ĐÁP ÁN 20 CÂU H I TRI T H CỎ Ế Ọ
Câu 1: Phân tích n i dung và b n ch t c a Ch nghĩa duy v t bi n ch ng (CNDVBC)ộ ả ấ ủ ủ ậ ệ ứ
v i tính cách là h t nhân lý lu n c a Th gi i quan khoa h c (TGQKH).ớ ạ ậ ủ ế ớ ọ
Tr l i:ả ờ Trang 15-25 sách GK.
1. N i dung: ộc a CNDVBC v i tính cách là h t nhân lý lu n c a Th gi i quan khoa h củ ớ ạ ậ ủ ế ớ ọ
bao g m 2 nhóm quan ni m. Đó là nhóm quan ni m duy v t v th gi i nói chung vàồ ệ ệ ậ ề ế ớ
nhóm duy v t v xã h i nói riêng:ậ ầ ộ
a)Quan đi m duy v t v th gi iể ậ ề ế ớ :
T n t i c a th gi i là ti n đ th ng nh t th gi i: Tr c khi th gi i có th làồ ạ ủ ế ớ ề ề ố ấ ế ớ ướ ế ớ ể
m t th th ng nh t thì tr c h t th gi i ph i t n t i. Tính th ng nh t th t sộ ể ố ấ ướ ế ế ớ ả ồ ạ ố ấ ậ ự
c a th gi i là tính v t ch t c a nó, tính v t ch t này đ c ch ng minh b ngủ ế ớ ở ậ ấ ủ ậ ấ ượ ứ ằ
m t s phát tri n lâu dài và khó khăn c a tri t h c và khoa h c t nhiên.ộ ự ể ủ ế ọ ọ ự
Nguyên lý v tính th ng nh t v t ch t c a th gi i, có n i dung nh sau:ề ố ấ ậ ấ ủ ế ớ ộ ư
Th gi i v t ch t t n t i khách quan, vĩnh vi n, vô h n, vô t n.ế ớ ậ ấ ồ ạ ễ ạ ậ
Trong th gi i v t ch t ch t n t i các quá trình v t ch t c th , có m c đ t ch c nh tế ớ ậ ấ ỉ ồ ạ ậ ấ ụ ể ứ ộ ổ ứ ấ
đ nh; đang bi n đ i chuy n hóa l n nhau là ngu n g c, nguyên nhân c a nhau; cùng ch u sị ế ổ ể ẫ ồ ố ủ ị ự
chi ph i b i các quy lu t khách quan c a TGVC.ố ở ậ ủ
Ý th c, t duy con ng i ch là s n ph m c a m t d ng v t ch t có t ch c cao; th gi iứ ư ườ ỉ ả ẩ ủ ộ ạ ậ ấ ổ ứ ế ớ
th ng nh t và duy nh t.ố ấ ấ
Ph m trù v t ch t: v t ch t là m t ph m trù tri t h c dùng đ ch th c t i kháchạ ậ ấ ậ ấ ộ ạ ế ọ ể ỉ ự ạ
quan đ c đem l i cho con ng i trong c m giác, đ c c m giác c a chúng taượ ạ ườ ả ượ ả ủ
chép l i, ch p l i, ph n ánh và t n t i không ph thu c vào c m giác.ạ ụ ạ ả ồ ạ ụ ộ ả
Ph m trù ý th c, quan h gi a ý th c và v t ch t: Ý th c c a con ng i t n t iạ ứ ệ ữ ứ ậ ấ ứ ủ ườ ồ ạ
tr c h t trong b óc con ng i, sau đó thông qua th c ti n lao đ ng nó t n t iướ ế ộ ườ ự ễ ộ ồ ạ
trong các v t ph m do con ng i sáng t o ra. Ý th c g m nhi u y u t : tri th c,ậ ẩ ườ ạ ứ ồ ề ế ố ứ
tình c m, ni m tin, ý chí… trong đó tri th c và tình c m có vai trò r t quan tr ng.ả ề ứ ả ấ ọ
Thông qua ho t đ ng th c ti n, ý th c con ng i xâm nh p vào hi n th c v tạ ộ ự ễ ứ ườ ậ ệ ự ậ
ch t t o nên s c m nh tinh th n tác đ ng lên th gi i góp ph n bi n đ i th gi i.ấ ạ ứ ạ ầ ộ ế ớ ầ ế ổ ế ớ
Quan đi m duy v t v xã h i:ể ậ ề ộ
Xã h i là m t b ph n đ c thù c a t nhiên, nó là k t qu phát tri n lâu dài c aộ ộ ộ ậ ặ ủ ự ế ả ể ủ
t nhiên, có quy lu t v n đ ng, phát tri n riêng, s v n đ ng, phát tri n c a xãự ậ ậ ộ ể ự ậ ộ ể ủ
h i ph i thông qua ho t đ ng th c ti n.ộ ả ạ ộ ự ễ
S n xu t v t ch t là c s đ i s ng xã h i: N n s n xu t v t ch t trong t ng giaiả ấ ậ ấ ơ ở ờ ố ộ ề ả ấ ậ ấ ừ
đo n l ch s g n li n v i m t ph ng ti n s n xu t nh t đ nh, s thay đ i PTSXạ ị ử ắ ề ớ ộ ươ ệ ả ấ ấ ị ự ổ
s làm thay đ i m i m t c a đ i s ng xã h i.ẽ ổ ọ ặ ủ ờ ố ộ
S phát tri n c a xã h i là quá trình l ch s t nhiên, là l ch s phát tri n các hìnhự ể ủ ộ ị ử ự ị ử ể
thái kinh t xã h i m t cách đa d ng nh ng th ng nh t t th p đ n cao, mà th cế ộ ộ ạ ư ố ấ ừ ấ ế ự
ch t là l ch s phát tri n c a xã h i.ấ ị ử ể ủ ộ
LLSX QHSX PTSX (CSHT + KTTT) HTKTXH
Qu n chúng nhân dân (QCND) là ch th chân chính sáng t o ra l ch s : QCND làầ ủ ể ạ ị ử
l c l ng tr c ti p s n xu t ra c a c i v t ch t, sáng t o ra m i giá tr tinh th n,ự ượ ự ế ả ấ ủ ả ậ ấ ạ ọ ị ầ
quy t đ nh thành b i c a m i cu c cách m ng. Vai trò ch th QCND bi u hi nế ị ạ ủ ọ ộ ạ ủ ể ể ệ
khác nhau nh ng đi u ki n l ch s khác nhau và ngày càng l n d n; s c m nhở ữ ề ệ ị ử ớ ầ ứ ạ
c a h ch đ c phát huy khi h đ c h ng d n, t ch c, lãnh đ o.ủ ọ ỉ ượ ọ ượ ướ ẫ ổ ứ ạ
2. B n ch t c a CNDVBC:ả ấ ủ
CNDVBC đã gi i quy t v n đ c b n c a tri t h c t quan đi m th c ti n:ả ế ấ ề ơ ả ủ ế ọ ừ ể ự ễ
CNDV cũ thi u quan đi m th c ti n, máy móc ế ể ự ễ không th y đ c tính năng đ ng c a ý th c;ấ ượ ộ ủ ứ
riêng CNDVBC kh ng đ nh v t ch t có tr c và quy t đ nh ý th c; trong ho t đ ng th c ti n ýẳ ị ậ ấ ướ ế ị ứ ạ ộ ự ễ
th c tác đ ng tích c c làm bi n đ i hi n th c v t ch t theo nhu c u c a con ng i.ứ ộ ự ế ổ ệ ự ậ ấ ầ ủ ườ
CNDVBC đã th ng nh t TGQDV v i phép bi n ch ng: CNDV cũ mang n ng tínhố ấ ớ ệ ứ ặ
siêu hình, PBC đ c nghiên c u trong h th ng tri t h c duy tâm ượ ứ ệ ố ế ọ Mác c i t oả ạ
CNDV cũ, gi i thoát PBC ra kh i tính th n bí, t bi n ả ỏ ầ ư ệ xây d ng nên CNDVBC;ự
th ng nh t gi a TGQDV v i PBC.ố ấ ữ ớ
CNDVBC là CNDV tri t đ ; nó không ch duy v t trong lĩnh v c t nhiên mà cònệ ể ỉ ậ ự ự
trong lĩnh v c xã h i. CNDVLS là c ng hi n vĩ đ i c a C.Mác cho kho tàng tự ộ ố ế ạ ủ ư
t ng c a loài ng i: CNDV cũ không tri t đ ; CNDV l ch s ra đ i là k t quưở ủ ườ ệ ể ị ử ờ ế ả
v n d ng CNDV vào nghiên c u lĩnh v c xã h i, t ng k t l ch s , k th a có phêậ ụ ứ ự ộ ổ ế ị ử ế ừ
phán toàn b t t ng xã h i trên c s khái quát th c ti n m i c a giai c p vôộ ư ưở ộ ơ ở ự ễ ớ ủ ấ
s n. V i CNDVLS nhân lo i ti n b có đ c m t công c vĩ đ i trong nh n th c,ả ớ ạ ế ộ ượ ộ ụ ạ ậ ứ
c i t o th gi i.ả ạ ế ớ
CNDVBC mang tính th c ti n - cách m ng, nó h ng d n con ng i trong ho tự ễ ạ ướ ẫ ườ ạ
đ ng th c ti n c i t o th gi i:ộ ự ễ ả ạ ế ớ
CNDVBC là vũ khí lý lu n c a giai c p vô s n: L i ích giai c p vô s n phù h p l i ích nhânậ ủ ấ ả ợ ấ ả ợ ợ
lo i ti n b , đ c lu n ch ng b ng nh ng c s lý lu n khoa h c ạ ế ộ ượ ậ ứ ằ ữ ơ ở ậ ọ CNDVBC tr thànhở
h t t ng c a giai c p vô s n có s th ng nh t tính khoa h c và tính cách m ng.ệ ư ưở ủ ấ ả ự ố ấ ọ ạ
CNDVBC không ch gi i thích th gi i mà còn góp ph n c i t o th gi i.ỉ ả ế ớ ầ ả ạ ế ớ
CNDVBC kh ng đ nh s t t th ng c a cái m i: nó xóa b cái cũ l i th i, xây d ng cái m iẳ ị ự ấ ắ ủ ớ ỏ ỗ ờ ự ớ
ti n b .ế ộ
CNDVBC là m t h th ng m , là kim ch nam cho m i hành đ ng.ộ ệ ố ở ỉ ọ ộ
Câu 2: Anh (ch ) hãy phân tích c s lý lu n, nêu ra các yêu c u ph ng pháp lu n c aị ơ ở ậ ầ ươ ậ ủ
nguyên t c khách quan c a ch nghĩa duy v t bi n ch ng. Đ ng C ng S n Vi t Nam đãắ ủ ủ ậ ệ ứ ả ộ ả ệ
v n d ng nh th nào vào s nghi p cách m ng hi n nay n c ta?ậ ụ ư ế ự ệ ạ ệ ở ướ
Tr l i:ả ờ trang 28-33 SGK
* C s lý lu n :ơ ở ậ
Nguyên t c khách quan trong xem xét đ c xây d ng d a trên n i dung c a nguyên lý vắ ượ ự ự ộ ủ ề
tính th ng nh t v t ch t c a th gi i. Yêu c u c a nguyên t c này đ c tóm t t nh sau :khiố ấ ậ ấ ủ ế ớ ầ ủ ắ ượ ắ ư
nh n th c khách th (đ i t ng), s v t, hi n t ng t n t i trong hi n th c – ch th t duyậ ứ ể ố ượ ự ậ ệ ượ ồ ạ ệ ự ủ ể ư
ph i n m b t, tái hi n nó trong chính nó mà không đ c thêm hay b t m t cách tùy ti n .ả ắ ắ ệ ượ ớ ộ ệ
- V t ch t là cái có tr c t duy. V t ch t t n t i vĩnh vi n và m t giai đ an phát tri nậ ấ ướ ư ậ ấ ồ ạ ễ ở ộ ọ ể
nh t đ nh c a mình nó m i s n sinh ra t duy. Do t duy ph n ánh th gi i v t ch t, nên trongấ ị ủ ớ ả ư ư ả ế ớ ậ ấ
quá trình nh n th c đ i t ng ta không đ c xu t phát t t duy, t ý ki n ch quan c a chúngậ ứ ố ượ ượ ấ ừ ư ừ ế ủ ủ
ta v đ i t ng.mà ph i xu t phát t chính b n thân đ i t ng, t b n ch t c a nó, khôngề ố ượ ả ấ ừ ả ố ượ ừ ả ấ ủ
đ c ”b t” đ i t ng tuân theo t duy mà ph i “b t” t duy tuân theo đ i t ng. Không ép đ iượ ắ ố ượ ư ả ắ ư ố ượ ố
t ng th a mãn m t s đ ch quan hay m t “Lôgíc” nào đó, mà ph i rút ra nh ng s đ t đ iượ ỏ ộ ơ ồ ủ ộ ả ữ ơ ồ ừ ố
t ng, tái t o trong t duy các hình t ng, t t ng- cái lôgíc phát tri n c a chính đ i t ngượ ạ ư ượ ư ưở ể ủ ố ượ
đó.
- Toàn b “ngh thu t” chinh ph c b n ch t c a s v t, hi n t ng đ c gói ghémộ ệ ậ ụ ả ấ ủ ự ậ ệ ượ ượ
trong s tìm ki m, ch n l a, s d ng nh ng con đ ng, cách th c, ph ng ti n thâm nh p h uự ế ọ ự ử ụ ữ ườ ứ ươ ệ ậ ữ
hi u vào “th gi i” bên trong c a s v t. “ngh thu t” chinh ph c nh th không mang đ n choệ ế ớ ủ ự ậ ệ ậ ụ ư ế ế
s v t, hi n t ng m t cái gì đó xa l v i chính nó. Đi u này đ t ra cho ch th m t tình thự ậ ệ ượ ộ ạ ớ ề ặ ủ ể ộ ế
khó khăn. Làm nh th nào đ bi t ch c ch n nh ng suy nghĩ c a chúng ta v s v t là kháchư ế ể ế ắ ắ ữ ủ ề ư ậ
quan, là phù h p v i b n thân s v t? Nguyên t c khách quan đòi h i đ c b sung thêm yêuợ ớ ả ự ậ ắ ỏ ượ ổ
c u phát huy tính năng đ ng sáng t o c a ch th và nguyên t c tính đ ng .ầ ộ ạ ủ ủ ể ắ ả
- Gi i t nhiên và xã h i không bao gi t ph i bày tòan b b n ch t c a mình ra thànhớ ự ộ ờ ự ơ ộ ả ấ ủ
các hi n t ng đi n hình. Con ng i không ph i ch nh n th c nh ng cái gì b c l ra tr cệ ượ ể ườ ả ỉ ậ ứ ữ ộ ộ ướ
ch th . Do đó đ ph n ánh khách th nh m t ch nh th , ch th t duy không th không bủ ể ể ả ể ư ộ ỉ ể ủ ể ư ể ổ
sung nh ng y u t ch quan nh đ xu t các gi thuy t, đ a ra các d đóan khoa h c ….Thi uữ ế ố ủ ư ề ấ ả ế ư ự ọ ế
nh ng đi u này t duy s không mang tính bi n ch ng, s không th hi n b n tính sáng t oữ ề ư ẽ ệ ứ ẽ ể ệ ả ạ
thông qua trí t ng t ng c a chính mình. Yêu c u phát huy tính năng đ ng sáng t o c a chưở ượ ủ ầ ộ ạ ủ ủ
th đòi h i ch th t duy ph i bi n đ i, th m chí c i t o đ i t ng đ tìm ra b n ch t c aể ỏ ủ ể ư ả ế ổ ậ ả ạ ố ượ ể ả ấ ủ
nó. Nh ng bi n đ i, c i t o đó là ch quan nh ng không ph i tùy ti n, mà là nh ng bi n đ i vàữ ế ổ ả ạ ủ ư ả ệ ữ ế ổ
c i t o đ i t ng phù h p quy lu t c a hi n th c thu c lĩnh v c nghiên c u.ả ạ ố ượ ợ ậ ủ ệ ự ộ ự ứ
- Yêu c u khách quan trong xem xét có ý nghĩa r t quan tr ng trong nh n th c các hi nầ ấ ọ ậ ứ ệ
t ng thu c đ i s ng xã h i. Đ i t ng nghiên c u bao g m cái v t ch t và cái tinh th n ch aượ ộ ờ ố ộ ố ượ ứ ồ ậ ấ ầ ứ
đ y nh ng cái ch quan, nh ng cái lý t ng và luôn ch u s tác đ ng c a các l c l ng t phátầ ữ ủ ữ ưở ị ự ộ ủ ự ượ ự
c a t nhiên l n l c l ng t giác (ý chí, l i ích, m c đích, nhân cách, cá tính khác nhau) c aủ ự ẫ ự ượ ự ợ ụ ủ
con ng i. đây đ i t ng, khách th t duy quy n ch t vào ch th t duy b ng h th ngườ Ở ố ượ ể ư ệ ặ ủ ể ư ằ ệ ố
nh ng m i liên h ch ng ch t. Do đó c n ph i c th hóa nguyên t c khách quan trong xem xétữ ố ệ ằ ị ầ ả ụ ể ắ
các hi n t ng xã h i, t c là ph i k t h p nó v i các yêu c u phát huy tính năng đ ng, sáng t oệ ượ ộ ứ ả ế ợ ớ ầ ộ ạ
c a ch th và nguyên t c tính đ ng. Đi u này có nghĩa là nguyên t c khách quan trong xem xétủ ủ ể ắ ả ề ắ
không ch bao hàm yêu c u xu t phát t chính đ i t ng, t nh ng quy lu t v n đ ng và phátỉ ầ ấ ừ ố ượ ừ ữ ậ ậ ộ
tri n c a nó, không đ c thêm b t tùy ti n ch quan, mà nó còn ph i bi t phân bi t nh ng quanể ủ ượ ớ ệ ủ ả ế ệ ữ
h v t ch t v i nh ng quan h t t ng, các nhân t khách quan v i các nhân t ch quan, th aệ ậ ấ ớ ữ ệ ư ưở ố ớ ố ủ ừ
nh n các quan h v t ch t khách quan t n t i xã h i là nhân t quy t đ nh.còn nh ng hi nậ ệ ậ ấ ồ ạ ộ ố ế ị ữ ệ
t ng tinh th n, t t ng đ c quy đ nh b i đ i s ng v t ch t c a con ng i và các quan hượ ầ ư ưở ượ ị ở ờ ố ậ ấ ủ ườ ệ
kinh t c a h nh ng chúng có nh h ng ng c l i t n t i xã h i. Ph i coi xã h i là m t làế ủ ọ ư ả ưở ượ ạ ồ ạ ộ ả ộ ộ
m t c th s ng t n t i và phát tri n không ng ng ch không ph i là cái gì đó k t thành m tộ ơ ể ố ồ ạ ể ừ ứ ả ế ộ
cách máy móc. Phân tích m t cách khách quan nh ng quan h s n xu t c u thành m t hình tháiộ ữ ệ ả ấ ấ ộ
kinh t xã h i nh t đ nh và c n ph i nghiên c u nh ng quy lu t v n hành và phát tri n c a hìnhế ộ ấ ị ầ ả ứ ữ ậ ậ ể ủ
thái xã h i đó.ộ
- Khi nh n th c các hi n t ng xã h i chúng ta ph i chú tr ng đ n m c đ quan tâm vàậ ứ ệ ượ ộ ả ọ ế ứ ộ
năng l c nh n th c c a các l c l ng xã h i đ i v i vi c gi i quy t các v n đ xã h i, đ i v iự ậ ứ ủ ự ượ ộ ố ớ ệ ả ế ấ ề ộ ố ớ
khuynh h ng phát tri n c a các hi n t ng xã h i, đ i v i vi c đánh giá tình hình xã h i …ướ ể ủ ệ ượ ộ ố ớ ệ ộ
nh ng đánh giá có giá tr h n, nh ng cách gi i quy t đúng h n th ng là nh ng đánh giá, nh ngữ ị ơ ữ ả ế ơ ườ ữ ữ
cách gi i quy t thu c v các l c l ng xã h i bi t đ ng trên l p tr ng c a giai c p tiên ti n,ả ế ộ ề ự ượ ộ ế ứ ậ ườ ủ ấ ế
c a nh ng l c l ng cách m ng c a th i đ i đó. Vì v y tính khách quan trong xem xét các hi nủ ữ ự ượ ạ ủ ờ ạ ậ ệ
t ng xã h i nh t quán v i nguyên t c tính đ ng. Vi c xem th ng nguyên t c này d d n đ nượ ộ ấ ớ ắ ả ệ ườ ắ ễ ẫ ế
vi ph m yêu c u c a nguyên t c khách quan trong xem xét, d bi n nó thành ch nghĩa kháchạ ầ ủ ắ ễ ế ủ
quan, c n tr vi c nh n th c đúng đ n các hi n t ng xã h i ph c t p.ả ở ệ ậ ứ ắ ệ ượ ộ ứ ạ
* Nh ng yêu c u ph ng pháp lu n c a nguyên t c khách quan trong xem xét:ữ ầ ươ ậ ủ ắ
Nguyên t c khách quan trong xem xét có m i liên h m t thi t v i các nguyên t c khácắ ố ệ ậ ế ớ ắ
c a lôgíc bi n ch ng. Nó th hi n yêu c u c th sau:ủ ệ ứ ể ệ ở ầ ụ ể
Trong ho t đ ng nh n th c, Ch th ph i:ạ ộ ậ ứ ủ ể ả
- M t là: Xu t phát t hi n th c khách quan, tái hi n l i nó nh nó v n có mà khôngộ ấ ừ ệ ự ệ ạ ư ố
đ c tùy ti n đ a ra nh ng nh n đ nh ch quan.ượ ệ ư ữ ậ ị ủ
- Hai là: Ph i bi t phát huy tính năng đ ng, sáng t o c a ch th , đ a ra các gi thuy tả ế ộ ạ ủ ủ ể ư ả ế
khoa h c có giá tr v khách th , đ ng th i bi t cách ti n hành ki m ch ng các gi tuy t đóọ ị ề ể ồ ờ ế ế ể ứ ả ế
b ng th c nghi m.ằ ự ệ
Trong ho t đ ng th c ti n, Ch th ph i :ạ ộ ự ễ ủ ể ả
- M t là: Xu t phát t hi n th c khách quan, phát hi n ra nh ng quy lu t chi ph i nó.ộ ấ ừ ệ ự ệ ữ ậ ố
- Hai là: D a trên các quy lu t khách quan đó, chúng ta v ch ra các m c tiêu, k h ach,ự ậ ạ ụ ế ọ
tìm ki m các bi n pháp, ph ng th c đ t ch c th c hi n. K p th i đi u ch nh, u n n ng h atế ệ ươ ứ ể ổ ứ ự ệ ị ờ ề ỉ ố ắ ọ
đ ng c a con ng i đi theo l i ích và m c đích đã đ t ra.ộ ủ ườ ợ ụ ặ
Phát huy tính năng đ ng, sáng t o c a ý th c có nghĩa là phát huy vai trò tri th c, tìnhộ ạ ủ ứ ứ
c m, ý chí, lý trí… t c là phát huy vai trò nhân t con ng i trong h at đ ng nh n th c và h atả ứ ố ườ ọ ộ ậ ứ ọ
đ ng th c ti n c i t o hi n th c khách quan, v n lên làm ch th gi i.ộ ự ễ ả ạ ệ ự ươ ủ ế ớ
* Đ ng C ng s n Vi t Nam đã v n d ng nh th nào vào s nghi p cách m ng c a Vi tả ộ ả ệ ậ ụ ư ế ự ệ ạ ủ ệ
Nam:
Ph i tôn tr ng hi n th c khách quan, tôn tr ng vai trò quy t đ nh c a v t ch t. C th là:ả ọ ệ ự ọ ế ị ủ ậ ấ ụ ể
- Xu t phát t hi n th c khách quan c a đ t n c, c a th i đ i đ h ach đ nh cácấ ừ ệ ự ủ ấ ướ ủ ờ ạ ể ọ ị
đ ng l i, chi n l c, sách l c nh m xây d ng và phát tri n đ t n c.ườ ố ế ượ ượ ằ ự ể ấ ướ
- Bi t tìm ki m, khai thác và s d ng nh ng l c l ng v t ch t đ hi n th c hóa đ ngế ế ử ụ ữ ự ượ ậ ấ ể ệ ự ườ
l i, chi n l c, sách l c nh m xây d ng và phát tri n đ t n c.ố ế ượ ượ ằ ự ể ấ ướ
- Coi cách m ng là s nghi p c a qu n chúng, coi đ i đòan k t tòan dân t c là đ ng l cạ ự ệ ủ ầ ạ ế ộ ộ ự
ch y u đ phát tri n đ t n c. Bi t k t h p hài hòa các l i ích khác nhau (l i ích kinh t , l iủ ế ể ể ấ ướ ế ế ợ ợ ợ ế ợ
ích chính tr , l i ích v t ch t, l i ích tinh th n, l i ích cá nhân, l i ích t p th , l i ích xã h i...)ị ợ ậ ấ ợ ầ ợ ợ ậ ể ợ ộ
thành đ ng l c m nh m thúc đ y công cu c đ i m i.ộ ự ạ ẽ ẩ ộ ổ ớ
- Đ ng ta rút ra nh ng bài h c kinh nghi m t nh ng sai l m, th t b i tr c đ i m i,ả ữ ọ ệ ừ ữ ầ ấ ạ ướ ổ ớ
Đ ng ta k t lu n: “M i đ ng l i, ch tr ng c a Đ ng ph i xu t phát t th c t , tôn tr ngả ế ậ ọ ườ ố ủ ươ ủ ả ả ấ ừ ự ế ọ
quy lu t khách quan”.ậ
Bi t phát huy tính năng đ ng, sáng t o c a ý th c, phát huy vai trò c a các y u t chế ộ ạ ủ ứ ủ ế ố ủ
quan (tri th c, tình c m…) t c phát huy vai trò nhân t con ng i trong h at đ ng nh n th c vàứ ả ứ ố ườ ọ ộ ậ ứ
th c ti n:ự ể
- Coi s th ng nh t gi a tình c m (nhi t tình cách m ng, lòng yêu n c, ý chí qu tự ố ấ ữ ả ệ ạ ướ ậ
c ng…) và tri th c (kinh nghi m d ng n c và gi n c, hi u bi t khoa h c) là đ ng l c tinhườ ứ ệ ự ướ ữ ướ ể ế ọ ộ ự
th n thúc đ y công cu c đ i m i. Ch ng l i thái đ l i, trì tr , ch bi t làm theo cách cũ màầ ẩ ộ ổ ớ ố ạ ộ ỷ ạ ệ ỉ ế
không bi t dũng c m làm theo cái m i, bi t kh i d y lòng yêu n c, ý chí qu t c ng… ph iế ả ớ ế ơ ậ ướ ậ ườ ả
ph bi n tri th c khoa h c, công ngh hi n đ i cho đông đ o cán b , đ ng viên và nhân dân,ổ ế ứ ọ ệ ệ ạ ả ộ ả
bi t nâng cao dân trí, đào t o và b i d ng nhân tài.ế ạ ồ ưỡ
- Coi tr ng công tác t t ng, đ y m nh giáo d c t t ng. Đ c bi t là giáo d c chọ ư ưở ẩ ạ ụ ư ưở ặ ệ ụ ủ
nghĩa Mác –Lênin và t t ng H Chí Minh cho đông đ o ng i Vi t Nam chúng ta. Ph i nângư ưở ồ ả ườ ệ ả
cao và đ i m i t duy lý lu n mà tr c h t là ch nghĩa xã h i và con đ ng đi lên ch nghĩaổ ớ ư ậ ướ ế ủ ộ ườ ủ
xã h i Vi t Nam.ộ ở ệ
- Kiên quy t kh c ph c và ngăn ng a tái di n b nh ch quan, duy ý chí,l i suy nghĩ vàế ắ ụ ừ ễ ệ ủ ố
hành đ ng gi n đ n, nóng v i theo nguy n v ng ch quan o t ng mà b t ch p quy lu tộ ả ơ ộ ệ ọ ủ ả ưở ấ ấ ậ
khách quan, coi th ng tình hình th c t .ườ ự ế
Câu 3: Đ ng ta kh ng đ nh: “M i đ ng l i, ch tr ng c a Đ ng ph i xu t phát tả ẳ ị ọ ườ ố ủ ươ ủ ả ả ấ ừ
th c t , tôn tr ng quy lu t khách quan”. Anh ch hãy ch ra và phân tích c s tri t h cự ế ọ ậ ị ỉ ơ ở ế ọ
c a kh ng đ nh đó?ủ ẳ ị
Tr l i: ả ờ
Vi t Nam, do b nh ch quan, duy ý chí, l i suy nghĩ & hành đ ng gi n đ n, nóng v iỞ ệ ệ ủ ố ộ ả ơ ộ
ch y theo nguy n v ng ch quan o t ng đã xu t hi n tr c Đ i m i có nguyên nhân và gâyạ ệ ọ ủ ả ưở ấ ệ ướ ổ ớ
ra tác h i l n.ạ ớ
Xu t phát t hi n th c khách quan c a n c ta y u kém v năng l c t duy, l c h u vấ ừ ệ ự ủ ướ ế ề ự ư ạ ậ ề
lý lu n, ít kinh nghi m trong xây d ng và qu n lý đ t n c; Đ ng th i do sai l m u trĩ “t ”ậ ệ ự ả ấ ướ ồ ờ ầ ấ ả
khuynh, x y ra trong m t đi u ki n l ch s r t đ c bi t c a dân t c ta (Bi t phát huy t i đa s cả ộ ề ệ ị ử ấ ặ ệ ủ ộ ế ố ứ
m nh tinh th n, khao khát thoát ra kh i cu c s ng l m than, nô l ...) nh ng l i không xu t phátạ ầ ỏ ộ ố ầ ệ ư ạ ấ
t hi n th c, b t ch p quy lu t, coi th ng tri th c KH,… Nên t o ra nh ng chính sách sai l m,ừ ệ ự ấ ấ ậ ườ ứ ạ ữ ầ
gây ra nh ng h u qu v nhi u m t (kinh t , xã h i…) r t nghiêm tr ng & kéo dài. ữ ậ ả ề ề ặ ế ộ ấ ọ
Đ có th kh c ph c tri t đ ch nghĩa ch quan ph i quán tri t th c hi n nguyên t cể ể ắ ụ ệ ể ủ ủ ả ệ ự ệ ắ
khách quan. Vì nguyên t c khách quan là nguyên t c đ u tiên c a t duy bi n ch ng, V n d ngắ ắ ầ ủ ư ệ ứ ậ ụ
nguyên t c khách quan k t h p v i ch quan trong ho t đ ng nh n th c s tránh đ c nh ngắ ế ợ ớ ủ ạ ộ ậ ứ ẽ ượ ữ
sai l m trong chính sách phát tri n đ t n c. ầ ể ấ ướ
Câu 2: trình bày thêm
Trên c s quy lu t khách quan đó, Đ ng ta kh ng đ nh “M i đ ng l i ch tr ng c aơ ở ậ ả ẳ ị ọ ườ ố ủ ươ ủ
Đ ng ph i xu t phát t th c t , tôn tr ng quy lu t khách quan”. Đ làm đ c đi u đó Ph i tônả ả ấ ừ ự ế ọ ậ ể ượ ề ả
tr ng hi n th c kh.quan, tôn tr ng vai trò quy t đ nh c a VC, t c:ọ ệ ự ọ ế ị ủ ứ
Xu t phát c a hi n th c kh.quan c a đ t n c, c a th i đ i đ ho ch đ nh chi nấ ủ ệ ự ủ ấ ướ ủ ờ ạ ể ạ ị ế
l c, sách l c phát tri n đ t n c; ượ ượ ể ấ ướ
Bi t tìm ki m, khai thác, t ch c nh ng l c l ng v t ch t (cá nhân – c ng đ ng, kinhế ế ổ ứ ữ ự ượ ậ ấ ộ ồ
t – quân s , trong n c – ngoài n c, quá kh – t ng lai,…) đ hi n th c hóa chúng.ế ự ướ ướ ứ ươ ể ệ ự
Coi cách m ng là s nghi p c a qu n chúng; Coi đ i đoàn k t toàn dân t c là đ ng l cạ ự ệ ủ ầ ạ ế ộ ộ ự
ch y u phát tri n đ t n c. Bi t k t h p hài hòa các d ng l i ích khác nhau (kinh t ,ủ ế ể ấ ướ ế ế ợ ạ ợ ế
chính tr , tinh th n,...; cá nhân, t p th , xã h i) thành đ ng l c thúc đ y công cu c đ iị ầ ậ ể ộ ộ ự ẩ ộ ổ
m iớ
Đ ng th i ph i phát huy tính năng đ ng, sáng t o c a YT, ph.huy vai trò c a các y u t chồ ờ ả ộ ạ ủ ủ ế ố ủ
quan (t.th c, t.c m, ý chí, lý trí,...), t c ph.huy vai trò nhân t CN trong h.đ ng nh n th c & th cứ ả ứ ố ộ ậ ứ ự
ti n c i t o đ t n c. C th :ễ ả ạ ấ ướ ụ ể
Coi s th ng nh t nhi t tình CM & tri th c KH là đ ng l c tinh th n thúc đ yự ố ấ ệ ứ ộ ự ầ ẩ
công cu c Đ i m i; Ch ng l i thái đ th đ ng, l i, b o th trì tr ; B i d ngộ ổ ớ ố ạ ộ ụ ộ ỷ ạ ả ủ ệ ồ ưỡ
nhi t tình, ph m ch t cách m ng; Kh i d y lòng yêu n c, ý chí qu t c ng, tàiệ ẩ ấ ạ ơ ậ ướ ậ ườ
trí ng i Vi t Nam,… ườ ệ
Coi tr ng công tác t t ng, đ y m nh giáo d c t t ng (ch nghĩa Mác–Lênin,ọ ư ưở ẩ ạ ụ ư ưở ủ
t t ng HCM); Nâng cao và đ i m i t duy lý lu n (v CNXH & con đ ng điư ưở ổ ớ ư ậ ề ườ
lên CNXH);
Ph bi n tri th c KH cho cán b , đ ng viên, nhân dân.ổ ế ứ ộ ả
Kiên quy t kh c ph c & ngăn ng a tái di n b nh ch quan, duy ý chí, l i suyế ắ ụ ừ ễ ệ ủ ố
nghĩ, hành đ ng gi n đ n, nóng v i ch y theo nguy n v ng ch quan o t ng;ộ ả ơ ộ ạ ệ ọ ủ ả ưở
b t ch p quy lu t khách quan.ấ ấ ậ
Câu 4: Lý lu n? ph ng pháp? M i quan h gi a chúng? Anh/ch hãy nêu nh ng yêuậ ươ ố ệ ữ ị ữ
c u ph ng pháp lu n và phân tích c s lý lu n c a nguyên t c toàn di n? Vi c tuânầ ươ ậ ơ ở ậ ủ ắ ệ ệ
th nguyên t c này s kh c ph c đ c nh ng h n ch gì trong ho t đ ng nh n th củ ắ ẽ ắ ụ ượ ữ ạ ế ạ ộ ậ ứ
và ho t đ ng th c ti n.ạ ộ ự ễ
Tr l i:ả ờ
1. Lý lu n là gì?ậ
Đ nh nghĩa:ị Trong t đi n Tri t h c, Lý lu n là kinh nghi m đã đ c khái quát trong ýự ể ế ọ ậ ệ ượ
th c c a con ng i, là toàn b tri th c v th gi i khách quan, là h th ng t ng đ i đ c l pứ ủ ườ ộ ứ ề ế ớ ệ ố ươ ố ộ ậ
c a các tri th c có tác d ng tái hi n l i trong logic c a các khái ni m cái logic khách quan c aủ ứ ụ ệ ạ ủ ệ ủ
s v t.ự ậ
Ch t ch H Chí Minh ch rõ: “Lý lu n là s t ng k t nh ng kinh nghi m c a loài ng i,ủ ị ồ ỉ ậ ự ổ ế ữ ệ ủ ườ
là t ng h p nh ng tri th c v t nhiên và xã h i tích tr l i trong quá trình l ch s ”.ổ ợ ữ ứ ề ự ộ ữ ạ ị ử
Nh v y, lý lu n là h th ng nh ng tri th c đ c khái quát t th c ti n, ph n ánh nh ngư ậ ậ ệ ố ữ ứ ượ ừ ự ễ ả ữ
m i liên h b n ch t, nh ng quy lu t c a các s v t, hi n t ng.ố ệ ả ấ ữ ậ ủ ự ậ ệ ượ
Ngu n g c c a lý lu n: ồ ố ủ ậ
- Lý lu n là trình đ cao h n v ch t so v i kinh nghi m. Tri th c lý lu n là tri th c kháiậ ộ ơ ề ấ ớ ệ ứ ậ ứ
quát t tri th c kinh nghi m, trên c s t ng k t kinh nghi m, nh ng lý lu n không hình thànhừ ứ ệ ơ ở ổ ế ệ ư ậ
m t cách t phát t kinh nghi m và không ph i m i lý lu n đ u tr c ti p xu t phát t kinhộ ự ừ ệ ả ọ ậ ề ự ế ấ ừ
nghi m. Do tính đ c l p t ng đ i c a nó, lý lu n có th đi tr c nh ng d ki n kinh nghi m.ệ ộ ậ ươ ố ủ ậ ể ướ ữ ữ ệ ệ
Tuy nhiên, đi u đó vân không làm m t đi m i liên h gi lý lu n v i kinh nghi m.ề ấ ố ệ ữ ậ ớ ệ