Bài học về nghệ thuật lãnh đạo chiến tranh của Đại
tướng Võ Nguyên Giáp đối với quản trị
Cuốn Phân tích chiến lược đương đại
(Contemporary Strategy Analysis) của Robert
Grant do Nhà xuất bản Blackwell Business tái bản
lần thứ tư năm 2002, trong chương đầu tiên, tác
giả đã lấy mục “Tướng Giáp và Chiến tranh Việt
Nam, 1948-1975” để minh chứng cho “Vai trò
quan trọng của chiến lược” đối với kinh doanh.
Nhiều nhà báo, nhiều nhân vật nổi tiếng trong nước
đã viết, đã nói về nghệ thuật lãnh đạo chiến tranh của
Đại tướng Võ Nguyên Giáp, về nhân cách của ông...
nhưng ít ai biết được rằng ông với tài dùng quân của
mình, lại xuất hiện trong cuốn sách kinh tế của Mỹ để
mở đầu cho việc dạy các doanh nghiệp về cách điều
hành công ty mình.
Trong đó, để lý giải cho câu hỏi của Đại tá Harry
G.Summers Jr: “Tại sao chúng ta không thắng được
mà lại thất bại thảm hại?”, tác giả viết: “Cho dù có một
đội quân đông nhất Đông Nam Á, Bắc Việt Nam
không thể sánh kịp với Nam Việt Nam có Mỹ, một
siêu cường mạnh nhất thế giới về quân sự và công
nghiệp, ủng hộ. Nam Việt Nam và đồng minh Mỹ bị
đánh bại không phải vì đối phương có lực lượng
mạnh hơn mà bởi vì họ có một chiến lược hơn hẳn,
Bắc Việt Nam đã đạt được cái thắng lợi mà Tôn Tử
coi là cao nhất, đó là: địch quân phải bỏ cuộc”. (Tẩu vi
thượng sách - N.G.H).
Và rồi, Grant đã trích dẫn những bài viết của tướng
Giáp và các tác giả khác nói về ông để chứng minh
luận điểm trên của tác giả về chiến lược lấy trường kỳ
đối đầu lại ý đồ muốn thắng mau của đối phương, lấy
yếu đánh mạnh, không chấp nhận thắng bằng bất kỳ
giá nào, đánh chắc, thắng chắc...
Và từ đó, trong hơn 500 trang của cuốn sách, tác giả
đã phân tích các chiến lược kinh doanh, từ cách tìm
“giá trị cốt lõi” (core value) của doanh nghiệp, quá
trình phối hợp với thông tin, các cấp độ từ chiến lược
công ty (corporate strategy) cho đại bản doanh, chiến
lược kinh doanh (business strategy) cho các công ty
thành viên và chiến lược chức năng (functional
strategy) cho các phòng/ban…
Tác giả đã phân tích các loại chiến lược công ty và
nhấn mạnh tới chiến lược luôn tạo sự khác biệt phù
hợp với thế giới biến động không ngừng với tốc độ
cao hiện nay và đã thành một khẩu hiệu được lấy làm
tiêu đề của cuốn sách Khác biệt hay là chết.
Trong thế giới đương đại này, bên cạnh lợi thế so
sánh “cứng” (có hạn) chủ yếu dựa vào vị thế, vào
nguồn lực sẵn có, phải chú ý tới lợi thế so sánh
“mềm” (vô hạn), dựa trên những cơ chế phù hợp do
con người tạo ra nhằm sử dụng và phát triển hiệu
quả ngày càng cao lợi thế so sánh “cứng” vốn có,
trước tiên bằng việc nâng cao giá trị gia tăng của sản
phẩm/dịch vụ và không ngừng tạo ra những cơ chế
“mềm” thích ứng với sự biến động về khoa học kỹ
thuật, về nhu cầu tiêu dùng với tần suất ngày càng
cao như hiện nay.
Thực tế đã minh chứng nhiều nền kinh tế tuy hạn chế
về lợi thế so sánh “cứng” nhưng đã vươn lên đỉnh cao
nhờ lợi thế so sánh “mềm” mà điều đầu tiên phải
nhắc tới là sự lựa chọn đúng đắn một chiến lược phát
triển phù hợp, thông minh.
Gấp cuốn sách Phân tích chiến lược đương đại lại,
bên cạnh những điều, chủ yếu mang tính kỹ thuật, về
phân tích chiến lược kinh doanh, thiết lập chiến lược,
điều hành công ty… còn cần phải suy ngẫm thêm để
ứng dụng. Người viết bài này, tuy không bao giờ hạ
thấp vai trò của tập thể, muốn được chia sẻ với người
đọc niềm tự hào vì đã được nhân lên, vì dân tộc
chúng ta không phải chỉ có một danh tướng Võ
Nguyên Giáp trong nghệ thuật chiến tranh mà nghệ
thuật lãnh đạo chiến tranh của ông còn được học giả
thế giới nhắc đến trong cuốn sách thuần túy về kinh
tế.
Dù rằng giữa nghệ thuật quân sự và kinh tế có những
đặc thù riêng, song tư duy chiến lược lại có những
điều, nếu nhà hoạt động kinh tế suy ngẫm và biết vận
dụng thì cũng thu được những điều bổ ích; cho dù
doanh nghiệp còn nhỏ (đầu tiên chỉ có 34 người như
của tướng Giáp), biết tìm ra và nuôi dưỡng cái “giá trị
cốt lõi” (tinh thần yêu nước của mỗi người trong đội
quân đó), biết tìm ra những phương thức hoạt động
thích hợp với nguồn lực chủ quan của mình và môi
trường (tinh thần yêu nước của toàn dân) và chớp lấy
thời cơ thuận lợi (Nhật - Pháp đánh nhau và hành
động của chúng ta…) thì doanh nghiệp đó vẫn có thể
thắng được những doanh nghiệp khổng lồ do không