Ph n 3ầ
Trong làng, nhà nào cũng th , đó là lu t c a nh ng ng i đàn ông. H ng ngày trongế ậ ủ ữ ườ ằ ở
nh ng ngôi nhà khác ch c ch n đ u có x y ra nh ng v đàn bà con gái b đánh đ p.ữ ắ ắ ề ả ữ ụ ị ậ
nhi u n i nghe văng v ng ti ng kêu khóc. Thành th vi c đàn bà con gái b đánhỞ ề ơ ẳ ế ử ệ ị
đ p, b c o tr c đ u và b trói vào thanh rào trong chu ng c u là chuy n bình th ng.ậ ị ạ ọ ầ ị ồ ừ ệ ườ
Không có cách s ng nào khác.ố
Cha tôi là vua, là ng i đàn ông có đ m i quy n hành, là k s h u, là k quy tườ ủ ọ ề ẻ ở ữ ẻ ế
đ nh, là k đánh đ p và tra t n chúng tôi. Ông bình th n ng i phì phèo t u thu c tr cị ẻ ậ ấ ả ồ ẩ ố ướ
ngôi nhà có nh ng ng i đàn bà đang b giam c m, b đ i x t h i h n nh ng conữ ườ ị ầ ị ố ử ệ ạ ơ ữ
v t. Đàn ông l y v ch đ có con trai, đ b t v và nh ng đ a con gái do ng i vậ ấ ợ ỉ ể ể ắ ợ ữ ứ ườ ợ
b t h nh sinh ra làm nô l ph c d ch mình.ấ ạ ệ ụ ị
Nhi u lúc tôi nhìn th ng em trai tôi, th ng em trai mà c nhà đ u yêu quý, cũng nh tôiề ằ ằ ả ề ư
yêu qúy nó, và th m nghĩ: “Nó có gì h n ch ? Cũng t m t b ng m chui ra nh mìnhầ ơ ứ ừ ộ ụ ẹ ư
thôi…” Tôi không có câu tr l i. M i th ph i nh th thôi. Chúng tôi ph i ph c vả ờ ọ ứ ả ư ế ả ụ ụ
nó nh đã ph c v cha tôi, ph c v b ng cách v a quỳ g i v a cúi r p đ u.ư ụ ụ ụ ụ ằ ừ ố ừ ạ ầ
Tôi còn nhìn th y cái khay trà. Ngay khi bê trà cho nh ng ng i đàn ông trong gia đìnhấ ữ ườ
chúng tôi cũng ph i quỳ, ph i đ m t ng b c đi, ph i khom l ng và im l ng. Khôngả ả ế ừ ướ ả ư ặ
đ c nói m t ti ng và ch đ c tr l i khi có ai h i đ n. Đ n tr a ph i mang mónượ ộ ế ỉ ượ ả ờ ỏ ế ế ư ả
c m t m đ ng v i rau cùng th t gà hay th t c u lên. Bao gi cũng ph i có bánh mì.ơ ấ ườ ớ ị ị ừ ờ ả
Bao gi cũng ph i có các món ăn, b a ăn trong nhà luôn ph i đ y đ .ờ ả ữ ả ầ ủ
Có r t nhi u hoa qu . Nho, tôi ch c n lên hái trên sân th ng. Có cam, chu i và nh tấ ề ả ỉ ầ ượ ố ấ
là nh ng qu v đen và xanh. Nh ng bu i đi hái qu lúc sáng s m tinh m là k ni mữ ả ả ữ ổ ả ớ ơ ỷ ệ
tôi không bao gi quên. Nh ng qu v h i n t vì khí l nh ban đêm và ch t ng t trongờ ữ ả ả ơ ứ ạ ấ ọ
qu ch y ròng ròng nh m t, m t lo i qu ng t tinh khi t nh t.ả ả ư ậ ộ ạ ả ọ ế ấ
Công vi c n ng nh c nh t là chăm sóc đàn c u. Lùa chúng ra đ ng, trông coi chúng,ệ ặ ọ ấ ừ ồ
đ a chúng v chu ng, c t lông chúng đ cha tôi mang ra ch bán. Tôi n m chân conư ề ồ ắ ể ợ ắ
c u, b t nó n m dài xu ng, trói nó l i, và c t lông nó b ng chi c kéo to. Qu th cừ ắ ằ ố ạ ắ ằ ế ả ự
chi c kéo to h n tay tôi nên ch sau m t lúc tay tôi m i nh .ế ơ ỉ ộ ỏ ừ
R i tôi xoãi ra đ t v t s a c u. Tôi k p chân con c u gi a hai chân tôi và v t s a đồ ấ ắ ữ ừ ẹ ừ ữ ắ ữ ể
làm pho mát. Ngoài ra chúng tôi cũng đ s a ngu i đi và u ng nguyên ch t, nh thể ữ ộ ố ấ ư ế
r t béo và b d ng.ấ ổ ưỡ
Trong nhà c a cha tôi, khu v n cung c p cho chúng tôi h u h t nh ng th c ph mủ ườ ấ ầ ế ữ ự ẩ
c n thi t. Và chính chúng tôi t tay làm m i th . Cha tôi ch mua đ ng, mu i và chè.ầ ế ự ọ ứ ỉ ườ ố
Bu i sáng, tôi pha chè cho b n con gái u ng. V i nh ng qu ôliu c nh nhà, tôi làmổ ọ ố ớ ữ ả ạ
m t ít d u ôliu trong m t cái đĩa nh và tôi b c m t ch u n c trên lò n ng bánh mìộ ầ ộ ỏ ắ ộ ậ ướ ướ
đ đun sôi n c. Chè xanh ph i khô đ c đ ng s n trong m t túi v i màu nâu nh t để ướ ơ ượ ự ẵ ộ ả ạ ể
trong góc b p. Tôi cho tay vào túi b c m t n m chè b vào m, cho thêm đ ng vàế ố ộ ắ ỏ ấ ườ
quay ra v n l y ch u n c sôi. Ch u n c r t n ng và tôi c m hai quai ch u mà bêườ ấ ậ ướ ậ ướ ấ ặ ầ ậ
r t khó khăn. L ng h i khom l i đ không b b ng vì h i n c nóng, tôi đi vào nhàấ ư ơ ạ ể ị ỏ ơ ướ
b p và đ n c vào m, đ t t lên chè và đ ng. Th đ ng y r t quý và đ t ti n.ế ổ ướ ấ ổ ừ ừ ườ ứ ườ ấ ấ ắ ề
Tôi bi t, n u đ r i vãi h t đ ng xu ng đ t là b đánh đòn ngay. Vì v y, tôi r t c nế ế ể ơ ạ ườ ố ấ ị ậ ấ ẩ
th n. N u l tay đ r i thì không nên l y ch i quét đi mà ph i nh t t ng h t lên và bậ ế ỡ ể ơ ấ ổ ả ặ ừ ạ ỏ
vào m chè. Sau đó các ch em tôi đ n ăn, nh ng cha tôi, m tôi và em trai tôi khôngấ ị ế ư ẹ
bao gi đ n ăn chung. Hình nh c a nh ng bu i sáng s m u ng trà y, lúc nào tôiờ ế ả ủ ữ ổ ớ ố ấ
cũng ch nhìn th y có b n ch em gái chúng tôi ng i b t ngay sàn đ t nhà b p. Tôi cỉ ấ ọ ị ồ ệ ấ ế ố
xác đ nh tu i c a tôi khi đó nh ng đi u này th t khó. Có ph i h i y ch c tôi, chị ổ ủ ư ề ậ ả ồ ấ ị ả ị
Noura ch a đi l y ch ng?ư ấ ồ
Tôi không th căn c theo tu i tác c a mình đ s p x p các k ni m đ c. Tôi tin r ngể ứ ổ ủ ể ắ ế ỉ ệ ượ ằ
ký c c a tôi ch h i chính xác, ch đúng m t cách t ng đ i và l ch so v i th c tứ ủ ỉ ơ ỉ ộ ươ ố ệ ớ ự ế
ch ng m t hay hai năm gì đ y, và tôi ch ch n ch c nh t v nó trong kho ng th i gianừ ộ ấ ỉ ắ ắ ấ ề ả ờ
có đám c i c a ch Noura. Tôi đoán ch ng h i y tôi m i lăm tu i.ướ ủ ị ừ ồ ấ ườ ổ
Th là nhà ch còn ch Kainat ch a ch ng l n h n tôi m t tu i cùng m t đ a emế ở ỉ ị ư ồ ớ ơ ộ ổ ộ ứ
sinh sau tôi mà tôi không nh tên. Tôi đã c nh l i tên c a nó mà không cách nào nhớ ố ớ ạ ủ ớ
đ c. Khi nh c đ n nó tôi bu c ph i g i nó b ng m t cái tên. Vì v y tôi g i nó làượ ắ ế ộ ả ọ ằ ộ ậ ọ
Hanan, nh ng nó ph i b quá cho tôi vì nh t đ nh đó không ph i tên th t c a nó. Tôiư ả ỏ ấ ị ả ậ ủ
bi t chính nó đã trông nom hai đ a em gái cùng cha khác m v i tôi mà cha tôi đãế ứ ẹ ớ
mang v nhà sau khi b Aicha, bà v hai. Tôi đã trông th y ng i ph n đó, và khôngề ỏ ợ ấ ườ ụ ữ
ghét bà. Cha tôi l y bà ta làm v , âu cũng là chuy n bình th ng. Lúc nào ông cũngấ ợ ệ ườ
mu n có thêm con trai. Nh ng v i Aicha mong mu n y không đ c đáp ng, bà chố ư ớ ố ấ ượ ứ ỉ
đ đ c hai đ a con gái. L i con gái! Th là ông b bà và mang hai đ a bé y v nhà.ẻ ượ ứ ạ ế ỏ ứ ấ ề
Cũng bình th ng thôi! đ i này m i th đ u bình th ng, k c nh ng tr n đònườ Ở ờ ọ ứ ề ườ ể ả ữ ậ
b ng g y và bao nhiêu th khác. Tôi không th t ng t ng ra cu c đ i nào khác. Vằ ậ ứ ể ưở ượ ộ ờ ả
l i tôi không t ng t ng gì c . Tôi cho r ng trong đ u tôi không có m c, khôngạ ưở ượ ả ằ ầ ơ ướ
có ý t ng gì rõ ràng. Chúng tôi không có món đ ch i, không có m t trò ch i nào. Chưở ồ ơ ộ ơ ỉ
có nghe l i và ph c tùng.ờ ụ
Dù sao chăng n a, bay gi hai đ a em gái đó s ng v i chúng tôi. Hanan nhà trôngữ ờ ứ ố ớ ở
nom chúng. Đi u y thì ch c ch n r i. Nh ng tên c a chúng, vô phúc thay cũng bề ấ ắ ắ ồ ư ủ ị
chìm trong quên lãng. Tôi v n g i chúng là “hai đ a em gái”…. Theo nh ng k ni mẫ ọ ứ ữ ỷ ệ
đ u tiên c a tôi, h i y chúng kho ng năm và sáu tu i, và ch a t ng làm vi c gì.ầ ủ ồ ấ ả ổ ư ừ ệ
Hanan có trách nhi m trông nom chúng nên h a ho n l m m i b c chân ra kh i nhà,ệ ọ ằ ắ ớ ướ ỏ
ch khi nào th t c n thi t, đ thu ho ch rau c .ỉ ậ ầ ế ể ạ ủ
Trong gia đình chúng tôi, tr con sinh cách nhau kho ng ch ng m t năm. M tôi l yẻ ả ừ ộ ẹ ấ
ch ng năm m i b n tu i. Cha tôi h n m tôi nhi u tu i. Bà đ r t nhi u con. M iồ ườ ố ổ ơ ẹ ề ổ ẻ ấ ề ườ
b n đ a c th y. Trong s đó ch có năm còn s ng. T lâu, tôi không th hình dungố ứ ả ả ố ỉ ố ừ ể
đ c th nào là m i b n đ a con…M t hôm, trong lúc tôi mang chè ra m i thì ngheượ ế ườ ố ứ ộ ờ
ông ngo i tôi nh c t i chuy n đó. Tôi nghe rõ m n m t l i ông nói: “Cũng may là màyạ ắ ớ ệ ồ ộ ờ
l y ch ng s m, đ đ c m i b n đ a…và có m t đ a con trai. Th là t t!”ấ ồ ớ ẻ ượ ườ ố ứ ộ ứ ế ố
Tuy không đ c đ n tr ng nh ng tôi bi t đ m có bao nhiêu con c u trong chu ng.ượ ế ườ ư ế ế ừ ồ
Tôi có th đ m trên đ u ngón tay đ bi t r ng ch có năm đ a chúng tôi là cùng m tể ế ầ ể ế ằ ỉ ứ ộ
b ng m chui ra: Noura, Kainat, tôi, Assad và Hanan. Th còn nh ng đ a khác đâuụ ẹ ế ữ ứ
r i? M tôi không bao gi b o nh ng đ a y đã ch t nh ng đi u đó có th suy ra tồ ẹ ờ ả ữ ứ ấ ế ư ề ể ừ
câu nói quen thu c c a bà: “Tao sinh đ c m i b n đ a, nh ng ch b y đ a cònộ ủ ượ ườ ố ứ ư ỉ ả ứ
s ng”. N u cho r ng bà đã g p c hai đ a y là “em cùng cha khác m ” mà ch g iố ế ằ ộ ả ứ ấ ẹ ỉ ọ
b ng “em” và xem chúng nh em ru t thì qu th t b n chúng tôi có b y đ a c th y…ằ ư ộ ả ậ ọ ả ứ ả ả
Th thì b y đ a kia đâu? Mà n u bà không g p hai đ a con bà không sinh ra thì conế ả ứ ế ộ ứ
s còn thi u ph i là chín đ a?ố ế ả ứ
Tuy nhiên m t hôm, tôi đã hi u rõ t i sao trong nhà ch còn có b y đ a hay là nămộ ể ạ ỉ ả ứ
đ a…ứ
Tôi không th nói lúc y tôi lên m y, nh ng khi đó tôi ch a “chín” , nên có l ch aể ấ ấ ư ư ẽ ư
đ y m i tu i. Noura, ch c tôi, đang v i tôi. Tôi đã quên nhi u chu ên, nh ngầ ườ ổ ị ả ở ớ ề ỵ ư
không th quên đ c chuy n chính m t tôi đã trông th y, vô cùng kinh hoàng. Tôiể ượ ệ ắ ấ
trông th y mà không hi u r ng đó là t i ác…ấ ể ằ ộ
Tôi trông th y m tôi n m d i đ t, trên t m da c u. Bà đang sinh em bé, và dì Salimaấ ẹ ằ ướ ấ ấ ừ
đang ng i bên c nh, trên chi c g i đ m. Tôi nghe có ti ng kêu c a m và đ a bé. Vàồ ạ ế ố ệ ế ủ ẹ ứ
m tôi nhanh tay v t m da c u trùm lên đ a bé đ nó ch t ng t. Bà đang quỳ trênẹ ơ ấ ừ ứ ể ế ạ
đ u g i và tôi nhìn th y đ a bé đ ng đ y d i t m da c u. Nh ng sau đó thì h t,ầ ố ấ ứ ộ ậ ướ ấ ừ ư ế
không còn gì n a. Tôi không còn bi t chuy n gì x y ra sau đó, đ a bé đã ch t. Ch thữ ế ệ ả ứ ế ỉ ế
thôi, và tôi s r ng r i.ợ ụ ờ
V y là m tôi đã bóp ch t m t đ a bé gái ngay lúc nó v a chào đ i. Tôi trông th y bàậ ẹ ế ộ ứ ừ ờ ấ
làm vi c đó m t l n, r i hai l n, và đ n l n th ba thì tôi không ch c mình có ch ngệ ộ ầ ồ ầ ế ầ ứ ắ ứ
ki n hay không, nh ng tôi bi t m tôi đã làm. Tôi cũng nghe ch Noura nói v i m tôi:ế ư ế ẹ ị ớ ẹ
“N u đ con gái, con cũng s làm nh m …”ế ẻ ẽ ư ẹ
Nh th là có đ n năm hay b y đ a bé gái b m tôi v t b b ng cách y. Nh ng đ aư ế ế ả ứ ị ẹ ứ ỏ ằ ấ ữ ứ
bé do m tôi sinh thêm sau này và rõ ràng sau Hanan vì Hanan là đ a cu i cùng cònẹ ứ ố
s ng sót. Đó là m t vi c đ c xem là bình th ng và đ c ch p nh n mà không nhố ộ ệ ượ ườ ượ ấ ậ ả
h ng gì đ n ai. Ngay c v i tôi cũng ch ng sao h t, ít ra tôi cũng đã tin nh thưở ế ả ớ ẳ ế ư ế
trong l n đ u tiên, m c dù l n y tôi c m th y s vô cùng.ầ ầ ặ ầ ấ ả ấ ợ
Nh ng đ a bé gái mà m tôi đã t c đi m ng s ng, k ra cũng là m t ph n nào c aữ ứ ẹ ướ ạ ố ể ộ ầ ủ
tôi. T đ y, c m i l n cha tôi b t m t con c u ho c m t con gà đ gi t th t là tôi l iừ ấ ứ ỗ ầ ắ ộ ừ ặ ộ ể ế ị ạ
n p vào ch v ng ng i khóc m t mình vì tôi lo s cho tính m ng c a tôi. Cái ch t c aấ ỗ ắ ồ ộ ợ ạ ủ ế ủ
m t con v t, c a m t đ a bé s sinh, đ i v i cha m tôi là chuy n đ n gi n, bìnhộ ậ ủ ộ ứ ơ ố ớ ẹ ệ ơ ả
th ng, nh ng nó l i khi n cho tôi s đ n r ng r i, s đ n l t mình cũng s ch tườ ư ạ ế ợ ế ụ ờ ợ ế ượ ẽ ế
nh chúng, đ n gi n và chóng vánh. Tôi nh th m: “S có ngày đ n l t tôi ho c chư ơ ả ủ ầ ẽ ế ượ ặ ị
tôi. H có th gi t chúng tôi n u nh h mu n. L n hay nh , ch ng có gì khác bi t.ọ ể ế ế ư ọ ố ớ ỏ ẳ ệ
B i h đã cho chúng tôi s s ng thì h cũng có quy n t c đo t s s ng đó.”ở ọ ự ố ọ ề ướ ạ ự ố
Còn s ng v i cha m trong ngôi làng ngày nào là n i s hãi v cái ch t v n luôn ámố ớ ẹ ỗ ợ ề ế ẫ
nh chúng tôi ngày y. Tôi s không dám trèo lên thang khi cha tôi đ ng d i. Tôi sả ấ ợ ứ ướ ợ
chi c rìu v n dùng đ b c i, s cái gi ng khi đi l y n c. S nh ng khi cha theo dõiế ẫ ể ổ ủ ợ ế ấ ướ ợ ữ
chúng tôi lùa dàn c u v chu ng. S ti ng k t c a lúc n a đêm, s b bóp ch t ng từ ề ồ ợ ế ẹ ử ử ợ ị ế ạ
d i t m da c u tôi v n tr i d i đ t làm gi ng ng .ướ ấ ừ ẫ ả ướ ấ ườ ủ
Nhi u lúc, trên đ ng lùa đàn c u t đ ng c tr v nhà, tôi và ch Kainat th nhề ườ ừ ừ ồ ỏ ở ề ị ỉ
tho ng cũng nói v i nhau v vi c y.ả ớ ề ệ ấ
“Ví d ch ng may m i ng i đã ch t s ch khi chúng ta tr v nhà thì sao nh ?... Vàụ ẳ ọ ườ ế ạ ở ề ỉ
m b ông y gi t ch t? C m hòn đá đ p m t cái là xong! Chúng mình s ph i là gìẹ ị ấ ế ế ầ ậ ộ ẽ ả
đây?
– M i l n ra gi ng múc n c là em l m nh m đ c kinh, gi ng gì mà sâu đ n phát s .ỗ ầ ế ướ ẩ ẩ ọ ế ế ợ
Em th ng nghĩ b ng n u không may b xô xu ng d i y thì có l ch ng ai bi tườ ụ ế ị ố ướ ấ ẽ ẳ ế
đ c em đã bi n đi đâu! Ch có ch t rũ x ng d i gi ng cũng ch ng có ai đ n kéoượ ế ị ế ươ ướ ế ẳ ế
ch lên đâu.”ị
Cái gi ng là n i s hãi l n nh t c a tôi và tôi c m th y đó cũng là n i s l n nh tế ỗ ợ ớ ấ ủ ả ấ ỗ ợ ớ ấ
c a m . Tôi s c nh ng khe sâu trong núi khi đ a đàn dê và đàn c u v nhà. Tôi đ aủ ẹ ợ ả ữ ư ừ ề ư
m t nhìn quanh, ch s cha tôi có th n p đâu đ y ch d p đ y tôi xu ng v c.ắ ỉ ợ ể ấ ở ấ ờ ị ẩ ố ự
Chuy n đó r t d đ i v i ông. M t khi đã r i xu ng đáy v c thì tôi ch còn n c ch t.ệ ấ ễ ố ớ ộ ơ ố ự ỉ ướ ế
Ng i ta th m chí còn có th ch t thêm m y hòn đá trên xác c a tôi. Tôi s b vùi sâuườ ậ ể ấ ấ ủ ẽ ị
vào lòng đ t và n m đó mãi mãi.ấ ằ ở
Tuy v y, chúng tôi v n lo s v cái ch t có th x y đ n cho m h n là lo s cho tínhậ ẫ ợ ề ế ể ả ế ẹ ơ ợ
m ng c a m t ch em nào đó. M t đ a con gái n u không may m t đi thì v n cònạ ủ ộ ị ộ ứ ế ấ ẫ
nhi u đ a khác…Cũng gi ng nh chúng tôi, m tôi th ng b cha đánh đ p. Th nhề ứ ố ư ẹ ườ ị ậ ỉ
tho ng khi th y chúng tôi b đánh đau quá bà c s c bênh chúng tôi. Th là bà cũng bả ấ ị ố ứ ế ị
đánh. Cha tôi túm tóc bà r i dúi cho ngã xu ng đ t. Cu c s ng th ng nh t c a chúngồ ố ấ ộ ố ườ ậ ủ
tôi là cái ch t có th p đ n trong t ng ngày. Nó có th x y đ n đ n gi n vì m tế ể ậ ế ừ ể ả ế ơ ả ộ
chuy n không đâu b t ng , đ n gi n vì cha tôi quy t đ nh nh v y. Cũng gi ng nhệ ấ ờ ơ ả ế ị ư ậ ố ư
m tôi đã quy t đ nh bóp ch t các bé gái s sinh.ẹ ế ị ế ơ
Bà có thai r i ít lâu sau không có thai n a, không m t ng i nào th c m c v đi u đó.ồ ữ ộ ườ ắ ắ ề ề
Chúng tôi không thân v i nh ng thi u n khác trong làng. Ch chào h i nhau qua loaớ ữ ế ữ ỉ ỏ
khi tình c g p. Ng i ta không có nhi u d p g p nhau, tr nh ng l n đi m ng đámờ ặ ườ ề ị ặ ừ ữ ầ ừ
c i. Và có nói chuy n thì cũng ch nói nh ng chuy n v t vãnh t m th ng. Nói vướ ệ ỉ ữ ệ ặ ầ ườ ề
các món ăn, bình ph m v cô dâu, v nh ng đ a con gái khác, b o là đ a này đ p,ẩ ề ề ữ ứ ả ứ ẹ
ho c đ a kia x u….và v m t ch nào đó đ c xem là may m n vì đ c trang đi m.ặ ứ ấ ề ộ ị ượ ắ ượ ể
“Nhìn con bé kia mà xem, nó nh lông mày đ y….ổ ấ
– Mái tóc con bé kia c t đ p ch a kìa.ắ ẹ ư
– Ê, nhìn con bé này mà xem… chân nó đi gi y!”ầ
Đó là đ a con gái giàu nh t làng, chân đi dép thêu. Còn lũ chúng tôi lúc nào cũng điứ ấ
chân đ t ra đ ng. Khi b gai đâm vào chân, chúng tôi ph i ng i b t xu ng đ t đ nh .ấ ồ ị ả ồ ệ ố ấ ể ổ
M tôi cũng không có đôi gi y nào đ đi, ch Noura hôm đi l y ch ng v n đi chân đ t.ẹ ầ ể ị ấ ồ ẫ ấ
Nh ng câu chuy n chúng tôi trao đ i v i nhau trong các bu i ti c c i ch y u ch cóữ ệ ổ ớ ổ ệ ướ ủ ế ỉ
th và tôi m i ch đi d đám c i hai hay ba l n.ể ớ ỉ ự ướ ầ
Than vãn v chuy n b đánh đ p là vi c không ai trong chúng tôi dám nghĩ t i vì đó làề ệ ị ậ ệ ớ
chuy n th ng ngày v n x y ra. Không ai th c m c v chuy n s ng ch t c a b n trệ ườ ẫ ả ắ ắ ề ệ ố ế ủ ọ ẻ
s sinh, tr tr ng h p ng i ph n sinh đ c con trai. N u đ a bé trai y v n cònơ ừ ườ ợ ườ ụ ữ ượ ế ứ ấ ẫ
s ng sau khi sinh thì đó là vinh quang cho ng i s n ph và gia đình. Nh ng n u đ aố ườ ả ụ ư ế ứ
bé y ch t thì m i ng i s than khóc cho nó và đó s là b t h nh cho s n ph và giaấ ế ọ ườ ẽ ẽ ấ ạ ả ụ
đình. Ng i ta ch quan tâm đ n con trai ch không đoái hoài đ n con gái.ườ ỉ ế ứ ế
Tôi không bi t vi c gì đã x y ra v i nh ng bé gái sau khi b m tôi bóp ch t. Ng i taế ệ ả ớ ữ ị ẹ ế ườ
có th chôn chúng m t n i nào đó? Hay ng i ta đem v t cho chó ăn? M tôi toànể ở ộ ơ ườ ứ ẹ
m c đ đen, cha tôi cũng v y. M i khi m t bé gái ra đ i là trong nhà nh có tang tóc.ặ ồ ậ ỗ ộ ờ ư
Lúc nào l i cũng thu c v m tôi vì m ch toàn sinh con gái. Cha tôi nghĩ th và cỗ ộ ề ẹ ẹ ỉ ế ả
làng cũng nghĩ nh th .ư ế
Trong làng tôi, n u ph i ch n gi a m t đ a con gái và m t con bò cái thì ng i đànế ả ọ ữ ộ ứ ộ ườ
ông s ch n con bò cái. Cha tôi th ng nh c đi nh c l i mãi không chán r ng chúngẽ ọ ườ ắ ắ ạ ằ
tôi là m t lũ vô d ng, ch ng có giá tr gì: “Bò cái cho s a và sinh con. Ng i ta làm gìộ ụ ẳ ị ữ ườ
v i s a và bò con? H đem chúng đi bán và mang ti n v nhà. Nh th có nghĩa là đ iớ ữ ọ ề ề ư ế ố
v i gia đình, bò cái là m t con v t có ích. Nh ng m t đ a con gái thì sao? Đ i v i giaớ ộ ậ ư ộ ứ ố ớ
đình nó giúp gì đ c nào? Ch ng gì c . C u, chúng mang l i gì cho gia đình? Chúngượ ẳ ả ừ ạ
cho len. Có len, ng i ta đem đi bán và mang ti n v nhà. C u cái l n lên và đ ra c uườ ề ề ừ ớ ẻ ừ
con r i chúng l i cho s a đ làm pho mát, ng i ta đem bán và mang ti n v nhà. M tồ ạ ữ ể ườ ề ề ộ
con bò cái hay m t con c u bao gi cũng t t h n m t đ a con gái nhi u.”ộ ừ ờ ố ơ ộ ứ ề
B n con gái chúng tôi đ u b thuy t ph c đ tin nh th là đúng. V l i con bò cái,ọ ề ị ế ụ ể ư ế ả ạ
con c u cái, con dê cài, con nào cũng đ c đ i x t t h n chúng tôi r t nhi u.ừ ượ ố ử ử ế ơ ấ ề
Chúng không bao gi b cha tôi đánh đ p.ờ ị ậ
Và chúng tôi cũng tin r ng đ a con gái qu là m t v n đ l n đ i v i ng i cha trongằ ứ ả ộ ấ ề ớ ố ớ ườ
m i gia đình. Ông ta luôn lo l ng không g đ c ch ng cho con gái. Và c khi đã điỗ ắ ả ượ ồ ả
l y ch ng r i thì v n còn đó m i lo b s nh c trong tr ng h p ch ng may nó bấ ồ ồ ẫ ố ị ỉ ụ ườ ợ ẳ ị
ch ng đ i x thô b o và b nhà ch ng đ tr v nhà cha m đ . Và ch ng nào cònồ ố ử ạ ỏ ồ ể ở ề ẹ ẻ ừ
ch a g ch ng cho con gái thì l i c lo nó tr thành gái già b i vì c làng s nói vào,ư ả ồ ạ ứ ở ở ả ẽ
và đ i v i gia đình, đó là m t th m ho . M t gái già đi ra đ ng v i cha m s b m iố ớ ộ ả ạ ộ ườ ớ ẹ ẽ ị ọ
ng i dòm ngó và ch gi u. ườ ế ễ
C làng đ u th a nh n nguyên t c ch em trong nhà ph i đi l y ch ng theo th t tu iả ề ừ ậ ắ ị ả ấ ồ ứ ự ổ
tác tr c sau, nh ng quá hai m i tu i thì không ai xét đ nguyên t c n a. Tôi khôngướ ư ươ ổ ế ắ ữ
bi t nh ng thành ph khác n c tôi m i vi c nh th nào ch làng tôi tình hìnhế ở ữ ố ở ướ ọ ệ ư ế ứ ở
v n luôn nh v y.ẫ ư ậ
Năm tôi r i làng, d ch ng m tôi ch a đ y b n m i tu i. Bà đã sinh đ c m i haiờ ễ ừ ẹ ư ầ ố ươ ổ ượ ườ
hay m i b n đ a con nh ng ch có năm hay b y đ a còn s ng. Có ph i nh ng đ aườ ố ứ ư ỉ ả ứ ố ả ữ ứ
kia đ u b bà bóp ch t không? Đi u đó cũng không quan tr ng. Đó là m t đi u vô cùngề ị ế ề ọ ộ ề
“bình th ng”.ườ