Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học tốt môn Kĩ thuật
1
Phần thứ nhất
ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài:
Môn Kĩ thuật có vị trí quan trọng trong nhà trường được dạy có hệ thống từ
tiểu học đến trung học.
Mục tiêu của môn kĩ thuật lớp 4 là đúng đắn, phù hợp góp phần
đạt mục tiêu chung của giáo dục tiểu học bởi vì:
Cũng như các môn học khác môn Kĩ
thuật góp phần vào việc hình thành và phát triển những cơ sở ban đầu về đạo đức,
trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản khác của học sinh, là một bộ phận
của kĩ thuật phổ thông. Môn Kĩ thuật giúp cho học sinh tập áp dụng những kiến
thức đã học từ các môn học khác như: Toán, Tự nhiên & Xã hội v.v…vào quá trình
làm ra sản phẩm, qua đó củng cố và vận dụng kiến thức đã học góp phần nâng cao
chất lượng các môn học khác. Môn Kĩ thuật góp phần rất quan trọng trong việc rèn
luyện phương pháp suy nghĩ, phương pháp giải quyết vấn đề, góp phần phát triển
tư duy sáng tạo. Nó đóng góp vào việc hình thành các phẩm chất của người lao
động mới như: cần cù, cẩn thận, có ý thức vượt khó, làm việc có kế hoạch, có nề
nếp và tác phong khoa học.
Mục tiêu của môn kĩ thuật 4:
Kiến thức : Giúp cho học sinh hiểu được nhũng tri thức cần thiết và tối thiểu về kĩ
thuật cắt, khâu thêu, kĩ thuật trồng cây rau hoa và kĩ thuật lắp ghép mô hình. Trên cơ sở đó,
bước đầu cho các em làm quen với các lãnh vực hoạt động dịch vụ nông nghiệp, công
nghiệp.
Kĩ năng : Hình thành ở học sinh kĩ năng lao động đơn giản : khâu, thêu, trồng cây, lắp
ghép được một số mô hình kĩ thuật, và sử dụng các dụng cụ thông thường (kéo, kim khâu,
thước, cuốc,…) trong quá trình lao động. Bước đầu hình thành ở học sinh tư duy sáng tạo,
thói quen lao động có kĩ thuật theo quy trình công nghệ và bồi dưỡng năng lực làm việc hợp
tác với người khác.
Thái độ : Giáo dục học sinh yêu lao động, kính trọng người lao động, biết quý sản
phẩm lao động. Rèn luyện tính kiên trì, cẩn thận và thói quen làm việc theo quy trình. Có ý
thức tự phục vụ, hợp tác với bạn bè, giữ gìn môi trường sạch đẹp.
Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học tốt môn Kĩ thuật
2
Kĩ thuật 4 nhìn chung khá hợp lí. Các mạch kiến thức hệ thống đảm bảo sự hài hoà
trong mục tiêu đề ra. Việc cần thiết là ngưởi giáo viên cần có phương pháp dạy học nào để
đạt được mục tiêu và tiết học nhẹ nhàng, hiệu quả. Để đạt được điều đó đòi hỏi phải có sự
quyết tâm cao của một giáo viên giảng dạy lớp. Với tình hình đất nước ta hiện nay bước vào
thời kì hội nhập đẩy mạch khoa học, công nghệ thông tin, đặc biệt trong cuộc sống hằng
ngày chúng ta phải có đôi mắt nhìn thật sự thẩm mĩ, sự thẩm mĩ nó cũng là một liều thuốc bổ
giúp chúng ta ngày càng tươi trẻ hơn, có sức khoẻ tốt để tìm tòi sáng tạo góp phần làm cho
mỗi con người Việt Nam thật sự không những đẹp ở tâm hồn mà còn đẹp ở dáng vẻ bên
ngoài. Như thế mới đúng với thuần phong mĩ tục của văn hoá nước ta.
Để có những sản phẩm thực sự tốt do chính bản thân các em thực hành, phải thực sự
có một người thầy chuyên nghiên cứu về phân môn này, đưa ra những sản phẩm cụ thể để
các em hình dung trong mỗi bài học, biết nhận dạng và sẽ tạo ra những sản phẩm tuyệt đẹp.
Đặc biệt là đối với học sinh nam vấn đề thêu thùa may vá chỉ những em có năng khiếu mới
sự thêu đẹp còn lại các em làm qua loa không chú trọng với môn học này. Tâm sinh lý lứa
tuổi ở giai đoạn lớp 4 cũng thật sự rất tháo vát hay học hỏi và năng động. Đối với chương kĩ
thuật trồng rau hoa và chương lắp ghép mô hình kĩ thuật các em rất thích, nhưng chỉ làm
được một cách đơn giản chưa thật sự hiểu được mục đích và cách làm cho có hiệu quả. Trên
cơ sở nguyên nhân tìm được và có những biện pháp khắc phục, để giúp học sinh học tốt phần
kỉ thuật cắt, khâu, thêu và biết nhìn nét đẹp của lao động tự phục vụ với những lọ hoa cũng
như có những mô hình đồ chơi thích hợp. Xuất phát từ thực trạng trên, từ dó tôi quyết tâm
chọn và nghiên cứu đề tài: “ Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học tốt môn Kĩ thuật”.
2. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và ứng dụng:
- Thời gian: Từ tháng 9/2017 đến tháng 3/2018.
- Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 4E
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Nghiên cứu lý luận cơ bản về dạy kĩ thuật bậc tiểu học.
+ Nghiên cứu thực trạng kỹ năng lao động đơn giản: khâu, thêu, trồng cây, lắp ghép
được một số mô hình kĩ thuật, và sử dụng các dụng cụ thông thường (kéo, kim khâu, thước,
cuốc,…) trong quá trình lao động của học sinh lớp 4.
- Ứng dụng: Dạy môn Kĩ thuật cho học sinh lớp 4.
Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học tốt môn Kĩ thuật
3
3. Khảo sát chất lượng học tập của học sinh đầu năm:
Nhiều năm qua, khi được phân công giảng dạy lớp 4, tôi đều tiến hành khảo sát chất
lượng của các em. Năm học 2017 - 2018 này cũng vậy
,
khi mới nhận lớp tôi đã tiến hành
khảo sát thông qua dạy những tiết dạy đầu năm học. Qua việc khảo sát tôi thấy rằng kĩ năng
thực hành của học sinh còn nhiều hạn chế.
Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học tốt môn Kĩ thuật
4
Phần thứ hai
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lí luận của vấn đề
Trong những năm qua, chất lượng của học sinh về môn kĩ thuật còn hạn chế, không
có những sản phẩm đẹp để trưng bày đặc biệt là với những học sinh nữ : may vá, thêu thùa
rất chậm, không quan tâm, vấn đề vườn hoa ở gia đình các em đều thưa thớt, các em không
yêu thích tự làm, chỉ quan tâm đến trò chơi điện tử nên các em không có những thành quả
lao động tự làm. Môn kĩ thuật 4 là một phân môn có tính đơn giản hoá, là một người giáo
viên dạy bậc tiểu học ai cũng nghĩ rằng là một môn học thật sự rất dễ, học sinh đa số đều có
thể làm được, nhưng thật sự không dễ chút nào. Nhìn chung học sinh không ham thích học
môn kĩ thuật như các môn học khác; học sinh lúng túng khi học chương lắp ghép kĩ thuật do
không có thời gian tháo các chi tiết; không có giáo viên chuyên môn Kĩ thuật. Bên cạnh đó
một số phụ huynh là người có “ ảnh hưởng” không tốt đến các con. Họ bắt con học hai môn
Toán và Tiếng Việt. Thiết nghĩ đây là một bộ phận năng khiếu hết sức phức tạp, nói thì được
nhưng làm không hoàn chỉnh. Các em thực hành tạo ra những sản phẩm rất xấu, có em
không làm được, rất vụng về. Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp giảng dạy bộ môn này,
bản thân tôi thấy cần phải có những phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng học sinh
vùng miền, đơn vị mình. Đề tài này khi hoàn chỉnh sẽ giúp cho bản thân và đồng nghiệp có
nhiều kinh nghiệm trong việc vận dụng phương pháp dạy học có hiệu quả, giúp học sinh
hướng tới hứng thú và nâng cao chất lượng học tập.
2. Thực trạng của vấn đề:
Qua nhiều năm giảng dạy, bản thân nhận thấy học sinh lớp 4 còn nhiều hạn chế đối
với phân môn này. Thực tế với lớp đang chủ nhiệm (lớp 4E) - đối với chương I: Bài 1: “Cắt
vải theo đường vạch dấu” sau khi thực hành bài chỉ có 3 em học sinh nữ cắt tương đối đẹp,
còn lại các em cắt chưa đẹp và đúng kĩ thuật mặc dù các em đã kẻ trước trên vải rồi nhưng
vẫn làm không đẹp. Đối với chương II “Kĩ thuật trồng rau hoa”: hàng tuần vào tiết chào cờ
đầu tuần cô tổng phụ trách có nhắc nhở rất nhiều về sự chăm sóc các bồn hoa của sân trường
nhưng hầu như các em phớt lờ, chưa có sự chăm sóc cẩn thận; các em không tự tay lao động
và ít tiếp xúc với môi trường bên ngoài không chịu tìm hiểu, không biết cách chăm sóc một
Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học tốt môn Kĩ thuật
5
số cây hoa đơn giản. Đối với chương “Lắp ghép mô hình” một số em sử dụng chưa thành
thạo dụng cụ cờ lê, tuốc - nơ -vít để lắp tháo các bộ phận chi tiết. Nội dung thêu chưa phù
hợp với học sinh nam. Học sinh học tập một cách thụ động, chủ yếu nghe giảng, nhớ và làm
lại theo sự làm mẫu của giáo viên.
3. Một số biện pháp:
Ở lứa tuổi 11, sinh lý của não vẫn tiếp tục hình thành. Việc dạy học sẽ kích thích
mạnh mẽ sự phát triển các chức năng não. Nhờ đó đã xuất hiện các điều kiện để chuyển dần
từ tư duy hình tượng - đồ vật sang tư duy hình tượng - đồ vật sang tư duy trừu tượng - lời.
Nhưng cũng cần chú ý rằng, ở lứa tuổi này trẻ lúc nào cũng tìm chổ dựa ở kinh nghiệm cảm
tính, ở những biểu tượng, ấn tượng của bản thân, những tri thức gần gũi với cuộc sống của
các em.
Học sinh tiểu học dễ đãng trí trong công việc mà các em chưa hứng thú, khó tập trung
chú ý đến những tài liệu thiếu hấp dẫn về cảm xúc trực tiếp. Hơn nữa học sinh tiểu học rất
hăng hái và ham thích vận động. Vừa hiếu động, vừa chưa biết điều khiển hoàn toàn hành vi
của mình, thường dẫn đến hiện tượng dễ bị kích động, thiếu kiềm chế và vô tổ chức… Tuy
nhiên, cần nhấn mạnh 3 nét đặc điểm tâm lí của học sinh tiểu học :
- Mỗi học sinh tiểu học là một chỉnh thể, một thực thể hồn nhiên.
- Trong mỗi học sinh tiểu học tiềm tàng khả năng phát triển.
- Mỗi học sinh là một nhân cách đang hình thành và phát triển.
Để giúp học sinh học tốt môn kĩ thuật lớp 4, tôi hướng dẫn học sinh theo những nội
dung sau:
Một là định hướng phương pháp dạy học đối với từng chương.
Hai là nắm vững cách sử dụng thiết bị đồ dùng dạy học.
Ba là vận dụng phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp đối với từng đối
tượng học sinh, phù hợp với nội dung kiến thức đã học của bài.
Bốn là đánh giá sản phẩm đồ dùng của học sinh phải mang tính tích cực.
Năm là thực hiện tốt công tác chủ nhiệm.