Tiểu thuyết của Khuất Quang Thụy trong tiến trình đổi mới tiểu thuyết viết về chiến tranh
1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ HỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
************
NGUYỄN THỊ LỆ
T
TI
IỂ
ỂU
U
T
TH
HU
UY
YẾ
ẾT
T
C
CỦ
ỦA
A
K
KH
HU
UẤ
ẤT
T
Q
QU
UA
AN
NG
G
T
TH
HỤ
ỤY
Y
T
TR
RO
ON
NG
G
T
TI
IẾ
ẾN
NT
TR
RÌ
ÌN
NH
H
Đ
ĐỔ
ỔI
I
M
MỚ
ỚI
I
T
TI
IỂ
ỂU
U
T
TH
HU
UY
YẾ
ẾT
T
V
VI
IẾ
ẾT
T
V
VỀ
Ề
C
CH
HI
IẾ
ẾN
N
T
TR
RA
AN
NH
H
L
LU
UẬ
ẬN
N
V
VĂ
ĂN
N
T
TH
HẠ
ẠC
C
S
SĨ
Ĩ
V
VĂ
ĂN
N
H
HỌ
ỌC
C
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
H
Hà
à
N
Nộ
ội
i
-
-
2
20
01
13
3
Tiểu thuyết của Khuất Quang Thụy trong tiến trình đổi mới tiểu thuyết viết về chiến tranh
2
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ HỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
************
NGUYỄN THỊ LỆ
T
TI
IỂ
ỂU
U
T
TH
HU
UY
YẾ
ẾT
T
C
CỦ
ỦA
A
K
KH
HU
UẤ
ẤT
T
Q
QU
UA
AN
NG
G
T
TH
HỤ
ỤY
Y
T
TR
RO
ON
NG
G
T
TI
IẾ
ẾN
NT
TR
RÌ
ÌN
NH
H
Đ
ĐỔ
ỔI
I
M
MỚ
ỚI
I
T
TI
IỂ
ỂU
U
T
TH
HU
UY
YẾ
ẾT
T
V
VI
IẾ
ẾT
T
V
VỀ
Ề
C
CH
HI
IẾ
ẾN
N
T
TR
RA
AN
NH
H
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Mã số: 60 22 34
L
LU
UẬ
ẬN
N
V
VĂ
ĂN
N
T
TH
HẠ
ẠC
C
S
SĨ
Ĩ
V
VĂ
ĂN
N
H
HỌ
ỌC
C
N
NG
GƯ
ƯỜ
ỜI
I
H
HƯ
ƯỚ
ỚN
NG
G
D
DẪ
ẪN
N
K
KH
HO
OA
A
H
HỌ
ỌC
C:
:
P
PG
GS
S-
-T
TS
S
L
LÊ
Ê
D
DỤ
ỤC
C
T
TÚ
Ú
H
Hà
à
N
Nộ
ội
i
–
–
2
20
01
13
3
Tiểu thuyết của Khuất Quang Thụy trong tiến trình đổi mới tiểu thuyết viết về chiến tranh
1
MỤC LỤC Trang
PHẦN MỞ ĐẦU ...................................................................................................... 4
1. Lí do chọn đề tài .................................................................................................... 4
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu .................................................................................... 5
2.1 Những công trình, bài viết nghiên cứu khái quát về tiểu thuyết viết về chiến
tranh ........................................................................................................................... 6
2.2 Những bài viết, ý kiến về tiểu thuyết viết về chiến tranh của Khuất Quang Thụy.
................................................................................................................................... 8
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ...................................................................... 10
3.1 Đối tƣợng nghiên cứu........................................................................................ 10
3.2 Phƣơng pháp nghiên cứu ................................................................................... 10
4. Nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................................................... 11
5. Phƣơng pháp nghiên cứu ..................................................................................... 11
6. Kết cấu của luận văn ........................................................................................... 11
PHẦN NỘI DUNG ................................................................................................ 12
CHƢƠNG 1: TIỂU THUYẾT KHUẤT QUANG THỤY TRONG BỨC TRANH
TIỂU THUYẾT VIẾT VỀ CHIẾN TRANH THỜI KÌ ĐỔI MỚI ......................... 12
1.1 Bức tranh chung của tiểu thuyết viết về chiến tranh thời kỳ đổi mới…………12
1.1.1 Tiểu thuyết viết về chiến tranh trƣớc thời kỳ đổi mới ................................... 12
1.1.1.1 Giai đoạn từ 1954 – 1975 ............................................................................ 12
1.1.1.2 Giai đoạn từ 1975 – 1985 ............................................................................ 15
1.1.2 Tiểu thuyết viết về chiến tranh thời kì đổi mới .............................................. 16
1.1.2.1 Giai đoạn từ 1986 đến những năm 90 ......................................................... 16
1.1.2.2 Giai đoạn từ những năm 90 đến nay ........................................................... 18
1.2 Tiểu thuyết viết về chiến tranh của Khuất Quang Thụy và sự kết hợp hài hòa
chất sử thi với chất tiểu thuyết. ............................................................................... 21
1.2.1 Nhà văn Khuất Quang Thụy .......................................................................... 21
1.2.2 Tiểu thuyết của Khuất Quang Thụy và sự kết hợp hài hòa chất sử thi với chất
tiểu thuyết. ............................................................................................................... 24
Tiểu thuyết của Khuất Quang Thụy trong tiến trình đổi mới tiểu thuyết viết về chiến tranh
2
CHƢƠNG 2: SỰ ĐỔI MỚI VỀ CÁI NHÌN HIỆN THỰC CHIẾN TRANH VÀ
CHÂN DUNG NGƢỜI LÍNH TRONG TIỂU THUYẾT CỦA KHUẤT QUANG
THỤY ...................................................................................................................... 29
2.1 Cái nhìn hiện thực đa chiều .............................................................................. 29
2.2 Hiện thực chiến trƣờng...................................................................................... 30
2.2.1 Hiện thực chiến trƣờng khốc liệt .................................................................... 30
2.2.2 Hiện thực chiến trƣờng thấm đẫm chất thơ .................................................... 37
2.3 Chân dung ngƣời lính ........................................................................................ 39
2.3.1 Nhân vật ngƣời chỉ huy – anh hùng ............................................................... 40
2.3.2 Nhân vật ngƣời lính tập thể ............................................................................ 48
2.3.3 Nhân vật kẻ thù .............................................................................................. 55
CHƢƠNG 3: MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM NGHỆ THUẬT NỔI BẬT CỦA TIỂU
THUYẾT KHUẤT QUANG THỤY TRONG TIẾN TRÌNH ĐỔI MỚI TIỂU
THUYẾT VIẾT VỀ CHIẾN TRANH. ................................................................... 61
3.1 Kết cấu trần thuật .............................................................................................. 61
3.2 Điểm nhìn trần thuật .......................................................................................... 65
3.3 Không gian và thời gian nghệ thuật .................................................................. 70
3.3.1 Không gian nghệ thuật ................................................................................... 71
3.3.1.1 Không gian chiến trƣờng ............................................................................ 71
3.3.1.2 Không gian ảo giác, tâm linh ...................................................................... 73
3.3.2 Thời gian nghệ thuật ...................................................................................... 75
3.3.2.1 Thời gian lịch sử - sự kiện........................................................................... 76
3.3.2.2 Thời gian tâm lí ........................................................................................... 77
3.4 Ngôn Ngữ .......................................................................................................... 80
3.4.1 Ngôn ngữ ngƣời kể chuyện ............................................................................ 80
3.4.2 Ngôn ngữ nhân vật ......................................................................................... 83
3.4.3.1 Ngôn ngữ đối thoại ...................................................................................... 84
3.4.3.2 Ngôn ngữ độc thoại nội tâm ........................................................................ 86
3.5 Giọng điệu ......................................................................................................... 87
Tiểu thuyết của Khuất Quang Thụy trong tiến trình đổi mới tiểu thuyết viết về chiến tranh
3
3.5.1 Giọng điệu triết lí ........................................................................................... 88
3.5.2 Giọng điệu suy tƣ, chiêm nghiệm .................................................................. 90
3.5.3. Giọng điệu trữ tình ........................................................................................ 92
3.5.3.1 Giọng trữ tình xót xa, ngậm ngùi ................................................................ 92
3.5.3.2 Giọng điệu trữ tình thấm đẫm chất thơ ....................................................... 94
3.5.4 Giọng điệu suồng sã tự nhiên ......................................................................... 95
PHẦN KẾT LUẬN ................................................................................................. 98
THƢ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................. 100