TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
---------------------
GIÁO TRÌNH
Nhóm tác giả biên soạn:
TS. Nguyễn Xuân Nhĩ, TS. Bùi Văn Thời,
NCS. Nguyễn Ky, ThS. Huỳnh Minh Tâm,
ThS. Lê Anh Tuấn,ThS. Đào Thị Thu Hiền,
ThS. Trần Thị Thu Dung, ThS. Phạm Thị Thùy Trang
TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2022
LỜI MỞ ĐẦU
Quản trị là một tập hợp các chức năng hướng vào việc sử dụng hiệu
suất và hiệu quả các nguồn lực để theo đuổi các mục tiêu của tổ chức.
Trong đó, hiệu suất (efficient) có nghĩa là sử dụng tài nguyên một cách
khôn ngoan, tiết kiệm thời gian và chi phí; hiệu quả (effective) có nghĩa là
đưa ra quyết định đúng và thực hiện thành công các mục tiêu. Nhìn chung,
sự thành công của các tổ chức đều phải được xem xét trên hai khía cạnh
về hiệu suất và hiệu quả.
Các nhà quản trị ngày nay phải đối mặt với nhiều tình huống thú vị
và đầy thách thức. Họ phải điều hành công việc trung bình sáu mươi giờ
một tuần; chịu áp lực rất lớn về thời gian và đối mặt với sự phức tạp ngày
càng tăng do toàn cầu hóa, cạnh tranh trong nước, quy định của chính phủ
và áp lực của cổ đông. Hơn nữa, các áp lực thay đổi nhanh chóng của thị
trường, các gián đoạn bất ngờ, cả khủng hoảng nhỏ và lớn đều làm phức
tạp thêm nhiệm vụ. Công việc của nhà quản trị là khó có thể đoán trước và
đầy thách thức, nhưng nó cũng chứa đầy những cơ hội để tạo ra sự khác
biệt.
Nhằm giúp các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động thành công trên
thương trường, nhà quản trị không chỉ thiết lập các quy trình, quy định và
thủ tục mà còn phải hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát tốt các hoạt
động của tổ chức, doanh nghiệp. Giáo trình quản trị học được tập thể giảng
viên Khoa Quản trị kinh doanh – Trường Đại học Nguyễn Tất Thành biên
soạn với mục đích cung cấp tài liệu thống nhất trong giảng dạy môn Quản
trị học cho bậc cao đẳng, đại học của nhà trường. Giáo trình được kết cấu
gồm 8 Chương như sau:
Chương 1: Tổng quan về quản trị học. Trình bày các khái niệm
quản trị và tổ chức, phân loại quản trị, các chức năng quản trị, mối quan
hệ giữa các chức năng và các cấp bậc quản trị, vai trò và kỹ năng của nhà
quản trị, cuối cùng là tại sao nói quản trị vừa là khoa học, vừa là nghệ
thuật.
Chương 2: Lịch sử phát triển các lý thuyết quản trị. Trình bày sự
phát triển của lý thuyết quản trị, sự đóng góp của các trường phái quản
trị gồm: (1) Trường phái cổ điển về tư duy quản trị , (2) Trường phái hành
vi về tư duy quản trị, (3) Trường phái định lượng về tư duy quản trị, (4)
Trường phái hệ thống về tư duy quản trị, (5) Trường phái ngẫu nhiên về
tư duy quản trị và (6) Trường phái chất lượng về tư duy quản trị.
Chương 3: Môi trường của tổ chức. Trình bày các vấn đề chung
về môi trường, phân loại môi trường, mô tả các yếu tố của môi trường bên
trong và bên ngoài ảnh hưởng đến tổ chức, sự tương tác của từng yếu tố
môi trường đến hoạt động của tổ chức và các giải pháp quản trị nhằm hạn
chế những bất trắc của các yếu tố môi trường, đặc biệt trong điều kiện hội
nhập quốc tế của Việt Nam như hiện nay.
Chương 4: Ra quyết định quản trị. Trình bày việc ra quyết định ở
các cấp quản trị, phân biệt giữa cách tiếp cận chính thức và không chính
thức để ra quyết định, trình tự các bước trong quá trình ra quyết định, các
yếu tố môi trường ảnh hưởng đến việc ra quyết định, các phẩm chất cá
nhân của nhà quản trị có ảnh hưởng đến việc ra quyết định, ra quyết định
nhóm và ba kỹ thuật ra quyết định nhóm và sau cùng là các kỹ thuật định
lượng sử dụng trong việc ra quyết định.
Chương 5: Hoạch định. Trình bày chức năng hoạch định trong
quản trị, nhận định các yếu tố ảnh hưởng đến công tác hoạch định, các
cấp hoạch định và chiến lược sử dụng theo từng cấp và xây dựng các bước
hoạch định chiến lược.
Chương 6: Tổ chức. Trình bày mối mối quan hệ giữa hoạch định
và tổ chức, quá trình tổ chức, các cách tiếp cận để phân chia các bộ phận
phòng ban, thẩm quyền và giải thích các loại thẩm quyền, quyền lực và
nguồn gốc của quyền lực, các loại tổ chức và một số cấu trúc tổ chức phổ
biến.
Chương 7: Lãnh đạo. Trình bày khái niệm và nội dung của hoạt
động lãnh đạo; mô tả được các phẩm chất của nhà lãnh đạo; các lý thuyết
về lãnh đạo và các phong cách lãnh đạo khác nhau.
Chương 8: Kiểm soát. Trình bày mối quan hệ giữa kiểm soát và ba
chức năng khác của quản trị, quy trình kiểm soát, các loại kiểm soát và hệ
thống kiểm soát, đặc trưng của kiểm soát hiệu quả, giám sát kiểm soát và kiểm
soát hệ thống phụ
Cấu trúc của mỗi Chương gồm: mục tiêu, nội dung, tóm tắt chương
và cuối mỗi chương là câu hỏi ôn tập, một số câu hỏi trắc nghiệm mẫu và
tình huống nhằm giúp sinh viên tự kiểm tra lại kiến thức sau khi học mỗi
Chương.
Hy vọng giáo trình là tài liệu hữu ích để sinh viên cao đẳng, đại học
học tập môn Quản trị học hiệu quả. Do lần đầu xuất bản nên khó tránh khỏi
những thiếu sót, rất mong nhận được các ý kiến đóng góp của các bạn đọc
để lần tái bản tiếp theo được hoàn thiện hơn. Các ý kiến đóng góp vui lòng
gửi về địa chỉ email: bvthoi@ntt.edu.vn.
Trân trọng cảm ơn!
TM. BAN BIÊN TẬP
TS. Bùi Văn Thời
Phó Trưởng Khoa Quản trị kinh doanh