BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
Nguyễn Thị Hòa
NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ TAI BIẾN MÔI TRƯỜNG LIÊN
QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC KHOÁNG SẢN
KHU VỰC NGHỆ AN - HÀ TĨNH VÀ XÂY DỰNG
GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
HÀ NỘI - 2020
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
Nguyễn Thị Hòa
NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ TAI BIẾN MÔI TRƯỜNG LIÊN
QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC KHOÁNG SẢN
KHU VỰC NGHỆ AN - HÀ TĨNH VÀ XÂY DỰNG
GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU
Ngành: Kỹ thuật môi trường
Mã số: 9520320
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
1. TS.TRỊNH THÀNH
2. PGS.TS. NGUYỄN PHƯƠNG
HÀ NỘI - 2020
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án
là trung thực và chưa được ai công bố trong các công trình nghiên cứu nào.
Hà nội, ngày tháng năm 2020
T/M TẬP THỂ GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
TS. Trịnh Thành
Nghiên cứu sinh
Nguyễn Thị Hòa
ii
LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TS. Trịnh Thành và PGS.TS. Nguyễn
Phương người Thầy đã hướng dẫn và giúp tôi định hướng trong nghiên cứu khoa học trong
suốt thời gian thực hiện luận án.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến tập thể cán bộ bộ môn Kỹ thuật môi
trường, Khoa Môi trường, Trường Đại học Mỏ - Địa chất. Đây không chỉ là nơi đào tạo giúp
tôi trưởng thành hơn trong hoạt động nghiên cứu khoa học mà còn là nơi để tôi chia sẻ những
khúc mắc gặp phải trong quá trình thực hiện luận án. Lãnh đạo bộ môn đã tạo điều kiện về
mặt thời gian và trang thiết bị để tôi thực hiện trong suốt quá trình làm luận án.
Tôi xin gửi lời cảm ơn đến chủ nhiệm đề tài cấp bộ B2014-02-212, TS. Nguyễn Quốc
Phi, khoa Môi trường, trường Đại học Mỏ - Địa chất đã hỗ trợ kinh phí và tài liệu cho các nội
dung nghiên cứu thực hiện luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn đến các Thầy Cô của Viện Khoa học và Công nghệ Môi
trường, trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, những kiến thức mà tôi được tiếp thu, tích lũy
trong suốt thời gian học tập tại đây từ khi là học viên cao học là nền tảng không thể thiếu để
tôi có đủ khả năng tiếp thu, trau dồi kiến thức mới phục vụ cho các nghiên cứu trong luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô của phòng đào tạo trường Đại học Bách khoa
Hà Nội đã giúp đỡ và hướng dẫn tận tình cho tôi các mẫu giấy tờ văn bản trong suốt quá trình
học tập và hoàn thành luận án.
Để hoàn thành luận án này không thể không nhắc tới sự hỗ trợ và khuyến khích về
tinh thần của những người thân trong gia đình và bạn bè.
Tôi xin Chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày........tháng…… năm 2020
Nghiên cứu sinh
Nguyễn Thị Hòa
iii
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIỆT TẮT TRONG LUẬN ÁN .............................................................. v
DANH MỤC CÁC BẢNG .......................................................................................................... vi
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ .................................................................................................... vii
MỞ ĐẦU .............................................................................................................................. 1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ TAI BIÊN MÔI TRƯỜNG VÀ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG
KHU VỰC NGHIÊN CỨU .......................................................................................................... 7
. Một số khái niệm, tiêu chuẩn, quy chuẩn sử dụng trong luận án .......................................... 7
Một số khái niệm .................................................................................................... 7
Một số tiêu chuẩn, quy chuẩn sử dụng trong luận án ................................................ 7
. Tổng quan các tai biến môi trường liên quan đến hoạt động khai thác ............................... 8
. Tổng quan tình hình nghiên cứu tai biến môi trường liên quan đến hoạt động khai thác
khoáng sản trong nước và ngoài nước.................................................................................................... 9
Trên thế giới ........................................................................................................... 9
Tại Việt Nam ....................................................................................................... 14
. Nguyên tắc lựa chọn các phương pháp phân tích nguy cơ tai biến môi trường ................ 18
. Khái quát chung và hiện trạng môi trường khu vực nghiên cứu ......................................... 19
Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, nhân văn .......................................................... 19
Khái quát đặc điểm địa chất - khoáng sản vùng nghiên cứu .................................... 21
Hiện trạng khai thác, chế biến khoáng sản ............................................................. 23
Hiện trạng môi trường tại các khu vực khai thác khoáng sản đặc trưng của vùng
nghiên cứu .......................................................................................................................... 28
. Kết luận chương 1 .................................................................................................................... 35
CHƯƠNG 2 CÁCH TIẾP CẬN VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ........................... 37
. Cách tiếp cận trong nghiên cứu tai biến môi trường ............................................................ 37
. Phương pháp nghiên cứu ........................................................................................................ 41
Phương pháp thu thập, xử lý và tổng hợp tài liệu ............................................... 41
Phương pháp nghiên cứu khảo sát địa chất môi trường .......................................... 41
Phương pháp phân tích ảnh viễn thám kết hợp GIS ................................................ 42
Phương pháp nghiên cứu địa động lực ................................................................... 43
Phương pháp mô hình hóa môi trường .................................................................. 43
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN .............................................................................. 57
3.1. Kết quả xây dựng cơ sở dữ liệu tai biến môi trường liên quan đến hoạt động khai thác
khoáng sản ............................................................................................................................................... 57
3.1.1. Kết quả xây dựng cơ sở dữ liệu các vị trí khai thác khoáng sản .............................. 57
3.1.2. Kết quả xây dựng cơ sở dữ liệu các điều kiện môi trường ...................................... 59
3.1.3. Kết quả xây dựng CSDL nền phân tích nguy cơ xảy ra tai biến .............................. 62
3.2. Kết quả xác định các yếu tố ảnh hưởng đến nguy cơ xảy ra tai biến tại vùng .................... 64
