Đề án Thạc sĩ: Rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản và ảnh hưởng của hai yếu tố này đến hoạt động của ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam

Trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều biến động, vai trò của các ngân hàng thương mại (NHTM) trong việc duy trì ổn định tài chính và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, các NHTM luôn đối mặt với những thách thức từ rủi ro tín dụng (RRTD) và rủi ro thanh khoản (RRTK), hai yếu tố có khả năng tác động sâu sắc đến hiệu quả hoạt động và lợi nhuận. Giai đoạn 2014-2024, đặc biệt là những năm gần đây, chứng kiến sự gia tăng của nợ xấu và biến động phức tạp của thanh khoản, đòi hỏi một cách tiếp cận toàn diện để quản lý rủi ro. Nghiên cứu này nhằm mục đích định lượng mức độ ảnh hưởng của RRTD và RRTK đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) tại Việt Nam, từ đó đưa ra các khuyến nghị quản trị thiết thực nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đảm bảo sự phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng.

Các nhà nghiên cứu, sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng, các chuyên gia và nhà quản lý trong lĩnh vực ngân hàng thương mại, đặc biệt là những người quan tâm đến quản trị rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản.

Nghiên cứu này tập trung phân tích mối quan hệ giữa rủi ro tín dụng (RRTD), rủi ro thanh khoản (RRTK) và hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) tại Việt Nam trong giai đoạn 2014-2024. Mục tiêu chính là định lượng mức độ ảnh hưởng của hai loại rủi ro này lên Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) – một chỉ số đại diện cho hiệu suất hoạt động của ngân hàng, đồng thời đề xuất các giải pháp quản trị rủi ro hiệu quả. Phương pháp nghiên cứu hỗn hợp được áp dụng, kết hợp lược khảo lý thuyết với phân tích định lượng trên dữ liệu của 24 NHTMCP, sử dụng phần mềm STATA 14.0 và các mô hình hồi quy như Pooled OLS, FEM, REM và FGLS. Kết quả phân tích đã chỉ ra rằng nhiều yếu tố có tác động đáng kể đến hiệu quả hoạt động ngân hàng. Các biến như dự phòng rủi ro tín dụng (LLR), trạng thái tiền mặt, tỷ lệ cho vay trên huy động và quy mô ngân hàng có ảnh hưởng tích cực đến ROA. Ngược lại, nợ xấu (NPL), tăng trưởng kinh tế và sở hữu nhà nước lại tác động tiêu cực. Đặc biệt, rủi ro tín dụng (đo lường bằng tỷ lệ nợ xấu) có ảnh hưởng tích cực đến ROA, trong khi dự phòng rủi ro tín dụng lại ảnh hưởng tiêu cực, cho thấy mối quan hệ phức tạp giữa rủi ro và lợi nhuận. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các ngân hàng tư nhân thường có hiệu quả hoạt động tốt hơn các ngân hàng có vốn nhà nước. Dựa trên những phát hiện này, đề án đề xuất một số giải pháp chiến lược nhằm cải thiện quản trị rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động, bao gồm việc tăng cường quy trình quản trị rủi ro tín dụng và thanh khoản thông qua thẩm định hồ sơ, giám sát chặt chẽ và đa dạng hóa nguồn vốn. Đồng thời, nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của chuyển đổi số và cải cách quản trị đối với các NHTMCP có sở hữu nhà nước để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.