intTypePromotion=3

Bài báo cáo môn Kĩ thuật đo 2: Cảm biến đo lưu lượng, mực chất lỏng

Chia sẻ: Liêm Phan | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:22

0
266
lượt xem
80
download

Bài báo cáo môn Kĩ thuật đo 2: Cảm biến đo lưu lượng, mực chất lỏng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài báo cáo môn Kĩ thuật đo 2: Cảm biến đo lưu lượng, mực chất lỏng trình bày tổng quát về nguyên tắc hoạt động, ưu điểm và nhược điểm, cũng như những đặc tính của cảm biến lưu lượng chất lỏng, chất khí nhằm giúp người sử dụng chọn đúng cảm biến cho ứng dụng của mình. Mời các bạn cùng tìm hiểu để nắm bắt nội dung thông tin tài liệu.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài báo cáo môn Kĩ thuật đo 2: Cảm biến đo lưu lượng, mực chất lỏng

  1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP. HCM KHOA ĐIỆN-ĐIỆN TỬ VIỄN THÔNG BÀI BÁO CÁO MÔN: KĨ THUẬT ĐO 2 ĐỀ TÀI: CẢM BIẾN ĐO LƯU LƯỢNG, MỰC CHẤT LỎNG GVHD: LÊ MẠNH THẮNG NHÓM 2: NGUYỄN VĂN TOÀN DT12 PHẠM VŨ TRƯỜNG DT12 LƯƠNG TẤN SANG DT12 TP HCM, ngày 1 tháng 4 năm 2015 1
  2. I. Tóm tắt Đo lưu lượng đóng một vai trò quan trọng, không chỉ vì nó phục vụ cho mục đích kiểm kê, đo đếm mà còn bởi vì ứng dụng của nó trong hệ thống tự động hóa các quá trình sản xuất. Chính vì vậy việc hiểu rõ về phương pháp đo, cũng như nắm vững các đặc tính của thiết bị đo lưu lượng là điều hết sức cần thiết. II. Mở đầu Cảm biến đo không thể thiếu để đo lưu lượng của chất khí, chất lỏng, hay hỗn hợp khí-lỏng trong các ứng dụng công nghiệp như thực phẩm-nước giải khát, dầu mỏ- khí đốt, hóa chất-dược phẩm, sản xuất giấy, điện, xi măng … Trên thị trường, các loại lưu lượng kế rất đa dạng và luôn sẵn có cho bất kỳ ứng dụng công nghiệp hay dân dụng nào. Việc chọn lựa cảm biến đo lưu lương loại nào cho ứng dụng cụ thể thường dựa vào đặc tính chất lỏng (dòng chảy một hay hai pha, độ nhớt, độ đậm đặc, …), dạng dòng chảy (chảy tầng, chuyển tiếp, chảy hỗn loạn, …), dải lưu lượng và yêu cầu về độ chính xác phép đo. Các yếu tố khác như các hạn chế về cơ khí và kết nối đầu ra mở rộng cũng sẽ ảnh hưởng đến quyết định chọn lựa này. Nói chung, độ chính xác của lưu lượng kế còn phụ thuộc vào cả môi trường đo xung quanh. Các ảnh hưởng của áp suất, nhiệt độ, chất lỏng/khí hay bất kỳ tác động bên ngoài nào đều có thể ảnh hưởng đến kết quả đo. Cảm biến đo lưu lượng trong công nghiệp được lắp đặt ở môi trường nhiễu cao và thường bị xung áp. Điều này đòi hỏi các cảm biến đo lưu lượng phải hoạt động bình thường cả với xung điện áp và bù được nhiễu để đảm bảo đưa ra tín hiệu đo với độ chính xác cao. Thông thường, trong công nghiệp hay sử dụng giao diện truyền dẫn tín hiệu 4-20mA giữa bộ truyền tín hiệu đo với thiết bị điều khiển. Bộ truyền tín hiệu đo gắn với cảm biến đo lưu lượng có thể được cấp nguồn bởi chính mạch vòng 4-20mA này hoặc bằng nguồn riêng. Bộ truyền tín hiệu đo sử dụng 2
  3. mạch vòng 4-20mA có yêu cầu rất khắt khe về công suất: tất cả các thiết bị điện thu thập/xử lý và truyền tin cần phải hoạt động độc lập với nguồn cấp từ mạch vòng 4-20mA, chỉ những vi xử lý/vi điều khiển tiêu thụ rất ít điện (ví dụ dòng vi điều khiển DSP) mới được kết hợp dùng chung nguồn của mạch vòng 4-20mA. Bộ truyền tín hiệu với kết nối truyền số liệu dạng số như tích hợp giao diện bus trường (Profibus, I/O Link) hoặc kết nối không dây ngày càng phổ biến, vì chúng làm giảm thời gian khởi động và cho phép giám sát liên tục, cũng như chẩn đoán lỗi. Tất cả các yếu tố này góp phần cải thiện đáng kể năng suất và hiệu quả của hệ thống tự động hóa. Các cảm biến lưu lượng được phân làm bốn nhóm chính dựa vào nguyên lý hoạt động của chúng: cảm biến lưu lượng dựa vào chênh lệch áp suất, cảm biến lưu lượng điện từ, cảm biến lưu lượng Coriolis, cảm biến lưu lượng siêu âm. Dưới đây, bài báo sẽ trình bày tổng quát về nguyên tắc hoạt động, ưu điểm và nhược điểm, cũng như những đặc tính của cảm biến lưu lượng chất lỏng, chất khí nhằm giúp người sử dụng chọn đúng cảm biến cho ứng dụng của mình. III. Nội dung 1.Cảm biến lưu lượng dựa vào chênh lệch áp suất Lưu lượng kế loại này hoạt động dựa vào nguyên lý Bernoulli. Tức là sự chênh lệch áp suất xảy ra tại chỗ thắt ngẫu nhiên nào đó trên đường chảy, dựa vào sự chênh áp suất này để tính toán ra vận tốc dòng chảy. Cảm biến lưu lượng loại này thường có dạng lỗ orifice, ống pitot và ống venture. Hình 1 thể hiện loại cảm biến tâm lỗ orifice, lỗ này tạo ra nút thắt trên dòng chảy. Khi chất lỏng chảy qua lỗ này, theo định luật bảo toàn khối lượng, vận tốc của chất lỏng ra khỏi lỗ tròn lớn hơn vận tốc của chất lỏng đến lỗ đó. Theo nguyên lý Bernoulli, điều này có nghĩ là áp suất ở phía mặt vào cao hơn áp suất mặt ra. Tiến 3
  4. hành đo sự chênh lệch áp suất này cho phép xác định trực tiếp vận tốc dòng chảy.Dựa vào vận tốc dòng chảy sẽ tính được lưu lượng thể tích dòng chảy. Hình 1: Cảm biến lưu lượng chênh lệch áp suất kiểu lỗ tròn (orifice): chênh lệch áp suất trước và sau lỗ tròn Δp=p1-p2; lưu lượng thể tích Q được xác định từ biểu thức Q2=KΔp, p1 - áp suất trước tấm lỗ, p2 - áp suất sau tấm lỗ, K - hệ số, phụ thuộc vào tỷ trọng chất lỏng, đường kính ống và lỗ orifice. Phương trình Bemoulli cho đường ống nằm ngang như hình: Định luật bảo toàn khối lương: 4
  5. Lưu lượng chất lỏng: √ ( ) Phân loại: có 4 loại a. Đo lưu lượng dạng Orifice . Là đồng hồ đo lưu lượng nước bão hòa, hơi hóa nhiệt, khí nén, khí N2, O2, H2, nước, dầu. b. Đo lưu lượng bằng Venturi 5
  6. Venturi đo lưu lượng được sử dụng để đo lường sự ổn định một pha trong dây dẫn khép kín của dòng chất lỏng, thường được sử dụng trong các phep đo không khí, khí đốt, nước và dòng chảy chất lỏng khác. Ưu điểm: Nếu bạn chính xác có thể được sản xuất hoàn toàn theo tiêu chuẩn ASME, độ chính xác có thể đạt 0,5%, nhưng vấn đề Venturi trong nước do công nghệ sản xuất của mình, chính xác là khó khăn để đảm bảo cựu chiến binh lực lượng kỹ thuật mạnh mẽ trong nước chỉ có thể đảm bảo 4 Khai Phong Nhà máy độ chính xác đo%, với điều kiện sản xuất điện cực siêu tới hạn, ống như quân bằng tỉ vòng sử dụng ở nhiệt độ cao và áp lực là một phần rất nguy hiểm, không sử dụng cân bằng vòng, không tuân thủ các tiêu chuẩn ASNE ISO5167, đo lường chính xác là không thể đảm bảo rằng đây là Venturi cổ điển cao trong sản xuất mộtmâuthuẫn. Nhược điểm: đường ống và nhập khẩu / xuất khẩu của cùng một tài liệu, các chất lỏng trong ống xói mòn và mặc đo lường chính xác nghiêm trọng, lâu dài không được đảm bảo. Chiều dài của cấu trúc phải được sản xuất theo tiêu chuẩn ISO-5167 yêu cầu, hoặc không đạt được độ chính xác cần thiết, các tiêu chuẩn ISO-5167 của Venturi yêu cầu cấu trúc nghiêm ngặt cổ điển, làm cho nó đo lường tỉ suất lưu lượng tối đa / tối thiểu dòng chảy là rất nhỏ, thường là trong 3 - 5. khó khăn để đáp ứng lưu lượng dòng chảy đo lường biên độ lớn. c. Đo lưu lượng bằng Nozzle 6
  7. d. Đo lưu lượng bằng Pitot Lưu ý: Khi chọn lựa, lắp đặt thiết bị đo lưu lượng loại này trong ứng dụng công nghiệp cần lưu ý các điểm sau: - Cảm biến được chế tạo dựa trên công nghệ cổ điển, hoạt động ổn định-bền vững, dễ bảo trì-bảo dưỡng; - Phù hợp cho dòng chảy hỗn hợp; - Độ chính xác thấp ở dải lưu lượng nhỏ; - Sử dụng kỹ thuật đo lưu lượng chiết tách trong một đoạn ống dẫn, vì vậy đỏi hỏi phải tiêu hao thêm năng lượng khi chạy bơm; - Yêu cầu chính xác vị trí lắp đặt tấm lỗ orifice, điểm trích lỗ đo áp suất đầu nguồn và điểm trích lỗ đo áp suất phía hạ nguồn dòng chảy. 7
  8. Một số hình ảnh về cảm biến lưu lượng dựa vào chênh lệch áp suất: 2.Cảm biến lưu lượng điện từ Cảm biến lưu lượng điện từ hoạt động dựa vào định luật điện từ Faraday và được dùng để đo dòng chảy của chất lỏng có tính dẫn điện. Hai cuộn dây điện từ để tạo ra từ trường (B) đủ mạnh cắt ngang mặt ống dẫn chất lỏng (hình 2). Theo định luật Faraday, khi chất lỏng chảy qua đường ống sẽ sinh ra một điện áp cảm ứng. Điện áp này được lấy ra bởi hai điện cực đặt ngang đường ống. Tốc độ của dòng chảy tỷ lệ trực tiếp với biên độ điện áp cảm ứng đo được. 8
  9. Cuộn dây tạo ra từ trường B có thể được kích hoạt bằng nguồn AC hoặc DC. Khi kích hoạt bằng nguồn AC - 50Hz, cuộn dây sẽ được kích thích bằng tín hiệu xoay chiều. Điều này có thuận lợi là dòng tiêu thụ nhỏ hơn so với việc kích hoạt bằng nguồn DC. Tuy nhiên phương pháp kích hoạt bằng nguồn AC nhạy cảm với nhiễu. Do đó, nó có thể gây ra sai số tín hiệu đo. Hơn nữa, sự trôi lệch điểm “không” thường là vấn đề lớn đối với hệ đo được cấp nguồn AC và không thể căn chỉnh được. Bởi vậy, phương pháp kích hoạt bằng nguồn xung DC cho cuộn dây từ trường là giải pháp mang lại hiệu quả cao. Nó giúp giảm dòng tiêu thụ và giảm nhẹ các vấn đề bất lợi gặp phải với nguồn AC. Với điện trường E ta có một điện thế U đo được ở hai điện cực nằm trên ống lưu chất có đường kình D. Hình 2: Cảm biến lưu lượng điện từ: điến áp cảm ứng E=KDBv, B - từ trường, D - chiều dài chất dẫn điện (khoảng cách 2 điện cực đo điện áp cảm ứng), v - vận tốc dòng chảy, K - hệ số. Với vận tốc v, ta có lưu lượng tính theo thể tích khi điện tích mặt cắt ngang của ống dẫn la: ( ) Qv= .D2.V hay Qv= 9
  10. Lưu ý: Đối với hệ thống lắp đặt cảm biến lưu lượng điện từ cần lưu ý đến các điểm sau: - Chỉ có thể đo chất lỏng có khả năng dẫn điện; - Sự chọn lựa các điện cực thay đổi tùy thuộc vào độ dẫn điện, cấu tạo đường ống và cách lắp đặt; - Không có tổn hao trong hệ áp suất, nên cần lưu ý đến dải đo lưu lượng thấp; - Rất thích hợp đo lưu lượng chất lỏng ăn mòn, dơ bẩn, đặc sệt như xi măng, thạch cao, … vì cảm biến đo loại này không có các bộ phận lắp đặt phía trong ống dẫn; - Độ chính xác cao, sai số ±1% dải chỉ thị lưu lượng; - Giá thành cao hơn. Một số hình ảnh về lưu lượng cảm biến điện từ 10
  11. 3.Cảm biến lưu lượng Coriolis Đây là nhóm cảm biến đo lưu lượng khá phổ biến. Chúng thực hiện đo trực tiếp lưu lượng khối lượng của dòng chất lỏng chảy qua ống dẫn. Sự lắp đặt có thể thực hiện bởi ống thẳng đơn, hay ống đôi có đoạn cong (hình 3). Cấu trúc của ống thẳng đơn thì dễ dàng khi chế tạo, lắp đặt và bảo trì - bảo dưỡng nhưng thiết bị đo loại này rất nhạy cảm với nhiễu và tác động bên ngoài. Cấu trúc của ống đôi cong cho phép loại bỏ được nhiễu tác động vào kết quả đo vì hai ống dẫn dòng chảy dao động ngược pha nhau nên sẽ triệt tiêu được nhiễu. Hình 3: Cảm biến lưu lượng Coriolis ống đôi dạng cong Delta Đối với cảm biến đo lưu lượng Coriolis, hai ống dẫn chất lỏng chảy qua được cho dao động ở tần số cộng hưởng đặc biệt bởi từ trường mạnh bên ngoài. Khi chất lỏng bắt đầu chảy qua các ống dẫn chất lỏng, nó tạo ra lực Coriolis. Dao động rung 11
  12. của các ống dẫn cùng với chuyển động thẳng của chất lỏng, tạo ra hiện tượng xoắn trên các ống dẫn này. Hiện tượng xoắn này là do tác động của lực Coriolis ở hướng đối nghịch với hướng bên kia của các ống dẫn và sự cản trở của chất lỏng chảy trong ống dẫn đến phương chuyển động thẳng đứng. Các sensor điện cực đặt cả phía dòng chảy vào (Inlet pickoff) và phía dòng chảy ra trên thành ống để xác định sai lệch thời gian về sự dịch pha (Δt) của tín hiệu vào (Inlet pickoff signal) và tín hiệu ra (Outlet pickup signal). Sự dịch pha này (Δt) được dùng để xác định trực tiếp lưu tốc khối lượng dòng chảy qua ống. Hình 4 minh họa hoạt động của cảm biến lưu lượng Coriolis khi chất lỏng đứng im (No flow) và chất lỏng di chuyển (Flow).  Thiết bị kiểm soát lưu lượng Coriolis QMBC Lưu lượng thông Nhiệt độ Lưu lượng thấp nhất áp lực tối đa thường tối đa Chất lỏng Khí Chất lỏng Độ chính Model Loại Ống bar psig C F Điện áp vào /ra (Kg/hr) (slpm) (Kg/hr) xác Kiểm soát 0.2%, chính xác lưu 2 0.15 1.05 0.001 0-5 Vdc, 0.5%, lượng chất 3 0.78 2.96 0.01 100 1500 65 150 4-20 mA hoặc 1.0% tỉ lỏng và chất 4 9.32 29.1 0.1 or Hart lệ khí QMBC 12
  13.  Thiết bị đo lưu lượng Coriolis QMBM Lưu lượng thông Nhiệt độ Lưu lượng thấp nhất áp lực tối đa thường tối đa Chất lỏng Khí Chất lỏng Độ chính Model Loại Ống bar psig C F Điên áp vào/ra (Kg/hr) (slpm) (Kg/hr) xác ±0.2%, Đo lưu lượng 2 0.19 1.43 0.001 0-5 Vdc, 0.5%, chất lỏng và 3 1.00 5.60 0.01 100 1500 65 150 4-20 mA hoặc 1.0% tỉ chất khí 4 13.5 50.4 0.1 or Hart lệ QMBM Ưu điểm: tuyến tính, sai số rất thấp, vùng đo rộng, đo được lưu khối chất lưu có tỷ trọng thay đổi hay pha trộn, đo được chất lỏng sệt hay khí, đo cùng lúc được chấtlỏngvàkhí. Nhược điểm: dao động chất lưu có thể gây sai số, kích thước nhỏ từ 1/16-6 inch,gâysụpápcao. Cảm biến lưu lượng Coriolis có đặc tính sau: - Đo trực tiếp lưu tốc khối lượng, loại bỏ ảnh hưởng của nhiệt độ, áp suất, hình dạng dòng chảy đến phép đo; - Độ chính xác cao; - Cảm biến đo cho phép mô phỏng quá trình đo lưu lượng và tỷ trọng bởi vì tần số dao động cơ bản của ống phụ thuộc vào tỷ trọng chất lỏng chảy qua ống; - Không đo được lưu lượng chất lỏng dạng đặc biệt (ví dụ như chất lỏng với chất khí hay hạt rắn; chất khí với chất lỏng có bọt; …) bởi vì các hạt/vật chất đặc biệt này làm giảm sự dao động của ống dẫn, gây ra sai số phép đo. 13
  14. Một số hình ảnh về cảm biến lưu lượng Coriolis: 14
  15. 4.Cảm biến lưu lượng siêu âm Cảm biến lưu lượng siêu âm dựa vào hiệu ứng Doppler được thể hiện trên hình 5. Cảm biến này bao gồm bộ phát và bộ thu. Bộ phát thực hiện lan truyền sóng siêu âm với tần số f1=0.5-10MHz vào Hình 5: Cảm biến lưu lượng siêu âm trong chất lỏng với vận tốc là v. Giả sử dựa trên hiệu ứng Doppler: lưu lượng rằng hạt vật chất hoặc các bọt trong chất thể tích Q=KΔ(f1,f2), f1 - tần số sóng lỏng di chuyển với cùng vận tốc. Những phát, f2 - tần số sóng thu về, K - hệ số, hạt vật chất này phản xạ sóng lan truyền phụ thuộc góc tới/phản xạ, vị trí vật đến bộ thu với một tần số f2. Sai lêch chất phản xạ, mặt cắt ngang giữa tần số phát ra và tần số thu về của sóng cao tần được dùng để đo vận tốc dòng chảy. Bởi vì loại cảm biến lưu lượng siêu âm này yêu cầu hiệu quả phản xạ của hạt vật chất trong chất lỏng, nên nó không làm việc được với các chất lỏng một pha, tinh khiết. Cảm biến siêu âm xuyên thẳng (transit-time). Cảm biến loại này (hình 6) có thể cho phép đo lưu lượng đối với chất lỏng/khí rất sạch (không lẫn tạp chất). Cấu tạo của nó bao gồm một cặp thiết bị biến đổi sóng siêu âm lắp dọc hai bên thành ống dẫn dòng chảy, đồng thời làm với trục của dòng chảy một góc xác định trước. Mỗi thiết bị biến đổi bao gồm bộ thu và bộ phát, chúng phát và nhận tín hiệu chéo nhau (thiết bị này phát thì thiết bị kia thu). Dòng chảy trong ống gây ra sự sai lệch thời gian của chùm sóng siêu âm khi di chuyển ngược dòng và xuôi dòng chảy. Đo giá trị sai lệch về thời gian của chùm sóng xuyên qua dòng chảy này cho phép ta xác định vận tốc dòng chảy. Sự sai lệch thời gian này vô cùng nhỏ (nano- 15
  16. giây), do đó cần phải dùng thiết bị điện từ, điện tử có độ chính xác cao để thực hiện phép đo, hoặc tiến hành đo trực tiếp thời gian này. Lưu ý: Khi lắp đặt cảm biến siêu âm, cần lưu ý đến các điểm sau: Hình 6: Cảm biến lưu lượng siêu âm xuyên - Cảm biến lưu lượng dựa vào hiệu thẳng: lưu lượng thể tích Q=K(t1-t2)/(t1t2), t1 ứng Doppler không đắt; - thời gian sóng xuyên qua dòng chảy xuôi - Cảm biến lưu lượng xuyên thẳng dòng, t2 - thời gian sóng xuyên qua dòng chảy đưa ra kỹ thuật đo chất lỏng không ngược dòng, K - hằng số, phụ thuộc chiều dài dẫn điện và ăn mòn; đường âm thanh, tỉ số giữa trục và đường tâm, - Cảm biến lưu lượng siêu âm lắp hình dạng dòng chảy, mặt cắt ngang. đặt gá, kẹp vào đường ống hiện tại, cho phép không cần cắt bỏ hoặc phá hủy một phần đường ống, loại bỏ đến tổi thiểu sự tác động con người đến chất lỏng độc hại và giảm sự bụi bẩn cho hệ thống; - Không có thành phần lắp đặt trong ống, không làm giảm áp lực; - Điểm nổi bật của cảm biến siêu âm là kết quả phép đo độc lập với hình dạng dòng chảy; - Giá thành đắt và dòng chảy cần được điền đầy ống. 16
  17. Một số hình ảnh về cảm biến siêu âm: 17
  18. 5. Đo lưu lượng bằng turbine hoặc cánh quạt Nguyên lý: Phần tử cảm nhận là một rotor hướng trục, được đặt để quay do dòng chất lỏng đi qua. Số vòng quay trong một đơn vị thời gian: n=k.v Trong đó: k là hệ số tỉ lệ và là tốc độ dòng qua tiết diện A. Lưu lượng bằng: Q=A.v Số vòng quay có thể được đo bằng cảm biến đo tốc độ. Đồng hồ đo lưu lượng kiểu tuabin Merlion LXL200 (DN 200) Đồng hồ tuabin MERLION LXL có cơ cấu truyền động bằng cơ, dùng để đo lưu lượng nước lạnh trên đường ống kín tại các khu thương mại và công nghiệp. Đồng hồ có cánh xoắn quay xung quanh trục của dòng chảy trong đồng hồ. Bộ phận chuyển động hoạt động trực tiếp nhờ tác động của dòng chảy. Bằng cơ cấu cơ học, hoạt động của bộ phận chuyển động được truyền tới thiết bị chỉ thị để tính tổng lượng nước chảy qua. 18
  19. Đồng hồ được cấu tạo bởi 3 phần chính: vỏ gang cầu được sơn tĩnh điện, tua bin và bộ phận chỉ thị. Tua bin và bộ phận chỉ thị được làm bằng vật liệu kỹ thuật giúp đảm bảo tính chính xác cao. Đồng hồ được sản xuất theo tiêu chuẩn ISO 4064 cấp B. Đầu nối bích theo tiêu chuẩn ISO 7005-2 và ISO 7005-3. Sai số lưu lượng chuyển tiếp Qt … Qs là ± 2%. Sai số lưu lượng nhỏ nhất Qmin … Qt là ± 5% Nhiệt độ tối đa cho phép là 40ºC Áp suất tối đa cho phép là 10 bar 19
  20. 6. Đo mức bằng cảm biến điện dung 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản