Các quy đ nh c a TRIMsị ủ
Hi p đ nh TRIMs quy đ nh các quy n và nghĩa v c a các n c thành viênệ ị ị ề ụ ủ ướ
trong vi c s d ng các bi n pháp đ u t liên quan đ n th ng m i mà c th làệ ử ụ ệ ầ ư ế ươ ạ ụ ể
th ng m i hàng hoá.ươ ạ
2.1 Ph m vi áp d ng ạ ụ
Hi p đ nh này ch áp d ng đ i v i các bi n pháp đ u t có liên quan đ nệ ị ỉ ụ ố ớ ệ ầ ư ế
th ng m i hàng hoá. GATT 1994 c m áp d ng các bi n pháp đ u t vi ph m cácươ ạ ấ ụ ệ ầ ư ạ
nguyên t c đãi ng qu c gia và h n ch s l ng. Tuy nhiên, ph m vi này khôngắ ộ ố ạ ế ố ượ ạ
đ c xác đ nh rõ ràng. T i Vòng đàm phán Uruguay, Hi p đ nh TRIMs cũng quy đ nhượ ị ạ ệ ị ị
c m áp d ng TRIMs trái v i Ði u III.4 (Ðãi ng qu c gia) hay Ði u XI.1 (H n chấ ụ ớ ề ộ ố ề ạ ế
s l ng) c a GATT 1994 g n nh t ng t GATT 1947 (xem H p 22).ố ượ ủ ầ ư ươ ự ộ
H P 22Ộ: Ðãi ng qu c gia và h n ch v s l ng (Hi p đ nh TRIMs, Ði u 2) ộ ố ạ ế ề ố ượ ệ ị ề
l. Trên nguyên t c không đ c làm nh h ng đ n các quy n và nghĩa v theo quyắ ượ ả ưở ế ề ụ
đ nh c a Hi p đ nh GATT 1994, không n c thành viên nào đ c phép s d ng cácị ủ ệ ị ướ ượ ử ụ
bi n pháp đ u t liên quan đ n th ng m i hàng hoá (TRIMs) n u các bi n pháp nàyệ ầ ư ế ươ ạ ế ệ
trái v i các quy đ nh t i Ði u III ho c Ði u XI c a GATT 1994.ớ ị ạ ề ặ ề ủ
2. B n minh ho li t kê các bi n pháp TRIMs trái v i nghĩa v đãi ng qu c gia theoả ạ ệ ệ ớ ụ ộ ố
quy đ nh t i Ði u III.4 c a Hi p đ nh GATT 1994 và nghĩa v lo i b các h n chị ạ ề ủ ệ ị ụ ạ ỏ ạ ế
v s l ng chung theo quy đ nh t i Ði u XI.1 c a Hi p đ nh GATT 1994 đ c quyề ố ượ ị ạ ề ủ ệ ị ượ
đ nh t i Ph l c kèm theo Hi p đ nh này.ị ạ ụ ụ ệ ị
Có 5 bi n pháp đ u t c th b c m áp d ng: Ði u III.4 c m các qu c giaệ ầ ư ụ ể ị ấ ụ ề ấ ố
đ t ra các bi n pháp đ i x v i hàng hoá nh p kh u kém thu n l i h n đ i v i hàngặ ệ ố ử ớ ậ ẩ ậ ợ ơ ố ớ
hoá trong n c, n u làm nh th s vi ph m nguyên t c đãi ng qu c gia. Ví d nhướ ế ư ế ẽ ạ ắ ộ ố ụ ư
các bi n pháp: 1) Yêu c u t l n i đ a hoá; và 2) Yêu c u cân b ng m u d ch. Ði uệ ầ ỷ ệ ộ ị ầ ằ ậ ị ề
XI.1 quy đ nh không đ c s d ng các h n ch s l ng đ i v i hàng nh p kh u vàị ượ ử ụ ạ ế ố ượ ố ớ ậ ẩ
xu t kh u nh các bi n pháp. 3) Yêu c u cân b ng m u d ch d n đ n h n ch nh pấ ẩ ư ệ ầ ằ ậ ị ẫ ế ạ ế ậ
kh u; 4) H n ch giao d ch ngo i h i d n đ n h n ch nh p kh u; và 5) Yêu c uẩ ạ ế ị ạ ố ẫ ế ạ ế ậ ẩ ầ
tiêu th n i đ a d n đ n h n ch xu t kh u.ụ ộ ị ẫ ế ạ ế ấ ẩ
Ngoài ra, c th h n GATT 1947, Hi p đ nh TRIMs còn cung c p m t danhụ ể ơ ệ ị ấ ộ
sách minh h a ch rõ các bi n pháp c m áp d ng (xem H p 23); quan ni m vọ ỉ ệ ấ ụ ộ ệ ề
TRIMs trong Hi p đ nh r ng h n, bao hàm c các bi n pháp mang tính b t bu c theoệ ị ộ ơ ả ệ ắ ộ
lu t pháp s t i hay theo quy đ nh hành chính và các bi n pháp mà n u tuân th nó sậ ở ạ ị ệ ế ủ ẽ
đ c h ng m t s u tiên nh tr c p hay gi m thu . Trên th c t , Hi p đ nhượ ưở ộ ố ư ư ợ ấ ả ế ự ế ệ ị
TRIMs không có ý đ nh đ t ra các nghĩa v m i mà ch làm sáng t h n các nghĩa vị ặ ụ ớ ỉ ỏ ơ ụ
đã nêu trong GATT 1947.
H P 23: ỘDanh sách minh h a các bi n pháp TRIMs trái v i nghĩa v đãi ngọ ệ ớ ụ ộ
qu c gia ố
1. Các bi n pháp đ u t TRIMs trái v i nghĩa v đãi ng qu c gia theo quy đ nh t iệ ầ ư ớ ụ ộ ố ị ạ
Đi u IIX.4 c a Hi p đ nh GATT 1994 bao g m các bi n pháp đ c thi hành theo cácề ủ ệ ị ồ ệ ượ
quy đ nh c a pháp lu t trong n c ho c các quy t đ nh hành chính đ nh m đ tị ủ ậ ướ ặ ế ị ể ằ ạ
đ c l i th và đòi h i:ượ ợ ế ỏ
a. Các doanh nghi p ph i mua ho c ph i s d ng các s n ph m có ngu n g cệ ả ặ ả ử ụ ả ẩ ồ ố
n i đ a, ho c đ c cung c p t các ngu n n i đ a, b t k ch ng lo i h n ng ch,ộ ị ặ ượ ấ ừ ồ ộ ị ấ ể ủ ạ ạ ạ
giá tr s n ph m hay t l h n ng ch và giá tr s n xu t n i đ a c a các s nị ả ẩ ỷ ệ ạ ạ ị ả ấ ộ ị ủ ả
ph m đó đ c quy đ nh nh th nào;ẩ ượ ị ư ế
b. H n ch đ i và hàng hoá nh p kh u c a m t doanh nghi p theo s l ng vàạ ế ố ậ ẩ ủ ộ ệ ố ượ
giá tr hàng hoá s n xu t trong n c mà doanh nghi p đó dùng đ xu t kh u.ị ả ấ ướ ệ ể ấ ẩ
2. Các bi n pháp đ u t TRIMs trái v i nghĩa v lo i b h n ch v s l ng chungệ ầ ư ớ ụ ạ ỏ ạ ế ề ố ượ
theo quy đ nh t i Ði u XI.1 c a hi p đ nh GATT 1994 bao g m các bi n pháp đ cị ạ ề ủ ệ ị ồ ệ ượ
thi hành theo các quy đ nh c a pháp lu t trong n c ho c các quy t đ nh hành chínhị ủ ậ ướ ặ ế ị
nh m đ t đ c l i th và đ h n ch :ằ ạ ượ ợ ế ể ạ ế
a. Vi c nh p kh u c a m t doanh nghi p đ i v i các lo i s n ph m có liên quanệ ậ ẩ ủ ộ ệ ố ớ ạ ả ẩ
ho c đ s d ng cho s n xu t trong n c nói chung hay theo s l ng h nặ ể ử ụ ả ấ ướ ố ượ ạ
ng ch và giá tr c a s n ph m n i đ a liên quan mà doanh nghi p đó dùng đ s nạ ị ủ ả ẩ ộ ị ệ ể ả
xu t;ấ
b. Vi c nh p kh u c a m t doanh nghi p đ i v i các lo i s n ph m có liên quanệ ậ ẩ ủ ộ ệ ố ớ ạ ả ẩ
ho c đ s d ng cho s n xu t trong n c b ng cách h n ch vi c trao đ i ngo iặ ể ử ụ ả ấ ướ ằ ạ ế ệ ổ ạ
t c a doanh nghi p đó theo s l ng ngo i t liên quan mà doanh nghi p đóệ ủ ệ ố ượ ạ ệ ệ
đ c phép nh p vào; ho cượ ậ ặ
c. Vi c bán ho c xu t kh u đ i v i các s n ph m c a m t doanh nghi p b t kệ ặ ấ ẩ ố ớ ả ẩ ủ ộ ệ ấ ể
ch ng lo i, h n ng ch, giá tr s n ph m hay t l h n ng ch và giá tr s n xu tủ ạ ạ ạ ị ả ẩ ỷ ệ ạ ạ ị ả ấ
n i đ a c a các s n ph m đó đ c quy đ nh nh th nào.ộ ị ủ ả ẩ ượ ị ư ế
3. Theo Hi p đ nh TRIMs c a WTO, các n c ph i ch nh lý các bi n pháp trái v iệ ị ủ ướ ả ỉ ệ ớ
hi p đ nh này trong m t kho ng th i gian n đ nh và ch có m t s tr ng h p ngo iệ ị ộ ả ờ ấ ị ỉ ộ ố ườ ợ ạ
l .ệ
2.2. Các tr ng h p ngo i lườ ợ ạ ệ
Khi c n thi t, các tr ng h p ngo i l theo quy đ nh c a Hi p đ nh GATTầ ế ườ ợ ạ ệ ị ủ ệ ị
1994 đ c áp d ng đ i v i các quy đ nh c a Hi p đ nh này.ượ ụ ố ớ ị ủ ệ ị
Trong vòng 90 ngày k t khi Hi p đ nh WTO có hi u l c, các thành viên sể ừ ệ ị ệ ự ẽ
ph i thông báo cho H i đ ng Th ng m i hàng hoá t t c các bi n pháp đ u tả ộ ồ ươ ạ ấ ả ệ ầ ư
đang đ c áp d ng không phù h p v i các đi u kho n c a hi p đ nh TRIMs. Cácượ ụ ợ ớ ề ả ủ ệ ị
bi n pháp đó dù áp d ng chung hay cho riêng m t s lĩnh v c c th đ u ph i đ cệ ụ ộ ố ự ụ ể ề ả ượ
thông báo v các đ c tính c b n c a nó.ề ặ ơ ả ủ
M i thành viên s ph i lo i b các bi n pháp nói trên trong vòng hai năm đ iỗ ẽ ả ạ ỏ ệ ố
v i các thành viên phát tri n, 5 năm đ i v i các thành viên đang phát tri n, và 7 nămớ ể ố ớ ể
đ i v i các thành viên kém phát tri n k t ngày Hi p đ nh WTO có hi u l c. Theoố ớ ể ể ừ ệ ị ệ ự
yêu c u, H i đ ng Th ng m i hàng hoá có th kéo dài giai đo n chuy n đ i đ iầ ộ ồ ươ ạ ể ạ ể ổ ố
v i thành yên kém phát tri n, k c thành viên đang phát tri n, n u thành viên đó b cớ ể ể ả ể ế ộ
l các khó khăn trong vi c th c hi n các đi u kho n c a Hi p đ nh này. Trong khiộ ệ ự ệ ề ả ủ ệ ị
xem xét yêu c u, H i đ ng Th ng m i hàng hoá s tính đ n s phát tri n riêng,ầ ộ ồ ươ ạ ẽ ế ự ể
nhu c u th ng m i và tài chính c a thành viên liên quan.ầ ươ ạ ủ
Trong th i gian chuy n ti p, m t thành viên s không đ c s a đ i th i h nờ ể ế ộ ẽ ượ ử ổ ờ ạ
c a b t c bi n pháp nào đã thông báo khác v i th i h n đang áp d ng vào ngàyủ ấ ứ ệ ớ ờ ạ ụ
Hi p đ nh WTO có hi u l c. Các bi n pháp đ c đ a ra trong vòng 180 ngày tr cệ ị ệ ự ệ ượ ư ướ
khi Hi p đ nh WTO có hi u l c s không đ c h ng th i gian chuy n đ i nêu trên.ệ ị ệ ự ẽ ượ ưở ờ ể ổ
Đ không gây khó khăn cho các doanh nghi p đã thành l p là đ i t ng c aể ệ ậ ố ượ ủ
các bi n pháp nói trên, các thành viên có th áp d ng các bi n pháp này trong th iệ ể ụ ệ ờ
gian chuy n đ i đ i v i các khâu đ u t m i nh ng lĩnh v c mà s n ph m s n xu tể ổ ố ớ ầ ư ớ ữ ự ả ẩ ả ấ
ra gi ng s n ph m c a doanh nghi p đã thành l p và đ i v i các lĩnh v c c n thi tố ả ẩ ủ ệ ậ ố ớ ự ầ ế
đ b o đ m các đi u ki n c nh tranh công b ng gi a các kho n đ u t m i và cácể ả ả ề ệ ạ ằ ữ ả ầ ư ớ
doanh nghi p đã thành l p. Tuy nhiên, m i bi n pháp áp d ng cho các kho n đ u tệ ậ ọ ệ ụ ả ầ ư
m i s ph i thông báo cho h i đ ng th ng m i hàng hoá. Th i h n áp d ng TRIMsớ ẽ ả ộ ồ ươ ạ ờ ạ ụ
đ i v i các kho n đ u t m i b ng th i h n áp d ng cho các doanh nghi p đã thànhố ớ ả ầ ư ớ ằ ờ ạ ụ ệ
l p đ đ m b o hi u qu c nh tranh và th i h n áp d ng TRIMs s cùng k t thúcậ ể ả ả ệ ả ạ ờ ạ ụ ẽ ế
m t lúc.ộ
V vi c minh b ch hoá, m i thành viên s thông báo cho Ban th ký các nề ệ ạ ỗ ẽ ư ấ
ph m mà trong đó có th tìm th y các quy đ nh v TRIMs, k c các n ph m doẩ ể ấ ị ề ể ả ấ ẩ
chính ph và chính quy n đ a ph ng, khu v c áp d ng trong ph m vi đ a d c aủ ề ị ươ ự ụ ạ ị ư ủ
mình.
M i thành viên c n th hi n thi n chí đ i v i các đ ngh cung c p thông tinỗ ầ ể ệ ệ ố ớ ề ị ấ
và cung c p các c h i đ tra c u v b t c v n đ nào do các thành viên khác đ tấ ơ ộ ể ứ ề ấ ứ ấ ề ặ
ra liên quan đ n Hi p đ nh này. Phù h p v i Ði u X c a GATT 1994 vi c minh b chế ệ ị ợ ớ ề ủ ệ ạ
hoá, không thành viên nào ph i ti t l thông tin, n u s ti t l này có th c n trả ế ộ ế ự ế ộ ể ả ở
vi c thi hành lu t hay nói cách khác trái v i l i ích xã h i, ho c có th làm t n h iệ ậ ớ ợ ộ ặ ể ổ ạ
l i ích th ng m i h p pháp c a các doanh nghi p c th , dù đó là doanh nghi pợ ươ ạ ợ ủ ệ ụ ể ệ
qu c doanh hay t nhân.ố ư
M t U ban v TRIMs đ c thành l p và m i thành viên đ u đ c tham gia.ộ ỷ ề ượ ậ ọ ề ượ
U ban có Ch t ch, Phó Ch t ch và h p ít nh t m t năm m t l n theo đ ngh c aỷ ủ ị ủ ị ọ ấ ộ ộ ầ ề ị ủ
b t c thành viên nào. U ban s th c hi n các nghĩa v do H I đ ng Th ng m iấ ứ ỷ ẽ ự ệ ụ ộ ồ ươ ạ
hàng hoá giao và cho phép các thành viên tham ki n v b t c v n đ nào liên quanế ề ấ ứ ấ ề
đ n ho t đ ng c a y ban và vi c th c hi n Hi p đ nh này. U ban cũng s h ngế ạ ộ ủ Ủ ệ ự ệ ệ ị ỷ ẽ ướ
d n th c hi n Hi p đ nh này và s báo cáo k t qu hàng năng lên H i đ ng Th ngẫ ự ệ ệ ị ẽ ế ả ộ ồ ươ
m i hàng hoá.ạ
Nhi u nh t là sau 5 năm k t ngày Hi p đ nh WTO có hi u l c, H i đ ngề ấ ể ừ ệ ị ệ ự ộ ồ
Th ng m i hàng hoá s xem xét l i ho t đ ng c a Hi p đ nh này và s đ trình cácươ ạ ẽ ạ ạ ộ ủ ệ ị ẽ ệ
s a đ i lên H i ngh b tr ng n u th y c n thi t. Trong quá trình xem xét này, H iử ổ ộ ị ộ ưở ế ấ ầ ế ộ
đ ng Th ng m i hàng hoá s cân nh c li u Hi p đ nh có c n b sung các quy đ nhồ ươ ạ ẽ ắ ệ ệ ị ầ ổ ị
v chính sách đ u t và chính sách c nh tranh hay không.ề ầ ư ạ
HI P Đ NH TRIMS VÀ CÁC V N Đ Đ T RA CHO VNỆ Ị Ấ Ề Ặ
Là m t tr ng 16 Hi p đ nh đa ph ng c a WTO, Hi p đ nhTRIMs quyộ ọ ệ ị ươ ủ ệ ị
đ nh v các bi n pháp đ u t liên quan đ n th ng m i b c m s d ng đ iị ề ệ ầ ư ế ươ ạ ị ấ ử ụ ố
v i các n c thành viên. Vi t Nam đã tr thành thành viên chính th c c aớ ướ ệ ở ứ ủ
WTO, vi c th c hi n các hi p đ nh c a WTO nói chung và Hi p đ nh TRIMsệ ự ệ ệ ị ủ ệ ị
nói riêng là nghĩa v b t bu c. Do đó, v n đ đi u ch nh các chính sách nh mụ ắ ộ ấ ề ề ỉ ằ
tăng tính thích nghi c a n n kinh t Vi t Nam, các ngành và doanh nghi p làủ ề ế ệ ệ
r t c n thi t.ấ ầ ế
Hi p đ nh TRIMsệ ị
Hi p đ nh TRIMs đã đ c ký k t vào cu i vòng đàm phán Urugoay và chínhệ ị ượ ế ố
th c có hi u l c t ngày 01/01/1995. S ra đ i c a hi p đ nh này đ c coi là b cứ ệ ự ừ ự ờ ủ ệ ị ượ ướ
tho hi p b n đ u c a quan đi m các n c phát tri n và đang phát tri n v vi cả ệ ạ ầ ủ ể ướ ể ể ề ệ
đ a ra quy đ nh đi u ch nh ho t đ ng đ u t nh m h n ch tr ng i cho th ngư ị ề ỉ ạ ộ ầ ư ằ ạ ế ở ạ ươ
m i qu c t .ạ ố ế
M c tiêu chính c a hi p đ nh là nh m thúc đ y vi c m r ng, phát tri n t doụ ủ ệ ị ằ ẩ ệ ở ộ ể ự
hoá đ u t và th ng m i qu c t đ tăng tr ng và phát tri n kinh t c a t t cầ ư ươ ạ ố ế ể ưở ể ế ủ ấ ả
các n c tham gia, đ c bi t là các n c đang phát tri n, trên c s đ m b o t doướ ặ ệ ướ ể ơ ở ả ả ự
c nh tranh. Ngoài ra, hi p đ nh cũng có tính đ n các nhu c u c th v th ng m i,ạ ệ ị ế ầ ụ ể ề ươ ạ
phát tri n và kh năng tài chính c a các n c thành viên đang phát tri n, nh t là cácể ả ủ ướ ể ấ
n c thành viên kém phát tri n.ướ ể
Hi p đ nh này ch áp d ng đ i v i các bi n pháp đ u t liên quan đ n th ngệ ị ỉ ụ ố ớ ệ ầ ư ế ươ
m i hàng hoál. Trong GATT 1994 cũng đã quy đ nh c m áp d ng các bi n pháp đ uạ ị ấ ụ ệ ầ
t vi ph m nguyên t c đãi ng qu c gia và nghĩa v lo i b các h n ch đ nh l ng,ư ạ ắ ộ ố ụ ạ ỏ ạ ế ị ượ
nh ng ph m vi không đ c xác đ nh rõ ràng. Trong Hi p đ nh TRIMsm các quy đ như ạ ượ ị ệ ị ị
tr nên rõ ràng h n b ng vi c đ a ra m t danh sách minh ho ở ơ ằ ệ ư ộ ạ các bi n pháp đ u tệ ầ ư
liên quan đ n th ng m i c m áp d ng đ i v i các n c thành viên WTO (xemế ươ ạ ấ ụ ố ớ ướ
b ng).ả
Các bi n pháp b c m áp d ng theo Hi p đ nh TRIMsệ ị ấ ụ ệ ị
Bi n phápệN i dungộ
1.Yêu c u t l n iầ ỷ ệ ộ
đ a hoáị (vi ph m đi uạ ề
III.4, GATT 1994
Doanh nghi p n c ngoài mua ho c s d ng các s nệ ướ ặ ử ụ ả
ph m có xu t x trong n c ho c t m t ngu n cungẩ ấ ứ ướ ặ ừ ộ ồ
c p trong n c, dù yêu c u đó đ c xác đ nh theo s nấ ướ ầ ượ ị ả
ph m nh t đ nh, theo s l ng ho c giá tr s n ph mẩ ấ ị ố ượ ặ ị ả ẩ
hay theo m t t l trên kh i l ng ho c giá tr s nộ ỷ ệ ố ượ ặ ị ả
l ng s n xu t c a doanh nghi pượ ả ấ ủ ệ
2.Yêu c u cân b ngầ ằ
th ng m iươ ạ (vi ph mạ
đi u III.4 và XI.1, GATTề
1994)
*Doanh nghi p n c ngoài ch đ c mua ho c s d ngệ ướ ỉ ượ ặ ử ụ
các s n ph m nh p kh u đ c gi i h n trong m t t ngả ẩ ậ ẩ ượ ớ ạ ộ ổ
s tính theo kh i l ng ho c giá tr s n ph m ố ố ượ ặ ị ả ẩ n i đ a màộ ị
doanh nghi p này xu t kh u ệ ấ ẩ
3.H n ch v giaoạ ế ề
d ch ngo i h iị ạ ố (vi
ph m đi u XI.1, GATTạ ề
1994)
H n ch doanh nghi p n c ngoài nh p kh u s n ph mạ ế ệ ướ ậ ẩ ả ẩ
đ s d ng trong ho c có liên quan đ n s n xu t c aể ử ụ ặ ế ả ấ ủ
mình b ng vi c h n ch kh năng ti p c n và s d ngằ ệ ạ ế ả ế ậ ử ụ
ngo i h i đ n m t m c nh t đ nh so v i các ngu n thuạ ố ế ộ ứ ấ ị ớ ồ
ngo i h i c a doanh nghi p nàyạ ố ủ ệ
4.H n ch v xu tạ ế ề ấ
kh u ẩ (vi ph m đi uạ ề
XI.1, GATT 1994)
H n ch doanh nghi p n c ngoài xu t kh u ạ ế ệ ướ ấ ẩ ho c bánặ
đ xu t kh u các s n ph m ể ấ ẩ ả ẩ d i hình th c s n ph mướ ứ ả ẩ
c th , hay s l ng ho c giá tr s n ph m hay theo m tụ ề ố ượ ặ ị ả ẩ ộ
t l v s l ng h ăc giá tr s n l ng s n xu t trongỷ ệ ề ố ượ ọ ị ả ượ ả ấ
n c c a doanh nghi pướ ủ ệ
Theo yêu c u c a hi p đ nh, trong vòng 90 ngày k t khi hi p đ nh có hi uầ ủ ệ ị ể ừ ệ ị ệ
l c, các n c thành viên s ph i thông báo cho H i đ ng Th ng m i hàng hoá t tự ướ ẽ ả ộ ồ ươ ạ ấ
c các bi n pháp đ u t đang đ c áp d ng không phù h p v i quy đ nh c a hi pả ệ ầ ư ượ ụ ợ ớ ị ủ ệ
đ nh này, cho dù chúng đ c áp d ng chung hay riêng m t s lĩnh v c c th . Đ ngị ượ ụ ộ ố ự ụ ể ồ
th i, sau m t th i gian nh t đ nh ph i lo i b toàn b các bi n pháp này.ờ ộ ờ ấ ị ả ạ ỏ ộ ệ
Đ m m hoá các quy đ nh c a mình đ i v i các n c đang và kém phát tri n,ể ề ị ủ ố ớ ướ ể
hi p đ nh yêu c u ph i lo i b các bi n pháp nói trên trong vòng 2 năm đ i v i cácệ ị ầ ả ạ ỏ ệ ố ớ
thành viên phát tri n, 5 năm đ i v i các thành viên đang phát tri n và 7 năm đ i v iể ố ớ ể ố ớ
các thành viên kém phát tri n k t ngày Hi p đ nh WTO có hi u l c (1/1/1975). Khiể ể ừ ệ ị ệ ự
đ c yêu c u, H i đ ng Th ng m i hàng hoá có th kéo dài giai do n quá đ đượ ầ ộ ồ ươ ạ ể ạ ộ ể
lo i b TRIMs đ i v i các thành viên đang và kém phát tri n, n u nh ng thành viênạ ỏ ố ớ ể ế ữ
đó b c l các khó khăn trong vi c th c hi n các đi u kho n c a hi p đ nh này.ộ ộ ệ ự ệ ề ả ủ ệ ị
Tình hình th c hi n Hi p đ nh TRIMs t i Vi t Nam và v n đ đ t raự ệ ệ ị ạ ệ ấ ề ặ
Th c t cho th y, TRIMs (các bi n pháp đ u t liên quan đ n th ng m i)ự ế ấ ệ ầ ư ế ươ ạ
th ng đ c áp d ng t i các n c đang phát tri n, nh ng n c mà trong chi n l cườ ượ ụ ạ ướ ể ữ ướ ế ượ
phát tri n kinh t c a mình, v n đ thu hút đ u t tr c ti p n c ngoài đ c quanể ế ủ ấ ề ầ ư ự ế ướ ượ
tâm hàng đ u. Đ c đi m c b n c a các n c này là n n kinh t phát tri n trìnhầ ặ ể ơ ả ủ ướ ề ế ể ở
đ th p, công ngh s n xu t l c h u và kh năng c nh tranh trên th tr ng qu c tộ ấ ệ ả ấ ạ ậ ả ạ ị ườ ố ế
kém.
Xu t phát t nh n th c c n ph i tránh nh ng h n ch do ho t đ ng c a cácấ ừ ậ ứ ầ ả ữ ạ ế ạ ộ ủ
MNCs gây ra, vì s phát tri n c a đ t n c, b o v và tăng c ng kh năng c nhự ể ủ ấ ướ ả ệ ườ ả ạ
tranh c a các Công ty n i đ a, đ ng th i đ đ m b o cân b ng cán cân thanh toán,ủ ộ ị ồ ờ ể ả ả ằ
Chính ph các n c đang phát tri n th ng áp d ng TRIMs. Đó là nh ng công củ ướ ể ườ ụ ữ ụ
quan tr ng và c n thi t đ i v i n n kinh t c a các n c này, m c dù chúng cóọ ầ ế ố ớ ề ế ủ ướ ặ
nh ng nh h ng tiêu c c đ n th ng m i và đ u t qu c t . Khi gia nh p WTO,ữ ả ưở ự ế ươ ạ ầ ư ố ế ậ
các n c ph i cam k t lo i b TRIMs, đi u này đ ng nghĩa v i vi c các n c ph iướ ả ế ạ ỏ ề ồ ớ ệ ướ ả
tìm các bi n pháp v a tuân th các quy đ nh c a WTO, nh ng đ ng th i v n t o cệ ừ ủ ị ủ ư ồ ờ ẫ ạ ơ
h i phát tri n cho các ngành công nghi p trong n c.ộ ể ệ ướ
Vi t Nam đã có m t quá trình áp d ng TRIMs v i các m c tiêu c b n là v aệ ộ ụ ớ ụ ơ ả ừ
thu hút đ c đ u t tr c ti p n c ngoài, v a đ y m nh phát tri n s n xu t trongượ ầ ư ự ế ướ ừ ẩ ạ ể ả ấ