M T S GI I PHÁP NH M "RÈN K NĂNG GI I TOÁN B NG PP S ĐỘ Ố Ả Ằ Ỹ Ả Ằ Ơ Ồ
ĐO N TH NG ĐI V I D NG TOÁN TÌM HAI S CHO H C SINH L P 4"Ạ Ẳ Ố Ớ Ạ Ố Ọ Ớ
PH N I: M ĐUẦ Ở Ầ
Gi i toán b ng ph ng pháp s đ đo n th ng là ph ng pháp có ýả ằ ươ ơ ồ ạ ẳ ươ
nghĩa r t quan tr ng, ph ng pháp này giúp các em phát tri n t duy lôgic, khấ ọ ươ ể ư ả
năng phân tích sáng t o đng th i giúp giáo viên d dàng h ng d n gi i, ítạ ồ ờ ễ ướ ẫ ả
gi ng bài mà h c sinh nhanh ch ng hi u bài.ả ọ ố ể
S d ng ph ng pháp s đ đo n th ng đ gi i bài toán có l i văn giúpử ụ ươ ơ ồ ạ ẳ ể ả ờ
ích r t nhi u cho h c sinh trong vi c tìm đc l i gi i m t cách t ng minh,ấ ề ọ ệ ượ ờ ả ộ ườ
góp ph n giúp cho h c sinh phát tri n trí thông minh, thói quen làm vi c khoaầ ọ ể ệ
h c, tính kiên trì, t l c, v t khó, c n th n, chính xác. ọ ự ự ượ ẩ ậ
PH N II: N I DUNGẦ Ộ
CH NG IƯƠ
C S LÝ LU N VÀ C S TH C TI N CÓ LIÊN QUAN ĐN VI C "RÈN KƠ Ở Ậ Ơ Ở Ự Ễ Ế Ệ Ỹ
NĂNG GI I TOÁN B NG S Đ ĐO N TH NG ĐI V I D NG TOÁN TÌM HAIẢ Ằ Ơ Ồ Ạ Ẳ Ố Ớ Ạ
S CHO H C SINH L P 4"Ố Ọ Ớ
I. C S LÝ LU NƠ Ở Ậ
1. V trí môn Toán Ti u h c:ị ở ể ọ
2. M c tiêu c a vi c "Rèn kĩ năng gi i toán b ng ph ng pháp s đụ ủ ệ ả ằ ươ ơ ồ
đo n th ng đi v i d ng toán "Tìm hai s " cho h c sinh l p 4":ạ ẳ ố ớ ạ ố ọ ớ
3. N i dung yêu c u ph n d y d ng toán"Tìm hai s " ộ ầ ầ ạ ạ ố
4. M t s khái ni m:ộ ố ệ
a. K năng là gì?ỹ
b. K năng gi i toán b ng PP s đ đo n th ng là gì?ỹ ả ằ ơ ồ ạ ẳ
5. Đc đi m nh n th c c a h c sinh ti u h cặ ể ậ ứ ủ ọ ể ọ
II. C S TH C TI NƠ Ở Ự Ễ
1. Th c tr ng c a vi cự ạ ủ ệ ‘Rèn k năng gi i toán b ng ph ng phápỹ ả ằ ươ
s đ đo n th ng đi v i d ng toán "Tìm hai s " cho h c sinh l p 4" .ơ ồ ạ ẳ ố ớ ạ ố ọ ớ
* Nh ng h n ch c a ngữ ạ ế ủ ư i d y thờ ạ ng đườ c bi u hi n nhượ ể ệ ư sau :
- 1 -
- K ho ch lên l p còn chung chung, chế ạ ớ a ho ch đnh rõ ho t đng c aư ạ ị ạ ộ ủ
th y và trò trên l pầ ở ớ
- M t s giáo viên ch a quan tâm th t đúng m c đn các ph ng pháp,ộ ố ư ậ ứ ế ươ
th thu t gi i toán do đó ch a xác đnh rõ khi nào, ph ng pháp nào là t i u.ủ ậ ả ư ị ươ ố ư
- Giáo viên ch a th t chú tr ng vi c giúp h c sinh nh n ra bài toán c nư ậ ọ ệ ọ ậ ầ
ph i gi i theo PP s đ đo n th ng nh ng c n m t, hai hay nhi u l n s d ngả ả ơ ồ ạ ẳ ư ầ ộ ề ầ ử ụ
s đ đo n th ng.ơ ồ ạ ẳ
- Ch a qu n lư ả ý ki m soát đc h c sinh trong quá trình th c hi n côngể ượ ọ ự ệ
vi c m t cách ch t ch . ệ ộ ặ ẽ
* Nh ng h n ch c a h c sinh trong gi i toán b ng s đ đo n th ngữ ạ ế ủ ọ ả ằ ơ ồ ạ ẳ
đi v i d ng toán "Tìm hai s " cho h c sinh l p 4"ố ớ ạ ố ọ ớ
- Ch a xác đnh đc m i quan h gi a cái đã cho và cái c n tìm c a bàiư ị ượ ố ệ ữ ầ ủ
toán, đôi khi còn l n l n gi a các d ng toán.ẫ ộ ữ ạ
- Khi tóm t t bài toán b ng s đ đo n th ng h c sinh v hình khôngắ ằ ơ ồ ạ ẳ ọ ẽ
đúng t l , không th hi n đc tính tr c quan và khi bi u di n t ng ho c hi uỉ ệ ể ệ ượ ự ể ễ ổ ặ ệ
c a hai s vào s đ còn nh m l n nên khó khăn trong vi c gi i bài toán. ủ ố ơ ồ ầ ẫ ệ ả
CH NG IIƯƠ
CÁC GI I PHÁP NH M "RÈN K NĂNG GI I TOÁN B NG PP S Đ ĐO NẢ Ằ Ỹ Ả Ằ Ơ Ồ Ạ
TH NG ĐI V I D NG TOÁN TÌM HAI S CHO H C SINH L P 4"Ẳ Ố Ớ Ạ Ố Ọ Ớ
BI N PHÁP 1Ệ
H NG D N H C SINH XÁC ĐNH ĐÚNG M I QUAN H GI A CÁC DƯỚ Ẫ Ọ Ị Ố Ệ Ữ Ữ
KI N C A BÀI TOÁN.Ệ Ủ
1.Đi v i d ng toán: Tìm hai s khi bi t t ng và hi u c a 2 s đóố ớ ạ ố ế ổ ệ ủ ố .
*Giáo viên c n h ng d n cho h c sinh xác đnh đc đâu là t ng c aầ ướ ẫ ọ ị ượ ổ ủ
hai s và đâu là hi u c a hai s .ố ệ ủ ố
*Giúp h c sinh nh n ra đi l ng nào là s bé, đi l ng nào là s l nọ ậ ạ ượ ố ạ ượ ố ớ
*Yêu c u h c sinh d a vào t ng c a hai s , hi u c a hai s , s l n, sầ ọ ự ổ ủ ố ệ ủ ố ố ớ ố
bé đã xác đnh trên đ bi u th đúng đo n th ng cho s l n và s bé.ị ở ể ể ị ạ ẳ ố ớ ố
2. Đi v i d ng toán Tìm hai s khi bi t t ng(hi u) và t s c a hai số ớ ạ ố ế ổ ệ ỉ ố ủ ố
đó.
- 2 -
*Giáo viên c n h ng d n cho h c sinh xác đnh đc đâu là t ngầ ướ ẫ ọ ị ượ ổ
(hi u)c a hai s và đâu là t s c a hai s .ệ ủ ố ỷ ố ủ ố
*Giúp h c sinh nh n ra 2 s c n tìm là nh ng đi l ng nào.ọ ậ ố ầ ữ ạ ượ
*Yêu c u h c sinh d a vào t ng(hi u) c a hai s , t s c a hai s , 2 điầ ọ ự ổ ệ ủ ố ỷ ố ủ ố ạ
l ng c n tìm đã xác đnh trên đ bi u th bài toán b ng s đ đo n th ng.ượ ầ ị ở ể ể ị ằ ơ ồ ạ ẳ
*Giáo viên c n giúp h c sinh nh nầ ọ ậ ra đi m khác nhauể gi a hai bài toánữ
"Tìm hai s khi bi t t ng và t s c a hai s đó" và "Tìm hai s khi bi t hi u vàố ế ổ ỉ ố ủ ố ố ế ệ
t s c a hai s đó"là:ỉ ố ủ ố
- Cách bi u th t ng và hi u trên s đ đo n th ng. ể ị ổ ệ ơ ồ ạ ẳ
- Tìm hai s đó d a vào t ng và t ng s ph n b ng nhau; hi u và hi u số ự ổ ổ ố ầ ằ ệ ệ ố
ph n b ng nhau.ầ ằ
BI N PHÁP 2Ệ
RÈN K NĂNG V S Đ ĐO N TH NG VÀ BI U DI N ĐÚNG CÁC DỸ Ẽ Ơ Ồ Ạ Ẳ Ể Ễ Ữ
KI N C A BÀI TOÁN ĐÃ CHO VÀO S ĐỆ Ủ Ơ Ồ
*Giáo viên h ng d n h c sinh ch n 1 giá tr (m t đi l ng) là m tướ ẫ ọ ọ ị ộ ạ ượ ộ
ph n, sau đó v các đo n th ng bi u th các đi l ng khác theo đó. V cácầ ẽ ạ ẳ ể ị ạ ượ ẽ
đo n th ng bi u th ph i b ng nhau. Yêu c u h c sinh ph i th ng xuyên t pạ ẳ ể ị ả ằ ầ ọ ả ườ ậ
c l ng đ dài các đo n th ng, t l xích.ướ ượ ộ ạ ẳ ỉ ệ
*V s đ ph i đm b o tính tr c quan, chính xác.ẽ ơ ồ ả ả ả ự
* Giúp các em n m v ng cách bi u th t ng s c a 2 s đó chính là toànắ ữ ể ị ổ ố ủ ố
b các đo n th ng đc bi u th trên s đ còn bi u th hi u s là s đo nộ ạ ẳ ượ ể ị ơ ồ ể ị ệ ố ố ạ
th ng bi u th c a đi l ng này h n đi l ng kia.ẳ ể ị ủ ạ ượ ơ ạ ượ
BI N PHÁP 3:Ệ
RÈN K NĂNG NH N D NG BÀI TOÁN Đ GI I THEO PP S Đ ĐO NỸ Ậ Ạ Ể Ả Ơ Ồ Ạ
TH NG.Ẳ
a. Đi v i các bài toán ch dùng m t l n s đ đo n th ng trong bài gi i.ố ớ ỉ ộ ầ ơ ồ ạ ẳ ả
- Giáo viên c n h ng d n h c sinh nh n d ng đc bài toán là thu cầ ướ ẫ ọ ậ ạ ượ ộ
d ng toán nào: T ng - Hi u, T ng - T hay Hi u - T .ạ ổ ệ ổ ỷ ệ ỷ
b. Đi v i các bài toán gi i ph i dùng nhi u l n s đ đo n th ng.ố ớ ả ả ề ầ ơ ồ ạ ẳ
- Giáo viên giúp h c sinh đc kĩ đ bài toán, phân tích bài toán d a vào cáiọ ọ ề ự
c n tìm và cái đã cho.ầ
- D a vào các d ki n c a bài toán đã cho đ tìm h ng gi i phù h p. ự ữ ệ ủ ể ướ ả ợ
- 3 -
- Tìm các b c gi i bài toán dùng nhi u l n s đ đo n th ng.ướ ả ề ầ ơ ồ ạ ẳ
PH N III:Ầ K T LU NẾ Ậ
I. M T S K T QU ĐT ĐC. Ộ Ố Ế Ả Ạ ƯỢ
Qua vi c áp d ng nh ng bi n pháp trên vào l p tôi ch nhi m k t quệ ụ ữ ệ ớ ủ ệ ế ả
"Rèn k năng gi i toán b ng ph ng pháp s đ đo n th ng đi v i d ngỹ ả ằ ươ ơ ồ ạ ẳ ớ ớ ạ
toán"Tìm hai s " cho h c sinh k t qu thu đc kh quan. C th :ố ọ ế ả ượ ả ụ ể
Gi i: 9/27. T l : 33,3%ỏ ỉ ệ
Khá: 12/27. T l : 44,4 %ỉ ệ
TB: 6/27. T l : 22,2%ỉ ệ
Y u: 0ế
Không ch áp d ng gi ng d y l p tôi mà cho c kh i 4 và ch t l ngỉ ụ ả ạ ở ớ ả ố ấ ượ
đt cũng r t t t. Nhi u h c sinh y u cũng đã n m v ng cách gi i.h Đc bi tạ ấ ố ề ọ ế ắ ữ ả ọ ặ ệ
là h c sinh bi t dùng k năng gi i toán b ng ph ng pháp s đ đo n th ngọ ế ỹ ả ằ ươ ơ ồ ạ ẳ
vào các d ng toán khác khá t t nh toán phân s , toán h n kém, toán đn, toánạ ố ư ố ơ ơ
h p,...ợ
II. BÀI H C KINH NGHI M - KH NĂNG PHÁT TRI N Đ TÀIỌ Ệ Ả Ể Ề
1. Đ h c sinh có ph ng pháp gi i toán b ng PP s đ đo n th ng đcể ọ ươ ả ằ ơ ồ ạ ẳ ượ
t t tr c tiên ng i giáo viên c n t ch c quá trình h c t p t o h ng thú gâyố ướ ườ ầ ổ ứ ọ ậ ạ ứ
đc s chú ý cu n hút h c sinh khi h ng d n gi i toán.ượ ự ố ọ ướ ẫ ả
2. Hình thành thói quen cho h c sinh đc kĩ đu bài, phân tích các m iọ ọ ầ ố
quan h gi a các đi l ng và th hi n đc trên s đ mà giáo viên không thệ ữ ạ ượ ể ệ ượ ơ ồ ể
làm thay. H c sinh t tóm t t n i dung bài toán b ng s đ đo n th ng th hi nọ ự ắ ộ ằ ơ ồ ạ ẳ ể ệ
đy đ các s li u và d li u bài toán.ầ ủ ố ệ ữ ệ
3. Giáo viên c n chu n b h th ng câu h i g i m ng n g n, chính xác,ầ ẩ ị ệ ố ỏ ợ ở ắ ọ
phù h p đi t d đn khó.ợ ừ ễ ế
4. Khi gi i toán h ng d n trên s đ ph i giúp các em hi u rõ đi l ngả ướ ẫ ơ ồ ả ể ạ ượ
đã bi t và ch a bi t. T m i quan h gi a các đi l ng ph i hình thành ti nế ư ế ừ ố ệ ữ ạ ượ ả ế
trình đ đa cái ch a bi t thành cái đã bi t, t đó lý lu n đ gi i bài toán.ể ư ư ế ế ừ ậ ể ả
5. C n n m ch c đi t ng h c sinh đ truy n đt chuy n t i ki n th cầ ắ ắ ố ượ ọ ể ề ạ ể ả ế ứ
phù h p.ợ
- 4 -
6. C n t ch c h c theo nhóm cho các em th o lu n đ có s bàn b c,ầ ổ ứ ọ ả ậ ể ự ạ
nh n xét tìm ra cách gi i hay và nhanh. Đng th i giúp các em tích c c t giácậ ả ồ ờ ự ự
sáng t o trong gi i toán.ạ ả
7. C n đa nhi u bài toán có n i dung khác nhau đ các em s d ngầ ư ề ộ ể ử ụ
ph ng pháp s đ đo n th ng m t cách linh ho t, sáng t o t đó khái quátươ ơ ồ ạ ẳ ộ ạ ạ ừ
chung cách gi i. ả
III. K T LU N CHUNGẾ Ậ
Qua gi i toán giúp h c sinh có t duy sáng t o, có kĩ năng th c hànhả ọ ư ạ ự
gi i, có tác phong nhanh nh y, có tính t ch c k lu t, có s c kho . Thông quaỏ ạ ổ ứ ỉ ậ ứ ẻ
gi i toán h c sinh s ti p nh n đc nh ng ki n th c v cu c s ng và có đi uả ọ ẽ ế ậ ượ ữ ế ứ ề ộ ố ề
ki n đ rèn luy n kh năng áp d ng các ki n th c vào cu c s ng, làm t t đi uệ ề ệ ả ụ ế ứ ộ ố ố ề
Bác H căn d n: “H c đi đôi v iồ ặ ọ ớ hành”.
D ng toán "Tìm hai s " là d ng toán đi n hình và tr ng tâm trong n iạ ố ạ ể ọ ộ
dung gi i toán có l i văn l p 4. Vì v y giáo viên quan tâm và dành nhi u th iả ờ ở ớ ậ ề ờ
gian cho vi c rèn k năng gi i toán b ng PP s đ đo n th ng đi v i d ngệ ỹ ả ằ ơ ồ ạ ẳ ố ớ ạ
toán"Tìm hai s "cho h c sinh là m t vi c làm thi t th c c n đc chú tr ngố ọ ộ ệ ế ự ầ ượ ọ
góp ph n nâng cao ch t l ng môn Toán nói chung và gi i toán 4 nói riêng.ầ ấ ượ ả
Giáo viên: Nguy n Th Lan Nhungễ ị
- 5 -
