Tâm lý tuổi vị thành niên » Khi tuổi teen… trở
chứng
Tuổi teen, giai đoạn không còn là con nít nhưng chưa đủ tiêu chuẩn
làm… người lớn, cậu con trai, cô con gái bình thường hết sức dễ thương,
ngoan ngoãn của bạn bỗng… trở chứng.
Từ một người bạn nhỏ thân thiết của cha mẹ, cô, cậu trở thành kẻ đối
nghịch ngay trong chính gia đình của mình.
Các nhà chuyên môn đã có chung nhận xét: Đây là giai đoạn khó khăn
nhất của các bậc cha mẹ. Họ tin rằng các cô cậu choai choai đã sử dụng
năm "mánh khóe" dưới đây để khiêu khích đấng sinh thành, như cách
phản đối người đang "áp bức" tinh thần lối sống các cô cậu. Hiểu được
năm "mánh khóe" này chúng ta sẽ biết cách đối phó, đương đầu với đứa
con nổi loạn tuổi teen.
1. Gây chú ý:
Nhuộm tóc đủ màu, đeo hai ba chiếc khoen mũi, khoen tai, mở nhạc thật
lớn là những cách mà các cô cậu tuổi teen làm nhằm lôi cuốn sự chú ý
của cha mẹ. Vài cô cậu quyết định chẳng thà bị cha mẹ la mắng còn hơn
là không được ngó ngàng và nói chung, chúng rất thích "lôi cuốn sự chú
ý" kiểu này.
Theo các nhà tâm lý, mười năm qua là thời gian trải nghiệm, nhận biết,
tò mò, khám phá và xác định tính cách của con trẻ. Thử thách của cha
mẹ lúc này là nhận ra sự trưởng thành về mặt thể xác, tâm lý của con và
bắt đầu tôn trọng nhu cầu thay đổi của chúng.
Biện pháp đúng: Thường xuyên nói với con là bạn yêu thương chúng,
đừng cằn nhằn, đay nghiến về những chuyện lặt vặt như ăn mặc "chướng
mắt", phòng ốc bừa bãi…
Tuy nhiên, nếu "kỹ thuật" gây chú ý của chúng liên quan đến an toàn
bản thân, chẳng hạn như ở lại đêm nhà bạn hoặc lên xe với một người
bạn đang say khướt, bạn cần phải cứng rắn. Nếu thái độ, hành vi gây chú
ý của con bao hàm sự nguy hiểm, hãy bình tĩnh ngồi xuống nói chuyện
dù bạn đang muốn la mắng chúng một trận ra trò.
Hãy nói và giải thích cho chúng hiểu bạn muốn chúng độc lập nhưng có
những điều cha mẹ cần quan tâm và đó là điều bình thường. Hãy chứng
tỏ cho chúng biết bạn thông cảm và tôn trọng nhu cầu độc lập của con
nhưng bạn muốn chúng luôn được an toàn.
Luôn phản đối và kháng cự
2. Luôn phản đối, kháng cự cha mẹ:
Mỗi yêu cầu cha mẹ đưa ra trở thành một cuộc đấu trí. Bắt chúng làm
bài tập, chúng vào phòng vặn nhạc tưng bừng. Bảo chúng rửa chén bát
sau bữa ăn, chúng thản nhiên ngồi coi ti vi.
Phản ứng hoặc áp dụng biện pháp mạnh không làm giảm sự xung đột và
chẳng giải quyết được gì. Các bậc cha mẹ thường muốn chứng tỏ quyền
làm cha mẹ của mình bằng cách mắng chửi, "lên lớp", hăm he thậm chí
trấn áp sự nổi giận của con cái.
Biện pháp đúng: Tranh giành quyền lực là điều không tránh khỏi và thay
vì cãi cọ, la mắng, hãy thảo luận với con. Trong thâm tâm bạn muốn bảo
vệ con nhưng nếu bạn kiềm chế, kiểm soát thái quá, vô tình bạn đã làm
quan hệ giữa mình và con cái xấu đi.
Cương quyết, cứng rắn đối với sự an toàn của con nhưng mặt khác, bạn
cũng cần nhường nhịn và cho phép chúng phạm một vài lỗi lầm dù đó là
điều mà người làm cha mẹ khó chấp nhận. Trong những lúc vui vẻ, hòa
thuận, hãy nói với con về những đề tài khiến mẹ con "xung đột" và tìm
hiểu nguyên nhân.
Bạn có thể đưa ra vài cách giải quyết và cùng con chọn cách giải quyết
nào hay nhất, hiệu quả nhất. Đây là cách dạy cho chúng hiểu rằng không
phải lúc nào mẹ con cũng cãi nhau mà có thể nói chuyện với nhau một
cách ôn hòa, thông cảm. Bạn có thể không đồng ý với con và ngược lại
nhưng bạn không cần phải nổi giận.
3. Nói năng hỗn xược:
"Con chưa thấy ai tệ hơn mẹ", "Mẹ làm con mất mặt với bạn bè", "Mẹ
chẳng làm được cái gì cả". Những lời lẽ hỗn xược đó có thể được thốt ra
từ miệng đứa con tuổi teen của bạn và làm bạn "nhức nhối". Chưa hết,
chúng đe sẽ làm những điều chúng biết chắc bạn sợ hãi: Bỏ nhà ra đi, bỏ
học…
Biện pháp đúng: Theo các nhà tâm lý, các cô cậu teen thường đưa ra
những lời lẽ thù hằn hoặc có thái độ thù nghịch khi cảm thấy bị cha mẹ
coi thường. Trong trường hợp này, tôn trọng là biện pháp giải quyết.
Tuổi teen thường rất nhạy cảm, dễ tổn thương. Chỉ cần nhìn thái độ, cử
chỉ của cha mẹ, chúng hiểu cha mẹ không lắng nghe chúng. Chúng
thường diễn dịch sự bận rộn của cha mẹ trong đời sống hàng ngày là bỏ