca Nguyn D, m
qua bi hc, người hc cn c kh năng pht trin được năng lc gii quyết vấn đề
v năng lc sáng to. Tuy vy, khi dy văn bản này, nhiu giáo viên vn ch tp
5
trung vào kiến thc, hình thành phm cht ca người hc vấn đề phát trin
năng lc gii quyết vấn đề v năng lc sáng to cn chưa được thc s chú trng.
Vi nhng lí do trên, tôi đ tiến hành thc hin đ tài Góp phn hình thành
năng lực gii quyết vấn đề và năng lực sáng to cho hc sinh lp 10 qua dy hc
bài Chuyn chc phán s đền Tn Viên (Nguyn D). Vi đề ti ny, người viết
s đưa ra nhng ni dung kiến thc v phương php dy hc mi đ cc em hng
thú trong hc tp, nắm được nội dung cơ bản, đc bit, pht huy tối đa cc năng lc
cn c, đc bit năng lc gii quyết vấn đề v năng lc sáng to ca hc sinh thay
vì li dy hc chú trng kiến thức như trưc.
II. PHƯƠNG PHP NGHIÊN CU
Đ gii quyết vấn đề, tôi đ sử dng mt s phương php chính sau:
- Phân tích, tng hp
- So snh đối chiếu
- Kho sát thng kê
III. CU TRÚC ĐỀ TÀI
Ngoài phn Đt vấn đề Kết lun, công trình có các phn ln
- Cơ sở ca đề tài
- Gii pháp thc hin
- Kết qu đt được