Những điểm nóng trong cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung

Sự cạnh tranh chiến lược giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đã gia tăng trên nhiều lĩnh vực trong những năm gần đây, tạo ra các điểm nóng then chốt định hình lại quan hệ song phương. Những diễn biến này không chỉ là biểu hiện nhất thời của sự cạnh tranh gay gắt mà còn báo hiệu những thay đổi chiến lược sâu sắc. Các nhà nghiên cứu ngày càng lo ngại, với một số dự đoán về một “cuộc chiến tranh lạnh mới” có thể leo thang thành “chiến tranh nóng” nếu không được quản lý cẩn thận. Bài viết này nhằm phân tích chuyên sâu ba điểm nóng then chốt: căng thẳng quân sự leo thang quanh eo biển Đài Loan, cuộc đua gay gắt giành vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực công nghệ cao và vai trò phức tạp của cả hai cường quốc trong cuộc xung đột Nga-Ukraine. Việc tìm hiểu những điểm nóng này là rất quan trọng để nắm bắt động lực phát triển trong quan hệ Mỹ-Trung và tác động sâu rộng của chúng trên toàn cầu.

Các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách, sinh viên và học giả trong lĩnh vực quan hệ quốc tế, địa chính trị và công nghệ, đặc biệt là những người quan tâm đến động thái quan hệ Mỹ-Trung và ảnh hưởng khu vực của chúng.

Bài viết học thuật này phân tích các điểm nóng quan trọng trong cạnh tranh chiến lược gay gắt giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, lập luận rằng những khu vực tranh chấp này báo hiệu sự dịch chuyển sâu sắc trong quan hệ song phương, thể hiện qua các điều chỉnh về thể chế, chính trị và giá trị. Nghiên cứu tập trung vào ba điểm nóng chính: vấn đề Đài Loan, cạnh tranh công nghệ cao và xung đột Nga-Ukraine, làm rõ cấu trúc, vai trò và tác động của chúng, đồng thời hé lộ những tính toán ngoại giao và lập trường chính trị của cả hai siêu cường. Đối với Đài Loan, bài viết trình bày chi tiết sự phức tạp lịch sử trong cam kết của Hoa Kỳ và chính sách “một quốc gia, hai chế độ” của Trung Quốc, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của hòn đảo như một điểm nóng quân sự tiềm tàng và đấu trường tranh giành ảnh hưởng ngoại giao. Trong lĩnh vực công nghệ cao, bài viết thảo luận về các sáng kiến đầy tham vọng của Trung Quốc như “Made in China 2025” và “Con đường tơ lụa kỹ thuật số” để vươn lên dẫn đầu công nghệ, đối lập với nỗ lực của Hoa Kỳ nhằm duy trì ưu thế, hạn chế tiếp cận công nghệ cho Trung Quốc và xây dựng các liên minh công nghệ. Xung đột Nga-Ukraine được xem là “bức tường” trong quan hệ Mỹ-Trung, nơi Hoa Kỳ tích cực hỗ trợ Ukraine vì lợi ích địa chính trị, trong khi Trung Quốc áp dụng chính sách “trung lập” phức tạp nhằm tìm kiếm lợi ích kinh tế và chiến lược, dù không mong muốn Nga chiến thắng quyết định. Bài viết kết luận rằng các điểm nóng này bị thúc đẩy bởi những lợi ích đan xen, sự khẳng định thể chế và tham vọng bá quyền, cảnh báo rằng sự leo thang không kiểm soát có thể dẫn đến xung đột trực tiếp với những hậu quả toàn cầu không thể đoán trước. Đặc biệt, đối với các quốc gia như Việt Nam, bài viết khuyến nghị duy trì chính sách đối ngoại linh hoạt, lấy lợi ích quốc gia làm trọng tâm, để tránh trở thành điểm nóng mới trong cuộc cạnh tranh phức tạp này.