intTypePromotion=3

Giáo trình đào tạo Visual Basic_1

Chia sẻ: Thanh Thảo | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:27

0
285
lượt xem
113
download

Giáo trình đào tạo Visual Basic_1

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'giáo trình đào tạo visual basic_1', công nghệ thông tin, kỹ thuật lập trình phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình đào tạo Visual Basic_1

  1. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 1 Mục lục 1 Mục lục............................................................................................................................... 1 2 Làm quen với visual basic 6.0............................................................................................. 9 2.1 Xây dựng ứng dụng ban đầu..............................................................................9 2.1.1 Viết ứng dụng ban đầu..................................................................................9 2.1.2 Xây dựng tính năng Calendar......................................................................... 9 2.1.3 Thêm tính năng Clock...................................................................................11 2.2 Các tính năng mới trong Visual basic 6.0.........................................................11 2.2.1 Khái quát vắn tắt về Visual basic 6.0..........................................................11 2.2.2 Khai thác thế mạnh của các điều khiển mở rộng...................................... 12 2.3 Làm việc với môi trường lập trình trong Visual basic ................................... 12 2.3.1 Tìm hiểu các phần của IDE......................................................................... 12 2.3.2 Thêm và xoá các thanh công cụ trong IDE của Visual basic.......................13 2.3.3 Thêm các điều khiển vào hộp công cụ........................................................14 2.3.4 Định hướng thông qua cửa sổ form và code................................................14 2.3.5 Quản lý ứng dụng với project explorer ...................................................... 14 2.3.6 Cửa sổ properties..........................................................................................14 2.3.7 Hiển thị IDE................................................................................................. 14 2.3.8 Trợ giúp........................................................................................................ 15 3 Tìm hiểu Visual basic 6 .................................................................................................... 16 3.1 Thuộc tính phương thức và sự kiện.................................................................16 3.1.1 Đối tượng..................................................................................................... 16 3.1.2 Thuộc tính ....................................................................................................16 3.1.3 Phương thức................................................................................................. 17 3.1.4 Sự kiện......................................................................................................... 18 3.1.5 Mối quan hệ giữa phương thức, thuộc tính và sự kiện..............................18 3.1.6 Cửa sổ Properties..........................................................................................19 3.1.7 Viết chương trình sử dụng thuộc tính, phương thức và sự kiện...............20 3.2 Làm việc với một đề án................................................................................... 25 3.2.1 Định nghĩa.....................................................................................................25 3.2.2 Cửa sổ Project Explorer................................................................................26 3.2.3 Tạo đề án......................................................................................................26 3.2.4 Đổi thuộc tính đề án.....................................................................................26 3.2.5 Lưu và đặt tên đề án.................................................................................... 27 FPT Software Solution Trang:1/264
  2. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 3.2.6 Mở đề án có sẵn...........................................................................................27 3.2.7 Thêm xoá và lưu tập tin trong đề án............................................................28 3.2.8 Thêm điều khiển vào đề án ........................................................................ 30 3.2.9 Tạo tệp tin EXE........................................................................................... 31 3.2.10 Sửa đổi thuộc tính đề án............................................................................32 3.3 Làm việc với nhiều đề án................................................................................ 33 3.3.1 Sử dụng Project Group.................................................................................33 3.3.2 Thêm đề án vào nhóm đề án........................................................................ 33 3.3.3 Xoá đề án trong nhóm đề án........................................................................ 34 4 Làm việc với các điều khiển............................................................................................ 35 4.1 Các loại điều khiển.......................................................................................... 35 4.1.1 Thao tác với điều khiển............................................................................... 35 4.2 Các điều khiển nội tại......................................................................................38 4.2.1 Nút lệnh........................................................................................................ 39 4.2.2 Hộp văn bản................................................................................................. 39 4.2.3 Điều khiển thanh cuộn.................................................................................39 4.2.4 Điều khiển Timer.........................................................................................40 4.2.5 Điều khiển nhãn ..........................................................................................40 4.2.6 Checkbox: .................................................................................................... 40 4.2.7 Một số thuộc tinh thông dụng:.................................................................... 40 4.2.8 4.2.9 Hộp danh sách (Listbox)......................................................................40 4.3 Các điều khiển M ới.........................................................................................41 5 Nhập môn lập trình........................................................................................................... 43 5.1 Chuẩn lập trình (Coding convention)............................................................... 43 5.1.1 Coding conventions.......................................................................................43 5.1.2 Form design standard.................................................................................... 48 5.1.3 Report design standard (for Crystal Report)................................................. 51 5.1.4 Database design standards.............................................................................52 5.2 Thiết kế trước khi viết chương trình...............................................................53 5.3 Các thao tác thông dụng trong cửa sổ Code..................................................... 53 5.3.1 Soạn thảo Code............................................................................................ 53 5.3.2 Một số chức năng tự động ..........................................................................54 5.4 Biến hằng và các kiểu dữ liệu.........................................................................54 5.4.1 Khai báo biến................................................................................................54 5.4.2 Khai báo ngầm..............................................................................................54 5.4.3 Khai báo tường minh....................................................................................55 FPT Software Solution Trang:2/264
  3. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 5.4.4 Khai báo biến Static......................................................................................55 5.4.5 Hằng............................................................................................................. 55 5.5 Hàm và thủ tục..................................................................................................62 5.6 Cấu trúc điều khiển..........................................................................................63 5.6.1 Cấu trúc chọn............................................................................................... 63 5.6.2 Cấu trúc lặp..................................................................................................64 5.6.3 Làm việc với cấu trúc.................................................................................. 65 5.7 Gỡ rối chương trình..........................................................................................65 5.7.1 Một số giải pháp giảm lỗi...........................................................................65 5.7.2 Gỡ rối............................................................................................................66 5.8 Bẫy lỗi...............................................................................................................67 5.8.1 Lệnh On Error...............................................................................................67 5.8.2 Kết thúc bẫy lỗi........................................................................................... 67 6 Lập trình xử lý giao diện.................................................................................................. 68 6.1 Menu.................................................................................................................. 68 6.1.1 Dùng trình soạn thảo menu để tạo menu ...................................................68 6.1.2 Viết chương trình điều khiển menu............................................................69 6.2 Hộp thoại...........................................................................................................69 6.2.1 Thông điệp(Message box)........................................................................... 69 6.2.2 Hộp nhập(Input box)....................................................................................70 6.2.3 Các hộp thoại thông dụng(Common dialog)............................................... 70 6.2.4 Hộp thoại hiệu chỉnh................................................................................... 71 6.3 Thanh công cụ(ToolBar)................................................................................... 71 6.3.1 Trong ứng dụng đơn giản............................................................................71 6.3.2 Nhúng đối tượng.......................................................................................... 71 6.4 Thanh trạng thái................................................................................................ 71 6.5 Xử lý chuột và bàn phím...................................................................................72 6.5.1 sự kiện chuột................................................................................................72 6.5.2 Hiệu chỉnh con trỏ chuột............................................................................. 72 6.5.3 Sự kiện bàn phím..........................................................................................72 7 Xử lý tập tin....................................................................................................................... 74 7.1 Mô hình FSO(File System Object model).........................................................74 7.2 Xử lý các tập tin với các dòng lệnh và hàm I/O cổ điển.................................74 7.2.1 Các kiểu truy cập tập tin..............................................................................74 7.3 Các điều khiển trên hệ thống tập tin...............................................................77 7.3.1 Hộp danh sách ổ đĩa..................................................................................... 77 7.3.2 Hộp danh sách thư mục................................................................................77 FPT Software Solution Trang:3/264
  4. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 7.3.3 Hộp danh sách tập tin...................................................................................78 7.4 Điều khiển richtextbox..................................................................................... 78 7.4.1 Phương thức loadfile....................................................................................79 7.4.2 Phương thức savefile....................................................................................79 8 Sử dụng DLL và Windows API......................................................................................... 80 8.1 DLL và cấu trúc của Windows.........................................................................80 8.1.1 Các hộp thoại thông dụng ...........................................................................80 8.2 WIN API............................................................................................................ 81 8.3 Sử dụng API......................................................................................................82 8.3.1 Tìm kiếm API...............................................................................................82 8.3.2 Các DLL của Windows................................................................................ 82 8.3.3 Gọi API.........................................................................................................83 8.4 Dùng API khai thác khả năng Multimedia........................................................86 8.4.1 Lớp multimedia.............................................................................................86 9 Thêm trợ giúp vào ứng dụng............................................................................................ 98 9.1 Thêm hỗ trợ cho Help....................................................................................... 98 9.1.1 Thuộc tính HelpFile......................................................................................98 9.1.2 Thuộc tính HelpContextID........................................................................... 98 9.2 Thêm hỗ trợ cho WHAT’S THIS HELP...........................................................99 9.2.1 Kích hoạt What’s This Help cho biểu mẫu ............................................... 99 9.3 Cung cấp help cùng với ứng dụng................................................................. 100 9.3.1 Cung cấp WinHelp..................................................................................... 100 9.3.2 Cung cấp HTML Help................................................................................100 10 Lập trình hướng đối tượng......................................................................................... 101 10.1 Giới thiệu về đối tượng .............................................................................101 10.1.1 Đối tượng trong VB................................................................................. 102 10.1.2 Modul Lớp................................................................................................ 103 10.1.3 Tham số tuỳ chọn..................................................................................... 107 10.1.4 Sự kiện của lớp........................................................................................108 10.1.5 Huỷ đối tượng..........................................................................................110 10.2 Biến đối tượng.............................................................................................110 10.2.1 Tạo điều khiển lúc thi hành.....................................................................110 10.2.2 Sự kiện của mảng điều khiển.................................................................112 10.2.3 Quản lý điều khiển như biến đối tượng................................................ 112 10.2.4 Khai báo biến đối tượng ......................................................................... 115 10.3 Tập hợp........................................................................................................ 116 10.3.1 Thuộc tính Controls.................................................................................. 117 FPT Software Solution Trang:4/264
  5. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 10.3.2 Xác định điều khiển trên biểu mẫu.........................................................117 10.4 Biểu mẫu MDI.............................................................................................119 10.4.1 Biểu mẫu con (Child Form).....................................................................120 10.4.2 Tạo Instance của biểu mẫu..................................................................... 120 10.4.3 Xác định biểu mẫu................................................................................... 121 10.4.4 Tạo danh sách cửa sổ...............................................................................121 11 Công cụ trong VB6........................................................................................................ 123 11.1 ADD-INS...................................................................................................... 123 11.2 Các công cụ trong ADD-INS....................................................................... 123 11.2.1 Trình cài đặt ứng dụng.............................................................................123 11.2.2 Trình đối tượng dữ liệu tự động.............................................................123 11.2.3 Trình xây dựng dữ liệu tự động.............................................................. 124 11.2.4 Trình thiết kế Add-ins tự động................................................................125 11.2.5 Trình thiết kế tự động..............................................................................125 11.2.6 Tiện ích xây dựng lớp.............................................................................. 126 11.2.7 Trình tạo thanh công cụ tự động............................................................. 126 11.3 Trình đóng gói và triển khai ứng dụng........................................................127 11.3.1 Phát hành ứng dụng..................................................................................127 11.3.2 Trình đóng gói và triển khai ứng dụng.................................................... 127 11.3.3 Mở trình đóng gói và triển khai trong VB............................................... 127 11.3.4 Mở trình đóng gói và triển khai như một ứng dụng độc lập.................127 11.3.5 Thi hành Wizard dưới chế độ silent........................................................ 128 11.3.6 Setup toolkit.............................................................................................. 128 11.4 Bài tập........................................................................................................... 129 12 Những khái niệm cơ bản về CSDL............................................................................ 130 12.1 Cơ sở dữ liệu là gì?...................................................................................... 130 12.1.1 Bộ máy (Engine) cơ sở dữ liệu là gì?......................................................130 12.1.2 Bản và trường...........................................................................................131 12.1.3 Recordset là gì ?........................................................................................ 132 12.1.4 Các kiểu cơ sở dữ liệu.............................................................................132 12.1.5 Tạo lược đồ cơ sở dữ liệu...................................................................... 133 12.1.6 Dùng Visual Basic để tạo một cơ sở dữ liệu......................................... 134 12.1.7 Các mối quan hệ.......................................................................................143 12.1.8 Chuẩn hoá.................................................................................................144 12.2 Sử dụng cửa sổ xem dữ liệu........................................................................146 12.3 Tạo trình thiết kế môi trường dữ liệu.........................................................148 FPT Software Solution Trang:5/264
  6. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 12.3.1 Tạo một giao diện người sử dụng với thiết kế DATAENVIRONMENT 150 12.4 Sử dụng điều khiển dữ liệu để tạo giao diện người sử dụng...................150 12.4.1 Kết nối với một cơ sở dữ liệu và làm việc với các mẩu tin.................151 12.4.2 Tạo một giao diện người sử dụng cơ bản............................................. 153 12.4.3 Thao tác trên các mẩu tin thông qua điều khiển ADO Data...................154 12.4.4 Các thuộc tính quan trọng khác của điều khiển ADO DATA................159 12.5 Tổng kết........................................................................................................160 12.6 Hỏi và Đáp.....................................................................................................160 13 Các đối tượng truy cập dữ liệu................................................................................... 162 13.1 Sử dụng mô hình đối tượng DAO ..............................................................162 13.1.1 Lập trình với đối tượng........................................................................... 164 13.1.2 Sử dụng điều khiển DAO Data .............................................................. 164 13.1.3 Sử dụng thuộc tính Connect của điều khiển DAO Data để truy cập nguồn dữ liệu bên ngoài.......................................................................................164 13.2 Sử dụng DAO để làm việc với dữ liệu......................................................165 13.2.1 Dùng đối tượng DataBase để kết nối với một CSDL............................165 13.2.2 Sử dụng đối tượng Recordset..................................................................166 13.2.3 Chỉ ra các tuỳ chọn cho Recordset............................................................167 13.3 Sử dụng đối tượng Field để thao tác với các trường.................................167 13.4 Sửdụng các phương thức duyệt với đối tượng Recorset ...........................168 13.4.1 Sử dụng BOF và EOF để duyệt qua Recordset......................................168 13.4.2 Dùng BOF và EOF để xác định một Recordset có rỗng hay không........169 13.4.3 Dùng thuộc tính RecordCout để xác định số mẩu tin trong một recordset 169 13.4.4 Dùng phương thức Edit để sửa đổi giá trị trong một mẩu tin ...............169 13.4.5 Sử dụng phương thức AddNew và Update để tạo mẩu tin mới............170 13.4.6 Sử dụng AppendChunk để nối dữ liệu vào một trường nhị phân.........172 13.4.7 Sử dụng phương thức Close để đóng Recordset ....................................172 13.5 Tìm kiếm dữ liệu trong Recordset và bảng................................................. 172 13.5.1 Sử dụng phương thức Find để định vị mẩu tin trong một recordset......173 13.5.2 Sử dụng phương thức Seek để thi hành tìm kiếm theo chỉ mục............173 13.5.3 Lặp qua suốt tập hợp Indexes của TableDef.......................................... 174 13.5.4 Sử dụng thuộc tính Bookmark để ghi nhớ vị trí trong một Recordset...175 13.5.5 sử dụng tập hợp Errors và đối tượng Error để xử lý lỗi........................175 13.6 Tạo đối tượng để thao tác trên cấu trúc của một CSDL............................ 176 FPT Software Solution Trang:6/264
  7. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 13.6.1 Tạo một CSDL.........................................................................................176 13.6.2 Sử dụng đối tượng TableDef để thao tác với bảng................................177 13.7 Làm việc với tài liệu và nơi chứa CSDL.....................................................182 13.8 Tạo và sử dụng các thuộc tính hiệu chỉnh của đối tượng DataBase..........183 13.9 Tổng kết........................................................................................................185 13.10 Hỏi và đáp....................................................................................................185 14 Thiết lập báo cáo và Xuất thông tin............................................................................. 186 14.1 Sử dụng thiết kế DataReport........................................................................186 14.1.1 Thiết kế với DataReport.......................................................................... 187 14.1.2 Xem và xuất DataReport ......................................................................... 188 14.2 Sử dụng Microsoft Access để làm báo cáo.................................................. 189 14.2.1 Thi hành báo cáo của Access từ Visual Basic..........................................189 14.3 Sử dụng Crystal report để lập báo cáo ........................................................194 14.3.1 Cài đặt Crystal Reports ...........................................................................194 14.3.2 Dùng Crystal Reports tạo báo cáo ...........................................................195 14.3.3 Thi hành báo cáo trong ứng dụng với điều khiển ActiveX của Crystal Reports ..................................................................................................................197 14.3.4 Sử dụng bản mới hơn của Crystal Reports ............................................197 15 ODBC và các đối tượng dữ liệu từ xa........................................................................ 198 15.1 Định cấu hình và sử dụng ODBC.................................................................198 15.1.1 Kiến trúc của ODBC................................................................................198 15.1.2 Tạo nguồn dữ liệu................................................................................... 198 15.1.3 Truy cập nguồn dữ liệu với điều khiển DAO DATA và ODBCDIRECT 201 15.2 Truy cập dữ liệu dùng điều khiển dữ liệu từ xa.........................................202 15.2.1 Sử dụng RDC .......................................................................................... 202 15.3 Sử dụng RDO trong chương trình................................................................203 15.3.1 Quy định thuộc tính bộ máy cơ sở dữ liệu dùng đối tượng RDOENGINE. 204 15.3.2 Truy cập môi trường đối tượng rdoEnvironment.................................. 204 15.3.3 Thiết lập kết nối dùng đối tượng rdoConnection...................................205 15.3.4 Đáp ứng sự kiện trong RDO.................................................................... 207 15.4 Tạo kết nốI với trình thiết kế uerconnecttion............................................ 208 15.5 Truy cập truy vấn với trìng thiết kế UserConnection ............................... 210 15.5.1 Gọi thủ tục chứa sẵn trong một trình thiết kế UserConnection ...........210 15.5.2 Dùng Microsotf Query để xây dựng chuỗi SQL trong trình thiết kế UserConnection. ...................................................................................................212 FPT Software Solution Trang:7/264
  8. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 15.6 Sử dụng dữ liệu với đối tượng rdorerultset ............................................ 213 15.7 Thi hành truy vấn với đối tượng rdoQuery..................................................213 16 Truy cập cơ sở dữ liệu với lớp................................................................................... 215 16.1 Làm việc với lớp và đối tượng.................................................................... 216 16.1.1 Tạo cây phân nhánh lớp với tiện ích xây dựng lớp................................ 216 16.1.2 Sử dụng biểu mẫu như lớp..................................................................... 220 16.2 Tạo Intance bội cho biểu mẫu..................................................................... 222 16.2.1 Sử dụng lớp và đối tượng trong truy cập cơ sở dữ liệu .......................222 16.3 Tạo các lớp cần sử dụng dữ liệu.................................................................225 16.3.1 Tạo lớp xuất dữ liệu................................................................................227 16.3.2 Triển khai lớp thành Active Server ....................................................... 229 16.4 Tổng kết........................................................................................................233 17 Truy cập dữ liệu từ xa................................................................................................. 234 17.1 Client / Server và các thành phần..................................................................234 17.1.1 Cấu trúc Cilent/Server Three- Tier...........................................................234 18 Đối tượng dữ liệu ActiveX.......................................................................................... 256 18.1 Xây dựng ứng dụng Visual basic với ADO................................................. 256 18.1.1 Tìm hiểu cấu trúc OLE DB / ADO .........................................................256 18.1.2 Cài đặt và thiết lập tham chiếu đến ADO trong ứng dụng Visual basic 257 18.1.3 Sử dụng ADO với các thư viện đối tượng truy cập dữ liệu khác ........258 18.1.4 Dùng đối tượng connection của ADO để kết nối với nguồn dữ liệu 258 18.1.5 Làm việc với con trỏ................................................................................259 18.1.6 Khoá bản ghi trong ADO ........................................................................ 261 18.1.7 Sử dụng đối tượng Recordset của ADO để thao tác với dữ liệu .........262 18.1.8 Tạo Recordset ngắt kết nối..................................................................... 263 18.2 Sử dụng dịch vụ dữ liệu từ xa của ADO.................................................... 263 FPT Software Solution Trang:8/264
  9. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 2 Làm quen với visual basic 6.0 2.1 Xây dựng ứng dụng ban đầu 2.1.1 Viết ứng dụng ban đầu Cách tốt nhất để học lập trình là viết chương trình. Vậy hãy th ử vi ết ch ương trình hiển thị lịch biểu, trong đó cho phép người sử dụng: • Hiển thị lịch biểu của tháng hiện hành • Duyệt qua các tháng • Hiển thị đồng hồ báo giờ hiện hành Nếu bạn cho rằng chương trình này có vẻ nặng nề cho người mới học, đừng lo lắng. Visual basic làm hết mọi việc cho bạn. Khác với ngôn ngữ C++, b ạn ph ải viết mỗi thứ một ít, Visual basic cung cấp m ức đọ cao h ơn c ủa l ập trình t ự đ ộng. Như vậy, bạn có thể làm nhiều thứ mà không phải lập trình nhiều. Tuy nhiên, đừng hiểu sai “không lập trình nhiều” nghĩa là “không có nhi ều tính năng mạnh” Visual basic là một ngôn ngữ rất mạnh. Ta có th ể l ập trình đ ể làm “mọi thứ” nếu cần. Ta cũng có thể khai thác khả năng tự động c ủa Visual basic đ ể viết chương trình thật nhanh. Chọn lựa là ở người lập trình. Visual basic đ ủ linh hoạt để hỗ trợ cho người lập trình từ người mới học đến lập trình chuyên nghiệp. 2.1.2 Xây dựng tính năng Calendar Bây giờ ta bắt đầu xây dựng các tính năng của ứng dụng. Đầu tiên, ta c ần m ột lịch biểu. Ta có thể tự tạo nó hoặc sử dụng lịch biểu có sẵn của Visual basic (đây là một điều khiển ActiveX). Ta chọn cách thứ 2. Từ menu Project, chọn Components. Bởi vì, mặc định tất c ả các đi ều khi ển ActiveX của Visual basic không được nạp tự động. Muốn dùng bạn phải ch ọn t ừ menu Components. Trong hộp thoại Components chọn Windows Common Controls 2.6.0 và nh ấn OK. FPT Software Solution Trang:9/264
  10. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 ActivateX là gì? ActivateX là sản phẩm của Microsoft cho phép ta tạo những ch ương trình nh ỏ, gọi là các thành phần(componet) và các điều khiển (control) để có th ể thêm vào các chương trình lớn. Đó có thể là các chương trình đ ộc l ập (Standalone program) hay các chương trình chạy trên Internet. Ta có thể dùng Visual basic đ ể tự t ạo các đi ều khiển ActivateX. Phần này sẽ được trình bày trong một riêng. Đến đây điều khiển lịch được nạp vào thanh công cụ. Tên chính thức của nó là điều khiển ActivateX MonthView. Kế tiếp ta đưa điều khiển vào biểu mẫu. Thêm điều khiển MonthView vào biểu mẫu Chọn biểu tượng điều khiển MonthView từ hộp công cụ Nhấn đúp chuột lên biểu tượng điều khiển để đưa nó vào biểu mẫu. Bạn vừa tạo xong chương trình nhấn F5 để chạy. FPT Software Solution Trang:10/264
  11. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 2.1.3 Thêm tính năng Clock Tính năng kế tiếp là hiển thị giờ. Ta sẽ dùng điều khiển ActivateX Timer là m ột điều khiển nội tại của Visual basic. Điều khiển nội tịa luôn được n ạp sẵn trong hộp công cụ. Thêm Timer vào ứng dụng Chọn vào biểu tượng trong hộp công cụ Nhấn chuột lên điều khiển Timer trên hộp công cụ để đưa nó vào biểu mẫu. Để hiển thị thời gian ta lập trình điều khiển Timer. Ta dùng thuộc tính Interval của timer để quy định việc đếm thời gian. Một đơn vị của Interval là 1/1000 giây. Do đó, để quy đinh nhịp đếm là nửa giây ta đặt Interval là 500. C ứ m ỗi n ửa giây chương trình sẽ làm một việc gì đó. Ở đây, ta muốn hiển th ị th ời gian hi ện hành. Ta sẽ dùng nhãn (label) để hiển thị thời gian. Hiển thị Timer Thêm Label vào biểu mẫu. Chọn điều khiển nhãn từ hộp công cụ và kéo nó vào biểu mẫu. Thủ tục sự kiện là gì? Một thủ tục sự kiện là một đoạn chương trình sẽ thi hành khi sự ki ện đó xảy ra. Ví dụ, khi người sử dụng nhấn vào nút CommandButton, s ự ki ện click() s ẽ được sinh ra. Visual basic cung cấp thủ tục CommandButton_Click cho ta lập trình để ứng dụng phản ứng đối với việc nhấn nút CommandBuuton. Tương t ự v ới Timer. Khi đúng nhịp đếm Timer sự kiện Timer() sẽ phát ra. Để hiển thị thời gian trên nhãn label ta đưa dòng lệnh sau vào th ủ t ục s ự ki ện của timer: Label1.Caption = time Private Sub Timer1_Timer() Label1.Caption = Time End Sub 2.2 Các tính năng mới trong Visual basic 6.0 2.2.1 Khái quát vắn tắt về Visual basic 6.0 Nếu bạn chưa quen với Visual basic, tựa đề của phần này có th ể làm nh ầm l ẫn đôi chút. Rõ ràng rằng nếu bạn là người mới học ngôn ngữ, m ọi th ứ v ề Visual basic đều mới cả. Dù vậy, bạn không nên bỏ qua phần này, nhất là các đi ều khi ển ActivateX mới. Đối với các bạn đã quen thuộc các phiên bản Visual basic trược thì phần này thật hữu ích. Visual basic 6.0 có rất nhiều tính năng m ới. Các đi ều khi ển m ới cho phép ta viết chương trình ứng dụng kết hợp giao diện, cách xử lý và tính năng c ủa Office 97 và trình duyệt WEB internet explorer. Không nhất thiết phải có m ột instance c ủa điều khiển trên biểu mẫu, Visual basic 6 cho phép ta lập trình để thêm đi ều khi ển vào đề án tự động và ta có thể tạo ra các điều khiển ActivateX hiệu chỉnh. Một vài cải tiến cho phép làm việc với các ứng dụng truy cập dữ liệu ở tầm c ỡ vĩ mô liên quan đến hàng trăm hàng nghìn người sử dụng qua mạng Internet. FPT Software Solution Trang:11/264
  12. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 2.2.2 Khai thác thế mạnh của các điều khiển mở rộng 2.2.2.1 sự kiện Validate và thuộc tính CausesValidation Phần mở rộng đầu tiên liên quan đến tất c ả các đi ều khi ển ActivateX c ơ bản là việc thêm vào sự kiện Validate và thuộc tính CausesValidation. Tr ước các phiên bản Visual basic 6, nếu bạn kiểm tra tính hợp lệ của m ột từ nhập vào h ộp văn bản, bạn phải viết thủ tục sự kiện LostForcus của TextBox. Nếu nhập sai b ạn phải gọi phương thức SetForcus để buộc người dùng nhập lại dữ li ệu đúng. Th ỉnh thoảng logic của lập trình này làm người dùng khó ch ịu khi h ọ không bao gi ờ nh ập đúng dữ liệu, họ có thể bị khoá chặt ở điều khiển đó họ cũng cũng không nh ấn c ả nút help để xem hướng dẫn chi tiết. Sự kiện Validate và thuộc tính CausesValidation giải quyết vấn đề đó. 2.2.2.2 Các cải tiến đồ hoạ mới làm ứng dụng thêm sinh động Visual basic luôn cho phép bạn sử dụng đồ hoạ để làm chương trình sống đ ộng và Microsoft có khả năng đồ hoạ mở rộng cho nhi ều đi ều khiển. Đầu tiên, đi ều khiển ImageList giờ đây hỗ trợ các tập tin.gif. Phần mở rộng này r ất quan tr ọng bởi vì nó liên quan đến các điều khiển có sử dụng điều khiển ImageList. Các điều khiển ListView và TabStrip có phần m ở rộng cho phép s ử d ụng hình ảnh và biểu tượng để trang trí và minh hoạ. Điều khiển listView cho phép t ạo m ột ảnh nền cho vùng làm việc. Ảnh nền có thể được đặt gi ữa trải đ ều ho ặc đ ặt ở một góc bất kỳ. 2.2.2.3 Ngày tháng với điều khiển MonthView và DataTimepicker VB6 có 2 điều khiển đưa ra giải pháp mới để xem xét và chọn lựa ngày tháng, MonthView và DataTimePicker. Điều lý thú của các đi ều khiển là chúng cho phép ta xem và chọn ngày trong ngữ cảnh lịch bi ểu. Điều khi ển MonthView trình bày một lịch biểu đầy đủ để ta có thể duyệt theo từng ngày hoặc từng tháng. Điều khiển DateTimePicker tương tự như MonthView, nhưng có điểm khác là l ịch bi ểu sẽ thả xuống khi người dùng nhấn vào mũi tên xuống của điều khiển. 2.3 Làm việc với môi trường lập trình trong Visual basic 2.3.1 Tìm hiểu các phần của IDE IDE là tên viết tắt của môi trường phát triển tích hợp (Inegreated Development Enviroment). IDE là nơi tạo ra các chương trình VB. IDE của VB là nơi tập trung các menu, thanh công c ụ và c ửa s ổ đ ể t ạo ra chương trình. Mỗi phần của IDE có các tính năng anhe h ưởng đ ến các ho ạt đ ộng lập trình khác nhau. Thanh menu cho phép bạn tác động cũng nh ư qu ản lý tr ực ti ếp trên toàn bộ ứng dụng. Thanh công cụ cho phép truy c ập các ch ức năng c ủa thanh menu qua các nút trên thanh công cụ. FPT Software Solution Trang:12/264
  13. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 Các biểu mẫu (Form) - khối xây dựng các chương trình Visual basic - xu ất hi ện trong cửa sổ form. Hộp công cụ để thêm các điều khiển vào các biểu m ẫu c ủa đ ề án. Project explorer hiển thị các đề án mà bạn đang làm cũng như các thành phần của các đề án. Bạn duyệt và cài đặt các thuộc tính c ủa điều khi ển, bi ểu m ẫu và module trong cửa sổ property. Cuối cùng, bạn bố trí và xem xét m ột ho ặc nhi ều biểu mẫu trên màn hình thông qua cửa sổ form layout. 2.3.2 Thêm và xoá các thanh công cụ trong IDE của Visual basic Thanh công cụ là tập hợp các nút bấm mang biểu tượng chứa trong m ột thanh thường đặt dưới thanh menu. Các nút này đảm nhận các chức năng thông d ụng trong cấu trúc menu của Visual basic. Thanh công c ụ r ất h ửu ích, thay vì ph ải l ần lượt chọn qua menu và menu con, ta nhấn một nút bấm nào đó trong thanh công c ụ để gọi một chức năng tương tự trên menu. Sử dụng thanh công cụ debug: Thanh công cụ debug dùng để kiểm tra chương trình và giải quyết các lỗi có thể xảy ra. Khi gỡ rối chương trình, ta làm một số việc như chạy từng dòng lệnh chương trình, kiểm tra giá trị các bi ến, và dừng chương trình tại một điểm nghi ngờ hoặc dưới những điều kiện nào đó. Sử dụng thanh công cụ Edit: Thanh công cụ Edit được dùng để viết chương trình trong cửa sổ code. Các tính năng của thanh công c ụ Edit t ương t ự nh ư các tính năng khác ở menu edit. Bạn có thể Cut, Paste văn bản... Một tính năng lý thú của IDE là thanh công c ụ Edit dùng tính năng Coplete Word, tự động hoàn tất từ khoá. Tính năng Complete Word rất h ữu ích đ ể tránh các lỗi cú pháp. Sử dụng thanh công cụ Form Editor: Thanh công cụ form editor dùng để kéo giãn, di chuyển và sắp xếp các điều khiển trên biểu mẫu. Thanh công c ụ Form editor có các tính năng như menu Format. FPT Software Solution Trang:13/264
  14. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 Sử dụng thanh công cụ chuẩn(Standard): Là thanh công cụ trọng yếu trong IDE. Thanh công cụ chuẩn cung cấp nhiều tính năng trong menu file, Project, Debug, và Run. 2.3.3 Thêm các điều khiển vào hộp công cụ Hộp công cụ là bảng chứa các điều khiển và ta thi ết kế giao diện người s ử dụng bằng cách chọn các điều khiển từ hộp công c ụ và đưa chúng vào các bi ểu mẫu. Một số điều khiển có sẵn trong Visual basic và không thể gỡ b ỏ kh ỏi h ộp công cụ. Một số khác nằm bên ngoài Visual basicvà chứa trong các t ập tin mà có ph ần mở rộng là. ocx. Các điều khiển này có thể được thêm vào hoặc gỡ bỏ khỏi thanh công cụ. Chúng ta sẽ trở lại chi tiết về các loại điều khiển trong Visual basic trong m ột chương riêng. 2.3.4 Định hướng thông qua cửa sổ form và code Nếu điều khiển là những khối bê tông mà ta tập hợp trong ứng d ụng thì bi ểu mẫu là nền móng để ta xây dựng các khối này. Các biểu mẫu chứa trong cửa sổ Thiết kế biểu mẫu. Ta sẽ làm việc trong cửa sổ này để thêm các điều khiển vào biểu mẫu. Đối với từng cửa sổ thiết kế mẫu, ta cũng có thể mở cửa sổ code. Cửa sổ code là nơi ta viết các đoạn chương trình chạy bên dưới bi ểu m ẫu. Ta có th ể m ở c ửa s ổ code bằng cách nhấn đúp lên biểu mẫu hoặc điều khiển, hoặc chọn code từ menu. 2.3.5 Quản lý ứng dụng với project explorer Project explorer trong Visual basic giúp quản lý và đ ịnh h ướng nhi ều đ ề án. Visual basic cho phép tổ chức nhiều đề án trong m ột nhóm gọi là project group. Ta có thể lưu tập hợp các đề án trong Visual basic thành m ột tập tin nhóm đ ề án. Các tập tin này có phần mở rộng là.vbg. 2.3.6 Cửa sổ properties Mỗi thuộc tính có một hoặc nhiều giá trị. Cửa sổ properties giúp bạn xem s ửa đổi và điều khiển các thuộc tính của các điều khiển ActivateX trong chương trình. 2.3.7 Hiển thị IDE Ta có thể xem IDE của Visual basic bằng 2 cách: MDI hoặc SDI. Hi ển th ị ki ểu MDI(Multiple document interface) cho phép trình bày tất c ả các c ửa s ổ thành ph ần trong IDE như là các cửa sổ con chứa trong một cửa sổ lớn. Trái lại đối với hiện thị SDI(single document interface), các c ửa sổ thành ph ần hiển thị một cách độc lập với nhau. Không có một cửa sổ chính để chứa và thống nhất các thành phần. Chuyển đổi từ hiển thị MDI sang SDI - Chọn Tools\option\ - Trên tang Advance, chọn hộp đánh dấu SDI development Enviroment; nh ấn OK. IDE của Visual basic sẽ định lại cấu hình cho hiển thị SDI trong lần khởi động tiếp sau của Visual basic. FPT Software Solution Trang:14/264
  15. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 Nhấn OK, thoát và khởi động lại Visual basic - 2.3.8 Trợ giúp Không những làm chủ ngôn ngữ lập trình Visual basic, bạn cũng c ần ph ải s ử dụng thuần thục môi trường Visual basic cũng như hiểu các thông đi ệp mà Visual basic gửi ra. Microsoft cung cấp một trong những hệ thống tr ợ giúp t ốt nh ất cho các công cụ phát triển ứng dụng. Trợ giúp nhạy với ngữ cảnh Tại một vị trí bất kỳ trong Visual basic, bạn nhấn phím F1, nút tr ợ giúp. Nó s ẽ kích hoạt hệ thống trợ giúp của Visual basic, nơi có thể gi ải thích ho ặc đ ưa ra những lời khuyên, cũng như các đoạn chương trình mẫu. Visual basic có hệ thống trợ giúp là hệ thông thư vi ện MSDN đ ược sử d ụng rộng rãi cho các công cụ phát triển của Microsoft để cung cấp truy c ập đ ến s ổ tay hướng dẫn sử dụng sản phẩm trực tuyến. FPT Software Solution Trang:15/264
  16. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 3 Tìm hiểu Visual basic 6 3.1 Thuộc tính phương thức và sự kiện 3.1.1 Đối tượng Trong VB, đối tượng là những thành phần tạo nên giao di ện gi ữa ng ười s ử dụng cho ứng dụng. Các điều khiển là những đối tượng. Nh ững n ơi ch ứa (container) như biểu mẫu(form), khung(frame), gay hộp ảnh (picture box) cũng là một đối tượng. VB 6 hỗ trợ một cách lập trình tương đối mới, lập trình h ướng đ ối t ượng (Object Oriented Programming). Trong lập trình cổ điển, ta có kiểu lập trình theo c ấu trúc. N ếu nh ư ứng d ụng được thiết kế để giải quyết một vấn đề lớn, thì lập trình viên có thể chia thành nhiều vấn đề nhỏ và viết các đoạn chương trình nhỏ để giải quyết riêng từng cái. Với lập trình hướng đối tượng, lập trình viên sẽ chia nhỏ vấn đ ề c ần gi ải quyếtthành các đối tượng. Từng đối tượng sẽ có đời sống riêng c ủa nó. Nó có các đặc điểm mà ta gọi là thuọcc tính và những chức năng riêng bi ệt mà ta g ọi là phương thức. lập trình viên cần đưa ra các thuộc tính và ph ơưng th ức mà các đ ối tượng cần thể hiện. 3.1.2 Thuộc tính Nói một cách đơn giản, thuộc tính mô tả đối tượng. Mỗi đối tượng cộng đều có một bộ thuộc tính mô tả đối tượng. Bi ểu m ẫu và điều khiển đều có thuộc tính. Thậm chí màn hình và máy in là nh ững đ ối t ượng ch ỉ cho phép can thiệp lúc thi hành cũng có thuộc tính. Mặc dù mỗi đối tượng có những bộ thuộc tính khác nhau, nh ưng trong đó v ẫn còn một số thuộc tính thông dụng cho hầu hết các điều khiển.(bạn có thể xem toàn bộ thuộc tính của một điều khiển bằng cách chọn vào điều khiển và m ở c ửa sổ PROPERTIES trong Visual Basic) Các thuộc tính thông dụng: Thuộc tính Giải thích Vị trí cạnh trái của điều khiển so với vật chứa nó Left Vị trí cạnh trên của điều khiển so với vật chứa nó Top Chiều cao của điều khiển Hieght Chiều rộng của điều khiển Width Một giá trị chuỗi được dùng để nói đến điều khiển Name Giá trị logic (True hoặc False) quyết định người sử dụng có đ ược Enable làm việc với điều khiển hay không Giá trị logic (True hoặc False) quyết định người sử dụng có th ấy Visible điều khiển hay không Một thuộc tính quan trọng khác là BorderStyle, quyết định các thành phần c ủa cửa sổ (như thanh tiêu đề, nút phóng to thu nhỏ…) mà một biểu mẫu sẽ có FPT Software Solution Trang:16/264
  17. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 Bảng sau đây liệt kê 6 giá trị của thuộc tính này. Giá trị Hiệu ứng trên biểu mẫu Không có cạnh viền, không thanh tiêu đề, không đ ược di 0 – None chuyển. Giá trị này thường được dùng cho cửa sổ khởi động chương trình không thể co giãn cửa sổ bằng cách kéo rê cạnh vi ền, nhưng 1 – Fixed Single có thể dùng nút phóng to hoặc thu nhỏ. Giá trị này được dùng cho những cửa sổ có kích cỡ cố định nhưng vẫn xuất hiện trên thanh Taskbar Có thể co giãn cửa sổ bằng cách kéo rê cạnh viền và dùng 2 – Sizable nút phóng to hoặc thu nhỏ. Giá trị dùng cho những cửa sổ thông dụng Không thể co giãn và không có thể dùng nút phóng to ho ặc 3 – Fixed Dialog thu nhỏ,. Giá trị này dùng cho các cửa sổ đơn giản nh ư mật khẩu 4- Fixed Tool tương tự Fixed Dialog nhưng thanh tiêu đề ngắn h ơn. Font trên thanh tiêu đề và nút Close cũng nhỏ hơn. giá tr ị này dùng Window cho các thanh công cụ di động. 5 – Sizable Tool Tương tự như Fixed Tool Window nhưng có thể co giãn được. Giá trị này dùng cho những cửa sổ Properties của Window Visual Basic 3.1.3 Phương thức Là những đoạn chương trình chứa trong điều khiển, cho điều khiển biết cách thức để thực hiện một công việc nào đó, chảng hạn dời đi ều khi ển đến một v ị trí mới trên biểu mẫu. Tương tự thuộc tính, mỗi điều khiển có những phương thức khác nhau, nhưng vẫn có một số phương thức rất thông d ụng cho h ầu h ết các đi ều khiển.. Các phương thức thông dụng Phương thức Giải thích Thay đổi vị trí một đoói tượng theo yêu cầu của chương Move trình Thi hành hoạt động kéo và thả của người sử dụng Drag FPT Software Solution Trang:17/264
  18. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 Cung cấp tầm ngắm cho đối tượng được chỉ ra trong l ệnh SetFocus gọi phương thức quy định thứ tự xuất hiện của các điều khiển trên màn hình ZOrder 3.1.4 Sự kiện Nếu như thuộc tính mô tả đối tượng, phương thức chỉ ra cách th ức đ ối t ượng hành động thì sự kiện là những phản ưúng của đối tượng. Tương tự thuộc tính và phương thức, mỗi điều khiển có những bộ sự kiện rất thông dụng với hầu hết các điều khiển. Các sự kiện này xảy ra thường là kết quả của một hành động nào đó, như là di chuyển chuột, nhấn nút bàn phím, hi ặc gõ vào hộp văn bản. kiểu sự kiện này được gọi là sự kiện khởi tạo bởi người sử dụng, và ta sẽ phải lập trình cho chúng. các sự kiện thông dụng Sự kiện Xảy ra khi Người sử dụng sửa đổi chuỗi ký tự trong hộp kết hợp ho ặc hộp Change văn bản Người sử dụng dùng chuột click lên đối tượng Click Người sử dụng dùng chuột click đúp lên đối tượng Dblclick Người sử dụng kéo rê một đối tượng sang nơi khác DragDrop Người sử dụng kéo rê một đối tượng ngang qua một điều khiển DragOver khác Đưa một đối tượng vào tầm ngắm của người sử dụng GotFocus Người sử dụng nhấn một nút trên bàn phím trong khi một đối KeyDown tượng đang trong tầm ngắm Người sử dụng nhấn và thả một nút trên bàn phím trong khi m ột KeyPress đối tượng đang trong tầm ngắm Người sử dụng thả một nút trên bàn phím trong khi một đối tượng KeyUp đang trong tầm ngắm Đưa một đối tượng ra khỏi tầm ngắm LostFocus MouseDown Người sử dụng nhấn một nút chuột bất kỳ trong khi con tr ỏ chu ột đang nằm trên một đối tượng MouseMove Người sử dụng di chuyển con trỏ chuột ngang qua một đối tượng Người sử dụng thả nút chuột trong khi con trỏ chuột đang n ằm MouseUp trên một đối tượng 3.1.5 Mối quan hệ giữa phương thức, thuộc tính và sự kiện Mặc dù thuộc tính, phương thức và sự kiện có vai trò khác nhau nhưng chúng thường xuyên liên hệ với nhau. ví dụ nếu ta di chuyển m ột đi ều khi ển bằng phương thức Move ( thường đáp ứng một số sự kiện) một số thuộc tính như Top, Height, Left, Width sẽ thay đổi theo. Bởi vì khi kích cỡ c ủa đi ều khi ển thay đ ổi, s ự kiện Resize sẽ sảy ra. Phụ thuộc lẫn nhau còn có nghĩa là ta có thể đạt được mjục đích công vi ệc bằng nhiều cách: xử lýu trên thuộc tính hoặc phương thức. Ví dụ, ta có 2 cách đ ể di chuyển nút lệnh: a. thuộc tính FPT Software Solution Trang:18/264
  19. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 cmdMove.Left=100 cmdMove.Top=100 b. phương thức cmdMove.Move 100,100 Một ví dụ khác, làm một biểu mẫu xuất hiện và biến mất trên màn hình c. thuộc tính ‘xuất hiện frmMyForm.Visible =True ‘Biến mất frmMyForm.Visible =False d. phương thức ‘xuất hiện frmMyForm.Show ‘Biến mất frmMyForm.Hide 3.1.6 Cửa sổ Properties cửa sổ này cho phép lập trình viên xem xét và sửa đ ổi các thu ộc tính c ủa bi ểu mẫu và các điều khiển trong lúc thiết kế Phần trên cửa sổ là các danh sách đối tượng, đối tượng đ ược ch ọn trong danh sách này có các thuộc tính của nó hiển thị trong phần bên dưới của cửa sổ. Thuộc tính Caption được đánh dấu, nghĩa là ta có thể sửa đổi thuộc tính này. từng thuộc tính có một hía trị mặc định. ta có thêr sửa đổi bằng tay trong lúc thiết kế, hoặc bằng chương trình trong lúc thi hành. một biểu mẫu có khoảng 40 thuộc tính được hiển thị trong lúc thiết kế, nhưng ta có thể truy cập một số thuộc tính khác vào trong lúc thi hành. Ta có thẻ xem toàn bộ thuộc tính xứp xếp theo thứ tự bảng ch ữ cái b ằng cách chọn vào tab Alphabetic, hoặc xem theo từng nhóm bằng cách chọn vào tab Categozized. ta có thể mở cửa sổ Properties bằng nhiều cách: FPT Software Solution Trang:19/264
  20. Giáo trình đào tạo Visual Basic 6.0 nhấn chuộtvào biểu mẫu để chpnj nó như một đối tượng hiện hành, a. nhấn phím F4 để hiển thị cửa sổ Properties Hoặc là từ menu_View, chọn Properties b. hoặc là nhấn nút phải chuột lên biểu mẫu, ta sẽ thấy một menu hiển thị. c. chọn Properties. 3.1.7 Viết chương trình sử dụng thuộc tính, phương thức và sự kiện Ta thử viết chương trình Movelt dùng để di chuyển cửa sổ. Movelt có một cửa sổ tên là frmMove, chứa 4 nút lệnh ở 4 góc màn hình. khi thi hnàh nh ấn vào mo ọt trong các nút này sẽ làm cửa sổ di chuyển tới góc màn hình t ương ứng. gi ữa màn hình sẽ là một nhãn hiệu sẽ thông báo tức thời các di chuyển c ủa chu ột cũng nh ư nút lệnh nào được Focus. các bước tổng quát dể tạo Movelt: a. Tạo giao diện người sử dụng (GUI) b. Viết thủ tục Form_Load() c. Viết thủ tục click() d. thêm các thông báo sự kiện 3.1.7.1 Tạo GUI từ menu File, chọn New Project để mở hộp thoại đề án. Ch ọn 1. kiểu standard EXE vào cửa sổ Properties, sửa tên biểu mẫu thành frmMove 2. thêm 4 nút lệnh vào 4 góc biểu mẫu. ta sẽ xửa lại vị trí chính xác 3. hiưn cho đíng bằng chương trình nhấn đúp chuột lên biể mẫu để tạo thủ tục Form_Load() 4. Đổi thuộc tính BorderStyle của biểu mẫu thành 1- Fixed Single đ ể 5. cấm biểu mẫu co giãn khi chương trình thi hành. sau đó đ ổi các thuộc tính Alignment của nhãn thành 2- Center và BorderStyle c ủa nhãn thành 1- Fixed Single Lưu biểu mẫu với tên là frmmove và lưu đề án với tên là 6. Movelt.vbp FPT Software Solution Trang:20/264

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản