Biển Đông trong sự điều chỉnh chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI, chính sách đối ngoại của Ấn Độ đối với Biển Đông đã trải qua sự điều chỉnh đáng kể, từ cách tiếp cận trung lập, bị động sang chủ động can dự và phòng ngừa tích cực. Sự thay đổi này phản ánh nhận thức ngày càng sâu sắc của Ấn Độ về tầm quan trọng chiến lược của khu vực Biển Đông như một yếu tố then chốt trong nỗ lực nâng cao vị thế của mình ở cấp độ khu vực và toàn cầu. Bài viết này phân tích bối cảnh và động lực đằng sau sự điều chỉnh chính sách này, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì tự do hàng hải, hàng không và trật tự dựa trên luật lệ quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), đối với các lợi ích quốc gia của Ấn Độ và sự ổn định khu vực.

Các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực quan hệ quốc tế, địa chính trị, an ninh hàng hải, khu vực học Đông Nam Á và Nam Á, cũng như các nhà hoạch định chính sách quan tâm đến Biển Đông và chính sách đối ngoại của Ấn Độ.

Nghiên cứu này đi sâu vào phân tích sự chuyển đổi trong chính sách của Ấn Độ đối với Biển Đông, từ trạng thái trung lập sang can dự chủ động trong khoảng hai thập niên đầu thế kỷ 21. Mặc dù không phải là bên tranh chấp trực tiếp, Ấn Độ đã gia tăng sự hiện diện và ảnh hưởng của mình, coi Biển Đông là khu vực địa chiến lược trọng yếu, có khả năng định hình vị thế của Ấn Độ trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và trên trường quốc tế. Bằng cách phân tích các tuyên bố chính sách, hoạt động ngoại giao hàng hải và hợp tác năng lượng, bài viết làm rõ các động lực chiến lược và kinh tế thúc đẩy sự can dự của Ấn Độ, bao gồm đảm bảo tự do hàng hải, an ninh năng lượng, và duy trì một trật tự dựa trên luật pháp quốc tế. Ấn Độ chia sẻ quan điểm và cách tiếp cận tương đồng với các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, trong việc ủng hộ UNCLOS và giải quyết tranh chấp hòa bình, đồng thời thúc đẩy Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông. Sự chủ động này không chỉ phản ánh tham vọng chiến lược của Ấn Độ mà còn cho thấy chiến lược mở rộng không gian ảnh hưởng của nước này. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng Ấn Độ đã khéo léo quản lý sự khác biệt với Trung Quốc, tránh đối đầu trực diện trong khi vẫn khẳng định vai trò là chủ thể cân bằng bên ngoài và thúc đẩy thực thi luật pháp quốc tế. Giá trị ứng dụng của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp cái nhìn sâu sắc về chính sách ngoại giao phức tạp của một cường quốc đang lên trong bối cảnh địa chính trị biến động, từ đó đưa ra hàm ý quan trọng cho việc duy trì hòa bình và ổn định khu vực.