Thực hành thí nghiệm hoá học THPT: Kinh nghiệm và hướng dẫn chi tiết

MỤC LỤC

PHẦN 1: THÍ NGHIỆM HOÁ HỌC LỚP 10 THPT Trang

1. DANH MỤC DỤNG CỤ THÍ NGHIỆM HOÁ HỌC LỚP 10 THPT ........................................................................ 10

2. DANH MỤC HOÁ CHẤT THÍ NGHIỆM HOÁ HỌC LỚP 10 THPT ..................................................................... 11

3. DANH MỤC CÁC THÍ NGHIỆM TRONG CHƢƠNG TRÌNH HOÁ HỌC LỚP 10 THPT ................................... 12

4. PHƢƠNG PHÁP TIẾN HÀNH THÍ NGHIỆM TRONG CHƢƠNG TRÌNH HOÁ HỌC LỚP 10 ................. 15

4.1. ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN VÀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC ....................................15

Thí nghiệm 1: Sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong nhóm .......................................................... 15

Thí nghiệm 2: Sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong chu kì ......................................................... 18

4.2. NHÓM HALOGEN .....................................................................................................................................................19

4.2.1. CLO ............................................................................................................................................................ 19

Thí nghiệm 1: Điều chế clo trong phòng thí nghiệm .................................................................................. 19

Thí nghiệm 2: Tính tẩy màu của Clo ẩm .................................................................................................... 22

Thí nghiệm 3: Clo tác dụng với Natri ......................................................................................................... 22

Thí nghiệm 4: Clo tác dụng với sắt ............................................................................................................. 24

Thí nghiệm 5: Clo tác dụng với hidro ......................................................................................................... 24

4.2.2. HĐRO CLORUA – AXIT CLOHIĐRIC VÀ MUỐI CLORUA ............................................................... 26

Thí nghiệm 1: Điều chế Hidro clorua trong phòng thí nghiệm .................................................................. 26

Thí nghiệm 2: Thử tính tan của Hidro clorua trong nƣớc .......................................................................... 27

Thí nghiệm 3: Điều chế axit clohidric trong phòng thí nghiệm ................................................................. 28

Thí nghiệm 4: Tính chất hoá học của axit clohidric ................................................................................... 29

Thí nghiệm 5: Nhận biết ion clorua ............................................................................................................ 30

4.2.3. FLO – BROM – IOT .................................................................................................................................. 31

Thí nghiệm 1: Sự ăn mòn thuỷ tinh của axit flohidric ................................................................................ 31

Thí nghiệm 2: Brom tác dụng với nhôm ..................................................................................................... 32

Thí nghiệm 3: Sự thăng hoa của iot ............................................................................................................ 33

Thí nghiệm 4: Iot tác dụng với nhôm ......................................................................................................... 34

4.2.4. LUYỆN TẬP VỀ NHÓM HALOGEN ...................................................................................................... 35

Thí nghiệm: So sánh mức độ hoạt động của clo, brom, iot ........................................................................ 35

Thí nghiệm 2: Nhận biết ion clorua, ion bromua, ion iotua ....................................................................... 36

4.3. NHÓM OXI – LƢU HUỲNH ...........................................................................................................................................37

4.3.1. OXI ............................................................................................................................................................. 37

Thí nghiệm 1: Điều chế oxi trong phòng thí nghiệm ................................................................................. 37

Thí nghiệm 2: Oxi tác dụng với Natri ......................................................................................................... 40

Thí nghiệm 3: Oxi tác dụng với sắt ............................................................................................................ 41

Thí nghiệm 4: Oxi tác dụng với lƣu huỳnh ................................................................................................ 42

Thí nghiệm 5: Oxi tác dụng với cacbon ..................................................................................................... 43

4.3.2. HIĐRO PEOXIT ......................................................................................................................................... 45

Thí nghiệm 1: Tính bền của phân tử H2O2 ................................................................................................. 45

Thí nghiệm 2: Tính oxi hoá của H2O2 ........................................................................................................ 46

Thí nghiệm 3: Tính khử của H2O2 .............................................................................................................. 47

4.3.3. LƢU HUỲNH ............................................................................................................................................. 48

Thí nghiệm 1: Điều chế lƣu huỳnh dẻo ...................................................................................................... 48

Thí nghiệm 2: Lƣu huỳnh tác dụng với hidro ............................................................................................. 49

Thí nghiệm 3: Lƣu huỳnh tác dụng với đồng ............................................................................................. 50

4.3.4. HIĐRO SUNFUA – LƢU HUỲNH ĐIOXIT – LƢU HUỲNH TRIOXIT ............................................... 51

Thí nghiệm 1: Điều chế lƣợng nhỏ hidro sunfua trong ống nghiệm .......................................................... 51

Thí nghiệm 2: Tính chất của dung dịch H2S ............................................................................................... 53

Thí nghiệm 3: Điều chế lƣu huỳnh đioxit từ Na2SO3 tinh thể và H2SO4 đặc ............................................. 54

Thí nghiệm 4: Lƣu huỳnh đioxit là chất oxi hoá và là chất khử ................................................................. 55

4.3.5. AXIT SUNFURIC VÀ MUỐI SUNFAT ................................................................................................... 56

Thí nghiệm 1: Tính háo nƣớc và tính oxi hoá của H2SO4 .......................................................................... 56

Thí nghiệm 2: Tính axit của dung dịch H2SO4 ........................................................................................... 58

Thí nghiệm 3: Tính oxi hoá của axit H2SO4 đặc ........................................................................................ 59

4.4. TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG HOÁ HỌC – CÂN BẰNG HOÁ HỌC ......................................................................................60

4.4.1. TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG HOÁ HỌC ............................................................................................................. 60

Thí nghiệm 1: Khái niệm tốc độ phản ứng ................................................................................................... 6

Thí nghiệm 2: Ảnh hƣởng của nồng độ đến tốc độ phản ứng .................................................................... 61

Thí nghiệm 3: Ảnh hƣởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng .................................................................... 63

Thí nghiệm 4: Ảnh hƣởng của diện tích bề mặt đến tốc độ phản ứng........................................................ 64

Thí nghiệm 5: Ảnh hƣởng của chất xúc tác đến tốc độ phản ứng .............................................................. 64

4.4.2. CÂN BẰNG HOÁ HỌC............................................................................................................................. 66

Thí nghiệm 1: Ảnh hƣởng của nồng độ đến sự chuyển dịch cân bằng hoá học ......................................... 66

Thí nghiệm 2: Ảnh hƣởng của nhiệt độ đến sự chuyển dịch cân bằng hoá học ......................................... 68

PHẦN 2: THÍ NGHIỆM HOÁ HỌC LỚP 11 THPT

1. DANH MỤC DỤNG CỤ THÍ NGHIỆM HOÁ HỌC LỚP 11 THPT .................................................................. 69

2. DANH MỤC HOÁ CHẤT THÍ NGHIỆM HOÁ HỌC LỚP 11 THPT ................................................................ 70

3. DANH MỤC CÁC THÍ NGHIỆM TRONG CHƢƠNG TRÌNH HOÁ HỌC LỚP 11 THPT .............................. 71

4. PHƢƠNG PHÁP TIẾN HÀNH THÍ NGHIỆM TRONG CHƢƠNG TRÌNH HOÁ HỌC LỚP 11 ............ 74

4.1. NHÓM NITƠ .....................................................................................................................................................................74

4.1.1. AMONIAC VÀ MUỐI AMONI ................................................................................................................ 74

Thí nghiệm 1: Tính chất vật lý của ammoniac ........................................................................................... 74

Thí nghiệm 2: Khả năng tạo phức của NH3 ................................................................................................ 75

Thí nghiệm 3: Amoniac tác dụng với oxi ................................................................................................... 75

Thí nghiệm 4: Tính bazơ yếu của NH3 ....................................................................................................... 76

Thí nghiệm 6: Nhiệt phân muối amoni clorua ............................................................................................ 76

Thí nghiệm 6: Nhiệt phân muối amoni cacbonat........................................................................................ 77

Thí nghiệm 7: Tính chất của khí ammoniac ............................................................................................... 77

Thí nghiệm 8: Trứng chui vào lọ ................................................................................................................ 78

4.1.2. AXIT NITRIC VÀ MUỐI NITRAT .......................................................................................................... 79

Thí nghiệm 1: Tính chất vật lý của axit nitric ............................................................................................ 79

Thí nghiệm 2: Tính axit của axit nitric ....................................................................................................... 79

Thí nghiệm 3: Axit nitric tác dụng với kim loại ......................................................................................... 80

Thí nghiệm 4: Axit nitric tác dụng với phi kim .......................................................................................... 81

Thí nghiệm 5: Axit nitric tác dụng với hợp chất ........................................................................................ 81

Thí nghiệm 6: Điều chế axit nitric từ muối nitrat ....................................................................................... 81

Thí nghiệm 7: Nhiệt phân muối nitrat ........................................................................................................ 82

Thí nghiệm 8: Nhiệt phân ion nitrat ........................................................................................................... 83

4.1.3. AXIT PHOTPHORIC VÀ MUỐI PHOTPHAT ........................................................................................ 84

Thí nghiệm 1: Tính tan khác nhau của các muối photphat ......................................................................... 84

Thí nghiệm 2: Nhận biết ion photphat ........................................................................................................ 85

4.2. SỰ ĐIỆN LI ........................................................................................................................................................................85

4.2.1. SỰ ĐIỆN LI, PHÂN LOẠI CÁC CHẤT ĐIỆN LI .................................................................................... 85

Thí nghiệm1: Tính dẫn điện của một số chất ............................................................................................. 85

Thí nghiệm2: Khả năng điện li của các chất ............................................................................................... 86

4.2.2. AXIT, BAZƠ VÀ MUỐI............................................................................................................................ 87

Thí nghiệm 1: Hidroxit lƣỡng tính.............................................................................................................. 87

Thí nghiệm 2: Tính axit – bazơ .................................................................................................................. 88

4.2.3. PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG DỊCH CÁC CHẤT DIỆN LI ......................................... 89

Thí nghiệm 1: Phản ứng tạo thành chất kết tủa .......................................................................................... 89

Thí nghiệm 2: Phản ứng tạo thành chất điện li yếu .................................................................................... 89

Thí nghiệm 3: Phản ứng tạo thành chất khí ................................................................................................ 90

Thí nghiệm 4: Khái niệm sự thuỷ phân của muối ...................................................................................... 90

Thí nghiệm 5: Phản ứng thuỷ phân của muối ............................................................................................. 91

4.3. NHÓM CACBON ..............................................................................................................................................................92

4.3.1. HỢP CHẤT CACBON ............................................................................................................................... 92

Thí nghiệm: Ứng dụng của cacbon đioxit. Chế tạo bình chữ cháy đơn giản ............................................. 92

4.4. ĐẠI CƢƠNG VỀ HOÁ HỮU CƠ ....................................................................................................................................93

4.4.1. PHÂN TÍCH NGUYÊN TỐ ....................................................................................................................... 93

Thí nghiệm 1: Xác định nitơ ....................................................................................................................... 93

Thí nghiệm 2: Xác định halogen ................................................................................................................ 94

4.5. HIDROCACBON NO ........................................................................................................................................................95

4.5.1. ANKAN ...................................................................................................................................................... 95

Thí nghiệm 1: Thí nghiệm đều chế thu khí mêtan ...................................................................................... 95

Thí nghiệm 2: Metan tác dụng với oxi ....................................................................................................... 96

4.6. HIDROCACBON KHÔNG NO .......................................................................................................................................97

4.6.1. ANKEN ...................................................................................................................................................... 97

Thí nghiệm 1: Điều chế etylen .................................................................................................................... 97

Thí nghiệm 2: Phản ứng cộng halogen – etylen tác dụng với brom ........................................................... 98

Thí nghiệm 3: Oxi hoá etylen bằng dung dịch kali pemanganat ................................................................ 98

Thí nghiệm 4: Dung dịch luôn đổi màu ...................................................................................................... 99

4.6.2. ANKIN ...................................................................................................................................................... 100

Thí nghiệm 1: Điều chế axetylen .............................................................................................................. 100

Thí nghiệm 2: Phản ứng cộng brom vào axetylen .................................................................................... 101

Thí nghiệm 3: Phản ứng thế bằng ion kim loại ........................................................................................ 101

Thí nghiệm 4: Điều chế axetylen bằng canxi cacbua. Phản ứng oxi hoá của axetylen ............................ 102

Thí nghiệm 5: Đốt cháy nƣớc đá .............................................................................................................. 102

4.7. HIĐROCACBON THƠM ...............................................................................................................................................103

4.7.1. BENZEN VÀ ANKYLBENZEN ............................................................................................................. 103

Thí nghiệm 1: Tính tan của benzene ......................................................................................................... 103

Thí nghiệm 2: Dùng benzene làm dung môi ............................................................................................ 103

Thí nghiệm 3: Phản ứng nitro hoá benzene .............................................................................................. 104