MC LỤC
BẢNG CHỮ VIẾT TẮT ...................................................................................................... .
Phần 1. ĐẶT VẤN ĐỀ ........................................................................................................ 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................................... 2
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu ................................................................................. 2
4. Giả thuyết khoa học ......................................................................................................... 2
5. Phạm vi và nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................... 2
6. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................................. 3
7. Những luận điểm cần bảo vệ của đề tài ........................................................................... 3
8. Dự kiến đóng góp của đề tài ............................................................................................ 3
Phần II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU .................................................................................. 4
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI .................................... 4
1.1. Cơ sở lý luận của đề tài ................................................................................................ 4
1.1.1. Tổng quan năng lực tự học trong dạy học và giáo dục ............................................. 4
1.1.2. Tổng quan kỉ nguyên số trong giáo dục .................................................................... 7
1.2. Cơ sở thực tiễn .............................................................................................................. 8
1.2.1. Thực trạng vấn đề tự học môn Địa lí của học sinh ở trường phổ thông hiện nay ..... 8
1.2.2. Khảo t mức độ quan tâm, nhu cầu, mong muốn của học sinh về c biện pháp t
học chuyên đ"Biến đổi khí hậu" - Địa lí 10 trong kỷ nguyên số. ....................................... 10
1.2.3. Khảo sát về mức độ sử dụng, mức độ quan tâm các biện pháp nâng cao năng lực tự
học cho học sinh THPT của GV trong dạy học Địa lí ....................................................... 10
CHƯƠNG 2. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHUYÊN ĐỀ “BIẾN
ĐỔI KHÍ HẬU” ĐỊA LÍ 10 TRONG KỶ NGUYÊN SỐ ................................................. 11
2.1. Phân tích cấu trúc nội dung chuyên đề: "Biến đổi khí hậu" ....................................... 11
2.2. Một số biện pháp phát triển năng lực tự học cho học sinh lớp 10 khi dạy học chuyên
đề “Biến đổi khí hậu” trong kỉ nguyên số ......................................................................... 11
2.2.1. Biện pháp 1: Gợi động cơ, hứng thú kích thích nhu cầu tự học của học sinh trong
kỷ nguyên số ...................................................................................................................... 11
2.2.2. Biện pháp 2: Rèn luyện cho HS một số kĩ năng TH thích ứng với kỷ nguyên số .. 13
2.2.3. Biện pháp 3: Hướng dẫn học sinh đánh giá kết quả học tập ................................... 15
2.2.4. Biện pháp 4: Hướng dẫn học sinh xây dựng học liệu số ......................................... 17
2.2.5. Biện pháp 5: ớng dẫn học sinh khai thác kho học liệu squốc gia .......................... 19
2.3. Thiết kế nhiệm vụ học tập tổ chức dạy học chuyên đề: Biến đổi khí hậu” - Địa
10 - Chương trình GDPT 2018 sử dụng các biện pháp nâng cao năng lực tự học trong k
nguyên số ........................................................................................................................... 23
2.4. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề ra ............................. 41
2.4.1. Mục đích khảo nghiệm ........................................................................................... 41
2.4.2 Nội dung khảo sát và phương pháp khảo sát ............................................................ 41
2.4.3. Đối tượng khảo nghiệm: .......................................................................................... 41
2.4.4. Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất. ...... 42
CHƯƠNG 3. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM ...................................................................... 46
PHẦN 3. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ ............................................................................... 49
3.1. Kết luận....................................................................................................................... 49
3.2. Kiến nghị .................................................................................................................... 50
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................................... 1
BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
Các ch viết tt
Ý nghĩa chữ viết tt
BGD-ĐT
B giáo dc đào tạo
Chuyên đề
CTGDPT
Chương trình giáo dục ph thông
GDPT
Giáo dc ph thông
GV
Giáo viên
HLS
Hc liu s
HS
Hc sinh
KN
Kĩ năng
KNTH
Kĩ năng tư học
KT-XH
Kinh tế xã hi
NL
Năng lực
NLTH
Năng lực t hc
SGK
Sách giáo khoa
TH
T hc
THPT
Trung hc ph thông
1
Phần 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Chương trình GDPT 2018 kèm theo thông tư 32/2018/ Bộ GD-ĐT ngày 26
tháng 12 năm 2018 nêu mục tiêu chung của giáo dục phổ thông nhằm phát
triển toàn diện con người Việt Nam đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm
mỹ và nghề nghiệp; có phẩm chất, năng lực ý thức công dân; có lòng yêu nước,
tinh thần dân tộc, trung thành với tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa hội;
phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; nâng cao dân trí, phát triển
nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo
vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế. Chương trình môn Địa lí giúp học sinh hình thành,
phát triển ng lực Địa - một biểu hiện của năng lực khoa học; đồng thời góp
phần cùng các môn học và hoạt động giáo dục khác phát triển ở học sinh các phẩm
chất chủ yếu năng lực chung đã được hình thành trong giai đoạn giáo dục
bản, đặc biệt tình yêu qhương, đất nước; thái độ ứng xử đúng đắn với môi
trường tự nhiên, hội; khả năng định hướng nghề nghiệp; để hình thành nhân
cách công dân, sẵn sàng đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tự học một trong những năng lực chung thuộc mục tiêu của CTGDPT
năm 2018. Hiện nay, NLTH của học sinh THPT đang là vấn đề cần được quan tâm
trước yêu cầu đổi mới giáo dục. Kết quả điều tra, khảo sát cho thấy, năng lực tự
học của HS chưa đáp ứng ứng được yêu cầu đổi mới. Để rèn luyện phát triển
năng lực tự học cần rèn luyện năng đọc, ghi chú từ khóa kiến thức quan trọng,
đào sâu kiến thức, dành thời gian cho việc học, đặt ra kỉ luật khi học, hình thành
thói quen tìm kiếm tài liệu, tự kiểm tra lại kiến thức,... Trong đó biện pháp gợi
động cơ, hng tkích thích nhu cầu tự học của học sinh, rèn luyện cho học sinh
một số năng tự học, hướng dẫn học sinh đánh giá kết quả học tập phù hợp áp
dụng vào nội dung nhiều bài học trong chương trình GD-THPT 2018 môn Địa lí.
Trong thời đại ngày nay chúng ta đạt được số thành tựu đại, trong đó
phải kể đến thành ng khi tạo ra mt trang sách mới cho nhân loại “thời đại của
kỷ nguyên số”. Điều đó chi phối rất nhiều lĩnh vực trong đời sống bao gồm cả giáo
dục, sống và học tập trong thời đại công nghệ và máy móc đã làm cho chúng ta đối
mặt với nhiều thách thức trong quá trình tiếp nhận tri thức. vậy HS thực sự cần
phải biết tự học hỏi trau dồi bản thân mình trong kỉ nguyên số này, hành
trang cho mỗi người trong suốt cuc đời để đáp ứng yêu cầu trong thời đại mới.
Nội dung chuyên đề “Biến đổi khí hậu” chương trình Địa lí 10 - GDPT 2018
với mục tiêu giúp học sinh trình bày được khái niệm, biểu hiện và nguyên nhân của
biến đổi khí hậu; các tác động của biến đổi khí hậu hậu quả; nêu được các tác
động của biến đổi khí hậu hậu quả trên phạm vi toàn cầu, sự cần thiết phải ứng
phó với biến đổi khí hậu; kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu. Đồng thời
thông qua chuyên đề giúp học sinh hệ thống hoá được các nhóm giải pháp ứng phó
với biến đổi khí hậu. vậy việc hình thành phát triển năng lực tự học là một
2
trong những biện pháp phù hợp để triển khai hoạt động dạy học nhằm nâng cao
hiệu quả hc tập và liên hệ thực tiễn đối với mỗi học sinh.
Với những lý do trên chúng tôi lựa chọn đề tài Một số biện pháp phát triển
năng lực tự học cho học sinh thông qua dạy học chuyên đề: “Biến đổi khí hậu-
Địa lí 10 - Chương trình GDPT 2018 trong kỷ nguyên số” để thực hiện.
2. Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu hin trng t học ca hc sinh trong thực hin chương trình GDPT 2018.
Đề xuất các giải pháp nhằm hình thành và phát triển năng lực tự học cho học
sinh thông qua dạy học chuyên đề: Biến đổi khí hậu- Địa 10 - Chương trình
GDPT 2018 trong kỷ nguyên số.
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1. Đi tưng nghiên cu: Năng lc t học hc sinh THPT trong k nguyên s.
3.2. Kch thnghn cứu: "Biến đổi khí hậu" - Địa lí 10 CTGDPT 2018.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu sử dụng các biện pháp dạy học phù hợp chuyên đề: “Biến đổi khí hậu-
Địa lí 10 - Chương trình GDPT 2018 thì sẽ rèn luyện và nâng cao được năng lực tự
học của học sinh THPT trong kỷ nguyên s.
5. Phạm vi và nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu những cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài.
Phân tích số liệu khảo sát thực trạng sử dụng các biện pháp phát triển ng
lực tự học cho học sinh thông qua dạy học chuyên đề: Biến đổi khậu- Địa
10 - Chương trình GDPT 2018 trong kỷ nguyên số trong kỷ nguyên số.
Đxut quy trình xây dng HLS dy hc chuyên đ:Biến đi khí hu- Đa lí 10
- Cơng trình GDPT 2018 trong kỷ nguyên s nhm rèn luyn và phát trin năng lực t
học cho học sinh THPT.
Xây dựng kế hoạch dạy học chuyên đề: “Biến đổi khí hu”.
Hướng dẫn sử dụng kho học liệu số quốc gia.
Phân tích, xử lý thống kê số liệu thực nghiệm sư phạm.
5.2. Phạm vi nghiên cứu
Nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu sở luận thực tiễn dạy học
chuyên đề: Biến đổi khí hậu- Địa 10 - Chương trình GDPT 2018 nhằm rèn
luyện và nâng cao được năng lực tự học của học sinh THPT.
Không gian nghiên cứu: Đề tài được triển khai nghiên cứu cho HS khối 10
tại trường THPT tỉnh Nghệ An.