BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯNG CAO ĐNG ĐẠI VIỆT SÀI GÒN
GIO TRNH
MÔN HC: QUẢN TRỊ HC
NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH
TRNH Đ!: CAO ĐNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số: 115/QĐ-ĐVSG ngày 15 tháng 11
năm 2024 của Trường Cao đẳng Đại Việt Sài Gòn)
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2021
(Lưu hành nội bộ)
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên
bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành
mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LI GIỚI THIỆU
Với thời lượng học tập 30 giờ, (Lý thuyết: 28 giờ; Thực hành, tích hợp, thí nghiệm, thảo
luận, bài tập: 00 giờ; Kiểm tra: 02 giờ)
Môn Quản trị học giảng dạy cho sinh viên với mục tiêu:
∙Về kiến thức: Mục tiêu cơ bản của môn học là cung cấp kiến thức cơ bản về quản
trị. Minh họa các vấn đề thực tiễn trong quản trị, từ đó giúp người học có thể giải thích và
sử dụng các lý thuyết và kiến thức cốt lõi trong quản trị.
∙Về kỹ năng: Giúp người học hiểu được việc thực hiện một hoạt động quản trị trong
thức tế sẽ được tiến hành như thế nào, trên cơ sở trang bị các kiến thức về các chức năng
quản trị trong việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, lãnh đạo, kiểm soát các hoạt động của
tổ chức; cũng như các kỹ năng ra quyết định, truyền thông, quản lý nhóm trong các hoạt
động của tổ chức.
∙Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Chủ động tích cực trong việc học tập, nghiên
cứu môn học; tiếp cận và giải quyết các vấn đề kinh tế hiện đại phù hợp với xu thế phát
triển hiện nay.
Nội dung của giáo trình bao gồm các chương sau:
Chương 1: Nhà quản trị và công việc quản trị
Chương 2: Sự phát triển của các lý thuyết quản trị
Chương 3: Môi trường tổ chức
Chương 4: Chức năng hoạch định
Chương 5: Chức năng tổ chức
Chương 6: Chức năng điều khiển
Chương 7: Chức năng kiểm tra
Chương 8: Văn hóa với quản trị tổ chức
Chương 9: Thông tin và quyết định quản trị
Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã tham khảo và trích dẫn từ nhiều tài liệu được liệt kê tại
mục Danh mục tài liệu tham khảo. Chúng tôi chân thành cảm ơn các tác giả của các tài liệu mà
chúng tôi đã tham khảo.
Bên cạnh đó, giáo trình cũng không thể tránh khỏi những sai sót nhất định. Nhóm tác giả rất
mong nhận được những ý kiến đóng góp, phản hồi từ quý đồng nghiệp, các bạn người học và bạn
đọc.
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: Vương Văn Thương
2. Thành viên:
3. Thành viên:
3
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: NHÀ QUẢN TRỊ VÀ CÔNG VIỆC QUẢN TRỊ.............................12
MỤC TIÊU CHƯƠNG 1............................................................................................12
ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 1.....................................................................12
KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 1 .................................................................12
N!I DUNG CHƯƠNG 1 ............................................................................................12
1.1. CÔNG VIỆC QUẢN TRỊ...................................................................................12
1.1.1. Khái niệm về quản trị...................................................................................12
1.1.2. Các chức năng quản trị.................................................................................14
1.1.3. Tính phổ biến của quản trị ...........................................................................15
1.2. NHÀ QUẢN TRỊ ................................................................................................17
1.2.1. Các khái niệm...............................................................................................17
1.2.2. Cấp bậc quản trị trong một tổ chức..............................................................17
1.2.3. Kỹ năng của nhà quản trị .............................................................................18
1.2.4. Vai trò của nhà quản trị................................................................................19
1.3. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA QUẢN
TRỊ .............................................................................................................................21
1.3.1. Các đặc điểm của quản trị............................................................................21
1.3.2. Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu quản trị học : .................23
CHƯƠNG 2: SỰ PHT TRIỂN CỦA CC LÝ THUYẾT QUẢN TRỊ..............24
MỤC TIÊU CHƯƠNG 2............................................................................................24
ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 2.....................................................................24
KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 2 .................................................................24
N!I DUNG CHƯƠNG 2 ............................................................................................24
2.1. BỐI CẢNH RA ĐỜI...........................................................................................24
2.2. GIAI ĐOẠN BIỆT LẬP......................................................................................25
2.2.1. Nhóm các lý thuyết cổ điển về quản trị.......................................................25 2.2.2.
Nhóm các lý thuyết tác phong (tâm lý xã hội – quan hệ con người)...........29 2.2.3. Lý
thuyết quản lý tổ chức của barnard – người mỹ (1886- 1961)................33 2.2.4. Lý
thuyết quản trị định lượng......................................................................35 2.3. GIAI
ĐOẠN HỘI NHẬP (SAU 1960).................................................................36 2.3.1. Lý
thuyết quản trị theo quá trình (Management by process- MBP)............36 2.3.2. Lý
thuyết hệ thống .......................................................................................36 2.3.3. Lý
thuyết Z của William Ouchi ...................................................................37 2.3.4. Trường
phái quản trị ngẫu nhiên..................................................................38 2.4. CÁC KHẢO
HƯỚNG QUẢN TRỊ HIỆN ĐẠI..................................................38 2.4.1. Khảo hướng
quản trị tuyệt hảo – Waterman & Peter (Mỹ)........................38 2.4.2. Khảo hướng quản
trị sáng tạo (của các nhà nghiên cứu Nhật) ...................39
CHƯƠNG 3: MÔI TRƯNG CỦA TỔ CHỨC......................................................40
MỤC TIÊU CHƯƠNG 3............................................................................................40
ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 3.....................................................................40
1
KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 3 .................................................................40
N!I DUNG CHƯƠNG 3 ............................................................................................40
3.1. MÔI TRƯỜNG LÀ GÌ?......................................................................................40
3.1.1. Khái niệm về môi trường .............................................................................41
3.1.2. Các loại môi trường .....................................................................................41
3.2. MÔI TRƯỜNG VĨ MÔ (MÔI TRƯỜNG TỔNG QUÁT) ................................41
3.2.1. Khái niệm .....................................................................................................41
3.2.2. Đặc điểm môi trường vĩ mô .........................................................................41
3.2.3. Các yếu tố cơ bản của môi trường vĩ mô (hình 3.1) :..................................42
3.3. MÔI TRƯỜNG VI MÔ (MÔI TRƯỜNG ĐẶC THÙ)......................................48
3.3.1. Khái niệm .....................................................................................................48
3.3.2. Đặc điểm.......................................................................................................48
3.3.3. Các yếu tố cơ bản .........................................................................................48
3.4. CÁC YẾU TỐ NỘI TẠI CỦA TỔ CHỨC..........................................................50
3.5. QUẢN TRỊ SỰ BẤT TRẮC CỦA MÔI TRƯỜNG ...........................................51
3.5.1. Xác định vị trí của tổ chức trong môi trường: .............................................51
3.5.2. Các biện pháp quản trị các bất trắc của môi trường: ...................................52
CHƯƠNG 4: CHỨC NĂNG HOẠCH ĐỊNH ..........................................................54
MỤC TIÊU CHƯƠNG 4............................................................................................54
ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 4.....................................................................54
KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 4 .................................................................54
N!I DUNG CHƯƠNG 4 ............................................................................................54
4.1. KHI NIỆM VÀ TC DỤNG..........................................................................54
4.1.1. Khái niệm .....................................................................................................54
4.1.2. Tác dụng (vai trò).........................................................................................54
4.1.3. Phân loại hoạch định ....................................................................................55
4.2. MỤC TIÊU LÀ NỀN TẢNG CỦA HOẠCH ĐỊNH...........................................56
4.2.1. Khái niệm mục tiêu ......................................................................................56
4.2.2. Phân lọai......................................................................................................56
4.2.3. Yêu cầu của mục tiêu ...................................................................................56
4.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến mục tiêu ............................................................56
4.2.5. Vai trò của mục tiêu .....................................................................................57
4.2.6. Quản trị bằng mục tiêu (MBO – Management by Objectives)....................57
4.3. QUÁ TRÌNH HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC ...................................................59
4.4. CÁC CÔNG CỤ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC...............................................63
4.4.1. Growth Share Matrix (ma trận phát triển & tham gia thị trường)...............63 4.4.2.
Lifecyle pattems (Những khuôn mẫu chu kỳ đời sống)..............................64 4.4.3. Chiến
lược cạnh tranh chung của Michael Porter........................................65 4.4.4. New BCG
Matrix (Ma trận BCG mới)........................................................67 4.4.5. SWOT
Matrix...............................................................................................69 4.5. HOẠCH
ĐỊNH TÁC NGHIỆP...........................................................................70 4.5.1. Khái niệm
.....................................................................................................70 4.5.2. Tiến trình &
nội dung cụ thể........................................................................70
CHƯƠNG 5: CHỨC NĂNG TỔ CHỨC ..................................................................71
2
MỤC TIÊU CHƯƠNG 5............................................................................................71
ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 5.....................................................................71
KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 5 .................................................................71
N!I DUNG CHƯƠNG 5 ............................................................................................71
5.1. KHÁI NIỆM VÀ CÁC NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG CƠ CẤU MỘT TỔ .71
CHỨC ........................................................................................................................71
5.1.1. Khái niệm chức năng tổ chức.......................................................................71
5.1.2. Mục tiêu của chức năng tổ chức ..................................................................71
5.1.3. Nguyên tắc cơ bản của tổ chức quản trị.......................................................72 5.2.
MỘT SỐ VẤN ĐỀ KHOA HỌC TRONG CÔNG TÁC TỔ CHỨC..................72 5.2.1.
Tầm hạn quản trị (tầm hạn kiểm soát).........................................................72 5.2.2.
Quyền hành trong quản trị ...........................................................................73 5.2.3. Phân