BỆNH TIÊM ĐỌT SẦN -
Brown left spot of rice
Tên khoa học: Helminthosporiumoryzae
Họ : Deuteromycetes
Phân bố và tác hại:
Gây hại trên những cây lúa sinh trưởng kém, mất cân đối, phát triển
mạnh trên đất chua, đất cát giữ nước kém, đất sét cày nong, trên ruộng
nghèo dinh dưỡng, thiếu đạm và kali.
Hại từ giai đoạn mạ đến thu hoạch làm cho cây bị vàng lá, đẻ bông ít,
lép dễ bị mốc khi bảo quản
Triệu chứng:
Hại trên hạt lá, hạt, đôi khi hại ở mầm mạ, trên thân cây lúa trưởng
thành.
Vết bệnh ban đầu nhỏ như ổ kim, màu nâu nhạt về sau phát triển
thành hình bầu dục nhỏ, hơi tròn có màu nâu đậm ở cả 2 mặt của vết bệnh,
xung quanh có đường viền vàng. Khi bệnh nặng các vết bệnh liên kết lại với
nhau tạo thành vệt lớn màu xám.
Vết bệnh có dạng tròn hình thoi, rõ nhất trên lá.
Quy luật biến động:
Phụ thuộc các điều kiện sinh trưởng của cây lúa.
Ở những ruộng không bón phân hữu cơ nhiều năm -> bệnh nặng.
Giống có thời gian sinh trưởng dài, bệnh tương đối nặng.
Biện pháp phòng trị:
- Vệ sinh đồng ruộng sau khi thu hoạch, làm cỏ.
- Bón phân hữu cơ, giữ nước thích hợp.
- Xử lý hạt giống trước khi gieo.
- Không nên dùng thuốc hoá học.
BỆNH LÙN XOẮN LÁ
Phân bố và tác hại:
Bệnh mới, nhưng có tác hại lớn.
Bệnh làm cho chiều cao cây, bề dày của lá giảm nhiều, không
hình thành được đòng, trổ bông. Nếu có, trổ bông lép. Bông bị bệnh ngắn, ít
hạt, tỉ lệ lép cao, năng suất giảm từ 48 - 82% (tuỳ thuộc vào giống).
Triệu chứng:
- Cây lùn nhiều ít tuỳ theo thời điểm nhiễm bệnh, nếu nhiễm
sớm cây lúa thấp hơn một nửa.
- Lá lúa ngắn, dày, xanh đậm, xoắn vặn hoặc nhăn nheo, rách
bìa, có nhiều đốm nâu nhỏ.
- Thân dày, cứng thường đâm chồi và rễ ở những đốt trên.
- Bông bị nghẹn, xoắn vặn hạt có nhiều đốm nâu, lép lửng.
- Cây lúa trổ muộn hơn cây lúa khoẻ, có khi đến 20 ngày.
- Lúa chét thường nhiễm nặng, nếu lúa chính vụ đã nhiễm.
Quy luật biến động:
Môi giới truyền bệnh là rầy nâu (chỉ có 40% rầy nâu có khả
năng truyền bệnh). Nhiệt độ thích hợp truyền bệnh: 25 - 260C. Nhiệt độ tối
thích cho sự phát triển của rầy nâu. Thời vụ và mùavụ cũng ảnh hưởng khá
rỏ rệt đến quá trình gây hại, nặng nhất trong vụ hè thu.
Bón nhiều N và hàm lượng N - P - K không cân đối -> bệnh
nặng. Ở lúa sạ bệnh nặng hơn lúa cấy.
Ngoài lúa, kí chủ phụ: cỏ lồng vực, cỏ đuôi chuồn.
Biện pháp phòng trị:
- Luân canh, sắp xếp mùa vụ hợp lý.
- Sử dụng giống kháng bệnh, kháng rầy.
- Gieo cấy đúng thời vụ, mật độ vừa phải.
- Bón phân cân đối hợp lý.
- Dùng thuốc tiêu diệt rầy: Sherpa, Bassa, Applaud.