intTypePromotion=1
ADSENSE

Đề tài “Một số vấn đề về nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Chi nhánh hoá dầu Hải Phòng “

Chia sẻ: Phan Thi Ngoc Giau | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:75

90
lượt xem
26
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Từ khi đảng và nhà nước ta chủ trương chu“Một số vấn đề về nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Chi nhánh hoá dầu Hải Phòng “yển từ nền kinh tế tập trung sang nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường với nhiều thành phần kinh tế cùng tham gia sản xuất kinh doanh, đã có nhiều doanh nghiệp bắt kịp với cơ chế mới làm ăn phát đạt và khẳng định được vị trí của mình trên thương trường. Tuy nhiên, cũng có nhiều doanh nghiệp do không...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề tài “Một số vấn đề về nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Chi nhánh hoá dầu Hải Phòng “

  1. Luận văn tốt nghiệp ĐỀ TÀI Một số vấn đề về nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Chi nhánh hoá dầu Hải Phòng
  2. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Lêi nãi ®Çu Tõ khi ®¶ng vµ nhµ n­íc ta chñ tr­¬ng chuyÓn tõ nÒn kinh tÕ tËp trung sang nÒn kinh tÕ tËp trung quan liªu bao cÊp sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng víi nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ cïng tham gia s¶n xuÊt kinh doanh, ®· cã nhiÒu doanh nghiÖp b¾t kÞp víi c¬ chÕ míi lµm ¨n ph¸t ®¹t vµ kh¼ng ®Þnh ®­îc vÞ trÝ cña m×nh trªn th­¬ng tr­êng. Tuy nhiªn, còng cã nhiÒu doanh nghiÖp do kh«ng thÝch øng víi c¬ chÕ nµy dÉn ®Õn t×nh tr¹ng s¶n xuÊt kinh doanh thua lç, gÆp nhiÒu khã kh¨n vµ dÉn ®Õn ®µo th¶i. Cã nhiÒu nguyªn nh©n dÉn ®Õn t×nh tr¹ng nµy vµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n quan träng nhÊt lµ hä kh«ng t×m ®­îc cho m×nh mét con ®­êng ®i ®óng ®ã lµ hä ch­a ph©n tÝch ®­îc hiÖu qu¶ kinh tÕ ®· ®¹t ®­îc, ®Ó tõ ®ã cã sù ®Çu t­ qu¶n lý ®óng ®¾n ®Ó ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao h¬n trong t­¬ng lai. HiÖu qu¶ kinh tÕ ®¹t ®­îc sau mçi kú ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh lµ th­íc ®o ph¶n ¸nh tr×nh ®é tæ chøc, tr×nh ®é qu¶n lý vµ sö dông c¸c nguån lùc (lao ®éng, vèn, m¸y mãc thiÕt bÞ, quy tr×nh c«ng nghÖ ...) cña doanh nghiÖp. §iÒu nµy ®· gi¶i thÝch lý do mét sè doanh nghiÖp mÆc dï cã ®éi ngò lao ®éng lµnh nghÒ, m¸y mãc thiÕt bÞ hiÖn ®¹i, nguån vèn lín nh­ng vÉn kh«ng s¶n xuÊt kinh doanh cã l·i. Do ®ã, viÖc sö dông c¸c nguån lùc ph¶i ®­îc xem lµ c«ng t¸c quan träng trong c«ng t¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, nhÊt lµ trong c¬ chÕ thÞ tr­êng hiÖn nay ®Çu vµo vµ ®Çu ra th­êng xuyªn biÕn ®éng, viÖc sö dông th­êng xuyªn c¸c nguån lùc tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh chÝnh x¸c hîp lý míi b¶o ®¶m s¶n xuÊt kinh doanh cã hiÖu qu¶. Nh­ vËy, cã thÓ xem tr×nh ®é tæ chøc, qu¶n lý vµ sö dông c¸c nguån lùc lµ mét trong c¸c yÕu tè quyÕt ®Þnh sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. Còng nh­ nhiÒu doanh nghiÖp kh¸c, Chi nh¸nh ho¸ dÇu H¶i Phßng ra ®êi trong c¬ chÕ bao cÊp, b­íc sang c¬ chÕ thÞ tr­êng trong nh÷ng n¨m ®Çu chi nh¸nh t­ëng chõng nh­ kh«ng thÓ ®øng v÷ng l©m vµo t×nh tr¹ng khã kh¨n. 1
  3. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Song trong qu¸ tr×nh ®æi míi chi nh¸nh dÇn thay ®æi bé mÆt æn ®Þnh dÇn vµ ®Õn nay ®· t¹o ®­îc chç ®øng trªn thÞ tr­êng, quy m« cña chi nh¸nh ngµy cµng ®­îc më réng h¬n, hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh ngµy cµng cao, chi nh¸nh ®· t¹o ®­îc chç ®øng trªn thÞ tr­êng. V× vËy, viÖc nghiªn cøu t×nh tr¹ng s¶n xuÊt kinh doanh cña chi nh¸nh ®Ó t×m ra biÖn ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh tÕ lµ vÊn ®Ò quan träng hiÖn nay. XuÊt ph¸t tõ quan ®iÓm nµy vµ qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i Chi nh¸nh ho¸ dÇu H¶i Phßng víi sù gióp ®ì cña thÇy gi¸o h­íng dÉn vµ víi sù chØ b¶o nhiÖt t×nh cña ®¬n vÞ thùc tËp em ®· chän ®Ò tµi “Mét sè vÊn ®Ò vÒ n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña Chi nh¸nh ho¸ dÇu H¶i Phßng “ lµm kho¸ luËn tèt nghiÖp cña m×nh. KÕt cÊu cña ®Ò tµi ngoµi lêi nãi ®Çu ®­îc tr×nh bµy ë 3 ch­¬ng chÝnh: Ch­¬ng 1: Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh trong doanh nghiÖp. Ch­¬ng 2: T×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh t¹i chi nh¸nh ho¸ dÇu H¶i Phßng . Ch­¬ng 3: Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh ë Chi nh¸nh ho¸ dÇu H¶i Phßng . Víi thêi gian thùc tÕ ch­a nhiÒu vµ víi kh¶ n¨ng vµ tr×nh ®é cã h¹n nh÷ng thiÕu xãt trong bµi viÕt nµy lµ kh«ng thÓ tr¸nh khái, em mong nhËn ®­îc sù gãp ý cña thÇy c« vµ c¸c b¹n ®Ó bµi viÕt ®­îc tèt h¬n. Qua ®©y em xin ®­îc bµy tá lßng biÕt ¬n ch©n thµnh tíi thÇy gi¸o Hoµng ThÞ Thanh V©n còng nh­ c¸c c« chó, anh chÞ trong Chi nh¸nh ho¸ dÇu H¶i Phßng ®· gióp ®ì em hoµn thµnh ®Ò tµi nµy. 2
  4. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. C h­¬ng 1 Mét sè vÊn ®Ò ch ung vÒ h iÖu q u¶ s ¶n xuÊ t kinh do anh tron g do anh ngh iÖp 1.1 - Sù cÇn thiÕt cña viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh ®èi víi doanh nghiÖp : 1.1.1- Kh¸i niÖm vÒ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh : C¸c nhµ kinh tÕ ®· ®­a ra nhiÒu kh¸i niÖm kh¸c nhau vÒ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp . Mét sè c¸ch hiÓu ®­îc diÔn ®¹t nh­ sau : - HiÖu qu¶ kinh tÕ s¶n xuÊt kinh doanh lµ mét møc ®é ®¹t ®­îc lîi Ých tõ s¶n phÈm s¶n xuÊt ra tøc lµ gi¸ trÞ sö dông cöa nã (HoÆc lµ doanh thu vµ nhÊt lµ lîi nhuËn thu ®­îc sau qu¸ tr×nh kinh doanh ). Quan ®iÓm nµy lÉn lén gi÷a hiÖu qu¶ vµ môc tiªu kinh doanh . - HiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh thÓ hiÖn sù t¨ng tr­ëng kinh tÕ ph¶n ¸nh qua nhÞp ®é t¨ng cña chØ tiªu kinh tÕ ,c¸ch hiÓu nµy cßn phiÕn diÖn v× chØ ®øng trªn møc ®é biÕn ®éng cña c¸c chØ tiªu nµy theo thêi gian . - HiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh lµ møc ®é tiÕt kiÖm chi phÝ so víi møc t¨ng kÕt qu¶ . §©y lµ biÓu hiÖn cña c¸c sè ®o chø kh«ng ph¶i lµ kh¸i niÖm vÒ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh . - HiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh lµ chØ tiªu ®­îc x¸c ®Þnh b»ng tû lÖ so s¸nh gi÷a kÕt qu¶ víi chi phÝ. §Þnh nghÜa nh­ vËy lµ chØ muèn nãi vÒ c¸ch x¸c lËp c¸c chØ tiªu chø kh«ng to¸t nªn ý niÖm cña vÊn ®Ò . - HiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh lµ møc t¨ng cña kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh trªn mçi lao ®«ng hay møc danh lîi cña vèn s¶n xuÊt kinh doanh .Quan ®iÓm nµy muèn quy hiÖu qu¶ vÒ mét sè chØ tiªu tæng hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cô thÓ nµo ®ã . Bëi vËy cÇn cã mét sè kh¸i niÖm cÇn bao qu¸t h¬n : 3
  5. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. HiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh lµ mét ph¹m trï kinh tÕ biÓu hiÖn tËp trung cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ theo chiÒu s©u , ph¶n ¸nh tr×nh ®é khai th¸c c¸c nguån lùc trong qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt nh»m thùc hiÖn môc tiªu kinh doanh . Nã lµ th­íc ®o ngµy cµng quan träng ®Ó ®¸nh gi¸ viÖc thùc hiÖn môc tiªu kinh tÕ cña doanh nghiÖp . B¶n chÊt cña hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh : Thùc chÊt lµ n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng x· héi vµ tiÕt kiÖm lao ®éng x· héi . §©y lµ hai mÆt cã mèi quan hÖ mËt thiÕt cña vÊn ®Ò hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh . ChÝnh viÖc khan hiÕm nguån lùc vµ viÖc sö dông chóng cã tÝnh c¹nh tranh nh»m tho¶ m·n nhu cÇu ngµy cµng t¨ng cña x· héi ®Æt ra yªu cÇu ph¶i khai th¸c , tËn dông triÖt ®Ó vµ tiÕt kiÖm c¸c nguån lùc . §Ó ®¹t ®­îc môc tiªu kinh doanh c¸c doanh nghiÖp buéc ph¶i chó träng c¸c ®iÒu kiÖn néi t¹i , ph¸t huy n¨ng lùc , hiÖu n¨ng cña c¸c yÕu tè s¶n xuÊt vµ tiÕt kiÖm mäi chi phÝ . V× vËy, yªu cÇu cña viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh lµ ph¶i ®¹t kÕt qu¶ tèi ®a víi chi phÝ tèi thiÓu , hay chÝnh x¸c h¬n lµ ®¹t hiÖu qu¶ tèi ®a víi chi phÝ nhÊt ®Þnh hoÆc ng­îc l¹i ®¹t hiÖu qu¶ nhÊt ®Þnh v¬Ý chi phÝ tèi thiÓu. Chi phÝ ë ®©y ®­îc hiÓu theo nghÜa réng lµ chi phÝ t¹o ra nguån lùc vµ chi phÝ sö dông nguån lùc, ®ång thêi ph¶i bao gåm c¶ chi phÝ c¬ héi. Chi phÝ c¬ héi lµ gi¸ trÞ cña viÖc lùa chän tèt nhÊt ®· bÞ bá qua hay lµ gi¸ trÞ cña viÖc hy sinh c«ng viÖc kinh doanh kh¸c ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc kinh doanh nµy. chi phÝ c¬ héi ph¶i ®­îc bæ sung vµo chi phÝ kÕ to¸n thùc sù. C¸ch hiÒu nh­ vËy sÏ khuyÕn khÝch c¸c nhµ kinh doanh lùa chän ph­¬ng ¸n kinh doanh tèt nhÊt, c¸c mÆt hµng cã hiÖu qu¶. 1.1.2- ý nghÜa : §èi víi doanh nghiÖp ,hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh kh«ng nh÷ng lµ th­íc ®o chÊt l­îng ph¶n ¸nh tr×nh ®é tæ chøc, qu¶n lý kinh doanh mµ cßn lµ vÊn ®Ò sèng cßn, quyÕt ®Þnh sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, c¸c doanh nghiÖp ®· thùc sù chñ ®éng trong kinh doanh , n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh lµ c¬ së ®Ó doanh nghiÖp ph¸t triÓn vµ më réng thÞ tr­êng, qua ®ã t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng , 4
  6. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. thóc ®Èy tiÕn bé khoa häc kü thuËt vµ c«ng nghÖ , gi¶m ®­îc c¸c chi phÝ vÒ nh©n lùc vµ tµi lùc. N©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh ®ång nghÜa víi ph¸t triÓn doanh nghiÖp theo chiÒu s©u , n©ng cao ®êi sèng ng­êi lao ®éng , gãp phÇn vµo sù ph¸t triÓn cña x· héi vµ ®Êt n­íc . Tãm l¹i c¬ chÕ thÞ tr­êng vµ ®Æc tr­ng cña nã ®· khiÕn viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh trë thµnh ®iÒu kiÖn tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp nÕu kh«ng doanh nghiÖp sÏ bÞ ®µo th¶i . Do vËy n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh ý nghÜa v« cïng quan träng ®èi víi b¶n th©n doanh nghiÖp vµ nÒn kinh tÕ. 1.2- C¸c nh©n tè ¶nh h­ëng ®Õn hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh : Trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr­êng víi c¬ chÕ lÊy thu bï chi , c¹nh tranh trong kinh doanh ngµy cµng t¨ng , c¸c doanh nghiÖp ph¶i chÞu søc Ðp tõ nhiÒu phÝa . §Æc biÖt ®èi víi doanh nghiÖp cña n­íc ta khi b­íc vµo c¬ chÕ thÞ tr­êng ®· gÆp kh«ng Ýt nh÷ng khã kh¨n , s¶n xuÊt kinh doanh bÞ ®×nh trÖ , ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶ lµ do chÞu t¸c ®éng cña nhiÒu nh©n tè . Song nh×n mét c¸ch tæng qu¸t cã 2 nh©n tè chÝnh t¸c ®éng ®Õn hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp : 1.2.1- Nhãm nh©n tè chñ quan: Mçi biÕn ®éng cña mét nh©n tè thuéc vÒ néi tai doanh nghiÖp ®Òu cã thÓ ¶nh h­ëng ®Õn kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh , lµm cho møc ®é hiÖu qña cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp thay ®æi theo cïng xu h­íng cña nh©n tè ®ã . Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña mçi doanh nghiÖp ta thÊy næi lªn t¸m nh©n tè c¬ b¶n ¶nh h­ëng ®Õn hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh , møc ®é ho¹t ®éng hiÖu qu¶ kinh doanh cao hay thÊp lµ tuú thuéc vµo sù t¸c ®éng cña t¸m nh©n tè nµy . §Ó thÊy râ ®­îc møc ®é ¶nh h­ëng cña c¸c nh©n tè chñ quan ta ®i ph©n tÝch chi tiÕt tõng nh©n tè . 1.2.1.1- Nguån nh©n lùc vµ c¬ cÊu tæ chøc lao ®éng : Lao ®éng lµ mét trong nh÷ng nguån lùc quan träng cho qóa tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh . Nã lµ tæng hîp c¸c kü n¨ng, møc ®é ®µo t¹o, tr×nh ®é gi¸o dôc cã s½n t¹o cho mét c¸ nh©n cã kh¶ n¨ng lµm viÖc vµ ®¶m b¶o n¨ng suÊt 5
  7. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. lao ®éng. Nh­ vËy, nguån vèn nh©n lùc cña Doanh nghiÖp lµ l­îng lao ®éng hiÖn cã, cïng víi nã lµ kü n¨ng, tay nghÒ, tr×nh ®é ®µo t¹o, tÝnh s¸ng t¹o vµ kh¶ n¨ng khai th¸c cña ng­êi lao ®éng. Nguån nh©n lùc kh«ng ph¶i lµ c¸i sÏ cã mµ lµ ®· cã s½n t¹i Doanh nghiÖp, thuéc sù qu¶n lý vµ sö dông cña Doanh nghiÖp. Do ®ã, ®Ó ®¶m b¶o hiÖu qu¶ kinh tÕ trong s¶n xuÊt kinh doanh th× Doanh nghiÖp ph¶i hÕt søc l­u t©m tíi nh©n tè nµy. V× nã lµm chÊt x¸m, lµ yÕu tè trùc tiÕp t¸c ®éng lªn ®èi t­îng lao ®éng vµ t¹o ra s¶n phÈm vµ kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh , cã ¶nh h­ëng mang tÝnh quyÕt ®Þnh ®èi víi sù tån t¹i vµ h­ng thÞnh cña Doanh nghiÖp. Trong ®ã, tr×nh ®é tay nghÒ cña ng­êi lao ®éng trùc tiÕp ¶nh h­ëng tíi chÊt l­îng s¶n phÈm, do ®ã víi tr×nh ®é tay nghÒ cña ng­êi lao ®éng vµ ý thøc tr¸ch nhiÖm trong c«ng viÖc sÏ n©ng cao ®­îc n¨ng suÊt lao ®éng. §ång thêi tiÕt kiÖm vµ gi¶m ®­îc ®Þnh møc tiªu hao nguyªn vËt liÖu, tõ ®ã gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ trong s¶n xuÊt kinh doanh . Tr×nh ®é tæ chøc qu¶n lý cña c¸n bé l·nh ®¹o, nghiÖp vô, t¹i ®©y yªu cÇu mçi c¸n bé l·nh ®¹o, nghiÖp vô ph¶i cã kiÕn th­c, cã n¨ng lùc vµ n¨ng ®éng trong c¬ chÕ thÞ tr­êng. CÇn tæ chøc ph©n c«ng lao ®éng hîp lý gi÷a c¸c bé phËn, c¸ nh©n trong Doanh nghiÖp; sö dông ®óng ng­êi, ®óng viÖc sao cho tËn dông ®­îc n¨ng lùc, së tr­êng, tÝnh s¸ng t¹o cña ®éi ngò c¸n bé, nh©n viªn. Nh»m t¹o ra sù thèng nhÊt hîp lý trong tiÕn tr×nh thùc hiÖn nhiÖm vô chung cña Doanh nghiÖp. Tuy nhiªn, Doanh nghiÖp còng cÇn ¸p dông c¸c h×nh thøc tr¸ch nhiÖm vËt chÊt, sö dông c¸c ®ßn bÈy kinh tÕ th­ëng ph¹t nghiªm minh ®Ó t¹o ®éng lùc thóc ®Èy ng­êi lao ®éng nç lùc h¬n trong ph¹m vi tr¸ch nhiÖm cña m×nh, t¹o ra ®­îc søc m¹nh tæng hîp nh»m thùc hiÖn mét c¸ch tèt nhÊt kÕ ho¹ch ®· ®Ò ra tõ ®ã gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ trong s¶n xuÊt kinh doanh . 1.2.1.2- C«ng t¸c tæ chøc qu¶n lý: §©y lµ nh©n tè liªn quan tíi viÖc tæ chøc, s¾p xÕp c¸c bé phËn, ®¬n vÞ thµnh viªn trong Doanh nghiÖp. §Ó ®¹t hiÖu qu¶ kinh tÕ cao trong s¶n xuÊt kinh doanh th× nhÊt thiÕu yªu cÇu mçi Doanh nghiÖp ph¶i cã mét c¬ cÊu tæ 6
  8. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. chøc qu¶n lý phï hîp víi chøc n¨ng còng nh­ quy m« cña Doanh nghiÖp trong tõng thêi kú. Qua ®ã nh»m ph¸t huy tÝnh n¨ng ®éng tù chñ trong s¶n xuÊt kinh doanh vµ n©ng cao chÕ ®é tr¸ch niÖm ®èi víi nhiÖm vô ®­îc giao cña tõng bé phËn, tõng ®¬n vÞ thµnh viªn trong Doanh nghiÖp. C«ng t¸c qu¶n lý ph¶i ®i s¸t thùc tÕ s¶n xuÊt kinh doanh , nh»m tr¸nh t×nh tr¹ng “khËp khiÔng”, kh«ng nhÊt qu¸n gi÷a qu¶n lý (kÕ ho¹ch) vµ thùc hiÖn. H¬n n÷a, sù gän nhÑ vµ tinh gi¶m cña c¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý cã ¶nh h­ëng quyÕt ®Þnh ®Õn hiÖu qu¶ cña qóa tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh . 1.2.1.3- Qu¶n lý vµ sö dông nguyªn liÖu : NÕu dù tr÷ nguyªn liÖu, hµng ho¸ qu¸ nhiÒu hay qu¸ Ýt ®Òu cã ¶nh h­ëng kh«ng tèt tíi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh . VÊn ®Ò ®Æt ra lµ ph¶i dù tr÷ mét l­îng nguyªn liÖu hîp lý sao cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh kh«ng bÞ gi¸n ®o¹n. Bëi v×, khi thu mua hay dù tr÷ qu¸ nhiÒu nguyªn liÖu, hµng ho¸ sÏ g©y ø ®äng vèn vµ thñ tiªu tÝnh n¨ng ®éng cña vèn l­u ®éng trong kinh doanh. Cßn dù tr÷ qu¸ Ýt th× kh«ng ®¶m b¶o sù liªn tôc cña qóa tr×nh s¶n xuÊt vµ thÝch øng víi nhu cÇu cña thÞ tr­êng. §iÒu nµy dÜ nhiªn ¶nh h­ëng kh«ng tèt ®Õn qóa tr×nh s¶n xuÊt còng nh­ c«ng t¸c tiªu thô s¶n phÈm cña Doanh nghiÖp. H¬n n÷a, vÒ b¶n chÊt th× nguyªn liÖu lµ mét bé phËn cña tµi s¶n l­u ®éng, vËy nªn tÝnh n¨ng ®éng vµ tÝnh linh ho¹t trong s¶n xuÊt kinh doanh lµ rÊt cao. Do vËy tÝnh hîp lý khi sö dông nguyªn liÖu ë ®©y ®­îc thÓ hiÖn qua: Khèi l­îng dù tr÷ ph¶i n»m trong møc dù tr÷ cao nhÊt vµ thÊp nhÊp nh»m ®¶m b¶o cho qóa tr×nh s¶n xuÊt còng nh­ l­u th«ng hµng ho¸ ®­îc th«ng suèt ; c¬ cÊu dù tr÷ hµng ho¸ ph¶i phï hîp víi c¬ cÊu l­u chuyÓn hµng ho¸, tèc ®é t¨ng cña s¶n xuÊt ph¶i g¾n liÒn víi tèc ®é t¨ng cña møc l­u chuyÓn hµng ho¸. Ngoµi ra, yªu cÇu vÒ tiÕt kiÖm chi phÝ nguyªn liÖu trong s¶n xuÊt kinh doanh còng cÇn ®­îc ®Æt ra ®èi víi mçi Doanh nghiÖp. Qua ®ã nh»m gi¶m bít chi phÝ cung trong gi¸ thµnh s¶n phÈm, mµ chi phÝ vÒ nguyªn liÖu th­êng rÊt lín chiÕm 60 - 70% (®èi víi c¸c Doanh nghiÖp s¶n xuÊt). Nh­ vËy ta thÊy, viÖc tiÕt kiÖm nguyªn liÖu trong qóa tr×nh s¶n xuÊt lµ hÕt søc cÇn thiÕt vµ cã ý nghÜa quan träng trong viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ cña s¶n xuÊt kinh doanh . 7
  9. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. 1.2.1.4- Nguån vèn vµ tr×nh ®é qu¶n lý , sö dông vèn : Nguån vèn lµ mét nh©n tè biÓu thÞ tiÒm n¨ng, kh¶ n¨ng tµi chÝnh hiÖn cã cña Doanh nghiÖp. Do vËy, viÖc huy ®éng vèn, sö dông vµ b¶o toµn vèn cã mét vai trß quan träng ®èi víi mçi Doanh nghiÖp. §©y lµ mét nh©n tè hoµn toµn n»m trong tÇm kiÓm so¸t cña Doanh nghiÖp v× vËy Doanh nghiÖp cÇn ph¶i chó träng ngay tõ viÖc ho¹ch ®Þnh nhu cÇu vÒ vèn lµm c¬ së cho viÖc lùa chän ph­¬ng ¸n kinh doanh, huy ®éng c¸c nguån vèn hîp lý trªn c¬ së khai th¸c tèi ®a mäi nguån lùc s½n cã cña m×nh. Tõ ®ã tæ chøc chu chuyÓn, t¸i t¹o nguån vèn ban ®Çu, ®¶m toµn vµ ph¸t triÓn nguån vèn hiÖn cã t¹i Doanh nghiÖp. Ngµy nay trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng víi sù qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ n­íc th× viÖc b¶o toµn vµ ph¸t triÓn vèn trong c¸c Doanh nghiÖp lµ hÕt søc quan träng. §©y lµ yªu cÇu t¬ th©n cña mçi Doanh nghiÖp, v× ®ã lµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho viÖc duy tr×, ph¸t triÓn vµ n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ trong s¶n xuÊt kinh doanh . Bëi v×, muèn ®¹t hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ ph¸t triÓn nguån vèn hiÖn cã th× tr­íc hÕt c¸c Doanh nghiÖp ph¶i b¶o toµn ®­îc vèn cña m×nh. XÐt vÒ mÆt tµi chÝnh th× b¶o toµn vèn cña Doanh nghiÖp lµ b¶o toµn søc mua cña vèn vµo thêi ®iÓm ®¸nh gi¸, møc ®é b¶o toµn vèn so víi thêi ®iªm c¬ së (thêi ®iÓm gèc) ®­îc chän. Cßn khi ta xÐt vÒ mÆt kinh tÕ, tøc lµ b¶o ®¶m kh¶ n¨ng ho¹t ®éng cña Doanh nghiÖp so víi thêi ®iÓm c¬ së, vÒ khÝa c¹nh ph¸p lý th× lµ b¶o ®am t­ c¸ch kinh doanh cña Doanh nghiÖp. Tõ viÖc huy ®éng sö dông, b¶o toµn vµ ph¸t triÓn vèn ®­îc thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ sÏ gãp phÇn t¨ng kh¶ n¨ng vµ søc m¹nh tµi chÝnh cña Doanh nghiÖp, thóc ®Èy s¶n xuÊt kinh doanh ph¸t triÓn vµ ®¶m b¶o hiÖu qu¶ kinh tÕ cña Doanh nghiÖp. 1.2.1.5- Nh©n tè c¬ së vËt chÊt kü thuËt: Thùc tÕ c¬ së vËt chÊt kü thuËt thÓ hiÖn quy m« vµ lµ yÕu tè c¬ b¶n ®¶m b¶o cho sù ho¹t ®éng cña Doanh nghiÖp. §ã lµ toµn bé nhµ x­ëng, kho tµng, ph­¬ng tiÖn vËt chÊt kü thuËt vµ m¸y mãc thiÕt bÞ... nh»m phôc cô cho qóa tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh t¹i Doanh nghiÖp. Nh©n tè nµy còng cã ¶nh h­ëng ®Õn hiÖu qu¶ kinh tÕ trong s¶n xuÊt kinh doanh , v× nã lµ yÕu tè vËt chÊt ban 8
  10. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ®Çu cña qóa tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh . T¹i ®©y, yªu cÇu ®Æt ra lµ ngoµi viÖc khai th¸c triÖt ®Ó c¬ së vËt chÊt ®· cã, cßn ph¶i kh«ng ngõng tiÕn hµnh n©ng cÊp, tu bæ, s÷a ch÷a vµ tiÕn tíi hiÖn ®¹i ho¸, ®æi míi c«ng nghÖ cña m¸y mãc thiÕt bÞ. Tõ ®ã n©ng cao s¶n l­îng, n¨ng suÊt lao ®éng vµ ®¶m b¶o hiÖu qu¶ kinh tÕ ngµy cµng ®­îc n©ng cao. 1.2.1.6- HiÓu biÕt vÒ thÞ tr­êng: Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, c¸c Doanh nghiÖp chØ cã thÓ kinh doanh hµng ho¸ cña m×nh th«ng qua thÞ tr­êng. ThÞ tr­êng thõa nhËn hµng ho¸ ®ã chÝnh lµ ng­êi mua chÊp nhËn nã phï hîp víi nhu cÇu cña x· héi. Cßn nÕu ng­êi mua kh«ng chÊp nhËn tøc lµ s¶n phÈm cña Doanh nghiÖp ch­a ®¸p øng ®óng nhu cÇu cña ng­êi mua vÒ chÊt l­îng, thÞ hiÕu, gi¸ c¶... vµ nh­ vËy tÊt nhiªn Doanh nghiÖp sÏ bÞ lç. Bëi vËy ®Ó ho¹t ®éng tèt h¬n, tiªu thô ®­îc nhiÒu hµng ho¸, t¨ng lîi nhuËn th× c¸c Doanh nghiÖp ho¹t ®éng kinh doanh hµng ho¸ b¾t buéc ph¶i nghiªn cøu thÞ tr­êng, nghiªn cøu kh¶ n¨ng cung cña thÞ tr­êng, cÇu cña thÞ tr­êng vÒ hµng ho¸ bao gåm c¬ cÊu, chÊt l­îng, chñng lo¹i. T¸c dông cña viÖc nghiªn cøu thÞ tr­êng lµ c¬ së ®Ó dù ®o¸n, cho phÐp Doanh nghiÖp ®Ò ra h­íng ph¸t triÓn, c¹nh tranh ®èi víi c¸c ®èi thñ, sö dông tèt c¸c nguån lùc cña Doanh nghiÖp, gióp Doanh nghiÖp lùa chän ph­¬ng ¸n tèi ­u cña m×nh vµ biÕt ®­îc thÕ ®øng trong x· héi, t×m ra vµ kh¾c phôc nh÷ng nh­îc ®iÓm cßn tån t¹i nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ trong s¶n xuÊt kinh doanh . 1.2.1.7- V¨n minh phôc vô kh¸ch hµng: ViÖc n©ng cao v¨n minh phôc vô kh¸ch hµng lµ yªu cÇu cÇn kh¸ch quan cña m«i tr­êng c¹nh tranh, còng nh­ sù ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Nh­ng chÝnh nhu cÇu kh¸ch quan nµy thÓ hiÖn quan ®iªm vµ v¨n ho¸ riªng cña mçi Doanh nghiÖp trong s¶n xuÊt kinh doanh , còng nh­ nÐt ®Æc tr­ng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. V¨n minh phôc vô kh¸ch hµng ®­îc biÓu hiÖn th«ng qua viÖc tho¶ m·n tèi ®a nhu cÇu cña kh¸ch hµng víi nh÷ng ph­¬ng tiÖn phôc vô hiÖn ®¹i vµ víi th¸i ®é nhiÖt t×nh, lÞch sù... Tõ ®ã gãp phÇn thu hót kh¸ch hµng, t¨ng nhanh doanh sè tiªu thô vµ n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ cña s¶n xuÊt kinh doanh . 9
  11. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. 1.2.1.8 Tr×nh ®é ph¸t triÓn cña kü thuËt c«ng nghÖ: Ngµy nay, mäi ng­êi, mäi ngµnh, mäi cÊp ®Òu thÊy ¶nh h­ëng cña khoa häc kü thuËt ®èi víi tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc (nhÊt lµ lÜnh vùc kinh tÕ). Tr­íc thùc tr¹ng ®ã ®Ó tr¸nh tôt hËu, mét trong sù quan t©m hµng ®Çu cña Doanh nghiÖp lµ nhanh chãng n¾m b¾t ®­îc vµ øng dông tiÕn bé khoa häc kü thuËt vµo s¶n xuÊt nh»m ®¹t hiÖu qu¶ chÝnh trÞ - x· héi cao. Trong c¬ chÕ thÞ tr­êng, Doanh nghiÖp muèn th¾ng thÕ trong c¹nh tranh th× mét yÕu tè c¬ b¶n lµ ph¶i cã tÝnh tr×nh ®é khoa häc c«ng nghÖ cao, tháa m·n nhu cÇu cña thÞ tr­êng c¶ vÒ sè l­îng, chÊt l­îng, thêi gian. §Ó ®¹t ®­îc môc tiªu nµy yªu cÇu cÇn ®Æt ra lµ ngoµi viÖc khai th¸c triÖt ®Ó c¬ së vËt chÊt ®· cã (toµn bé nhµ x­ëng, kho tµng, ph­¬ng tiÖn vËt chÊt kü thuËt m¸y mãc thiÕt bÞ) cßn ph¶i kh«ng ngõng tiÕn hµnh n©ng cÊp, tu söa, s÷a ch÷a vµ tiÕn tíi hiÖn ®¹i ho¸ c«ng nghÖ m¸y mãc, thiÕt bÞ tõ ®ã n©ng cao s¶n l­îng, n¨ng suÊt lao ®éng vµ ®¶m b¶o hiÖu qu¶ ngµy cµng cao. 1.2.2- Nhãm nh©n tè kh¸ch quan: 1.2.2.1- Sù ph¸t triÓn vµ t¨ng tr­ëng cña nÒn kinh tÕ, cña ngµnh: §©y lµ mét nh©n tè cã nh÷ng ¶nh h­ëng nhÊt ®Þnh ®Õn hiÖu qu¶ kinh tÕ. Mçi Doanh nghiÖp lµ mét tÕ bµo cña nÒn kinh tÕ. Do vËy doanh nghiÖp muèn tån t¹i, ph¸t triÓn vµ ®¹t hiÖu qu¶ kinh tÕ cao th× nhÊt thiÕt ph¶i cã mét m«i tr­êng kinh doanh lµnh m¹nh . Tuy nhiªn, trong mét nÒn s¶n xuÊt c«ng nghiÖp cã tr×nh ®é ph©n c«ng vµ hiÖp t¸c lao ®éng cao th× mçi ngµnh, mçi Doanh nghiÖp chØ lµ mét m¾t xÝch trong mét hÖ thèng nhÊt. Nªn khi chØ cã sù thay ®æi vÒ l­îng vµ chÊt ë bÊt kú m¾t xÝch nµo trong hÖ thèng còng ®ßi hái vµ kÐo theo sù thay ®æi cña c¸c m¾t xÝch kh¸c, ®ã lµ sù ¶nh h­ëng gi÷a c¸c ngµnh, c¸c Doanh nghiÖp cã liªn quan ®Õn hiÖu qu¶ kinh tÕ chung. Thùc chÊt mét Doanh nghiÖp, mét ngµnh muèn ph¸t triÓn vµ ®¹t hiÖu qu¶ kinh tÕ ®¬n lÎ mét m×nh lµ mét ®iÒu kh«ng t­ëng. Bëi v×, qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh tõ viÖc ®Çu t­ - s¶n xuÊt - tiªu thô lµ liªn tôc vµ cã mèi quan hÖ t­¬ng øng gi÷a c¸c ngµnh cung cÊp t­ liÖu lao ®éng, ®èi t­îng lao ®éng vµ c¸c ngµnh tiªu thô s¶n phÈm. Do vËy ®Ó ®¹t hiÖu qu¶ cao 10
  12. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. cÇn g¾n víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, cña c¸c ngµnh vµ c¸c ngµnh cã liªn quan. 1.2.2.2- Møc sèng vµ thu nhËp cña d©n c­, kh¸ch hµng. Thùc chÊt, nh©n tè nµy xÐt vÒ mét khÝa c¹nh nµo ®ã còng thÓ hiÖn sù ph¸t triÓn vµ t¨ng tr­ëng cña nÒn kinh tÕ. Tuy nhiªn do møc ®é quan träng vµ tÝnh ®Æc thï cña nh©n tè nµy nªn ta cã thÓ t¸ch ra vµ xem xÐt kü h¬n. §ã lµ, s¶n phÈm hay dÞch vô t¹o ra ph¶i ®­îc tiªu thô, tõ ®ã Doanh nghiÖp míi cã thu nhËp vµ tÞch luü. NÕu nh­ thu nhËp t×nh h×nh tµi chÝnh cña kh¸ch hµng cao th× cã thÓ tèc ®é tiªu thô s¶n phÈm hay thùc hiÖn dÞch vô cña Doanh nghiÖp lµ cao vµ ng­îc l¹i. §©y lµ mét mèi quan hÖ tØ lÖ thuËn, tuy nhiªn mèi quan hÖ nµy l¹i phô thuéc vµo ý muèn tù th©n cña kh¸ch hµng, hay gi¸ c¶ còng nh­ chÝnh s¸ch tiªu thô cô thÓ cña Doanh nghiÖp. H¬n n÷a, viÖc tiªu thô s¶n phÈm vµ thùc hiÖn dÞch vô lµ c«ng ®o¹n cuèi cïng cña qóa tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh nã mang l¹i thu nhËp cho c¸c Doanh nghiÖp vµ trùc tiÕp t¸c ®éng lªn hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh . Do vËy, khi ph©n tÝch vµ qu¶n lý kinh tÕ, c¸c Doanh nghiÖp ph¶i hÕt søc l­u ý ®Õn nh©n tè nµy. 1.2.2.3- C¬ chÕ qu¶n lý vµ c¸c chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc: T¹i mçi mét quèc gia ®Òu cã mét c¬ chÕ chÝnh trÞ nhÊt ®Þnh, g¾n víi nã lµ c¬ chÕ qu¶n lý vµ c¸c chÝnh s¸ch cña Bé m¸y Nhµ n­íc ¸p ®Æt lªn quèc gia ®ã. Sù ¶nh h­ëng cña nh©n tè nµy rÊt réng, mang tÝnh bao qu¸t kh«ng nh÷ng t¸c ®éng ®Õn sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ quèc d©n mµ nã cßn ¶nh h­ëng (th«ng qua sù qu¶n lý gi¸n tiÕp cña Nhµ n­íc) tíi hiÖu qu¶ kinh tÕ cña s¶n xuÊt kinh doanh t¹i c¸c Doanh nghiÖp. Trong c¬ chÕ thÞ tr­êng, c¸c Doanh nghiÖp ®­îc tù chñ trong s¶n xuÊt kinh doanh d­íi sù qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ n­íc th× hiÖu qu¶ kinh tÕ ®­îc ®¸nh gi¸ th«ng qua mèi t­¬ng quan gi÷a kÕt qu¶ thu ®­îc vµ chi phÝ bá ra, víi môc tiªu lµ cùc ®¹i c¸c kho¶n thu nhËp vµ gi¶m tæi thiÓu møc chi phÝ ®Çu t­, chø kh«ng chØ ®¬n thuÇn lµ hoµn thµnh hay v­ît møc kÕ ho¹ch ®· ®Ò ra. 11
  13. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. G¾n víi tõng c¬ chÕ qu¶n lý th× cã tõng chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« nhÊt ®Þnh. C¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ cña Nhµ n­íc cã t¸c ®éng trùc tiÕp tíi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c Doanh nghiÖp, qua ®ã nã còng ¶nh h­ëng nhÊt ®Þnh ®Õn hiÖu qu¶ kinh tÕ s¶n xuÊt kinh doanh . Ngoµi ra, Nhµ n­íc cßn t¸c ®éng tíi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña Doanh nghiÖp th«ng qua mét lo¹i c¸c c«ng cô qu¶n lý kinh tÕ. 1.2.2.4- Nguån cung øng vµ gi¸ c¶ cña nguyªn vËt liÖu: Nguyªn liÖu cã vai trß tham gia cÊu thµnh nªn thùc thÓ cña s¶n phÈm, do ®ã nguyªn vËt liÖu trong SXKD th­êng chiÕm tØ träng lín, mµ hÇu hÕt nguyªn liÖu chÝnh ®Òu cã nguån gèc do mua ngoµi. Trong khi tÝnh s½n cã cña nguån cung øng nguyªn vËt liÖu th­êng ¶nh h­ëng phÇn nµo lªn kÕ ho¹ch vµ tiÕn ®é s¶n xuÊt cña Doanh nghiÖp, gi¸ c¶ nguyªn liÖu chÝnh cã t¸c ®éng rÊt lín ®Õn gi¸ thµnh s¶n phÈm. V× vËy, sù quan t©m tíi gi¸ c¶ vµ nguån cung øng nguyªn vËt liÖu cã vai trß vµ ý nghÜa rÊt quan träng trong viÖc ®¸nh gi¸ vµ ph©n tÝch hËu qu¶ kinh tÕ. §©y lµ mét nh©n tè kh¸ch quan vµ n»m ngoµi tÇm kiÓm so¸t cña Doanh nghiÖp. 1.2.2.5- M«i tr­êng c¹nh tranh vµ quan hÖ cung cÇu. Ngµy nay, trong c¬ chÕ thÞ tr­êng th× sù c¹nh tranh lµ rÊt gay g¾t vµ quyÕt liÖt. Nã mang tÝch ch¾t läc vµ ®µo th¶i cao. Do vËy nã ®ßi hái mçi Doanh nghiÖp ph¶i kh«ng ngõng nç lùc n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ trong s¶n xuÊt kinh doanh , qua ®ã nh»m t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña Doanh nghiÖp m×nh vµ ®øng v÷ng trªn th­¬ng tr­êng. §iÒu nµy buéc c¸c Doanh nghiÖp ph¶i t×m mäi ph­¬ng ¸n nh»m gi¶m bít chi phÝ, n©ng cao chÊt l­îng cña s¶n phÈm nÕu kh«ng muèn ®i ®Õn bê vùc cña sù ph¸ s¶n vµ gi¶i thÓ. Dï muèn hay kh«ng, mçi Doanh nghiÖp ®Òu bÞ cuèn vµo sù vËn ®éng cña m«i tr­êng kinh doanh. Do vËy, ®Ó kh«ng bÞ cuèn tr«i th× nhÊt ®Þnh c¸c Doanh nghiÖp ph¶i n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ cña s¶n xuÊt kinh doanh . Bªn c¹nh ®ã mèi quan hÖ cung cÇu trªn thÞ tr­êng còng cã ¶nh h­ëng kh«ng nhá ®èi víi c¶ “®Çu vµo” vµ “®Çu ra” cña qóa tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh t¹i Doanh nghiÖp, mµ cô thÓ lµ gi¸ c¶ trªn thÞ tr­êng. NÕu sù lªn xuèng cña gi¸ c¶ 12
  14. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. nguyªn liÖu ®Çu vµo kh«ng ®ång nhÊt víi s¶n phÈm b¸n ra sÏ g©y lªn nhiÒu bÊt lîi cho Doanh nghiÖp. Khi ®ã thu nhËp cña Doanh nghiÖp kh«ng ®­îc ®¶m b¶o, t­¬ng øng sÏ lµm gi¶m sót hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh . Dï ®©y lµ nh÷ng nh©n tè kh¸ch quan nh­ng Doanh nghiÖp còng cÇn ph¶i theo dâi vµ nghiªn cøu kü l­ìng ®Ó cã nh÷ng s¸ch l­îc phï hîp. 1.3- HÖ thèng c¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. 1.3.1- Yªu cÇu c¬ b¶n trong ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. §Ó ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp mét c¸ch cô thÓ vµ cã hiÖu qu¶ th× ta ph¶i: X©y dùng hÖ thèng chØ tiªu vÒ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. TÝnh to¸n tæng hîp c¸c chØ tiªu. §¸nh gi¸ chung vµ ph©n tÝch t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Thu nhËp ®Çy ®ñ: chÝnh x¸c c¸c th«ng tin vÒ gi¸ trÞ s¶n xuÊt, gi¸ trÞ gia t¨ng, chi phÝ trung gian, doanh thu, lîi nhuËn, lao ®éng b×nh qu©n, vèn ®Çu t­, vèn s¶n xuÊt kinh doanh.... Dù b¸o xu h­íng s¶n xuÊt kinh doanh trong thêi gian tíi vµ ®Ò ra nh÷ng gi¶i ph¸p ph¸p kiÕn nghÞ nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. 1.3.2- HÖ thèng c¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp : §Ó ph©n tÝch hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp mét c¸ch tæng thÓ ta dùa trªn c¸c chØ tiªu sau : 1.3.2.1- C¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp : Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp lµ qu¸ tr×nh kÕt hîp sö dông nhiÒu yÕu tè nh­ : nguyªn vËt liÖu , t­ liÖu lao ®éng ,søc lao ®éng , tiÒn vèn . HiÖu qu¶ kinh tÕ cña s¶n xuÊt kinh doanh ®¹t ®­îc khi sö dông c¸c yÕu 13
  15. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. tè ®ã cã hiÖu qu¶ . V× vËy , ®Ó ph¶n ¸nh hiÖu qu¶ kinh tÕ cÇn sö dông hÖ thèng chØ tiªu: khi tÝnh to¸n (tõng chØ tiªu cô thÓ ) ng­êi ta dùa vµo c«ng thøc : K H= (1) Trong ®ã: C H: Lµ hiÖu qu¶ kinh tÕ. K: Lµ kÕt qu¶ s¶n xuÊt ®¹t ®­îc. C: Lµ chi phÝ s¶n xuÊt bá ra. VÒ kÕt qu¶ s¶n xuÊt ®¹t ®­îc hiÖn nay ng­êi ta th­êng dïng chØ tiªu vÒ doanh thu hoÆc lîi nhuËn. VÒ chi phÝ s¶n xuÊt cã thÓ sö dông toµn bé chi phÝ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ hoÆc lao ®éng sèng ( th­êng tÝnh theo sè l­îng lao ®éng b×nh qu©n n¨m) hoÆc vèn s¶n xuÊt b×nh qu©n n¨m. Tõ c«ng thøc (1) ta cã thÓ vËn dông vµ tÝnh to¸n hiÖu qu¶ kinh tÕ cña doanh nghiÖp theo chØ tiªu sau: Doanh thu, doanh thu thuÇn, lîi nhuËn H= Vèn s¶n xuÊt b×nh qu©n n¨m Trong ®ã: Vèn s¶n xuÊt bao gåm vèn cè ®Þnh vµ vèn l­u ®éng. §©y lµ chØ tiªu ph¸n ¸nh hiÖu qu¶ sö dông vèn s¶n xuÊt. Th«ng qua c¸c chØ tiªu nµy thÊy ®­îc mét ®ång vèn bá vµo s¶n xuÊt t¹o ra ®­îc bao nhiªu ®ång tæng thu nhËp, thu nhËp thuÇn tuú. Nã cho ta thÊy ®­îc hiÖu qu¶ kinh tÕ kh«ng chØ ®èi víi lao ®éng vËt ho¸ mµ cßn c¶ lao ®éng sèng. Nã cßn ph¶n ¸nh tr×nh ®é tæ chøc s¶n xuÊt vµ qu¶n lý cña ngµnh còng nh­ cña c¸c doanh nghiÖp. Môc tiªu s¶n xuÊt cña ngµnh còng nh­ cña doanh nghiÖp vµ toµn x· héi kh«ng ph¶i chØ quan t©m t¹o ra nhiÒu s¶n phÈm b»ng mäi chi phÝ mµ ®iÒu quan träng h¬n lµ s¶n phÈm ®­îc t¹o ra trªn mçi ®ång vèn bá ra nhiÒu hay Ýt. ChØ tiªu doanh thu, doanh thu thuÇn, lîi nhuËn, tiÒn vèn lµ c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh tr×nh ®é ph¸t triÓn s¶n xuÊt, tr×nh ®é sö dông nguån vèn vËt t­, lao ®éng, tµi chÝnh. Khèi l­îng s¶n phÈm t¹o ra trªn tõng ®ång vèn còng lín còng t¹o ®iÒu kiÖn tho¶ m·n nhu cÇu tiªu dïng cña nh©n d©n vµ më réng h¬n n÷a qui m« s¶n xuÊt. 1.3.2.2 - C¸c chØ tiªu vÒ doanh lîi: Doanh lîi lµ ph¹m trï kinh tÕ quan träng nhÊt vèn cã cña tÊt c¶ c¸c ®¬n vÞ, ho¹t ®éng trªn c¬ së h¹ch to¸n kinh tÕ. Nã ph¶n ¸nh hiÖu qu¶ cña viÖc sö dông yÕu tè s¶n xuÊt, ph¶n ¸nh chÊt l­îng s¶n phÈm tiªu thô. 14
  16. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. a) Møc doanh lîi theo vèn: §©y lµ chØ tiªu th«ng dông vµ quan träng nhÊt ph¶n ¸nh hiÖu qu¶ cña c¸c ho¹t ®éng kinh doanh mét c¸ch tæng qu¸t, thÓ hiÖn ®óng môc ®Ých cña c¸c doanh nghiÖp. Lµm thÕ nµo ®Ó ®ång vèn khi ®­îc huy ®éng vµo kinh doanh mang l¹i lîi nhuËn cao? §©y còng chÝnh lµ vÊn ®Ò c¸c nhµ qu¶n lý kinh doanh lu«n tr¨n trë t×m kiÕm c©u tr¶ lêi nã chi phèi mäi hµnh ®éng vµ quyÕt ®Þnh sù nghiÖp cña nhµ kinh doanh. Cã 2 kh¸i niÖm: Møc doanh lîi tæng vèn vµ møc doanh lîi vèn sö dông, mµ c¸c doanh gia cÇn ph©n biÖt ®Ó ®¸nh gi¸ hiÓu qu¶ trong 1 kú h¹n ho¹t ®éng vµ dïng lµm c¬ së ®Ó x©y dùng kÕ ho¹ch kinh doanh trong kú tíi. + Møc doanh lîi tæng vèn: ChØ tiªu nµy cho biÕt kh¶ n¨ng sinh lîi cña mét ®¬n vÞ tiÒn vèn nãi chóng khi ®­îc ®Çu t­ vµo kinh doanh, kh«ng phô thuéc vµo viÖc thùc hiÖn nã cã ®­îc huy ®éng trong n¨m hiÖn t¹i hay kh«ng. TTDN rßng (2) DLTV = Tæng vèn kinh doanh Trong ®ã: DLTV: Doanh lîi tæng vèn. TTDN rßng: Lîi nhuËn dau thuÕ ý nghÜa chØ tiªu: 1 ®ång vèn kinh doanh trong kú th× lµm ra bao nhiÒu ®ång lîi nhuËn. Mét c¬ sè vèn cho 1 n¨m cã thÓ tham gia nhiÒu chu kú s¶n xuÊt kinh doanh, nghÜa lµ 1 c¬ sè vèn trong n¨m cã thÓ chÞu hiÖn nhiÒu vßng quay gäi lµ tèc ®i chu chuyÓn vèn. Tèc ®é chu chuyÓn vèn (SV) lµ sè vßng tÝnh b×nh qu©n cho c¶ kú kinh doanh cña tæng vèn. C«ng thøc tÝnh cña nã nh­ sau: Doanh thu (3) SV = Tæng vèn kinh doanh Trong ®ã: SV - Tèc ®é chÞu chuyÓn vèn. ý nghÜa chØ tiªu: B×nh qu©n trong kú vèn kinh doanh quay ®­îc mÊy vßng. b). Møc doanh lîi chi phÝ: Møc doanh lîi chi phÝ ph¶n ¸nh c¸c ho¹t ®éng kinh doanh trªn 2 ph¹m vi toµn doanh nghiÖp vµ cho 1 chñng lo¹i s¶n phÈm. 15
  17. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Møc doanh lîi tÝnh cho tæng chi phÝ cña doanh nghiÖp ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau: rong TTDN DLCF  x100% (4) Z Trong ®ã: DL: Doanh lîi theo gi¸ thµnh s¶n phÈm. Z: Gi¸ thµnh s¶n phÈm tiªu thô. TTrßngDN: Lîi nhuËn sau thuÕ. 1.3.2.3 - C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh bé phËn: a) HiÖu qu¶ sö dông vèn cè ®Þnh. Vèn cè ®Þnh lµ bé phËn lín nhÊt, chñ yÕu nhÊt trong t­ liÖu lao ®éng vµ quyÕt ®Þnh n¨ng lùc s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. HiÖu qu¶ sö dông vèn cè ®Þnh ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch so s¸nh kÕt qu¶ kinh doanh víi gi¸ trÞ cña tµi s¶n cè ®Þnh b×nh qu©n, tÝnh theo nguyªn gi¸ hoÆc tÝnh theo gi¸ trÞ kh«i phôc trong kú ®­îc xÐt, th­êng gäi lµ hiÖu suÊt vèn cè ®Þnh. Gäi tæng gi¸ trÞ cña vèn cè ®Þnh b×nh qu©n trong kú lµ tµi s¶n cè ®Þnh ( TSC§ ) vµ chØ tiªu hiÖu suÊt TSC§ lµ HTSC§ th×: KÕt qu¶ HTSC§ = (6). TSC§ Trong ®ã: KÕt qu¶ ®­îc x¸c ®Þnh theo chØ tiªu tæng doanh thu hoÆc lîi nhuËn. ChØ tiªu hiÖu suÊt sö dông TSC§ biÓu hiÖn 1 ®ång TSC§ trong kú s¶n xuÊt ra b×nh qu©n bao nhiªu ®ång cña chØ tiªu kÕt qu¶ kinh doanh t­¬ng øng. HiÖu qu¶ sö dông TSC§ cã thÓ biÓu hiÖn theo c¸ch ng­îc l¹i, tøc lµ lµ nghÞch ®¶o cña c«ng thøc ( 6 ), gäi lµ suÊt TSC§ (STSC§). TSC§ STSC§ = (7) KÕt qu¶ Nã cho biÕt 1 ®ång kÕt qu¶ kinh doanh cÇn ph¶i cã bao nhiªu ®ång TSC§. b) HiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng. Vèn l­u ®éng lµ vèn ®Çu t­ vµo TSL§ cña doanh nghiÖp. Nã lµ sè tiÒn øng tr­íc vÒ TSL§ nh»m ®¶m b¶o qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®­îc liªn tôc. §Æc ®iÓm cña lo¹i vèn nµy lµ lu©n chuyÓn kh«ng ngõng, lu«n lu«n thay ®æi h×nh th¸i biÓu hiÖn gi¸ trÞ toµn bé ngay 1 lÇn vµ hoµn thµnh 1 vßng tuÇn hoµn trong 1 chu kú s¶n xuÊt kinh doanh. Vèn l­u ®éng th­êng bao gåm vèn 16
  18. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. dù tr÷ s¶n xuÊt (nguyªn vËt liÖu chÝnh, b¸n thµnh phÈm mua ngoµi, vËt liÖu phô, nhiªn liÖu, phô tïng thay thÕ, c«ng cô lao ®éng thuéc TCL§), vèn trong qu¸ tr×nh trùc tiÕp s¶n xuÊt (s¶n phÈm ®ang chÕ t¹o, phÝ tæn ®îi ph©n bæ vµ vèn trong qu¸ tr×nh th«ng tin), vèn thµnh phÇm, vèn thanh to¸n. HiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng (ký hiÖu lµ HVL§) còng ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch lÊy kÕt qu¶ kinh doanh (KQ) chia cho vèn l­u ®éng b×nh qu©n trong n¨m (ký hiÖu lµ VL§). HVL§ = KQ (8) VL§ NÕu kÕt qu¶ kinh doanh tÝnh b»ng lîi nhuËn, th× ta cã: LN HVL§ = (9) VL§ ChØ tiªu nµy cho biÕt 1 ®ång vèn l­u ®éng lµm ra bao nhiªu ®ång lîi nhuËn trong kú. HiÖu qu¶ sö dông VL§ cßn ®­îc ph¶n ¸nh gi¸n tiÕp qua chØ tiªu sè vßng lu©n chuyÓn cña VL§ trong n¨m (kú hiÖu lµ SVLC) hoÆc sè ngµy b×nh qu©n 1 vßng lu©n chuyÓn VL§ (ký hiÖu lµ SNLC) trong n¨m: Doanh thu (10) SVLC = Vèn l­u ®éng 365 SNLC = (11) SV LC VL§ b×nh qu©n trong n¨m ®­îc tÝnh b»ng c¸ch céng møc VL§ cho 365 ngµy trong n¨m råi chia cho 365 (n¨m nhuËn, tÊt nhiªn lµ céng møc vèn cña 366 ngµy råi chia cho 366). §Ó ®¬n ph©n, trong thùc tÕ th­êng tÝnh nh­ sau: Vèn l­u ®éng b×nh Vèn l­u ®éng b×nh + qu©n cuèi th¸ng qu©n ®Çu th¸ng VL§ = bq th¸ng 2 Céng 12 møc VL§ bq cña 12 th¸ng VL§ = bq n¨m 12 c). HiÖu qu¶ sö dông lao ®éng: 17
  19. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Sè l­îng vµ chÊt l­îng lao ®éng lµ yÕu tè c¬ b¶n cña s¶n xuÊt, gãp phÇn quan träng trong n¨ng lùc s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. HiÖu qu¶ sö dông lao ®éng ®­îc biÓu hiÖn ë n¨ng suÊt lao ®éng hoÆc hiÖu suÊt tiÒn l­¬ng. N¨ng suÊt lao ®éng ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch chia kÕt qu¶ kinh doanh trong kú cho sè lù¬ng lao ®éng b×nh qu©n trong kú. Do kÕt qu¶ kinh doanh ®­îc ph¶n ¸nh b»ng 3 chØ tiªu: Tæng gi¸ trÞ kinh doanh, gi¸ trÞ gia t¨ng vµ lîi nhuËn nªn cã 3 c¸ch biÓu hiÖu cña NSL§ tÝnh b×nh qu©n cho 1 ng­êi (lao ®éng). Trong kú (th­êng tÝnh theo n¨m). Gäi sè l­îng lao ®éng b×nh qu©n trong n¨m lµ lao ®éng vµ n¨ng suÊt lao ®éng b×nh qu©n n¨m lµ NSL§, ta cã: KQ NSL§ = L§ N¨ng suÊt lao ®éng tÝnh theo n¨m chÞu ¶nh h­ëng rÊt lín cña viÖc sö dông thêi gian cô thÓ lµ nã phô thuéc vµo sè ngµy b×nh qu©n lµm viÖc trong n¨m, sè giê b×nh qu©n lµm viÖc mçi ngµy cña 1 lao ®éng trong doanh nghiÖp vµ NSL§ b×nh qu©n mçi giê ®iÒu ®ã ®­îc thÓ trong c«ng thøc sau: NSLD = n x g x NSg Trong ®ã: n - Sè ngµy lµm viÖc b×nh qu©n trong n¨m. g - sè giê lµm viÖc b×nh qu©n mçi lao ®éng. NSg - N¨ng suÊt lao ®éng b×nh qu©n mçi giê lµm viÖc cña mét lao ®éng. KQ NSg = n x g x L§ Trong khi ®ã KQ lµ kÕt qu¶ kinh doanh tÝnh theo tæng gi¸ trÞ kinh doanh, gi¸ trÞ gia t¨ng. Ngoµi chØ tiªu vÒ NSL§ dïng ®Ó ®¸nh gi¸ vÒ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña xÝ nghiÖp, cßn cã c¸c chØ tiªu kh¸c nh­ chØ tiªu vÒ hiÖu suÊt tiÒn l­¬ng… 1.3.2.4 - Mét sè chØ tiªu tµi chÝnh quan träng: a) C¸c tû sè ph¶n ¸nh kh¶ n¨ng thanh to¸n: 18
  20. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. C¸c tû sè ph¶n ¸nh kh¶ n¨ng thanh to¸n ®¸nh gi¸ trùc tiÕp kh¶ n¨ng thanh to¸n b»ng tiÒn mÆt cña 1 doanh nghiÖp, cung cÊp nh÷ng dÊu hiÖu liªn quan víi viÖc xem xÐt liÖu doanh nghiÖp cã thÓ tr¶ ®­îc nî ng¾n h¹n khi ®Õn h¹n hay kh«ng. Sau ®©y lµ mét sè chØ tiªu: + HÖ sè thanh to¸n ng¾n h¹n (K). HÖ sè thanh to¸n ng¾n h¹n thÓ hiÖn mèi quan hÖ t­¬ng ®èi gi÷a tµi s¶n l­u ®éng víi nî ng¾n h¹n. C«ng thøc tÝnh hÖ sè thanh to¸n ng¾n h¹n: Tµi s¶n l­u ®éng HÖ sè thanh (lÇn) = to¸n ng¾n h¹n Nî ng¾n h¹n HÖ sè thanh to¸n ng¾n h¹n cã gi¸ trÞ cµng cao chøng tá kh¶ n¨ng thanh to¸n nî ng¾n h¹n cña doanh nghiÖp cµng lín. Tuy nhiªn nÕu gi¸ trÞ cña hÖ sè thanh to¸n ng¾n h¹n qu¸ cao th× ®iÒu nµy l¹i kh«ng tèt v× nã ph¶n ¸nh sù viÖc doanh nghiÖp ®· ®Çu t­ qu¸ møc vµo tµi s¶n l­u ®éng so víi nhu cÇu doanh nghiÖp vµ tµi s¶n l­u ®éng d­ thõa th­êng kh«ng t¹o thªm doanh thu. Do vËy, nÕu doanh nghiÖp ®Çu t­ qu¸ ®¸ng vèn cña m×nh vµo tµi s¶n l­u ®éng, sè vèn ®ã sÏ kh«ng ®­îc sö dông cã hiÖu qu¶. HÖ sè thanh to¸n ng¨n h¹n ®­îc c¸c chñ nî chÊp nhËn lµ K 2. Nh­ng ®Ó ®¸nh gÝ hÖ sè thanh to¸n ng¾n h¹n cña mét doanh nghiÖp tèt hay xÊu th× ngoµi viÖc dùa vµo hÖ sè k cßn ph¶i xem xÐt ba yÕu tè sau: - B¶n chÊt ngµnh kinh doanh. - C¬ cÊu tµi s¶n l­u ®éng. - HÖ sè quay vßng cña mét sè lo¹i tµi s¶n l­u ®éng nh­ hÖ sè quay vßng c¸c kho¶n ph¶i thu cña kh¸c hµng, hÖ sè quay vßng hµng tån kho, hÖ sè quay vßng vèn l­u ®éng. + HÖ sè thanh to¸n nhanh (tøc thêi) (Kn). HÖ sè thanh to¸n nhanh thÓ hiÖn quan hÖ gi÷a c¸c lo¹i tµi s¶n l­u ®éng cã kh¶ n¨ng chuyÓn nhanh thµnh tiÒn ®Ó thanh to¸n nî ng¾n h¹n vµ nî dµi h¹n ®Õn h¹n tr¶. C¸c lo¹i tµi s¶n l­u ®éng ®­îc xÕp vµo lo¹i chuyÓn nhanh thµnh 19
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2