1
CHƯ Ơ NG VI: CARBOHYDRATE
NỘ I DUNG
•I. ĐẠ I CƯ Ơ NG VỀ CARBOHYDRATE
– 1.1. Khái niệ m
– 1.2. Vai trò
– 1.3. Phân loạ i
•II. SƠ LƯ Ợ C QUÁ TRÌNH TỔ NG HỢ P CARBOHYDRATE
– Tổ ng hợ p glycogen
•III. SƠ LƯ Ợ C QUÁ TRÌNH PHÂN GIẢ I CARBOHYDRATE
– 3.1. Thuỷ phân tinh bộ t
– 3.2. Phân giả i glycogen
•IV. HOÁ SINH HÔ HẤ P
– 4.1. Sơ lư ợ c về quá trình đư ờ ng phân
– 3.2. Các đư ờ ng hư ớ ng biế n đổ i củ a pyruvate
2
I. ĐẠ I CƯ Ơ NG VỀ CARBOHYDRATE
•1.1. Khái niệ m
–Là nhữ ng polyhydroxy andehyde hay ketone (có
hai nhóm OH trở lên) và dẫ n xuấ t củ a chúng.
– Công thứ c tổ ng quát: (CH2O)n- trừ deoxyribose
•1.2. Vai trò
–Cung cấ p và dự trữ năng lư ợ ng
• Khi oxy hoá 1g carbohydrate 4,1 kcal
• Cung cấ p 60-70% nhu cầ u năng lư ợ ng củ a cơ thể
• Đố i vớ i loài nhai lạ i: carbohydrate là nguồ n cung cấ p
năng lư ợ ng chính
•Cấ u trúc
– Ở thành tế bào vi khuẩ n, thành tế bào thự c
vậ t và tế bào mô liên kế t ở độ ng vậ t,
carbohydrate không tan đóng vai trò là yế u tố
cấ u trúc.
• Vd: glucoseacetylglucosamine là chấ t quan
trọ ng trong cấ u trúc màng, tạ o ra yế u tố chỉ định
tính kháng nguyên củ a màng.
•Bả o vệ
– Glucoseglucoronic acidchấ t khử độ c số
mộ t củ a cơ thể .
– Heparin (glycosaminoglycan) chố ng đông
máu
– Hyaluronic acid có trong hoạ t dịch củ a
khớ p và thuỷ tinh dịch ở mắ tgiả m ma sát
cơ họ c.
3
1.3. Phân loạ i
•1.3.1. Monosaccharide
•1.3.1.1. Định nghĩa
– Monosaccharide hay còn gọ i là đư ờ ng đơ n là
nhữ ng carbohydrate đơ n giả n nhấ t vớ i hai hay
nhiề u nhóm hydroxyl.
– Tuỳ theo số lư ợ ng carbon mà monosaccharide có
thể đư ợ c chia thành:
• Triose(3C), tetrose(4C), pentose(5C), hexose(6C)…
CÁC DẠ NG CẤ U TRÚC ALDOSE VÀ KETOSE CỦ A MONOSACCHARIDE
4
1.3.1.2. Đồ ng phân lậ p thể
• Tấ t cả các monosaccharide (trừ dihydroxyacetone) đề u
có ít nhấ t mộ t nguyên tử C bấ t đố i xứ ng (C*)đồ ng
phân lậ p thể dạ ng D hoặ c L.
• Số đồ ng phân lậ p thể = 2n(n: số C*).
– Khi nhóm OH nằ m bên phả i củ a C*cuố i cùng là
thuộ c cấ u trúc dạ ng D;ngư ợ c lạ i là dạ ng L.
1.3.1.3. Cấ u trúc dạ ng vòng
• Các monosaccharide có số C5 tồ n tạ i chủ yế u dư ớ i
dạ ng vòng, gồ m 2 dạ ng:
–Vòng 6 cạ nh (pyranose)
–Vòng 5 cạ nh (furanose)
• Các nhóm –OH, -CH2OH, H nằ m bên phả i củ a
công thứ c mạ ch thẳ ngnằ m vị trí phía dư ớ i ở
dạ ng vòng.
• Có 2 đồ ng phân lậ p thể dạ ng và .
5
1.3.2. Oligosaccharide
•1.3.2.1. Định nghĩa
– Là carbohydrate có 2-20 gố c monosaccharide, các gố c này
liên kế t vớ i nhau bằ ng liên kế t glycoside. Oligosaccharide phổ
biế n nhấ t là disaccharide (2 gố c monosaccharide)
•1.3.2.2. Mộ t số disaccharide phổ biế n
–1.3.2.2.1. Maltose
• Có nhiề u trong mầ m lúa…
• Cấ u tạ o: 2-D-glucose liên kế t vớ i nhau bằ n liên kế t
-1,4 glucoside.
• Maltose còn mộ t nhóm –OH
tạ i vị trí C1dạ ng tự dođư ờ ng khử