BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG
TRẦN THỊ THANH DUNG
BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA
HÁT XẨM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NINH BÌNH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ VĂN HÓA
Khóa 5 (2016 - 2018)
Hà Nội, 2018
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG
TRẦN THỊ THANH DUNG
BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA
HÁT XẨM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NINH BÌNH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản lý văn hóa
Mã số : 8319042
Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Thanh Phương
Hà Nội, 2018
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Nội dung
trình bày trong luận văn là kết quả nghiên cứu đảm bảo tính trung thực và
chưa từng được công bố dưới bất kỳ hình thức nào. Những trích dẫn kế
thừa kết quả nghiên cứu từ các tác giả khác đều ghi rõ nguồn TLTK . Tôi
hoàn toàn chịu trách nhiệm trước nhà trường về sự cam đoan này.
Hà Nội, ngày 28 tháng 9 năm 2018
Tác giả luận văn
Trần Thị Thanh Dung
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CLB
Câu lạc bộ
HĐND
Hội đồng nhân dân
NSUT
Nghệ sĩ ưu tú
Nxb
Nhà xuất bản
QĐ
Quyết định
TH
Tiểu học
THCS
Trung học cơ sở
TLTK
TW
Tài liệu tham khảo
Trung ương
UBND
Ủy ban nhân dân
VH&TT
Văn hóa và thể thao
VH,TT&DL
Văn hóa, thể thao và du lịch
VH
Văn hóa
VH - TT
Văn hóa thông tin
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 1
Chương 1: KHÁI QUÁT VỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN
HÓA HÁT XẨM, TỔNG QUAN ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU ..................... 10
1.1. Khái niệm, thuật ngữ .............................................................................. 10
1.1.1. Văn hóa ............................................................................................... 10
1.1.2. Di sản văn hóa ..................................................................................... 11
1.1.3. Quản lý di sản văn hóa ........................................................................ 15
1.1.4. Bảo tồn ................................................................................................ 17
1.2. Một số văn bản của Đảng và Nhà nước về bảo tồn di sản văn hóa ....... 22
1.2.1. Những văn bản luật liên quan ............................................................. 22
1.2.2. Một số Công ước liên quan ................................................................. 24
1.3. Bảo tồn và phát huy hát Xẩm ở Ninh Bình ............................................ 25
1.3.1. Khái quát về tỉnh Ninh Bình ............................................................... 25
1.3.2. Tương truyền về nguồn gốc và các giai đoạn phát triển của nghệ
thuật hát Xẩm ................................................................................................ 27
1.3.3. Đặc trưng của nghệ thuật hát Xẩm ...................................................... 33
1.3.4. Giá trị nghệ thuật của hát Xẩm trong xã hội hiện đại ......................... 46
1.3.5. Vai trò của hát Xẩm trong sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị văn
hóa dân tộc ..................................................................................................... 50
Tiểu kết chương 1 ........................................................................................................... 52
Chương 2: THỰC TRẠNG BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN
HÓA HÁT XẨM ........................................................................................... 54
2.1. Các đơn vị, cá nhân tham gia ................................................................... 54
2.1.1. Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình ............................................. 54
2.1.2. Nhà hát Chèo Ninh Bình ..................................................................... 57
2.1.3. Phòng văn hóa huyện Yên Mô ............................................................ 60
2.1.4. Nghệ nhân Hà Thị Cầu ........................................................................ 64
2.2. Những phương cách bảo tồn .................................................................. 67
2.2.1. Sưu tầm ............................................................................................... 68
2.2.2. Truyền dạy........................................................................................... 71
2.2.3. Quản lý nghệ thuật hát Xẩm ............................................................... 75