923
ng dng trò chơi học tp trong ging dy hc phn Tâm lý và ngh thut
giao tiếp trong kinh doanh du lch tại Trường Cao đẳng Kinh tế Đi ngoi
Trn Mai Tho
Tóm tt
Bài viết đề cập đến các mức độ ng dng, lợi ích cũng như các yêu cu của trò chơi học
tp trong ging dạy, qua đó đề xut cách ng dụng trò chơi hc tp trong ging dy mt hc
phn c th dành cho sinh viên ngành Qun tr du lch l hành nhm nâng cao chất lượng
đào tạo tại trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoi.
T khóa: Du lch, L hành, Trò chơi học tp, Tâm lý du khách, Kinh doanh du lch.
1. M đầu
Đào tạo ngun nhân lc du lch chất lượng cao cho hi nhp mt trong nhng nhim
v quan trng ca h thng giáo dục đào tạo, trong đó cải tiến phương pháp dạy hc là mt
trong nhng gii pháp hu hiệu để nâng cao chất lượng ngun nhân lc trong du lch nói chung,
và trong ngành nhà hàng khách sn nói riêng.
Phương pháp dạy học được hiu tng th các cách thc hoạt động của người dy và
người hc trong quá trình dy hc, nhm thc hiện được ni dung dy hc (Phan Trng Ng
2005, 145). Nhm nâng cao chất lượng đào tạo, hướng đến phát huy s ch động, tích cc ca
người hc, phương pháp dy hc tích cực được ging viên vn dụng đa dạng t phương pháp
dy hc bng tình hung, phương pháp thảo luận theo nhóm, phương pháp động não, đặc bit
phương pháp sử dụng trò chơi học tp, va giúp kích thích s hng thú hc tp, va giúp
sinh viên khám phá tri thc.
2. Ni dung nghiên cu
2.1. Khái quát v trò chơi học tp
Phương pháp s dụng trò chơi học tp th được hiu một phương thức, cách thc
truyn ti một thông điệp, mt ni dung c th đến người nghe thông qua hình thức trò chơi
chơi mà học, t đó ý nghĩa của ni dung bài học được truyn tải đến người nghe mt cách nh
nhàng nhưng sâu sắc và d hiu.
Có nhiu quan nim v trò chơi học tp:
“Trò chơi học tp là trò chơi có luật và nội dung cho trước, hướng đến s m rng, chính
xác hóa, h thng hóa các biểu tượng đã có, nhằm phát triển các năng lực trí tuệ, trong đó
ni dung hc tập được kết hp vi hình thức chơi” (Lê THị Thanh Sang. 2018, 12)
“Trò chơi được gọi trò chơi hc tập vì trò chơi đó gắn lin vi mt mục đích dạy hc
nhất định đòi hỏi cn phi tài liu dy hc phù hợp kèm theo”. (Nguyễn Kim Chuyên.
2012, 2)
Như vậy, bản chất của phương pháp sử dụng trò chơi học tập dạy học thông qua việc
tổ chức hoạt động cho người học. Dưới sự hướng dẫn của người dạy, người học được hoạt động
bằng cách tự chơi trò chơi trong đó mục đích của trò chơi chuyển tải mục tiêu của bài học. Luật
chơi (cách chơi) thể hiện nội dung và phương pháp học, đặc biệt là phương pháp học tập có sự
hợp tác và sự tự đánh giá.
924
Trong quá trình dạy học, có 3 mức độ áp dụng phương pháp trò chơi học tập (Nguyễn Thị
Bích Hồng 2014, 174-175):
+ Mức độ 1: Trò chơi khởi động Trò chơi được sử dụng trước khi học. Loại trò chơi
này nhằm tạo sự hào hứng, háo hức cho người học trước khi vào nội dung bài học.
+ Mức độ 2: Sử dụng trò chơi học tập để củng cố kiến thức, kỹ năng đã học
+ Mức độ 3: Sử dụng trò chơi học tập để hình thành kiến thức, kỹ năng mới
2.2. Lợi ích của việc áp dụng phương pháp dy học thông qua trò chơi học tp
- Khuyến khích người học chú ý đến ni dung bài ging mt cách t nhiên, không gượng
ép, bt buc.
- Các trò chơi bổ tr cho vic học kích thích ngưi hc nim hng thú say mê, sáng to
và ch động.
- Rút ngn khong cách giữa người dạy người hc, to không khí gn gũi, cởi m giúp
lp học sinh động hơn.
- Trò chơi học tập là một hình thức học tập bằng hoạt động, hấp dẫn người học do đó duy
trì tốt hơn sự chú ý của người học với bài giảng.
- Trò chơi làm thay đổi hình thức học tập chỉ bằng hoạt động trí tuệ, do đó giảm tính chất
căng thẳng của giờ học, nhất là các giờ học kiến thức lý thuyết mới.
- Trò chơi có nhiều học sinh tham gia sẽ tạo cơ hội rèn luyện kỹ năng học tập hợp tác cho
người học.
2.3. Các yêu cu của trò chơi học tp
Khi thiết kế trò chơi học tp, ging viên (GV) cn đảm bo mt s nguyên tắc sau đây:
- V nội dung trò chơi: Mỗi trò chơi phải cng c được mt ni dung kiến thc ca bài
hc hoc mt phn của chương trình. Kiến thức trong trò chơi thế kiến thc của bài cũ,
bài mi hoc kết hp c hai. Đa số câu hỏi trong trò chơi mức độ kiến thc va phi, phù
hp vi kh năng tiếp thu bài hc của SV để bn nào cũng hứng thú tìm li giải, tránh trường
hp ch có nhng bn gii, mnh dn mới tham gia. Đng thời, GV cũng nên lồng ghép mt s
câu hi nâng cao nhằm giúp kích thích óc tư duy sáng to cho SV.
- V hình thức trò chơi: GV thiết kế nhiu loi trò chơi khác nhau để to s đa dạng, sinh
động nhm lôi cun SV tham gia, gây hứng thú cũng như tạo không khí hc tp sôi ni cho lp
hc. GV nên chn những trò chơi mang tính tập th nhằm tăng cường k năng làm việc nhóm
cho các bn.
- V luật chơi: Trước khi bắt đu, GV cn ph biến luật chơi một cách ngn gn, d hiu,
d nh cho các đội tham gia được rõ, tránh gây ra thc mắc cũng như hiểu lm không đáng có.
- V thi gian t chức trò chơi: Căn cứ vào thời lượng chương trình chung, thời lượng
tng bài hc GV thiết kế thi gian din ra ca mỗi trò chơi sao cho đảm bo vi thi gian
ca toàn b tiết học. Đồng thi, trò chơi cn được t chc vào mt thời điểm thích hp trong
bui học để va giúp cng c ni dung kiến thc, va to hng thú hc tp, giúp SV tiếp tc
tp trung vào các ni dung khác ca bài hc mt cách có hiu qu.
925
2.4. Ứng dụng trò chơi học tập trong giảng dạy học phần Tâm lý và nghệ thuật giao
tiếp trong kinh doanh du lịch
dụ 1: TRÒ CHƠI DIỄN ĐẠT BẰNG LỜI
Bài: Các yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý khách du lịch
Nội dung vận dụng trò chơi học tập: Các yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý khách du lịch
như: yếu tố tự nhiên, yếu tố văn hóa, xã hội, các hiện tượng tâm lý xã hội…
Mục tiêu của trò chơi: Giúp sinh viên nhận biết, xác định, phân ch được các yếu tố ảnh
hưởng đến tâm lý khách du lịch. Qua đó, sinh viên không những cn hiểu rõ kiến thức để diễn
đạt được mà còn rèn luyện thêm kỹ năng thuyết trình, trình bày.
Dụng cụ: Các mảnh giấy nhỏ ghi tên các yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý khách du lịch như:
kinh tế, lịch sử, chính trị, phong tục tập quán, tín ngưỡng, tôn giáo, yếu tố tự nhiên, trào lưu du
lịch, tâm lý đám đông….
Cách chơi:
- Mỗi nhóm đại diện 3 cặp. Mỗi cặp ln lượt được bốc thăm chủ đề ghi trên các mảnh
giấy
- Đối với từng cặp, chia ra một người diễn đạt về chủ đề và một người đoán chủ đề. Yêu
cu người diễn đạt không được dùng từ có sẵn trong chủ đề, bắt buộc phải sử dụng ngôn từ, các
ví dụ minh họa để diễn đạt cho người đối diện hiểu đó là chủ đề gì trong các yếu tố ảnh hưởng
đến tâm lý người tiêu dùng.
dụ: khi diễn đạt về yếu tố kinh tế, người diễn đạt thể nói: “Nhu cu du lịch của
khách cao hay thấp, khả năng chi tiêu nhiều hay ít phụ thuộc vào chính yếu tố này”.
Khi diễn đạt về yếu tố tự nhiên, người diễn đạt thể diễn tả: “Khi nói đến yếu tố y,
chúng ta nghĩ đến vị trí địa lý, thời tiết, khí hậu, tài nguyên thiên nhiên.”
- Đội nào có số ln đoán đúng cao hơn và trong thời gian nhanh hơn thì sẽ chiến thắng.
Ví dụ 2: TRÒ CHƠI TRUYỀN TIN
Bài: Mô hình truyền thông trong giao tiếp
Nội dung vận dụng trò chơi học tập: Xác định các rào cản trong giao tiếp với khách
hàng
Mục tiêu của trò chơi: Giúp sinh viên nhận biết, xác định được các rào cản khiến giao
tiếp không hiệu quả.
Dụng cụ: 3 tờ giấy ghi 3 thông điệp cn truyền tin. Lưu ý thông điệp n trúc trắc, khó
hiểu, ví dụ “Nồi đồng nấu ốc, nồi đất nấu ếch”…
Cách chơi:
- Chọn 3 dãy truyền tin từ các bạn ngồi đu bàn ở mỗi dãy bàn trong lớp học
- GV mời 3 bạn ở bàn đu mỗi dãy lên nhận thông điệp.
- SV sau khi đọc thông điệp, trả lại giấy cho GV, trở về chỗ ngồi chuẩn bị truyền tin.
926
- Yêu cu người thứ 1 truyền tin cho người thứ 2 bằng cách nói thm, chỉ nói 1 ln. Người
thứ 2 không được phản hồi, hỏi lại.
- Người thứ 2 truyền tin cho người thứ 3 theo cách trên, tiếp tục cho đến người cuối cùng.
- Người cuối cùng sẽ ghi thông điệp mình nghe được vào tờ giấy, mang lên nộp GV.
- GV so sánh thông tin đã nhận được với thông điệp đã trao cho người đu tiên.
- GV mời SV, đặc biệt những người tham gia trò chơi trả lời nguyên nhân thông điệp
nhận bị sai so với ban đu.
Ý nghĩa trò chơi:
Trò chơi giúp sinh viên trải nghiệm nhận thức, xác định những rào cản khiến giao
tiếp không hiệu quả như: môi trường xung quanh ồn ào, thiếu sự phản hồi, người nói sử dụng
từ địa phương, người nghe thiếu sự tập trung, thông điệp phức tạp, khó hiểu…Từ đó, sinh viên
biết cách khắc phục các lỗi do rào cản gây ra, từ đó tăng hiệu quả trong giao tiếp, đặc biệt
giao tiếp với khách hàng trong lĩnh vực du lịch.
Ví dụ 3: TRÒ CHƠI “HOÀNG TỬ VÀ GIAI NHÂN”
Bài: Kỹ năng đặt câu hỏi
Nội dung vận dụng trò chơi học tập: Kỹ năng đặt câu hỏi
Mục tiêu của trò chơi: Giúp sinh viên biết cách vận dụng linh hoạt các loại câu hỏi để
tìm được thông tin trong giao tiếp
Dụng cụ: Không
Cách chơi:
- Lớp chọn ra 1 người làm Hoàng tử, và một người khác làm giai nhân.
- Người được chọn làm Hoàng tử phải đứng ngoài lớp, sau khi lớp mật cử một người
làm giai nhân, Hoàng tử mới được vào lớp.
- Nhiệm vụ của hoàng tử tìm ra đúng giai nhân bằng cách đặt ra các u hỏi với các
thành viên còn lại
- Thành viên lớp không được nói chỉ được dùng các hành động vỗ tay, gật đu thay
cho câu trả lời đúng, hoặc lắc đu thay cho câu trả lời sai để đáp lại câu hỏi của hoàng tử.
- Scâu hỏi Hoàng tử được đặt ra tối đa là 7 câu. Kết thúc 07 câu hỏi, nếu hoàng tử tìm
ra đúng giai nhân thì chiến thắng trò chơi.
Ý nghĩa trò chơi:
Trò chơi giúp sinh viên kích thích khả năng phân tích thông tin, biết cách lựa chọn loại
câu hỏi, nội dung câu hỏi để tăng hiệu quả trong giao tiếp.
3. Kết lun
ng dụng trò chơi học tp vào hot động ging dy cho sinh viên ngành Qun tr du lch
và l hành tại Trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại là điều cn thiết và phù hp vi tâm hc
sinh. Đây cũng là một trong nhng cách ng dng ph biến của phương pháp dạy hc tích cc.
Điu này s giúp ging viên t chc tiết học sinh đng, lôi cuốn hơn, từ đó thu hút sự chú ý ca
927
SV vào bài hc mt cách nh nhàng, t nhiên. V phía người học, SV đưc to tâm thế ch
động m tòi kiến thc, nhanh chóng nắm được ni dung kiến thc bài hc và ghi nh được lâu,
đồng thi phát trin các k ng mềm như: kỹ năng thuyết trình, k năng làm việc nhóm, k
năng giải quyết vấn đề... Ngoài ra, thông qua trò chơi hc tp, GV còn to đưc s ch cc,
tăng hứng thú hc tp cho SV, góp phn nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường.
TÀI LIU THAM KHO
Th Thanh Sang. 2018. T chc trò chơi học tp khám phá khoa hc cho tr khiếm
thính 5-6 tui. Tp chí Giáo dc, s 443.
Nguyn Kim Chuyên. 2012. Xây dng s dụng trò chơi dạy hc nhm tích cc hóa
hoạt đng hc tp của sinh viên phạm trong dy hc môn Giáo dc hc trường Đại hc
Đồng Tháp. Báo cáo tng kết đề tài khoa hc và công nghệ, Trường Đại học Đồng Tháp.
Phan Trng Ng. 2005. Dy học phương pháp dạy học trong nhà trường. NXB Đại
học Sư phạm.
Nguyn Th Bích Hồng. 2014. Phương pháp s dụng tchơi trong dy hc. Tp chí khoa
học Đại học sư phạm TPHCM.
THÔNG TIN TÁC GI
H và tên: Trn Mai Tho
Hc hàm, hc v: Thạc sĩ
Cơ quan công tác: Trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoi TPHCM
Chc v: Ging viên
Đin thoi: 0905.945.041
Email: maithaoling@gmail.com
Địa ch: Trn Mai Tho, khoa Qun tr kinh doanh, Trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoi,
269 Phan Xích Long, phường 2, qun Phú Nhun, TPHCM.