9/7/2009 1
PGS.TS Söû Ñình Thaønh
CUNG - CAÀU TIEÀN TEÄ
9/7/2009 2
NOÄI DUNG NGHIEÂN CÖÙU
Lyù thuyeát caàu tieàn teä
Caùc khoái tieàn trong löu thoâng
Caùc chuû theå cung tieàn
9/7/2009 3
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
Taïi sao caùc chuû theå caàn tieàn ?
Thaønh phaàn caàu tieàn teä goàm:
Caàu ñaàu tö (mua saém taøi saûn…)
Chính phuû
Doanh nghieäp
Caù nhaân vaø hoä gia ñình
Caàu tieâu duøng
Chính phuû
Doanh nghieäp
Caù nhaân vaø hoä gia ñình
9/7/2009 4
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
Nhaân toá aûnh höôûng caàu tieàn teä:
Thu nhaäp
Giaù caû vaø laïm phaùt
Laõi suaát
Cô caáu daân soá, Vaên hoùa
Haõy ñöa ra nhaän xeùt vaø ñaùnh giaù söï taùc ñoäng
cuûa caùc nhaân toá treân ñeán caàu tieàn teä?
9/7/2009 5
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
(K.Mark)
Quy luaät löu thoâng tieàn teä K.Marx:
Kc= G/V
Kc: Khoái löôïng tieàn caàn thieát trong löu thoâng
G: Toång giaù caû haøng hoùa
V: Toác ñoä voøng quay ñoàng tieàn
KT: Löôïng tieàn thöïc coù trong löu thoâng
KT > Kc: Thöøa tieàn
KT < Kc: Thieáu tieàn
9/7/2009 6
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
(Thuyeát soá löôïng tieàn tieàn teä Fisher 1887-1947)
M.V = P.Y
M: Khoái löôïng tieàn löu haønh
P: Giaù caû haøng hoùa
Y: Khoái löôïng haøng hoùa
Suy ra M.V = GDP
V: Toác ñoä voøng quay ñoàng tieàn (velocity of
money)
Phöông trình treân goïi laø phöông trình trao ñoåi
(Equation of exchange) nghóa laø soá löôïng tieàn teä
nhaân vôùi soá laàn maø löôïng tieàn chi tieâu trong moät
naêm baèng soá thu nhaäp danh nghóa (P.Y)
9/7/2009 7
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
(Fisher 1887-1947)
PY laø thu nhaäp danh nghóa, ñöôïc quyeát ñònh bôûi M.
Nghóa laø giaù caû haøng hoùa bieán ñoäng tuøy thuoäc vaøo löôïng
cung tieàn M
Fisher cho raèng Vtrong ngaén laø coá ñònh.
Töø ñoù coù theå chuyeån ñoåi phöông trình trao ñoåi thaønh lyù
thuyeát soá löôïng tieàn teä. PY ñöôïc quyeát bôûi soá löôïng tieàn .
Ví duï: V= 5; PY laø 5 tyû ñoàng thì M = 1 tyû ñoàng
Lyù thuyeát soá löôïng tieàn teä cho raèng:
Neáu gaáp ñoâi M thì P cuõng gaáp ñoâi trong ngaén haïn vì Vvaø
Y coá ñònh.
Nhöõng thay ñoåi möùc giaù keát quaû duy nhaát laø töø thay ñoåi
soá löôïng tieàn teä
9/7/2009 8
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
(Fisher 1887-1947)
Coù theå vieát laïi phöông trình trao ñoåi : M = PY/V
Khi thò tröôøng tieàn teä caân baèng thì soá löôïng tieàn teä maø coâng
chuùng naém giöõ baèng vôùi soá löôïng caàu tieàn teä Md. Goïi k=
1/V, khi ñoù phöông trình treân ñöôïc vieát laïi:
Md= k x PY
Do k laø coá ñònh, caàu tieàn laø haøm soá cuûa thu nhaäp danh
nghóa PY. Laõi suaát khoâng coù aûnh höôûng ñeán caàu tieàn teä.
Theo Fisher, coâng chuùng naém giöõ tieàn laø ñeå giao dòch vaø
caàu tieàn teä phuï thuoäc vaøo:
Nhu caàu giao dòch PY.
Caùch thöùc ñieàu haønh cuûa caùc ñònh cheá taùc ñoäng đến
giao dòch, töø ñoù quyeát ñònh ñeán Vvaø k.
9/7/2009 9
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
(Cambridge –Marsall &Pigou)
Khaùc vôùi Fisher, Cambridge cho raèng coâng chuùng raát linh
hoaït trong vieäc naém giöõ tieàn vaø khoâng phuï thuoäc hoaøn toaøn
vaøo caùc ñònh cheá.
Coâng chuùng caàn tieàn ñeå trao ñoåi vaø caát tröõ giaù trò. Tieàn laø
moät taøi saûn vaø caàu tieàn teä phuï thuoäc vaøo:
Möùc ñoä giao dòch cuûa coâng chuùng
Möùc ñoä giaøu coù cuûa coâng chuùng .
k coù theå thay ñoåi trong ngaén haïn. Söï caát tröõ tieàn phuï thuoäc
vaøo lôïi töùc kyø voïng cuûa caùc taøi saûn coù chöùc naêng caát tröõ giaù
trò
9/7/2009 10
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
(Keynes 1884 -1946)
Thuyeát öu thích thanh khoaûn cuûa Keynes
Söï öu thích tieàn maët xuaát phaùt töø:
Ñoäng cô giao dòch ( Transaction motive)
Tieàn laø phöông tieän trao ñoåi (tính loûng cao)
Ñoäng cô döï phoøng (Precautionary motive)
Tieàn laø phöông tieän ñaùp öùng caùc nhu caàu khoâng
mong ñôïi ( tính loûng cao)
Ñoäng cô ñaàu cô (Speculative motive)
Tieàn vaø traùi phieáu. Coâng chuùng choïn tieàn hay
traùi phieáu?
Cầu tiền
q
uan h
ệ
n
g
h
ị
ch v
ớ
i laõi suất
9/7/2009 11
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
(Keynes 1884 -1946)
9/7/2009 12
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
(Keynes 1884 -1946)
Keynes phaân bieät soá löôïng tieàn danh nghiaõ (nominal) vaø soá
löôïng tieàn thöïc (real).
Coâng chuùng muoán naém giöõ khoái löôïng tieàn thöïc. Ba ñoäng cô
giöõ tieàn coù quan heä ñeán Yvaø laõi suaát.
Caàu tieàn teä ñöôïc bieát ñeán nhö laø haøm soá “sôû thích tính loûng”.
Caàu tieàn thöïc (M/p) coù lieân quan ñeán Yvaø i:
(, )
d
M
p
f
iy=
-+
9/7/2009 13
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
(Keynes 1884 -1946)
1
(, )
d
M
P
f
iy
=
Nghòch ñaûo coâng thöùc treân
Chia 2 veá cho Y ta coù
Keynes cho raèng v bieán ñoåi. Khi i taêng thì f(i,Y) giaûm vì
theá => v gia taêng.
(, )
M
PY Y
fiy
v==
9/7/2009 14
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
(Keynes 1884 -1946)
r
M/P
M/P
Cung tiền
Cầu tiền L (r)
9/7/2009 15
LYÙ THUYEÁT CAÀU TIEÀN TEÄ
Thuyeát soá löôïng tieàn teä cuûa Milton_Friedman (1950s)
Nhu caàu tieàn maët laø haøm soá vôùi nhieàu bieán soá, trong ñoù coù thu
nhaäp, giaù caû, laõi suaát, cô caáu taøi saûn vaø söï öa thích caù nhaân
Trong ñoù:
caàu tieàn thöïc
Yp: cuûa caûi (taøi saûn)
rm: tieàn lôøi kyø voïng cuûa tieàn teä
rh: tieàn lôøi kyø voïng cuûa traùi phieáu
retieàn lôøi kyø voïng cuûa coå phieáu
tyû leä laïm phaùt kyø voïng
d
M
P
e
(, , , )
de
M
p
hmem m
P
f
Yr rr r r
π
=−−−
+ - - -