Héi To¸n Häc ViÖt Nam
th«ng tin to¸n häc
Th¸ng 6 N¨m 2003 TËp 7 Sè 2
J-P Serre (sinh n¨m 1926)
L−u hµnh néi bé
Th«ng Tin To¸n Häc
• Tæng biªn tËp:
§ç Long V©n Lª TuÊn Hoa
• Héi ®ång cè vÊn:
Ph¹m Kú Anh Phan Quèc Kh¸nh
§inh Dòng Ph¹m ThÕ Long
NguyÔn H÷u §øc NguyÔn Khoa S¬n
• Ban biªn tËp:
NguyÔn Lª H−¬ng Vò D−¬ng Thôy
Lª H¶i Kh«i Lª V¨n ThuyÕt
Tèng §×nh Qu× NguyÔn §«ng Yªn
NguyÔn Xu©n TÊn
• T¹p chÝ Th«ng Tin To¸n Häc
nh»m môc ®Ých ph¶n ¸nh c¸c
sinh ho¹t chuyªn m«n trong
céng ®ång to¸n häc ViÖt nam vµ
quèc tÕ. T¹p chÝ ra th−êng k× 4-
6 sè trong mét n¨m.
• ThÓ lÖ göi bµi: Bµi viÕt b»ng
tiÕng viÖt. TÊt c¶ c¸c bµi, th«ng
tin vÒ sinh ho¹t to¸n häc ë c¸c
khoa (bé m«n) to¸n, vÒ h−íng
nghiªn cøu hoÆc trao ®æi vÒ
ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu vµ
gi¶ng d¹y ®Òu ®−îc hoan
nghªnh. T¹p chÝ còng nhËn ®¨ng
c¸c bµi giíi thiÖu tiÒm n¨ng
khoa häc cña c¸c c¬ së còng
nh− c¸c bµi giíi thiÖu c¸c nhµ
to¸n häc. Bµi viÕt xin göi vÒ toµ
so¹n. NÕu bµi ®−îc ®¸nh m¸y
tÝnh, xin göi kÌm theo file (®¸nh
theo ABC, chñ yÕu theo ph«ng
ch÷ .VnTime).
• Qu¶ng c¸o: T¹p chÝ nhËn ®¨ng
qu¶ng c¸o víi sè l−îng h¹n chÕ
vÒ c¸c s¶n phÈm hoÆc th«ng tin
liªn quan tíi khoa häc kü thuËt
vµ c«ng nghÖ.
• Mäi liªn hÖ víi t¹p chÝ xin göi
vÒ:
T¹p chÝ: Th«ng Tin To¸n Häc
ViÖn To¸n Häc
18 Hoµng Quèc ViÖt, 10307 Hµ Néi
e-mail:
lthoa@math.ac.vn
© Héi To¸n Häc ViÖt Nam
7
Serre ®−îc trao gi¶i th−ëng Abel ®Çu tiªn
Ng« ViÖt Trung (ViÖn To¸n häc)
Võa qua ViÖn hµn l©m khoa häc vµ v¨n häc Na Uy ®· trao tÆng gi¶i th−ëng Abel
®Çu tiªn cho nhµ to¸n häc Jean-Pierre Serre v× nh÷ng ®ãng gãp s©u s¾c cña «ng cho sù
ph¸t triÓn to¸n häc h¬n nöa thÕ kû qua. Gi¶i th−ëng Abel ®−îc nhµ n−íc Nauy lËp ra
nh©n dÞp 200 n¨m ngµy sinh cña nhµ to¸n häc Niels Henrik Abel (1802-1829) nh»m
môc ®Ých ®ãng vai trß nh− gi¶i th−ëng Nobel cho to¸n häc (xem Th«ng tin To¸n Häc,
sè 1 tËp 6 n¨m 2002). Gi¶i th−ëng Abel n¨m nay cã gi¸ trÞ h¬n 800 000 US$.
Jean-Pierre Serre sinh n¨m 1926 t¹i Bages, Ph¸p. ¤ng tèt nghiÖp ®¹i häc t¹i
Tr−êng S− ph¹m cao cÊp Paris vµ b¶o vÖ tiÕn sÜ n¨m 1951 t¹i tr−êng Sorbonne. Sau ®ã
«ng lµ phã giao s− t¹i Tr−êng ®¹i häc Nancy. Tõ n¨m 1956 cho ®Õn khi nghØ h−u, «ng
lµ gi¸o s− t¹i College de France.
Nh÷ng c«ng tr×nh cña Serre ®· x©y dùng vµ ph¸t triÓn nh÷ng c«ng cô ®¹i sè mang
tÝnh chÊt c¸ch m¹ng trong c¸c chuyªn ngµnh T« p«, H×nh häc ®¹i sè vµ Lý thuyÕt sè.
Nh÷ng ý t−ëng cña «ng ®ãng mét vai trß quan träng trong nhiÒu kÕt qu¶ ®ét ph¸ cña to¸n
häc, tõ viÖc ph¸t hiÖn ra m· c«ng khai cho ®Õn viÖc gi¶i quyÕt gi¶ thuyÕt Fermat.
Serre lµ tiÕn sÜ danh dù cña nhiÒu tr−êng ®¹i häc vµ lµ thµnh viªn nhiÒu viÖn hµn
l©m cña Ph¸p, Mü, Thôy §iÓn vµ Hµ Lan. ¤ng ®−îc trao tÆng gi¶i th−ëng Fields n¨m
1954 khi míi 28 tuæi vµ lµ ng−êi trÎ nhÊt khi nhËn gi¶i th−ëng nµy tõ tr−íc ®Õn nay.
N¨m 2000 «ng ®−îc trao tÆng gi¶i th−ëng Wolf, mét gi¶i th−ëng cao quý kh«ng kÐm
g× gi¶i th−ëng Fields. Víi viÖc nhËn gi¶i th−ëng Abel, «ng trë thµnh ng−êi duy nhÊt
nhËn ®−îc tÊt c¶ c¸c gi¶i th−ëng cao nhÊt cña to¸n häc.
Th«ng b¸o tµi trî
§Ò tµi nghiªn cøu c¬ b¶n §aHiT«
(Mét sè vÊn ®Ò chän läc cña §¹i sè - H×nh häc - T«p«)
Môc ®Ých chÝnh cña ®Ò tµi lµ hç trî c¸c ho¹t ®éng khoa häc mang tÝnh chÊt céng
®ång trong c¸c chuyªn ngµnh §¹i sè - H×nh häc - T«p«. C¸c c¸ nh©n hay c¸c nhãm nghiªn
cøu trong c¸c chuyªn ngµnh trªn cã thÓ xin tµi trî tõ ®Ò tµi §aHiT« cho c¸c kho¶n sau:
1) Tæ chøc c¸c sinh ho¹t khoa häc liªn c¬ quan nh− xªmina, héi th¶o, héi nghÞ,
2) ViÕt s¸ch chuyªn kh¶o hay gi¸o tr×nh gi¶ng d¹y ®¹i häc,
3) Häc bæng cho c¸c c¸n bé trÎ d−íi 35 tuæi ®Õn lµm viÖc t¹i c¬ quan kh¸c (4 triÖu
®ång cho 4 th¸ng víi c¸n bé cã tr×nh ®é ®¹i häc vµ 2 th¸ng víi c¸c tiÕn sÜ ),
4) TiÒn ®i l¹i cho c¸n bé trong n−íc ®Õn ®Þa ph−¬ng kh¸c gi¶ng bµi (l©u h¬n 10
ngµy) mµ c¬ quan mêi kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng chi tr¶,
5) TiÒn ®i l¹i cho kh¸ch n−íc ngoµi ®Õn ®Þa ph−¬ng kh¸c b¸o c¸o mµ c¬ quan mêi
kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng chi tr¶.
§¬n xin tµi trî ph¶i cã c¸c tµi liÖu minh häa vµ ph¶i cã sù ®¶m b¶o cña c¬ quan
chñ qu¶n. Hå s¬ xin göi vÒ ®Þa chØ:
GS TSKH Ng« ViÖt Trung (chñ nhiÖm ®Ò tµi)
ViÖn To¸n häc
18 Hoµng Quèc ViÖt, 10307 Hµ Néi
Tel: (04)-7563474, Fax: (04)-7564303
e-mail: nvtrung@thevinh.ncst.ac.vn
8
Quü Lª V¨n Thiªm
Quü Lª V¨n Thiªm ch©n thµnh c¸m ¬n c¸c tËp thÓ vµ c¸ nh©n sau ®©y ®· nhiÖt t×nh
ñng hé (tiÕp theo danh s¸ch ®· c«ng bè trong c¸c sè Th«ng tin to¸n häc tr−íc ®©y, sè
ghi c¹nh tªn ng−êi ñng hé lµ sè thø tù trong Sæ vµng cña Quü):
78. TrÇn Nam Dòng (§HKHTN TPHCM) : 500.000 ®
79. Hoµng Mai Lª (C§SP Th¸i Nguyªn, lÇn thø 4) : 100.000 ®
80. Ph¹m M¹nh TuyÕn (Së GD§T Th¸i Nguyªn ) : 100.000 ®
81. Líp cao häc kho¸ 10, ViÖn To¸n häc : 1.000.000 ®
82. Ann & Neal Koblitz : 300 USD
83. Bïi C«ng C−êng (ViÖn To¸n häc) : 200.000 ®
84. §Ò tµi träng ®iÓm Héi To¸n häc :10.000.000 ®
85. Lª Quèc H¸n (§H Vinh) : 1.000.000 ®
Quü Lª V¨n Thiªm rÊt mong tiÕp tôc nhËn ®−îc sù ñng hé quý b¸u cña c¸c c¬ quan vµ
c¸ nh©n. Mäi chi tiÕt xin liªn hÖ theo ®Þa chØ:
Hµ Huy Kho¸i
ViÖn To¸n häc
18 Hoµng Quèc ViÖt
10307 Hµ Néi
E-mail: hhkhoai@math.ac.vn
K× thi Olimpic to¸n häc sinh viªn n¨m 2003
Võa qua, tõ ngµy 03-05/05/2003,
Olympic To¸n häc Sinh viªn toµn quèc
lÇn thø 11 (OLP'11) ®· ®−îc ®ång thêi
tæ chøc t¹i Tr−êng §HBK-§HQG TP
Hå ChÝ Minh (dµnh cho sinh viªn c¸c
tr−êng khu vùc phÝa Nam tõ §µ N½ng
trë vµo) vµ t¹i Häc viÖn KTQS (dµnh cho
sinh viªn c¸c tr−êng khu vùc phÝa B¾c tõ
HuÕ trë ra). Cuéc thi do Tr−êng §HBK-
§HQG TP Hå ChÝ Minh ®¨ng cai chñ
tr×. §©y lµ lÇn ®Çu tiªn ®¬n vÞ ®¨ng cai
chñ tr× lµ mét tr−êng ®¹i häc khu vùc
phÝa Nam. Víi sù tham gia ®«ng ®¶o cña
c¸c tr−êng ®¹i häc vµ cao ®¼ng c¶ n−íc,
cuéc thi ®· thµnh c«ng tèt ®Ñp. LÔ tæng
kÕt vµ trao gi¶i ®· ®−îc tæ chøc trong thÓ
víi sù cã mÆt cña ®¹i diÖn Bé GD&§T,
Héi To¸n häc ViÖt Nam, l·nh ®¹o
tr−êng ®¨ng cai tæ chøc vµ ®«ng ®¶o c¸c
sinh viªn tham dù cuéc thi. Mét sè nÐt
chÝnh vÒ cuéc thi nh− sau:
• Sè m«n thi: 02 m«n (Gi¶i tÝch vµ §¹i
sè)
• Sè tr−êng cö sinh viªn dù thi: 56
tr−êng §H, C§ trong c¶ n−íc.
• Sè l−ît sinh viªn dù thi: 853 sinh
viªn (trong ®ã dù thi m«n Gi¶i tÝch:
434, m«n §¹i sè: 419).
Trªn c¬ së kÕt qu¶ chÊm thi, Ban
Tæ chøc OLP'11 ®· quyÕt ®Þnh trao c¸c
gi¶i chÝnh thøc cña cuéc thi nh− sau:
Gi¶i
tÝch
§¹i sè Tæng
céng
Gi¶i NhÊt
Gi¶i Nh×
Gi¶i Ba
16
34
69
12
32
66
28
66
135
Tæng céng
Tæng sè
sinh viªn dù
thi
119
434
110
419
229
853
9
Sau ®©y lµ danh s¸ch c¸c c¸ nh©n
®−îc gi¶i.
A. M«n §¹i sè
1. Gi¶i nhÊt: Hµ NguyÔn Vò, L−¬ng NguyÔn
ViÖt Thµnh, Ph¹m Hoµi An (§HBK Tp. HCM);
§Æng TuÊn HiÖp (§HSP Tp. HCM); Lª Ngäc
Kh¸nh, NguyÔn Xu©n Léc (§HBK Hµ Néi);
NguyÔn Kiªn C−êng (§HKHTN-§HQG Hµ Néi);
NguyÔn Thanh H¶o, Phan Quèc H−ng (§HSP Hµ
Néi); Vò §×nh Th«ng (Häc viÖn An ninh Nh©n
d©n); Vò Ngäc ChiÕn (Häc viÖn KTQS); ThiÒu
§×nh Phong (§¹i häc Vinh).
2. Gi¶i nh×: §ç V¨n Quý (Häc viÖn H¶i
qu©n); Lôc V¨n Hµo, NguyÔn T¨ng Vò (§HSP
Tp. HCM); Vâ NhËt Vinh (§HBK Tp. HCM); Lª
Thanh HiÕu, Ph¹m V¨n HiÖp, Ph¹m An Vinh
(§HSP Quy Nh¬n); V¨n Hoµng NhÊt Anh
(§HKHTN-§HQG Tp. HCM); §inh Ngäc Quý
(§H CÇn Th¬); NguyÔn §øc C−¬ng, §µo Ngäc
Hµ, Lª Kh¾c HiÕu (§HXD Hµ Néi); NguyÔn ViÕt
TuÊn (Häc viÖn Qu©n Y); NguyÔn Xu©n Qu¶ng,
Ph¹m Hïng Quý, NguyÔn Nh− Th¾ng, L−¬ng
Thanh Hoµi, Lª V¨n §Ýnh (§HSP Hµ Néi); TrÇn
Ph−íc Huy (§H KTQD Hµ Néi); Ng« Xu©n B¸ch
(Khoa CN-§HQG Hµ Néi); NguyÔn L©m TuyÒn,
NguyÔn Th¸i B×nh, §µo Duy Trung, Ng« ThÞ
Minh Thïy (§HBK Hµ Néi); Do·n ThÞ Oanh,
Cao Trung Thô, NguyÔn §×nh Trung (HV
CNBCVT Hµ Néi); NguyÔn §øc ThÞnh, §ç ViÖt
C−êng (§HKHTN-§HQG Hµ Néi); NguyÔn
Hoµng HiÕn (§H Vinh); NguyÔn V¨n ¸i (§HSP
HuÕ); Ph¹m ThÞ Thuû (§HSP H¶i Phßng).
3. Gi¶i ba: Lª H¶i S¬n, NguyÔn §¹i Thanh
(Häc viÖn H¶i qu©n); NguyÔn ThÞ Hång Thuý,
V−¬ng Minh ChÝ, NguyÔn Hoµng ThuËn, Vò
Phan B¶o Uyªn (§HKT Tp. HCM); NguyÔn
Minh TrÝ, Vâ Huy ViÖt, Ph¹m Thµnh D−¬ng
(§HSP Tp. HCM); TrÇn Thanh Nh·, Ph¹m Ngäc
¸nh, L−¬ng §¨ng Kú (§HSP Quy Nh¬n); Bïi
Quèc Anh (§HBK Tp. HCM); NguyÔn Thanh
TuÊn, Ph¹m Quý M−êi (§H §µ N½ng); TrÇn Vò
Khanh, NguyÔn Huy TuÊn (§HKHTN-§HQG
Tp. HCM); §µm ThÞ Thuý H−¬ng, Ph¹m Ngäc
BÝch (Häc viÖn Ng©n hµng); TrÇn ThÞ Thïy Dung
(§HSP Th¸i Nguyªn); Vò §øc H¹nh, §ång TiÕn
Oanh, NguyÔn Khoa Dòng, NguyÔn §øc HiÕu
(§H GTVT Hµ Néi); D−¬ng V¨n S¬n, NguyÔn
C«ng ChuÈn, Phan ViÖt B¾c (§H Vinh); L−u Anh
Tó, Hoµng §×nh Thä (HV CNBCVT Hµ Néi);
NguyÔn V¨n Thµnh, §ång Ph¹m Kh«i, Vò Ngäc
HiÕn, NguyÔn Trung Thµnh (Häc viÖn KTQS);
Phan Quèc Kh¸nh, La Quang Hæ (Häc viÖn Qu©n
y); Qu¸ch Duy Tr−êng, Ng« V¨n Tïng, Vò Xu©n
Ph−¬ng (§H Thñy lîi); TrÇn ThÕ Quang, NguyÔn
TuÊn D−¬ng, NguyÔn §×nh Hoµ, NguyÔn Thanh
Tïng (§HBK Hµ Néi); TrÇn Minh Qu©n, Mai
Thanh Hoµng, NguyÔn Hoµng Dòng, Vò Thanh
Tïng (§HKHTN-§HQG Hµ Néi); Bïi V¨n HuÊn
(§HSP Hµ Néi 2); NguyÔn D− Th¸i, NguyÔn
§Æng Hå H¶i (§HKH HuÕ); NguyÔn Trung
Thµnh (§HSP H¶i Phßng); TrÇn Hanh, Ph¹m
§×nh Gi¸p, NguyÔn V¨n Th¶o, Ph¹m V¨n Hïng
(§HXD Hµ Néi); §µo Duy Hµo, Hoµng ThÞ Minh
Quyªn (Häc viÖn Tµi chÝnh); Bïi V¨n M¹nh
(§HSP Hµ Néi); Hµ V¨n H¹nh (§HKT Hµ Néi);
NguyÔn H÷u C−êng (§H Má-§Þa chÊt Hµ Néi);
NguyÔn TÊt §¶m (§H Hång §øc); Lª ThÞ Thu
Hµ, §ç Anh §øc, Hµ M¹nh Hïng (§HKTQD Hµ
Néi); Lª V¨n Duy (C§ SP VÜnh Phóc); §Ëu Anh
Hïng (§HSP HuÕ); L−u §øc Thi (§H Ngo¹i
th−¬ng Hµ Néi).
B. M«n Gi¶i tÝch
1. Gi¶i nhÊt: TrÇn VÜnh H−ng (§HKHTN-
§HQG Tp. HCM); L−¬ng Thª Nh©n, Ng« Quèc
T−êng, TrÇn Th−¬ng V©n Du (§HBK Tp. HCM);
§µo Ngäc Minh (§HSP Hµ Néi); NguyÔn L−îng
S¸ng (§HXD Hµ Néi); NguyÔn V¨n Tuyªn
(§HSP Hµ Néi 2); §Æng Ngäc Trang, TrÇn Anh
§øc, Vò Thµnh Long, Lª Ngäc Kh¸nh (§HBK
Hµ Néi); Ng« Minh §øc (Häc viÖn Qu©n y); TrÇn
Trung HiÕu (Khoa CN-§HQG Hµ Néi); Vò
Thanh Tïng, NguyÔn Kiªn C−êng (§HKHTN-
§HQG Hµ Néi); Ph¹m §øc Kh¸nh (Häc viÖn
KTQS).
2. Gi¶i nh×: NguyÔn H÷u Trän, Huúnh Minh
HiÒn (§HSP Quy Nh¬n); §Æng TuÊn HiÖp (§HSP
Tp. HCM); NguyÔn TuÊn Anh (§HBK Tp.
HCM); L−u TiÕn §øc, §oµn Th¸i S¬n
(§HKHTN-§HQG Hµ Néi); V−¬ng Quèc TuÊn,
Lª §×nh TiÕn (§HBK Hµ Néi); NguyÔn §¹i
Th¾ng (Khoa CN-§HQG Hµ Néi); Lª M¹nh
Linh, NguyÔn M¹nh C−êng, NguyÔn Hoµng HiÕn
(§H Vinh); Ph¹m V¨n Hïng (§HXD Hµ Néi);
L−u §øc Thi (§H Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi);
NguyÔn Nh− Th¾ng, Bïi V¨n M¹nh, Phïng V¨n
M¹nh, NguyÔn H¶i S¬n (§HSP Hµ Néi); Phan
V¨n TiÕn (HV CNBCVT Hµ Néi); §Ëu Anh
Hïng, Lª V¨n Liªm, TrÇn Giang Nam (§HSP
HuÕ); NguyÔn Kh¾c Tr−êng (§H Má-§Þa chÊt
Hµ Néi); §ç Duy Thµnh, Bïi V¨n Hoan (§HSP
H¶i Phßng); Ph¹m Th¸i H−ng, §inh V¨n HiÕn,
NguyÔn Ngäc HiÕn (Häc viÖn KTQS); TrÞnh
Kh¾c Tu©n, NguyÔn Ngäc Kiªn, T¹ C«ng S¬n
(§H Hång §øc); Hoµng Ngäc TuÊn (§HSP Hµ
Néi 2); Lª §¨ng Kh¸nh (§H Hµng h¶i H¶i
Phßng).
3. Gi¶i ba: NguyÔn ThÞ Thanh Lý, NguyÔn
V¨n T©m (§H CÇn Th¬); Vò Minh, L· ViÖt Hïng
(Häc viÖn H¶i qu©n); TrÇn Quang, NguyÔn Hång
Léc, NguyÔn Hµ H¶i §¨ng (§HBK Tp. HCM);
NguyÔn Quang Vò (§HDL Hïng V−¬ng); TrÇn