intTypePromotion=3

Chúng ta kế thừa di sản nào?

Chia sẻ: Chauchaungayxua@gmail.com Chauchaungayxua@gmail.com | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
3
lượt xem
1
download

Chúng ta kế thừa di sản nào?

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết xác định đâu là di sản cần phải phát huy, đâu là di sản phải cân nhắc, hạn chế hoặc loại bỏ là một vấn đề phức tạp, mang ý nghĩa cấp thiết đối với sự phát triển của đất nước ngày này thông qua giới thiệu cuốn sách "Chúng ta kế thừa di sản nào?".

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Chúng ta kế thừa di sản nào?

  1. Chóng ta kÕ thõa di s¶n nµo? (*) V¨n T¹o . Chóng ta kÕ thõa di s¶n nµo? Trong khoa häc vµ c«ng nghÖ, ph¸p luËt vµ (**) h−¬ng −íc, n«ng th«n vµ n«ng nghiÖp . H.: Lý luËn chÝnh trÞ, 2007, 273 tr. TuÊn §«ng l−îc thuËt LÞch sö dùng n−íc vµ gi÷ n−íc cña d©n téc cho thÊy, viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy nh÷ng di s¶n truyÒn thèng cã vai trß v« cïng quan träng trong viÖc gãp phÇn ®−a ®Êt n−íc ph¸t triÓn. VÊn ®Ò lµ ë chç, ë nh÷ng thêi ®iÓm lÞch sö kh¸c nhau, gi¸ trÞ cña di s¶n còng cã thÓ ®−îc nh×n nhËn kh¸c nhau. ViÖc x¸c ®Þnh ®©u lµ di s¶n cÇn ph¶i ph¸t huy, ®©u lµ di s¶n cÇn ph¶i c©n nh¾c, h¹n chÕ hoÆc lo¹i bá... lµ mét vÊn ®Ò phøc t¹p, mang ý nghÜa cÊp thiÕt ®èi víi sù ph¸t triÓn ®Êt n−íc ngµy nay. Cuèn s¸ch cña GS. V¨n T¹o - Chóng ta kÕ thõa di s¶n nµo? Trong khoa häc vµ c«ng nghÖ, ph¸p luËt vµ h−¬ng −íc, n«ng th«n vµ n«ng nghiÖp, ®· gãp phÇn lý gi¶i vÒ ®iÒu nµy. D−íi ®©y lµ néi dung chÝnh cña s¸ch. PhÇn thø nhÊt: T×m hiÓu khoa häc x©y dùng, kiÕn Di s¶n khoa häc vµ c«ng nghÖ tróc, giao th«ng vËn t¶i thuû vµ c«ng nghÖ trang trÝ néi thÊt, t¸c gi¶ kh¼ng T¸c gi¶ kh«ng ®ång t×nh víi quan ®Þnh, kiÕn tróc ViÖt Nam chÞu ¶nh niÖm cho r»ng, nÒn v¨n minh, v¨n hiÕn h−ëng cña kiÕn tróc Ên §é, Trung Hoa, ViÖt Nam biÓu hiÖn chñ yÕu ë khoa häc T©y ¢u...,(∗ )nh−ng nÐt ®Æc s¾c ViÖt nh©n v¨n, cßn khoa häc c«ng nghÖ lµ Nam(∗∗)- mét ngµnh kiÕn tróc vµ x©y kh«ng cã g× ®¸ng kÓ. dùng ph¸t triÓn trªn nÒn t− duy, lèi sèng T¸c gi¶ kh¼ng ®Þnh, khoa häc vµ ViÖt Nam - vÉn kh«ng mÊt ®i ë bÊt cø c«ng nghÖ cã mèi quan hÖ mËt thiÕt víi mét kh«ng gian, thêi gian nµo. Nh÷ng nhiÒu ngµnh c«ng nghÖ nh− luyÖn kim; c«ng tr×nh kiÕn tróc ®éc ®¸o, vËt liÖu khoa häc trÞ thuû-thuû lîi; c«ng nghÖ lý- s¸ng t¹o chÝnh lµ minh chøng râ nhÊt ho¸ sinh... Thµnh tùu cña c¸c ngµnh nµy cho luËn ®iÓm nµy (Chïa Keo - Th¸i ®−îc minh chøng trong c¸c di chØ kh¶o cæ V¹n Th¾ng (Phó Thä), Cæ Loa, (Hµ Néi), Gß ChiÒn VËy (Hµ T©y)...; trong c¸c kinh (∗) GS. Sö häc, nguyªn ViÖn tr−ëng ViÖn Sö häc, ViÖn Khoa häc x· héi ViÖt Nam. nghiÖm s¶n xuÊt cña nh©n d©n; trong ca (∗∗) C«ng tr×nh nghiªn cøu ®· ®−îc tÆng Gi¶i dao, tôc ng÷; trong c¸c th− tÞch cæ… th−ëng Nhµ n−íc n¨m 2000.
  2. 4 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 6.2007 B×nh, Nhµ thê Ph¸t DiÖm - Ninh B×nh, Nam, víi nh©n sinh quan lu«n l¹c quan, Toµ Kh©m sai Gi¸m môc (Kon Tum)… yªu ®êi, víi t− duy triÕt häc cæ ®¹i mµ trong ®ã c¸i ch©n, c¸i thiÖn, c¸i mü, c¸i Trong lÜnh vùc trang trÝ néi thÊt vµ hïng ®· thÓ hiÖn thµnh c¸c truyÒn tiÖn nghi gia ®×nh, thµnh tùu cña lÜnh thuyÕt, thÇn tho¹i, cæ tÝch mµ bªn trong vùc nµy ®−îc thÓ hiÖn ë gèm sø. T¸c gi¶ chøa ®ùng nhiÒu Èn sè vÒ khoa häc vµ cho biÕt, ngay tõ thêi cæ ®¹i vµ trung thÕ c«ng nghÖ. (TruyÒn thuyÕt S¬n Tinh - kû, gèm sø ViÖt Nam, víi nhiÒu lo¹i men Thñy Tinh ®· nãi lªn khoa häc trÞ thñy l¹, ®éc ®¸o ®· ®−îc ng−êi NhËt B¶n, Ai sím ra ®êi; TruyÒn thuyÕt Th¸nh Giãng CËp, T©y Ban Nha, Anh, Ph¸p... biÕt ®Õn ph¶n ¸nh sù v−¬n lªn cña d©n téc vÒ vµ bu«n b¸n. NghÒ kim hoµn, ®ãng dinh d−ìng, vÒ sinh lý, t©m lý, còng nh− thuyÒn, giµy da còng cã nhiÒu thµnh tùu vÒ chÕ t¸c vµ sö dông vò khÝ b»ng s¾t;...). ®éc ®¸o. §Æc biÖt lµ c«ng nghÖ ®ãng Tõ thÕ kû X ®Õn thÕ kû XIV, tÝn ng−ìng thuyÒn, ®©y lµ c«ng nghÖ tinh x¶o, ®éc d©n gian dÇn dÇn hßa quyÖn víi PhËt ®¸o cña ViÖt Nam. T¸c gi¶ minh chøng gi¸o vµ PhËt gi¸o dÇn dÇn trë thµnh b»ng sö liÖu m« t¶ vÒ c¸c lo¹i thuyÒn 2 Quèc gi¸o (tr.40) l¹i t¸c ®éng m¹nh tíi tÇng, cã lo¹i dµi tíi 30m, réng ®Õn 4m, cã khoa häc vµ c«ng nghÖ. NÐt ®Æc thï lµ ë träng t¶i ®Õn 70 tÊn. ViÖt Nam PhËt gi¸o, L·o gi¸o, Khæng VÒ truyÒn gi¸o cïng vµo ViÖt Nam tõ nh÷ng thÕ kû thèng khoa ®Çu C«ng nguyªn nh−ng l¹i kh«ng bµi häc c¬ b¶n, xÝch lÉn nhau, mµ hßa quyÖn víi nhau, do nh÷ng ®ã lµ hiÖn t−îng “Tam gi¸o ®ång h¹n chÕ vÒ nguyªn”. Tuy PhËt gi¸o thÞnh hµnh, mÆt lÞch sö nh−ng nã cïng víi tÝn ng−ìng d©n gian nªn nhiÒu vµ Khæng gi¸o, L·o gi¸o t¸c ®éng vµo ®êi truyÒn thèng sèng, trong ®ã cã khoa häc vµ c«ng nghÖ. vÒ khoa häc Thêi kú nµy chóng ta ®· cã mét nhµ n−íc c¬ b¶n cña ®éc lËp tù chñ (Khóc, Ng«, §inh, TiÒn ViÖt Nam Lª, Lý, TrÇn), nªn nh÷ng t− duy triÕt häc míi chØ dõng kÓ trªn ®· ¶nh h−ëng ®Õn ®êi sèng th«ng l¹i ë tr×nh ®é qua c¸c chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch cña Nhµ s¬ cÊp, thµnh tùu ®¸ng kÓ còng chØ ë mét n−íc, nh−: viÖc cµy tÞch ®iÒn cña nhµ sè lÜnh vùc nh− c¬ häc (øng dông thuû vua; viÖc ch¨m lo thuû lîi, b¶o vÖ m«i khÝ ®éng häc, trao ®æi nhiÖt chÊt vµo s¶n sinh; më réng khai má, ph¸t triÓn ngµnh xuÊt n«ng nghiÖp), to¸n häc (trang trÝ gèm sø… Râ h¬n c¶ lµ c¸c lÜnh vùc kiÕn hoa v¨n trªn mÆt trèng ®ång,...). To¸n tróc, héi ho¹, ®iªu kh¾c (kinh ®« Hoa L−, häc còng cã lÞch sö l©u ®êi víi c¸c khoa chïa, t−îng thêi Lý...). thi chän nh©n tµi to¸n häc tõ thêi phong Trong y häc víi c¸c danh y næi tiÕng kiÕn. LÞch sö ViÖt Nam còng c«ng nhËn vÒ y ®øc, häc thuËt nh− nhµ s− Khæng vµ t«n vinh c¸c nhµ to¸n häc nh− L−¬ng Minh Kh«ng, c¸c danh y TuÖ TÜnh, H¶i ThÕ Vinh, Vò H÷u, kiÕn tróc s− NguyÔn Th−îng L·n ¤ng Lª H÷u Tr¸c… An, Hå Nguyªn Trõng… TruyÒn thèng Sang thÕ kû XV, Khæng gi¸o thay thÕ ®ã ®ang ®−îc c¸c thÕ hÖ h«m nay ph¸t PhËt gi¸o trë thµnh quèc gi¸o cña ViÖt huy, ®−a lªn mét tÇm cao míi. Nam (tr.44), c¬ chÕ quan liªu cã hiÖu lùc VÒ t− duy triÕt häc, t«n gi¸o vµ tÝn ®−îc chó ý x©y dùng, do ®ã to¸n häc, ®o ng−ìng, t¸c gi¶ kh¼ng ®Þnh, ng−êi ViÖt l−êng, tiÒn tÖ vµ kü nghÖ c¬ khÝ ®−îc chó
  3. Chóng ta kÕ thõa… 5 ý ph¸t triÓn vµ ®¹t ®−îc nh÷ng thµnh v÷ng b−íc tiÕn lªn. tùu nhÊt ®Þnh; viÖc ®µo t¹o ®éi ngò trÝ PhÇn thø hai: thøc còng ®−îc ch¨m lo. Tuy nhiªn, mÆt Di s¶n ph¸p luËt vµ h−¬ng −íc tiªu cùc còng biÓu hiÖn kh¸ ®Ëm ë t− t−ëng, t©m lý: ®ã lµ sù û l¹i vµo thiªn I. LuËt n−íc nhiªn, thÝch an nhµn, sèng khæ h¹nh. 1. Giai ®o¹n tr−íc khi cã luËt ph¸p Nh÷ng hiÖn t−îng nµy ¶nh h−ëng tiªu thµnh v¨n, theo c¶ truyÒn thuyÕt vµ th− cùc ®Õn sù ph¸t triÓn cña khoa häc vµ c«ng nghÖ, biÓu hiÖn ë sù ®éc quyÒn tÞch cæ th× ViÖt Nam ®· cã ph¸p luËt tõ trong tiªu dïng sinh ho¹t cña vua chóa; thêi cæ ®¹i. LuËt n−íc thµnh v¨n chÝnh ®−êng lèi kinh tÕ tù cÊp tù tóc; chÝnh thøc ra ®êi tõ bé H×nh th− thêi Lý (thÕ s¸ch bÕ quan to¶ c¶ng, träng n«ng øc kû XI). NÐt ®¸ng chó ý trong x©y dùng th−¬ng… Nguyªn nh©n cña nh÷ng h¹n luËt ph¸p cña ViÖt Nam lµ sù kÕ thõa chÕ nµy, theo t¸c gi¶ cuèn s¸ch, lµ do nh÷ng yÕu tè tÝch cùc cña luËt ph¸p d©n chÞu ¶nh h−ëng tõ tÝn ng−ìng d©n gian téc, kÓ c¶ lÖ lµng lÉn luËt n−íc. ®Õn Nho-PhËt-L·o. H¬n 10 thÕ kû d−íi thêi B¾c thuéc, VÒ néi dung giao l−u quèc tÕ, c¬ chÕ ng−êi ph−¬ng B¾c ®· ¸p dông luËt H¸n thÞ tr−êng vµ yªu cÇu ®æi míi trong ®Ó trãi buéc nh©n d©n ta vµ h¹n chÕ chÝnh s¸ch khoa häc - c«ng nghÖ, t¸c gi¶ quyÒn hµnh cña c¸c L¹c hÇu, L¹c t−íng. kh¼ng ®Þnh, ViÖt Nam ®· tõng lµ kh¸ch Nh−ng nh©n d©n ta ®· biÕt lÊy “lÖ lµng” hµng cña nhiÒu th−¬ng nh©n ¸-¢u suèt chèng l¹i “luËt n−íc”. §Õn ®Çu thêi kú tõ ®Çu C«ng nguyªn cho ®Õn tr−íc khi ®éc lËp, tù chñ, dï ch−a cã luËt thµnh thùc d©n Ph¸p x©m l−îc. §iÒu nµy ®−îc v¨n, nh−ng kû c−¬ng vµ nh÷ng h×nh minh chøng b»ng c¸c hiÖn vËt cæ cßn ph¸p ®Ó r¨n ®e sù ph¶n lo¹n, chia c¾t ®−îc l−u gi÷ t¹i nhiÒu b¶o tµng, phßng ®Êt n−íc ®· ®−îc ®−a ra. tr−ng bµy trªn thÕ giíi; hoÆc c¸c di vËt nh− tiÒn b»ng b¹c, mÒ ®ay t×m thÊy 2. LuËt ph¸p thµnh v¨n vµ di s¶n trong mét sè di chØ kh¶o cæ cña ViÖt Nam cña nã (ãc Eo; di tÝch vÒ nhµ ë, hiÖu bu«n cña a. LuËt ph¸p thêi Lý, TrÇn: N¨m th−¬ng nh©n Hoa kiÒu, NhËt B¶n t¹i Héi 1042, Lý Th¸i T«ng ban s¸ch H×nh th−, An...). ®¸nh dÊu sù ra ®êi cña bé luËt thµnh v¨n ®Çu tiªn trong lÞch sö ph¸p luËt n−íc T¸c gi¶ cßn dµy c«ng lËp mét ho¹ ®å ta. Qua ph©n tÝch sö liÖu liªn quan ®Õn gi¶n l−îc vÒ nÒn ngo¹i th−¬ng ViÖt Nam Bé luËt nµy, t¸c gi¶ nhËn ®Þnh: NÐt næi trong lÞch sö ®−îc ghi l¹i trong nhiÒu bËt cña H×nh th− lµ tinh thÇn nh©n ®¹o s¸ch, th− tÞch cæ, t−¬ng øng víi c¸c giai trong trÞ n−íc, h−íng ®Õn b¶o vÖ quyÒn ®o¹n ph¸t triÓn cña khoa häc - c«ng sèng cña con ng−êi. Cïng víi nã, di s¶n nghÖ. Sau khi ph©n tÝch nh÷ng thµnh tÝch cùc cña h×nh luËt ®Çu tiªn ®· biÕt tùu vµ h¹n chÕ cña ®êi sèng x· héi vµ vai tËp trung vµo viÖc b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn trß cña khoa häc - c«ng nghÖ trong thêi søc s¶n xuÊt cña d©n téc; triÒu ®×nh còng ®¹i míi, t¸c gi¶ kÕt luËn: ViÖc nhËn thøc ®· biÕt vËn dông luËt vµo ®Êu tranh cho ®−îc c¸i m¹nh, c¸i yÕu cña nh÷ng di s¶n ®éc lËp, tù chñ vµ toµn vÑn l·nh thæ, do khoa häc vµ c«ng nghÖ mµ cha «ng ®Ó l¹i ®ã ®· ®−a ®Êt n−íc ph¸t triÓn mét thêi sÏ gióp cho khoa häc - c«ng nghÖ ViÖt gian dµi trong th¸i b×nh, thÞnh trÞ. Nam, vèn cã truyÒn thèng quý b¸u, sÏ
  4. 6 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 6.2007 §Õn nhµ TrÇn, ph¸p luËt tõng b−íc luËt n−íc ®−îc ®æi míi. Gèc nh©n ¸i cña ph¸p luËt T¸c gi¶ chØ ra r»ng: trong x· héi vÉn cßn, nh−ng tinh thÇn ph¸p trÞ ngµy truyÒn thèng ViÖt Nam, nh©n d©n ta cµng ®−îc ®Ò cao. N¨m 1230 TrÇn Th¸i th−êng coi lÖ lµng còng quan träng nh− T«ng ®· cho biªn so¹n Quèc triÒu h×nh phÐp n−íc; ph−¬ng thøc x©y dùng kho¸n luËt. §Õn n¨m 1341, TrÇn Dô T«ng sai −íc lµng x· còng t−¬ng tù nh− x©y dùng Tr−¬ng H¸n Siªu vµ NguyÔn Trung luËt n−íc. ViÖc xÐt xö theo lÖ lµng còng Ng¹n biªn ®Þnh bé Hoµng triÒu ®¹i ®iÓn kh«ng kÐm g× luËt n−íc, thËm chÝ khi vµ kh¶o so¹n bé H×nh th− ®Ó ban hµnh. hµnh ph¸p l¹i cã phÇn chÆt chÏ h¬n. T¸c Nh÷ng bé luËt nµy nay ®Òu ®· bÞ thÊt gi¶ còng kh¼ng ®Þnh, di s¶n cña luËt lÖ truyÒn. lµng x· còng cÇn ®−îc kÕ thõa nh− di Nh− vËy, triÒu Lý, TrÇn, víi 400 s¶n ph¸p luËt, v× nã ph¶n ¸nh mét c¸ch n¨m tån t¹i, ®· ®Ó l¹i cho d©n téc mét di sinh ®éng mèi quan hÖ thèng nhÊt cã s¶n ph¸p luËt kh¸ ®iÓn h×nh: nh©n ®øc m©u thuÉn gi÷a “n−íc vµ lµng”. vÉn lµ gèc cña ®¹o trÞ n−íc, nh−ng tinh thÇn ph¸p trÞ vÉn ngµy cµng ®−îc ®Ò cao. 2. VÒ h×nh thøc tån t¹i vµ di s¶n lÞch sö cña lÖ lµng Nã ph¶n ¸nh t×nh h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi ngµy cµng m¹nh, m©u thuÉn LuËt lÖ trong lµng x· tån t¹i d−íi trong x· héi ngµy cµng phøc t¹p. nhiÒu h×nh thøc, tõ truyÒn khÈu ®Õn b. LuËt ph¸p tõ thêi Lª s¬ ®Õn thêi thµnh v¨n, víi nhiÒu lo¹i tªn gäi kh¸c T©y S¬n nhau (phæ biÕn nhÊt lµ h−¬ng −íc hay kho¸n −íc lµng x·). Di s¶n cña nã ®Ó l¹i KÕ thõa tinh thÇn ph¸p luËt tÝch cùc ®Õn nay cã c¶ mÆt tÝch cùc (ph¶n ¸nh cña c¸c triÒu ®¹i tr−íc, nhµ Lª ®· ®−a tÝnh céng ®ång vµ d©n chñ lµng x·) vµ ph¸p luËt n−íc nhµ lªn mét ®Ønh cao míi tiªu cùc (ph¶n ¸nh mèi quan hÖ giai cÊp víi Bé luËt Hång §øc. Bé luËt nµy ®−îc trong x· héi cã ¸p bøc, bãc lét vµ tÝnh tr× xÕp ngang hµng nh÷ng bé luËt cæ ®iÓn cã trÖ, b¶o thñ, l¹c hËu cña n«ng th«n trung gi¸ trÞ ë ph−¬ng §«ng, ®−îc nhiÒu nhµ cæ). Nh×n chung, theo t¸c gi¶, nh÷ng di luËt häc ph−¬ng T©y ca ngîi. Nh÷ng néi s¶n tÝch cùc lÉn tiªu cùc kÓ trªn ®· gãp dung tÝch cùc cña Bé luËt nµy lµ: nªu cao phÇn ®¸ng kÓ vµo viÖc b¶o tån vµ ph¸t ph¸p trÞ, cñng cè vµ ph¸t triÓn x· héi cßn triÓn nÒn v¨n minh, v¨n hiÕn ViÖt Nam ®ang ®i lªn, ph¸t triÓn søc s¶n xuÊt, b¶o mµ ngµy nay cÇn ®−îc kÕ thõa vµ ph¸t vÖ quyÒn con ng−êi. triÓn. Nhµ T©y S¬n lªn n¾m quyÒn, thêi 3. Suy nghÜ vÒ sù kÕ thõa vµ ph¸t gian qu¸ ng¾n ngñi, ch−a ®ñ th× giê ®Ó huy nh÷ng yÕu tè tÝch cùc, kh¾c phôc san ®Þnh ph¸p luËt. Sang thêi NguyÔn, nh÷ng yÕu tè tiªu cùc cña di s¶n luËt lÖ Hoµng ViÖt luËt lÖ ®−îc ban hµnh. lµng x· Nh÷ng ®iÓm tÝch cùc cña LuËt Hång §øc Ýt ®−îc kÕ thõa, viÖc sao chÐp bé luËt nhµ Theo t¸c gi¶, c¸i kh¸c biÖt cña luËt lÖ Thanh lµ c¬ b¶n. lµng x· víi luËt n−íc chÝnh lµ sù cô thÓ ho¸, chi tiÕt ho¸, ®Þa ph−¬ng ho¸ c¸i mµ II. Di s¶n luËt lÖ lµng x· luËt n−íc kh«ng v−¬n tíi ®−îc. ViÖc kÕ 1. VÒ mèi quan hÖ gi÷a lÖ lµng vµ thõa c¸c di s¶n tÝch cùc, lo¹i bá c¸c di
  5. Chóng ta kÕ thõa… 7 s¶n tiªu cùc cña luËt lÖ lµng x·, cïng víi tr¹ng ch«n sèng n« lÖ gia ®×nh; chÕ ®é ®ã lµ viÖc kÕ thõa di s¶n luËt ph¸p cña lÊy vî lÏ, nµng hÇu. VÒ mÆt di s¶n lÞch nh©n lo¹i, tõng b−íc n©ng ph¸p luËt ViÖt sö, theo t¸c gi¶, cÇn lµm râ sù tån t¹i cña Nam lªn ngang tÇm thêi ®¹i lµ nh÷ng tµn d− nµy ®Ó cã chÝnh s¸ch ®óng ®¾n viÖc lµm cÇn thiÕt, cÊp b¸ch. nh»m tiªu diÖt tËn gèc h×nh thøc bãc lét tµn b¹o nµy. PhÇn thø ba: Di s¶n lÞch sö trong n«ng th«n vµ n«ng nghiÖp III. Di s¶n cña ph−¬ng thøc s¶n xuÊt phong kiÕn I. Tµn d− c«ng x· thÞ téc Ph−¬ng thøc s¶n xuÊt phong kiÕn ®Ó T¸c gi¶ kh¼ng ®Þnh, tµn d− c«ng x· l¹i di s¶n trùc tiÕp cho ®Õn thêi kú ViÖt thÞ téc vÉn tån t¹i ®©u ®ã trong n«ng Nam qu¸ ®é lªn CNXH. th«n ViÖt Nam, biÓu hiÖn ë quan hÖ së h÷u c«ng céng vÒ ruéng ®Êt, g¾n liÒn víi VÒ ®Æc tr−ng cña ph−¬ng thøc s¶n nã lµ quan hÖ cèng n¹p. §iÒu nµy ®−îc xuÊt nµy, t¸c gi¶ nhÊn m¹nh hai ®iÓm: thÓ hiÖn ë chÕ ®é nhµ dµi T©y Nguyªn; së h÷u ruéng ®Êt chñ yÕu thuéc vÒ giai chÕ ®é lang ®¹o, ph×a t¹o ë miÒn nói phÝa cÊp ®Þa chñ phong kiÕn, ®øng ®Çu lµ B¾c; quan hÖ thÞ téc, th©n téc vµ ®¼ng vua; ph−¬ng thøc bãc lét chñ yÕu lµ ®Þa cÊp… Nh×n chung trong c¸c di s¶n vµ t« phong kiÕn. Ph−¬ng thøc s¶n xuÊt nµy tµn d− c«ng x· thÞ téc cßn tån t¹i ®Õn nay tån t¹i, ph¸t triÓn trong lÞch sö ViÖt th× tµn d− thÞ téc, th©n téc ë n«ng th«n Nam, b¾t ®Çu tõ thÕ kû XI; liªn tôc ®−îc miÒn xu«i hiÖn cßn t−¬ng ®èi nÆng nÒ, duy tr×, ph¸t triÓn trong c¸c thÕ kû sau, g©y kh«ng Ýt t¸c h¹i. ®· bÞ triÖt tiªu trong c¶i c¸ch ruéng ®Êt. Nh−ng nh×n chung, tµn d− cña ph−¬ng II. Di s¶n cña ph−¬ng thøc s¶n xuÊt thøc nµy ®Õn nay cßn tån t¹i yÕu ít d−íi ch©u ¸ vµ tµn d− n« lÖ gia ®×nh nh÷ng d¹ng míi cÇn ®−îc kh¾c phôc. - VÒ di s¶n cña ph−¬ng thøc s¶n xuÊt IV. Di s¶n kinh tÕ t− b¶n n«ng th«n ch©u ¸, sau khi chÕ ®é céng s¶n nguyªn thuû tan r·, tæ tiªn ta ®· b−íc sang h×nh - Thµnh phÇn kinh tÕ phó n«ng ra ®êi ë ViÖt Nam cuèi thÕ kû XIX, ph¸t th¸i ph−¬ng thøc s¶n xuÊt ch©u ¸ (theo triÓn m¹nh ë thÕ kû XX víi c¸c ®Æc tr−ng ý kiÕn cña nhiÒu häc gi¶ th× b¾t ®Çu tõ chñ yÕu: hä lµ chñ së h÷u ruéng ®Êt, tù thêi Hïng V−¬ng). Di s¶n nµy ®−îc thÓ lao ®éng vµ cã thuª m−ín mét phÇn hiÖn tr−íc hÕt ë chÕ ®é së h÷u ®Êt ®ai nh©n c«ng trªn phÇn ruéng cña m×nh. thiÕt lËp trªn c¸c c«ng x· n«ng th«n; ë quan hÖ giai cÊp; ë bé m¸y thèng trÞ lµ - Sau C¸ch m¹ng th¸ng T¸m, h×nh Nhµ n−íc. thøc bãc lét ®Þa t« gi¶m dÇn, phó n«ng còng theo ®ã gi¶m dÇn. - Tµn d− n« lÖ gia ®×nh ë ViÖt Nam kh«ng tån t¹i nh− di s¶n cña mét ph−¬ng - Thêi kú thùc d©n ë miÒn Nam, ®−îc thøc s¶n xuÊt (kh«ng cã chÕ ®é n« lÖ ®iÓn chÝnh quyÒn thùc d©n khuyÕn khÝch h×nh) mµ chØ lµ nh÷ng tµn d−. Nh−ng (nh»m x©y dùng n«ng th«n miÒn Nam th©n phËn n« tú l¹i sím xuÊt hiÖn, hä thµnh ph¸o ®µi chèng céng), tÇng líp lµm viÖc hÇu h¹ trong c¸c gia ®×nh quyÒn phó n«ng xuÊt hiÖn ®«ng ®¶o h¬n. Hä quý lµ chÝnh. ë ViÖt Nam, ®Õn cuèi thÕ kh«ng chØ thuª m−ín nh©n c«ng mµ cßn kû XIX, ®Çu thÕ kû XX vÉn cßn t×nh kiªm kinh doanh c«ng th−¬ng nghiÖp.
  6. 8 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 6.2007 VÒ di s¶n kinh tÕ t− b¶n n«ng th«n, lµ t©m lý b×nh qu©n chñ nghÜa, cµo b»ng theo t¸c gi¶, trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, trong ph©n phèi ruéng ®Êt; ®ång thêi cÇn thµnh phÇn kinh tÕ nµy lµ cÇu nèi gi÷a kh¾c phôc tÝnh tr× trÖ, lµm ¨n tñn mñn, n«ng d©n víi thÞ tr−êng, hä cã n¨ng lùc manh món cña kinh tÕ tiÓu n«ng. qu¶n lý. Tuy nhiªn cÇn c¾t c¸i ®u«i VI. Mét vµi kiÕn nghÞ vÒ b−íc ®i lªn phong kiÕn, h−íng hä ®Õn sù ph¸t triÓn CNXH cña ViÖt Nam hiÖn nay cña kinh tÕ t− b¶n n«ng th«n theo ®Þnh h−íng x· héi chñ nghÜa. Tõ gãc ®é sö häc nghiªn cøu di s¶n lÞch sö, t¸c gi¶ ®Ò xuÊt mét sè kiÕn nghÞ V. Di s¶n kinh tÕ tiÓu n«ng nh− sau: - Trong lÞch sö, thµnh phÇn kinh tÕ - CÇn coi träng viÖc kh¾c phôc c¸c di nµy cã qu¸ tr×nh ph¸t triÓn l©u dµi, tr¶i s¶n tiªu cùc cña lÞch sö ®Ó l¹i (xo¸ bá tµn qua nhiÒu biÕn ®éng. Nã b¾t ®Çu tõ khi d− c«ng x· thÞ téc, ph−¬ng thøc s¶n xuÊt gi¶i thÓ c«ng x· thÞ téc, chuyÓn dÇn sang ch©u ¸; kh¾c phôc chñ nghÜa b×nh qu©n, c«ng x· n«ng th«n. Ban ®Çu chØ cã mét sè thñ tiªu quan hÖ bãc lét theo lèi cèng Ýt ng−êi së h÷u lín vÒ ruéng ®Êt. Mèc n¹p, ®Þa t« phong kiÕn, thñ tiªu di s¶n quan träng ®¸nh dÊu sù ph¸t triÓn cña chÕ ®é n« lÖ gia ®×nh…). chÕ ®é t− h÷u ruéng ®Êt lµ n¨m 1254, nhµ TrÇn ®· b¸n ruéng c«ng cho d©n lµm - X©y dùng n«ng th«n míi trong ®iÒu ruéng t−. Thêi Lª, chÕ ®é së h÷u t− nh©n kiÖn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, nhiÒu vÒ ruéng ®Êt ®−îc b¶o vÖ, Nhµ n−íc h×nh thøc së h÷u, kÕ thõa di s¶n tÝch kh«ng ®¸nh thuÕ ruéng t−. ViÖc mua b¸n cùc, kh¾c phôc c¸c di s¶n tiªu cùc (t¨ng ruéng ®Êt c«ng lµng x· vµ ruéng h−¬ng c−êng kinh tÕ trung n«ng theo ®Þnh ho¶ bÞ cÊm. Tíi thÕ kû XIX, lµng tiÓu h−íng XHCN, ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cña n«ng xuÊt hiÖn ngµy cµng phæ biÕn. Thêi kinh tÕ t− b¶n n«ng th«n, ph¸t triÓn c¸c kú 9 n¨m kh¸ng chiÕn, nhê chÝnh s¸ch xÝ nghiÖp tiÓu thñ c«ng nghiÖp, t¨ng ruéng ®Êt ®óng ®¾n ë vïng tù do, kinh tÕ c−êng dÞch vô trong n«ng nghiÖp…). tiÓu n«ng cã kh¸ lªn chót Ýt. B»ng lèi t− duy l«gÝc, kh¸ch quan ë miÒn Nam, kinh tÕ tiÓu n«ng cã trªn c¬ së nh÷ng cø liÖu lÞch sö x¸c thùc, kh¸c biÖt so víi miÒn B¾c. B×nh qu©n phong phó, t¸c gi¶ ®· chØ râ nh÷ng di chiÕm h÷u ruéng ®Êt theo ®Çu ng−êi ë s¶n nµo lµ tÝch cùc cÇn ph¶i ph¸t huy; di ®©y cao h¬n miÒn B¾c; trung n«ng sö s¶n nµo lµ tiªu cùc cÇn ph¶i lo¹i bá vµ ®Ò dông nhiÒu n¨ng l−îng c¬ khÝ vµo s¶n xuÊt c¸c gi¶i ph¸p thiÕt thùc ®Ó thùc xuÊt. Sau gi¶i phãng, trung n«ng ngµy hiÖn c¸c môc tiªu trªn. C«ng tr×nh nµy cµng chiÕm vÞ trÝ trung t©m ë n«ng th«n. kh«ng chØ cã gi¸ trÞ vÒ mÆt lÞch sö, khoa häc mµ cßn c¶ vÒ mÆt thùc tiÔn, khi ®Êt - KÕ thõa di s¶n kinh tÕ tiÓu n«ng n−íc ta ®ang trong thêi kú ®Èy m¹nh chÝnh lµ kÕ thõa tinh thÇn lao ®éng cÇn CNH, H§H, viÖc kÕ thõa, ph¸t huy c¸c cï, siªng n¨ng, kinh nghiÖm th©m canh gi¸ trÞ lÞch sö do cha «ng ®Ó l¹i lµ ®éng t¨ng vô. §©y lµ nh÷ng tiÒm n¨ng rÊt lín lùc quan träng, gãp phÇn kh«ng nhá vµo cÇn ph¸t huy ë thµnh phÇn kinh tÕ nµy. sù nghiÖp ®æi míi toµn diÖn vµ x©y dùng Tuy vËy, còng kh«ng nªn coi nhÑ nh÷ng ®Êt n−íc hiÖn nay. di s¶n tiªu cùc cña kinh tÕ tiÓu n«ng, ®ã

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản